Uitspraak uitgelegd
Niet benoemde advocaat-generaal: PG adviseert vernietiging hofarrest
Op 3 november 2026 adviseert de procureur-generaal bij de Hoge Raad om een strafarrest te vernietigen. De OM-vertegenwoordiger was tijdens de zitting wel officier van justitie, maar nog niet benoemd tot plaatsvervangend advocaat-generaal. Volgens de procureur-generaal moet dat in deze zaak tot nietigheid van het onderzoek leiden.
- Primaire bron
- ECLI:NL:PHR:2026:1062
- Instantie
- Parket bij de Hoge Raad
- Datum conclusie
- 2026-11-03
- Publicatie bron
- 2026-11-06
In het kort
- De procureur-generaal adviseert vernietiging van een strafarrest van het gerechtshof Den Haag.
- De OM-vertegenwoordiger was bij de zitting wel officier van justitie, maar nog niet benoemd tot plaatsvervangend advocaat-generaal.
- Volgens de procureur-generaal rechtvaardigt dit gebrek nietigheid van het onderzoek in deze zaak.
- Terugwijzing en een nieuwe hofbehandeling zijn de geadviseerde uitkomst, geen beslissing die deze conclusie zelf geeft.
Waarom deze zaak belangrijk is
De conclusie bespreekt een fundamentele procedurele vraag: welke gevolgen heeft het als de OM-vertegenwoordiger in hoger beroep nog niet in de vereiste functie is benoemd? Het voorgestelde antwoord kan van belang zijn voor andere zaken met hetzelfde gebrek. Het betreft een advies en loopt niet vooruit op een beslissing van de Hoge Raad.
Formeel gebrek in benoeming Openbaar Ministerie
Aanleiding voor dit cassatieberoep is een brief van het Openbaar Ministerie waaruit blijkt dat een formele fout is gemaakt bij de benoeming. De advocaat-generaal die ter zitting in hoger beroep optrad, was op dat moment wel officier van justitie, maar nog niet formeel benoemd tot plaatsvervangend advocaat-generaal. Het collegebesluit hiervoor was abusievelijk nog niet geregeld op de datum van de terechtzitting.
Bronpassages bij deze uitleg
Betrokkene was weliswaar reeds officier van justitie, maar het collegebesluit plaatsvervangend advocaat-generaal was abusievelijk formeel nog niet geregeld.
Waarom de procureur-generaal nietigheid adviseert
De procureur-generaal leidt uit het wettelijke stelsel af dat een officier van justitie zonder benoeming tot plaatsvervangend advocaat-generaal niet bevoegd is om in die functie op te treden in hoger beroep. Hij vindt dat aanwezigheid van een bevoegde OM-vertegenwoordiger zo belangrijk is dat dit gebrek in deze zaak tot nietigheid van het onderzoek moet leiden. De conclusie bevat daarover een advies aan de Hoge Raad, geen beslissing die het hofarrest al vernietigt.
Bronpassages bij deze uitleg
Uit het hiervoor beschreven wettelijk systeem, onder meer de art. 125a lid 2 Wet RO en 126 lid 3 RO, vloeit immers voort dat een officier van justitie die niet tevens plaatsvervangend advocaat-generaal is niet bevoegd is tot het optreden ter zitting in hoger beroep
In dat licht dient te worden beoordeeld of het onderhavige gebrek in het gegeven geval van dien aard is dat nietigheid op haar plaats is. Ik meen dat die vraag bevestigend dient te worden beantwoord.
Een vraag over bevoegdheid, niet over de schuldvraag
De conclusie draait om de geldigheid van het onderzoek ter zitting, niet om een nieuwe beoordeling van het bewijs voor de verkeersdelicten. Volgens de procureur-generaal moeten de andere procesdeelnemers erop kunnen vertrouwen dat de OM-vertegenwoordiger bevoegd is. Hij acht in deze omstandigheden nietigheid aangewezen, ook zonder nadere toelichting in de cassatieschriftuur op concreet nadeel voor de verdachte. Dat is de voorgestelde uitkomst in deze zaak; het is geen al gegeven algemene uitspraak van de Hoge Raad.
Bronpassages bij deze uitleg
Tegen deze achtergrond acht ik nietigheid van het onderzoek ter terechtzitting in de gegeven omstandigheden aangewezen, ook ingeval in de schriftuur niet nader is ingegaan op de vraag in welk concreet belang de verdachte is geschaad.
Advies en procedurele gevolgen
De procureur-generaal adviseert het hofarrest te vernietigen en de zaak terug te wijzen naar het gerechtshof Den Haag. Als de Hoge Raad dit advies volgt, moet het hof de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw beoordelen. In de voorgestelde benadering kan de nietigheid alleen worden ingeroepen binnen een tegen de uitspraak openstaand rechtsmiddel. De conclusie betekent dus niet dat andere afgesloten strafzaken vanzelf opnieuw openvallen.
Bronpassages bij deze uitleg
Deze conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden uitspraak en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Den Haag, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.
Het gesloten stelsel van rechtsmiddelen brengt mee dat deze nietigheid alleen kan worden ingeroepen in het kader van een tegen de uitspraak openstaand rechtsmiddel.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Deze bespreking beoordeelt de conclusie van 3 november 2026. De oudere rechtspraak die daarin wordt aangehaald is hier niet zelfstandig vergeleken. Er wordt geen vastgestelde wijziging van een rechtspraaklijn geclaimd.
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is de conclusie van de procureur-generaal van 3 november 2026, gepubliceerd op 6 november 2026. Het advies is geen arrest van de Hoge Raad. Een latere inhoudelijke uitspraak is voor deze bespreking niet vastgesteld.
- De wetsartikelen worden besproken zoals de procureur-generaal ze toepast. De geconsolideerde wetsversies zijn niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:PHR:2026:1062
- ECLI:NL:HR:2013:BY5321
- ECLI:NL:HR:2016:2607
- ECLI:NL:HR:2022:1438
- ECLI:NL:HR:1982:AC7552 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:1983:AB9082 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:1984:AC2547 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:1985:2
- ECLI:NL:HR:1985:2.
- ECLI:NL:HR:1985:AC0821 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:1989:AD5724 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:1993:ZC9183 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:2011:BT6396
- ECLI:NL:HR:2012:BW3692
- ECLI:NL:HR:2016:2614
- ECLI:NL:HR:2016:2838
- ECLI:NL:HR:2017:2561
- ECLI:NL:HR:2018:501
- ECLI:NL:HR:2018:604
- ECLI:NL:HR:2020:1605
- ECLI:NL:HR:2020:1803
- ECLI:NL:HR:2020:2037
- ECLI:NL:HR:2021:235
- ECLI:NL:HR:2022:1509
- ECLI:NL:HR:2022:915
- ECLI:NL:HR:2024:1343
- ECLI:NL:HR:2024:1674
- ECLI:NL:HR:2024:1730
- ECLI:NL:HR:2024:956
- ECLI:NL:HR:2026:18
- ECLI:NL:HR:2026:497
- ECLI:NL:PHR:2022:819
- ECLI:NL:PHR:2022:820
- Artikel 125a RO
- Artikel 126 RO
- Artikel 9 Sv
- Artikel 125 RO
- Artikel 136 RO
- Artikel 138 RO
- Artikel 141 RO
- Artikel 142 RO
- Artikel 40 RO
- Artikel 5 RO
- Artikel 58 RO
- Artikel 6 RO
- Artikel 66 RO
- Artikel 6a RO (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 6b RO
- Artikel 283 Sv
- Artikel 284 Sv
- Artikel 311 Sv
- Artikel 326 Sv
- Artikel 327 Sv
- Artikel 359a Sv
- Artikel 415 Sv
- Artikel 416 Sv
- Artikel 431 Sv
- Artikel 163 WVW
- Artikel 9 WVW
- Artikel 1g Wrra
- Artikel 2 Wrra
- Artikel 5g Wrra
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.