Themadossier jurisprudentie

Uitleg van overeenkomsten (Haviltex & CAO-norm)

Bij de uitleg van een overeenkomst geeft niet enkel de zuiver taalkundige betekenis van de bewoordingen de doorslag, maar de zin die partijen over en weer redelijkerwijs aan elkaars verklaringen en gedragingen mochten toekennen (Haviltex, DSM/Fox en Lundiform/Mexx).

Wettelijk kader

Leidende standaardarresten

Kernvraag in de rechtspraak

Hoe legt de civiele rechter een schriftelijk contract uit volgens de Haviltex- en CAO-maatstaf?

Bij de uitleg van een overeenkomst geeft niet enkel de zuiver taalkundige betekenis van de bewoordingen de doorslag, maar de zin die partijen over en weer redelijkerwijs aan elkaars verklaringen en gedragingen mochten toekennen (Haviltex, DSM/Fox en Lundiform/Mexx).

Geselecteerde uitspraken over uitleg van overeenkomsten (haviltex & cao-norm)

  • ECLI:NL:PHR:2026:1089Parket bij de Hoge Raad, 13 november 2026 (civiel recht)

    Bruikleen van een woning. Is het de bruiklener toegestaan om de woning aan derden in gebruik te geven? Art. 7A:1781 lid 2 BW. Aanvullend recht o.g.v. art. 6:248 lid 1 BW. Stelplicht en bewijslast.

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:11256Rechtbank Amsterdam, 13 november 2026 (civiel recht)

    De voorzieningenrechter veroordeelt gedaagde bij wijze van ordemaatregel tot overdracht van haar aandelen tegen betaling van een geldsom van € 3.242.697. Partijen zijn het er immers over eens dat gedaagde gaat…

  • ECLI:NL:PHR:2026:1093Parket bij de Hoge Raad, 13 november 2026 (civiel recht)

    Verzekeringsrecht. Terreinvervuiling-aansprakelijkheidspolis. Komen kosten gemaakt door verzekerde in verband met opruimen van verontreiniging door lekkende olietank voor vergoeding in aanmerking als bereddingskosten…

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:11180Rechtbank Amsterdam, 11 november 2026 (ondernemingsrecht)

    Uitleg overeenkomst, wel of geen winstdeling verschuldigd, overeenkomst terecht tussentijds beëindigd

  • ECLI:NL:RBZWB:2026:10997Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 11 november 2026 (verbintenissenrecht)

    Ontbinding koopovereenkomst woning. Verkopers stellen dat zij hebben ontbonden met als gevolg dat kopers een boete hebben verbeurd van 10 procent van de koopsom (€ 97.500,-). Ontvangsttheorie. Volgens kopers hebben zij…

  • ECLI:NL:PHR:2026:1087Parket bij de Hoge Raad, 6 november 2026 (civiel recht)

    Unierecht; financieel recht; Europees monetair beleid (TLTRO’s-III); rechtstreekse toepasselijkheid besluit ECB; Unierechtelijk evenredigheidsbeginsel; evenredigheidstoetsing van sancties.

  • ECLI:NL:PHR:2026:1088Parket bij de Hoge Raad, 6 november 2026 (verbintenissenrecht)

    Caribische zaak. Verbintenissenrecht. Exoneratieclausule. Uitleg, toepasselijkheid; erkenning van aansprakelijkheid, rechtsverwerking; beperkende werking van redelijkheid en billijkheid.

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:32238Rechtbank Den Haag, 4 november 2026 (verbintenissenrecht)

    Overeenkomst van geldlening; woekerboete van € 5.000 per week; ongelimiteerd en disbalans afdekken risico uitlener en hoogte hoofdsom; nietig artikel 3:40 BW;

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:32497Rechtbank Den Haag, 4 november 2026 (verbintenissenrecht)

    Eindvonnis. De rechtbank komt niet terug op bindende eindbeslissing. Als gevolg van leemte in overeenkomst moet met behulp van redelijkheid en billijkheid worden vastgesteld welk voorschotbedrag moet worden betaald.

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:11224Rechtbank Amsterdam, 4 november 2026 (civiel recht)

    Zakelijke kredietovereenkomst met borgtocht en pandrecht. Aanspraak op rente en kosten onaanvaardbaar door weigering mee te werken aan onbezwaarde verkoop onderpand? Gebonden aan borgtocht indien medewerker digitaal…

  • ECLI:NL:PHR:2026:1051Parket bij de Hoge Raad, 30 oktober 2026 (personen- en familierecht)

    Personen- en familierecht; Relatievermogensrecht; Informeel samenlevenden; Verdeling op grond van art. 3:185 BW; afwijkende waardepeildatum; vergoedingsrechten

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:10572Rechtbank Amsterdam, 28 oktober 2026 (civiel recht)

    Investering in online supermarkt Crisp. Geen vernietiging overeenkomst wegens dwaling of bedrog. Wel een directe opeisingsgrond wegens schending garantie. Veroordeling tot betaling met inachtneming contractuele…

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:10613Rechtbank Amsterdam, 28 oktober 2026 (civiel recht)

    De rechtbank Amsterdam oordeelt dat de voormalige manager en advocaat van een rapper hun zorgplicht niet hebben geschonden. De rapper kan niet aantonen dat zij onrechtmatig hebben gehandeld en hij heeft daarom ook geen…

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:32269Rechtbank Den Haag, 28 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Een inkoopcollectief en een bollenteler hebben een overeenkomst gesloten met een driejarige volmacht voor het opzeggen en afluiten van energieleveringscontracten. De kweker zegt de volmacht na twee jaar op. Eiser…

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:32316Rechtbank Den Haag, 28 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Eiseres, een inkoopcollectief voor energie en gedaagde, een kweker, hebben een overeenkomst gesloten met een driejarige volmacht voor het opzeggen en afsluiten van energieleveringscontracten voor meerdere gas- en…

  • ECLI:NL:GHAMS:2026:3096Gerechtshof Amsterdam, 27 oktober 2026 (civiel recht)

    Partijen verschillen van mening over de vraag of geïntimeerde nog een bedrag ter hoogte van € 138.089,- is verschuldigd aan appellante op grond van een tussen partijen gesloten koopovereenkomst ter zake een…

  • ECLI:NL:GHARL:2026:7195Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 27 oktober 2026 (civiel recht)

    Ontbinding huurovereenkomst woonruimte na sluiting woning op grond van artikel 13b Opiumwet. Vordering in kort geding tot ontruiming woning wordt toegewezen. Artikel 7:231 lid 2 BW.

  • ECLI:NL:PHR:2026:998Parket bij de Hoge Raad, 23 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Prejudiciële vragen. Faillissement van energieleverancier eind 2021. Voortzetting energieleveranties aan kleinverbruikers o.g.v. het Besluit leveringszekerheid Elektriciteitswet 1998 en het Besluit leveringszekerheid…

  • ECLI:NL:RBROT:2026:14728Rechtbank Rotterdam, 21 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Opzegging duurovereenkomst, schadevergoeding. Beroep op opzegtermijn is in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar (art. 6:248 lid 2 BW). Daarmee ontstaat een leemte in…

  • ECLI:NL:GHARL:2026:6777Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 20 oktober 2026 (civiel recht)

    Consumentenkoop. Tweedehandsauto. Bewijsvermoeden artikel 7:18a lid 2 BW. Geen reden voor uitzondering. Tegendeel onvoldoende onderbouwd. Ontbinding gegrond op artikel 7:22 lid 5 onder d BW.

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:10265Rechtbank Amsterdam, 19 oktober 2026 (civiel recht)

    ING heeft de bankrelatie met Gazprom International Projects B.V. (Gazprom) opgezegd op grond van artikel 35 van de Algemene Bankvoorwaarden. In kort geding vordert Gazprom voortzetting van de bankrelatie totdat zij bij…

  • ECLI:NL:HR:2026:1685Hoge Raad, 16 oktober 2026 (civiel recht)

    Erfpacht. Pachtrecht. Geschil over (waarde)overdracht fosfaatrechten bij einde erfpacht. Gelden regels daarover bij pacht ook bij erfpacht? Wanneer is de verplichting tot overdracht opeisbaar?

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:30510Rechtbank Den Haag, 14 oktober 2026 (civiel recht)

    Ontbinding overeenkomst. Toewijzing. Eiseres mocht uit mededelingen van gedaagde afleiden dat zij tekort zou schieten in de nakoming van de overeenkomst. Ongedaanmakingsverplichtingen. Gedaagde moet de door eiseres…

  • ECLI:NL:RBMNE:2026:7454Rechtbank Midden-Nederland, 14 oktober 2026 (civiel recht)

    Huur, buitengerechtelijke ontbinding tijdens burgemeesterssluiting, explosies, discussie over bewoning.

  • ECLI:NL:RBZWB:2026:10039Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 14 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Kredietverstrekking door brouwerij aan horeca-onderneming. Vraag of daarbij sprake is van hoofdelijke aansprakelijkheid of (particuliere) borgtocht. Gedaagden beroepen zich op dwaling. De rechtbank oordeelt dat…

  • ECLI:NL:GHARL:2026:6715Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 12 oktober 2026 (civiel recht)

    Hoger beroep. Kort geding. Opzegging bankrelatie op grond van Wwft. Voldoende aannemelijk dat bank onderzoek ex artikel 3 lid 2 Wwft niet heeft kunnen afronden. Opzegging niet onaanvaardbaar. Bekrachtiging van…

  • ECLI:NL:RBGEL:2026:7762Rechtbank Gelderland, 9 oktober 2026 (bestuursprocesrecht)

    Wet hersteloperatie toeslagen. Afwijzing overname private schuld. Schuld niet opeisbaar. Geen twijfel aan bestaan schuld, maar omdat schuld niet opeisbaar was vóór 1 juni 2021, hoefde de minister niet op grond van de…

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:29557Rechtbank Den Haag, 7 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Schending concurrentiebeding na bedrijfsovername. Beperking van het concurrentiebeding op grond van de redelijkheid en billijkheid. Matiging van de verbeurde contractuele boete.

  • ECLI:NL:RBOVE:2026:6229Rechtbank Overijssel, 7 oktober 2026 (civiel recht)

    Deze zaak betreft een geschil over een detacheringsovereenkomst tussen UWV en Zorghotel Zenderen. UWV heeft een van haar werknemers voor de duur van één jaar gedetacheerd bij Zorghotel Zenderen. Facturen die UWV uit…

  • ECLI:NL:RBDHA:2026:31205Rechtbank Den Haag, 7 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Schending bancaire zorgplicht? Afwijzing hypotheekaanvraag van consumenten en aanspreken zakelijke borg. Vorderingen worden afgewezen.

  • ECLI:NL:RBAMS:2026:9911Rechtbank Amsterdam, 7 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Onmiddelijke beëindiging van een managementovereenkomst, betaling van manangementvergoeding. Bevoegdheid rechtbank en rechtsmacht.

  • ECLI:NL:RBNHO:2026:13257Rechtbank Noord-Holland, 7 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    De werkgever heeft een bedrag aan de onderneming van de werknemer uitgeleend. Een deel van deze lening is bij de eindafrekening van het dienstverband verrekend. Het overige deel van de lening is opeisbaar en de…

  • ECLI:NL:RBZWB:2026:9907Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 7 oktober 2026 (verbintenissenrecht)

    Koopovereenkomst rechtsgeldig. Geen strijd met de goede zeden en/of de openbare orde. Geen derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid. Leningsovereenkomst rechtsgeldig en vervroegd opeisbaar. Geen…

  • ECLI:NL:GHAMS:2026:2855Gerechtshof Amsterdam, 6 oktober 2026 (civiel recht)

    Uitleg overeenkomst (Haviltex): Partijen zijn een vaste looptijd en limitatieve beëindigingsgronden overeengekomen. Zij zijn geen geheimhouding en exclusiviteit overeengekomen met betrekking tot een te ontwikkelen…

  • ECLI:NL:GHARL:2026:6400Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 6 oktober 2026 (civiel recht)

    Burengeschil over uitleg en nakoming ter zitting gemaakte afspraken. Boetes verbeurd? Matiging.

  • ECLI:NL:PHR:1981:AG4158Parket bij de Hoge Raad, 16 januari 1981 (civiel recht)

    Verbintenissenrecht. Uitleg overeenkomst. Op grond van een teruggavebeding mocht een koper een machine aan de verkoper teruggeven tegen ontvangst van een bepaald bedrag. Klacht dat het hof heeft miskend dat niet kan…

  • ECLI:NL:GHSHE:2019:2263Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 25 juni 2019 (verbintenissenrecht)

    Haviltex. Uitleg meerwaardeclausule in koopovereenkomst. Voor de partijbedoeling sluit het hof aan bij hetgeen een bij de onderhandelingen aanwezige getuige daarover verklaard heeft. De beperking uit de tekst van de…

  • ECLI:NL:PHR:2020:701Parket bij de Hoge Raad, 17 juli 2020 (civiel recht)

    Art. 81 lid 1 RO. Verbintenissenrecht; overeenkomstenrecht. Uitleg contractueel beding; Haviltexmaatstaf (art. 3:33 en 3:35 BW).

  • ECLI:NL:GHAMS:2024:1981Gerechtshof Amsterdam, 16 juli 2024 (civiel recht)

    Uitleg koopprijsmechanisme in commerciële overeenkomst. Haviltex, groot gewicht aan taalkundige betekenis van gekozen bewoordingen. Die biedt geen steun voor het standpunt van appellante. Appellante heeft verder…

  • ECLI:NL:PHR:2024:1250Parket bij de Hoge Raad, 22 november 2024 (verbintenissenrecht)

    Uitleg van aanbiedingsregeling in aandeelhoudersovereenkomst. Haviltex-maatstaf.