Gemeentelijke regelgeving

Handboek Horeca Gorinchem

Gemeente Gorinchem · geldt sinds 13 juni 2023

Aanhef

Inleiding

De gemeente Gorinchem heeft ruim 38.500 inwoners en is in 2021 vestingstad van het jaar geworden, een mooie opsteker voor een mooie stad. Gorinchem heeft onder andere een bruisend en groot horeca aanbod en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers. Dat willen we graag zo houden.

In de komende periode wordt gewerkt aan en met het coalitieakkoord Gorinchem 2022 - 2026, ‘Voor Gorinchem!’

Eén van de concrete voornemens is: ‘We zetten ons als gemeente actief in voor het verkleinen van het kernwinkelgebied. Via trajecten als ‘Warenhuis Gorinchem’ en de doorontwikkeling van Gorinchem Citymarketing werken we aan een aantrekkelijke stad en ontdekken we ook wat voor bedrijven en horeca van belang is voor vestiging en succes in Gorinchem. Waar mogelijk en nodig kunnen we daar als gemeente verder actie op ondernemen

Om horecabedrijven te mogen exploiteren moet er aan wet- en regelgeving worden voldaan. Het begint met een toets aan het bestemmingsplan en eindigt met vergunningen. De overheid, ook de gemeente, wil met regels sturen op de locatie, het soort en de manier waarop horeca zich mag en kan vestigen. Daarnaast is een zuivere, integere en eerlijke branche in het belang van ons allemaal. Gebleken is dat die regels niet voor iedereen vindbaar en/of duidelijk zijn. Ook het proces om tot vergunningen te komen blijkt niet zo vanzelfsprekend. Daarmee is de vraag om een handboek geboren. We geven daar graag invulling aan zodat ondernemers en instellingen weten waar ze aan toe zijn. Bij wijzigingen in het bedrijf of bij het vestigen en/of starten van een horecabedrijf.

Het handboek, waarin ook het toetsingskader en handhavingsbeleid zit, is een naslagwerk voor alle betrokkenen. Het bevat de uitwerking van het geldende beleid en de wet- en regelgeving. Het geeft aan wat kan, onder voorwaarden kan, of niet kan. Bij horeca gaat het dan over de bestemming, de ruimtelijke indeling, het soort gebruik, de alcoholverstrekking, de milieueisen, de integriteit en uiteindelijk de openbare orde en leefomgeving. Al die informatie is nodig om inzicht en begrip te hebben voor welke regels er zijn, waar je rekening mee moet houden en om te laten zien waar de gemeente mee moet werken. Een deel betreft landelijke regels die zijn opgelegd een ander deel is door de gemeente zelf vastgesteld.

Als u de inhoudsopgave ziet blijkt dat er best veel komt kijken om een horecabedrijf te kunnen starten. Zeker bij nieuwe locaties, al dan niet met een terras. In een monumentale en compacte stad als Gorinchem is maatwerk van belang, zowel voor de horecaondernemer om te weten wat wel en niet kan, als ook voor de omgeving, vaak detailhandel en woningen. Samen willen we, met respect voor elkaars wensen en belangen, onze stad zo aantrekkelijk mogelijk maken.

1. Horeca: de basis

1.1 Het huidige horecabeleid

1.1.1 Horecabedrijven: het aanbod

Er zijn, op 1-1-2022, 195 vergunde horecabedrijven in Gorinchem, 52 vergunde para commerciële instellingen (met horeca) en 6 vergunde slijtersbedrijven. Natuurlijk wil de gemeente het horeca aanbod behouden en/of uitbreiden waar dat kan en gewenst is. Een mooi voorbeeld van een groots en gevarieerd aanbod van horeca is te vinden op de Grote Markt.

Om het horecaoverzicht actueel te houden en de vergunningen op orde, zijn kennis van regels en elkaar goed informeren van belang. Daar zijn we samen verantwoordelijk voor. De gemeente zal zo nu en dan administratieve controles houden en waar nodig contact opnemen met betrokkenen.

Openingstijden reguliere horecabedrijven

Volgens de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zijn openbare inrichtingen gesloten tussen 02.00 uur en 06.00 uur (sluitingstijd, art. 2:29 APV). De uiterste sluitingstijd van horeca is dus 02:00 uur. De openingstijden van terrassen kennen een apart regime, zie hoofdstuk 2.

Schenktijden para commerciële horecabedrijven

Er is ook een apart regime voor de schenktijden van alcoholhoudende dranken bij de para commerciële horecabedrijven. Anders dan de openingstijden, gaat het hier om de tijden waarbinnen alcoholhoudende drank mag worden verstrekt. In de Verordening Alcoholwet wordt aangegeven welke schenktijden gelden. Daarbij zijn de schenktijden afhankelijk van de activiteit van de para commerciële instelling. De schenktijden kunnen echter nooit later zijn dan de sluitingstijden van de instelling.

1.1.2 Overnachtingsmogelijkheden

Gorinchem heeft een goed aanbod op het gebied van de hotelsector, we kennen op dit moment een zestal locaties. Er is ook een beperkt aantal overnachtingsmogelijkheden in de vorm van het concept Bed & Breakfast in de gemeente.

1.1.3 Overige horeca en bepalingen daarover

Specifieke hotels exploitatievergunning plichtig:

APV: Hotels, waar uitsluitend voor de hotelgasten dranken worden geserveerd en/of eetwaren verstrekt, zijn exploitatievergunning plichtig volgens onze APV.

Altijd vergunningplicht bij verstrekken alcoholhoudende drank:

Daar waar alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse wordt verstrekt, is wel een vergunning nodig op basis van de Alcoholwet.

Waterpijpcafé

In de gemeente Gorinchem valt een waterpijpcafé onder een inrichting met een exploitatievergunningplicht APV.

Coffeeshops

In de gemeente Gorinchem vallen coffeeshops onder een inrichting met een exploitatievergunningplicht APV. Het aantal coffeeshops in Gorinchem bedraagt momenteel drie.

Uit de voorschriften bij een exploitatievergunning blijkt, dat in de vergunde inrichting de verkoop van softdrugs onder voorwaarden wordt gedoogd.

Overige lokalen

De voor het publiek toegankelijke lokalen en bijbehorende erven worden onderverdeeld in:

•De vergunning plichtige lokalen, zoals o.a. cafés, restaurants, en de meeste cafetaria’s;

•De niet‐vergunning plichtige lokalen, zoals o.a. supermarkten, kapsalons, nagelstudio’s, bel‐ en internetwinkels.

Smartshops-Headshops vallen ook onder de voor het publiek toegankelijke lokalen en bijbehorende erven. Een smartshop is een locatie waarin bedrijfsmatig, of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was of anders dan om niet, psychoactieve substanties, waaronder niet-traditionele genotmiddelen op natuurlijke basis en gerelateerde literatuur en accessoires worden bereidt, bewerkt, verwerkt, te koop aangeboden, verkocht, afgeleverd, verstrekt, vervaardigd of voorhandenzijn.

1.2 Ontwikkelingen

1.2.1 De Gorinchemse omgevingsvisie

Naast de visie van de Stad, de koers die we hebben ingezet, loopt er ook een traject voor het vaststellen van de omgevingsvisie waarin plannen voor de leefomgeving vast worden gelegd tot 2050. Inmiddels zijn de voorlopige omgevingsvisiekaarten van verschillende gebieden in Gorinchem met de gemeenteraad besproken. Het gaat om de plekken:

•Spoorzone (stationsgebied en Schelluinsestraat);

•Binnenstad;

•Lingeoevers;

•Gorinchem Noord.

Het is goed op de hoogte te zijn van deze ontwikkelingen.

1.2.2 Kernwinkelgebied binnenstad Gorinchem

Eind 2021 is het kernwinkelgebied en verkleuringsgebied met vijf te versterken deelgebieden vastgesteld met als doel de lokale economie te verstevigen. Het doel is om een compact, toekomstbestendig en kwalitatief hoogwaardig winkelgebied, zonder structurele leegstand te realiseren.

Een levendig centrum is belangrijk en waardevol voor onze stad en de regio. Om te zorgen dat onze binnenstad deze rol nog beter gaat vervullen werken vastgoedeigenaren en de stichting Binnenstad management (BSM) samen aan een plan om te komen tot een compact centrum. BSM is een samenwerking tussen vastgoedeigenaren, Hartje Gorcum en de gemeente. Functies zoals winkels, horeca, cultuur of wonen worden meer geconcentreerd en daarmee voorkom je leegstand. Als bezoeker van de stad beleef je daardoor een levendig en gezellig winkelcentrum.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen het ‘kernwinkelgebied’ (A) en het ‘verkleuringsgebied’ (B t/m G). Binnen het ‘verkleuringsgebied’ zijn vijf te versterken deelgebieden aangegeven (B t/m F).

2. Terrassen

2.1 Handboek geeft uitleg

2.1.1 Exploitatie terras horeca-inrichting of sociaal-cultureel centrum versus een evenement

Het is van belang dat we helder hebben wat reguliere horeca is inclusief gebruik terras en wanneer het om een evenement gaat. Bij een evenement gelden namelijk andere regels dan voor de reguliere horeca. De gemeente kan sturen via de evenementenvergunning en ook via de terrasvoorwaarden en voorschriften.

Voor activiteiten en festiviteiten in een horeca-inrichting, dus inclusief terras, of sociaal-cultureel centrum is geen evenementenvergunning vereist, mits het gebruik past binnen het gebruik van de betreffende inrichting. Let wel bij regulier gebruik terras is geen versterkte muziek toegestaan.

Een andere, meer incidenteel plaatsvindende activiteit dan het gelegenheid geven tot dansen (bijv. het optreden van een bekende band, een houseparty, optreden van een bekende dj), kan wel als een evenement worden aangemerkt. Het gaat dan om een activiteit die niet behoort tot de normale bedrijfsvoering.

Dit is ook het geval als er in een inrichting activiteiten plaatsvinden die een zodanige uitstraling op de omgeving hebben, dat voorschriften of beperkingen gesteld moeten worden in het kader van de openbare orde en veiligheid. Denk hierbij aan het aanstellen van extra beveiligers of verkeersregelaars om een en ander in goede banen te leiden of het creëren van extra parkeerplaatsen vanwege de grote toeloop.

We gaan voor ruimtelijke kwaliteit en willen verrommeling voorkomen.

De punten waar een aanvraag terras aan moet voldoen, worden in dit hoofdstuk opgesomd. Juist vanwege de impact op de openbare ruimte, het verkeer en de leefomgeving is er een toetsingsmoment nodig waarmee de beoordeling kan worden uitgevoerd.

In de APV is bepaald dat een terras niet mag/kan als:

•het beoogde gebruik schade toebrengt aan de weg dan wel gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van de weg of voor het doelmatig en veilig gebruik daarvan;

•het beoogde gebruik een belemmering vormt voor het doelmatig beheer en onderhoud van de weg of;

•het beoogde gebruik afbreuk doet aan andere publieke functies van de weg, inclusief de bescherming van het uiterlijk aanzien daarvan.

Terrasseizoen

Horecabedrijven mogen hun terras gedurende het gehele jaar exploiteren, met inachtneming van de beperkingen zoals opgenomen bij de specifieke regelgeving per type terras in de Terrassennota gemeente Gorinchem (vastgesteld door het college en in werking getreden op 2 maart 2016).

Terras in de praktijk en toegankelijkheid

Het terras maakt onderdeel uit van de horeca-inrichting. Een terras, zo staat in de Terrassennota gemeente Gorinchem, is: “een buiten de besloten ruimte van de openbare inrichting liggend deel van het horecabedrijf waar sta- of zitgelegenheid kan worden geboden en waar tegen vergoeding dranken kunnen worden geschonken of spijzen voor directe consumptie kunnen worden verstrekt.”

•Een terras is mogelijk als het past qua bestemming, leefbaarheid en iets toevoegt aan de levendigheid.

•Het terras mag toegankelijkheid van de openbare ruimte niet in de weg staan.

•Het terras zelf moet zoveel mogelijk toegankelijk zijn voor alle gasten.

De vergunning

We kennen drie variabelen voor terrassen. Terras bij een horecabedrijf met alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse, terras bij een horecabedrijf zonder alcoholhoudende drank en een terras bij een winkel, zonder alcoholhoudende drank (8.1.1 VFL).

•Voor het plaatsen van een terras is op grond van artikel 2:28 van de APV een exploitatievergunning nodig;

•Daarnaast dient, in het geval er alcoholhoudende drank op het terras wordt geschonken, het terras vermeld te worden op de vergunning, ingevolge de Alcoholwet.

Sluitingstijd terras

De sluitingstijd van terrassen is in de binnenstad en Buiten de Waterpoort tussen 00.00 uur en 09.00 uur en op overige locaties binnen de bebouwde kom tussen 22.00 uur en 09.00 uur.

De afbakening van het terras

Het blijkt nodig om een terras te markeren. Naast de terrastekening ziet de ondernemer, de gast en de voorbijganger waar een terras mag zijn en waar niet. Soms is het zo dat de grens van een terras blijkt uit de toegepaste bestrating. De plek waar het terras overgaat in een andere bestrating, of waar een andere kleur bestrating wordt gebruikt, is dan de zichtbare grens van het terras. Als dit niet het geval is, wordt, voor de precieze afbakening van het terras, gebruik gemaakt van een door de gemeente aangebrachte markering (‘punaises’).

Uiterlijk aanzien

Een verzorgd uiterlijk van het terras is het uitgangspunt. Een terras dient een positieve bijdrage te leveren aan de openbare ruimte en dient geen onevenredige afbreuk te doen aan de architectuur, beschermde waarden van een monument, de omliggende panden en aan het straat‐ en stadsbeeld ter plaatse.

Een terras bestaat in beginsel uit los meubilair (tafels, stoelen) eventueel aangevuld met parasols en terrasafscheidingen. Niet toegestaan zijn overige voorwerpen zoals spandoeken, vlonders, hekwerken e.d.

Het terrasmeubilair is bedoeld voor een extra zitgelegenheid buiten de inrichting, sfeer verhogend en een andere/aanvullende beleving. Daarbij moet het terras een kwalitatief goede uitstraling hebben. Belangrijk is dat hierbij aansluiting gezocht moet worden met het “beeldkwaliteitsplan Binnenstad Gorinchem.” Er dient o.a. gekeken te worden of het uiterlijk aanzien van het terras in overeenstemming is met de omliggende monumenten.

Meubilair buiten sluitingstijd en voorwaarden winterterrassen

Na sluitingstijd van het terras mag het terrasmeubilair buiten blijven staan. In de gemeente Gorinchem geldt het volgende:

Terrasmeubilair moet na sluitingstijd vastgeketend zijn.

Bij (aanhoudende) overlast (o.a. geluid, vernieling, e.d.) kunnen er extra voorschriften worden opgelegd. Een voorbeeld is dat het terrasmeubilair opgestapeld moet worden en/of binnen in de inrichting geplaatst moet worden.

Als een horecabedrijf het hele jaar door een terras exploiteert, dan gelden er extra voorschriften voor de periode gebruik “winterterrassen”. Terrasverwarming is het hele jaar door uitsluitend toegestaan bij gevelterrassen, zo is in de terrasnota opgenomen. Bij het verwarmen van terrassen gelden brandveiligheidseisen. De brandweer zal advies geven bij de aanvraag en nagaan of het deugdelijk is geïnstalleerd. Winterterrassen mogen geen permanente fysieke uitbreiding betekenen van de horecagelegenheid en daarmee een horecalokaliteit vormen.

Als een exploitant een verwarmd gevelterras wil exploiteren dan dient hij dit te melden bij de gemeente.

Geluid

Het Activiteitenbesluit milieubeheer beschermt omwonenden tegen geluid afkomstig van horeca-inrichtingen, dus inclusief terras. De standaardgeluidsnormen van het Activiteitenbesluit gelden voor zowel bestaande als nieuwe horeca-inrichtingen. Gemeente Gorinchem kan technische voorschriften stellen aan een inrichting om aan de geldende geluidsnormen te voldoen. De gemeente kan ook hogere of lagere geluidsnormen opleggen onder bepaalde omstandigheden.

Al het geluid dat door de inrichting wordt gemaakt valt in beginsel onder de geluidsnormen. Het stemgeluid dat door personen op een onverwarmd en onoverdekt terras dat aan de straat of een andere openbare ruimte is gelegen wordt veroorzaakt, mag bij het bepalen van het geluidsniveau buiten beschouwing worden gelaten. Voor het stemgeluid veroorzaakt door bezoekers op een verwarmd of overdekt terras gelden de standaard geluidsnormen.

De eigenaar van de inrichting, zowel in de binnenstad als eigenaren van inrichtingen op overige locaties, moeten ten minste twee weken voor de aanvang van de festiviteit daarvan melding doen aan het college.

Bereikbaarheid in de openbare ruimte en toegankelijkheid voetgangers

Zoals gezegd, naast wenselijkheid van terrassen en het zijn van een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering, is het ook zaak oog te houden voor het reguliere gebruik en de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Hiervoor gelden de volgende criteria bij en rondom terrassen:

•De vrije loopruimte voor het publiek is minimaal 1.20 meter;

•De exacte locatie en afmetingen van een terras worden in de exploitatievergunning vastgelegd;

•Het ruimtelijke karakter van de straat en/of plein zijn medebepalend voor de toedeling van een terras.;

•Terrasoverkappingen (parasols, uitvalschermen en andere dakconstructies) moeten een vrije doorloophoogte van minimaal 2.20 meter hebben. Bij parasols is dit inclusief een eventueel aan te brengen volant van maximaal 20 cm;

•Terrasoverkappingen (parasols, uitvalschermen en andere dakconstructies) mogen niet over de terrasbegrenzing heen steken.;

•De benodigde vrije doorgangsruimte voor hulpdiensten is 3,5 meter;

•De terrasconstructie moet eenvoudig verwijderbaar zijn i.v.m. bereikbaarheid van de inspectie en (vervangings)werkzaamheden van de ondergronds gelegen kabels, leidingen en overige voorzieningen.

4. Vergunningen horecabedrijven

4.1 Exploitatievergunning

4.1.1 Geldigheidsduur exploitatievergunning

In Gorinchem heeft de exploitatievergunning normaliter geen tijdsbeperking. Het is echter wel een optie in bijzondere situaties zoals bij seksinrichtingen (hoofdstuk 3 APV).

Er moet een nieuwe exploitatievergunning aangevraagd worden of een wijziging doorgeven als:

•de rechtsvorm van de exploitant van het horecabedrijf verandert;

•er een terras geëxploiteerd gaat worden of er een uitbreiding van het terras plaatsvindt;

•als er nieuwe activiteiten worden ondernomen die tot een andere wijze van exploitatie leiden;

•er wijziging(en) van leidinggevende(n) is(zijn).

4.1.2 Vereisten exploitatievergunning

Een aanvraag voor een exploitatievergunning wordt geweigerd als:

•de exploitatie van de openbare inrichting in strijd is met het geldende bestemmingsplan, beheersverordening, exploitatieplan of voorbereidingsbesluit.

•de exploitant of de leidinggevende niet de leeftijd van eenentwintig jaar heeft bereikt;

•de exploitant in enig opzicht van slecht levensgedrag is;

•de exploitant onder curatele staat.

Een aanvraag voor een exploitatievergunning kan geheel of gedeeltelijk worden geweigerd:

•indien de woon- of leefsituatie in de omgeving van de openbare inrichting of de openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed;

•in het geval een terras is aangevraagd, het beoogde gebruik daarvan:

-schade toebrengt aan de weg dan wel gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van de weg of voor het doelmatig en veilig gebruik daarvan;

-een belemmering vormt voor het doelmatig beheer en onderhoud van de weg;

-afbreuk doet aan andere publieke functies van de weg, inclusief de bescherming van het uiterlijk aanzien daarvan.

Bij toepassing van de laatste twee weigeringsgronden houdt de burgemeester rekening met:

•het karakter van de straat en de wijk, waarin de openbare inrichting gelegen is of gelegen zal zijn;

•de aard van de openbare inrichting;

•de spanning, waaraan het woonmilieu ter plaatse reeds blootstaat of bloot zal komen te staan door de exploitatie van de openbare inrichting;

•de wijze van bedrijfsvoering door de aanvrager en/of de leidinggevende;

•het levensgedrag van de aanvrager en/of de leidinggevende.

4.1.3 Intrekken van een vergunning

De burgemeester kan de vergunning tijdelijk of voor onbepaalde tijd, geheel of gedeeltelijk, intrekken of wijzigen als:

•de vergunninghouder of leidinggevende strafbare feiten pleegt in de openbare inrichting, dan wel toestaat of gedoogt dat in zijn openbare inrichting strafbare feiten worden gepleegd;

•de vergunninghouder of leidinggevende van de openbare inrichting zich schuldig maakt aan discriminatie naar ras, geslacht of seksuele geaardheid;

•de vergunninghouder in een periode van twee jaar drie maal om bijschrijving van een persoon op de vergunning heeft verzocht en die bijschrijving heeft gewijzigd op grond van artikel 2.28, tweede lid, onder b;

•er sprake is van een gewijzigde exploitatie of vergunninghouder, waarvoor geen nieuwe vergunning is aangevraagd;

•redelijkerwijs moet worden aangenomen, dat de feitelijke toestand niet met het in aanvraag vermelde in overeenstemming zal zijn.

4.1.4 Voorwaarden en voorschriften

De burgemeester kan, als daar een specifieke reden voor is, de vergunning onder voorwaarden verlenen en nadere voorschriften opleggen. Dat is soms nodig om iets toch mogelijk te maken of om vooraf bij te sturen in wat kan en mag op die specifieke locatie. Beveiligers bijvoorbeeld kunnen soms nodig zijn (soort horeca, plaats en tijd) in het belang van de leefomgeving of veiligheid of een combinatie van factoren.

4.1.5 Terras

Het exploiteren van een terras is vergunning plichtig en maakt bij de gemeente Gorinchem onderdeel uit van de exploitatievergunning.

Het terras wordt getoetst aan het bestemmingsplan. Hierin staat beschreven waar terrassen zijn toegestaan en waarom het vanuit ruimtelijk oogpunt toegelaten kan worden.

Als het terras op gemeentegrond is gevestigd, zal de gemeente jaarlijks terrashuur in rekening brengen

Als de ondernemer op het terras een overkapping of een ander bouwsel (in de grond verankerd) wil, dat past binnen de regels van de terrassen, moet daar in de regel een omgevingsvergunning voor worden aangevraagd.

4.2 Vergunning Alcoholwet

4.2.1 Geldigheidsduur en wijzigen vergunning Alcoholwet

De vergunning op grond van de Alcoholwet is voor onbepaalde tijd geldig. Te allen tijde dient de ondernemer ervoor zorg te dragen dat zijn vergunning actueel is.

Eventuele veranderingen (o.a. oppervlak horecalokaliteit, terras, nieuwe leidinggevenden) moeten dan ook verplicht worden doorgegeven aan de gemeente.

Melding wijziging leidinggevende

Er moet te allen tijde een leidinggevende aanwezig zijn, die op de vergunning of het aanhangsel staat, in het horecabedrijf, zegt artikel 24 van de Alcoholwet.

Mochten er personeelswijzigingen plaatsvinden waardoor er een nieuwe leidinggevende is of een leidinggevende niet meer werkzaam is, dan kan deze worden toegevoegd of verwijderd van de vergunning. Dit kan door een melding te doen bij de gemeente.

Melding wijziging inrichting

Op grond van het wijzigen van de inrichting zegt artikel 30 Alcoholwet het volgende:

“Indien een inrichting een zodanige verandering ondergaat dat zij niet langer in overeenstemming is met de in de vergunning gegeven omschrijving, is de vergunninghouder verplicht bedoelde wijziging binnen één maand bij de burgemeester te melden. De burgemeester verstrekt, indien nog aan de ten aanzien van de inrichting gestelde eisen wordt voldaan, een gewijzigde vergunning, waardoor de ingevolge artikel 29 vereiste omschrijving is aangepast aan de nieuwe situatie.”

Hierbij valt te denken aan het toevoegen van een (groter) terras of het doorgeven dat er een verbouwing heeft plaatsgevonden waardoor het aantal vierkante meters van het vloeroppervlak is gewijzigd. Naast de melding in het kader van de Alcoholwet moet wellicht ook een melding worden gedaan in het kader van het Activiteitenbesluit Wet milieubeheer (en vanaf 1 juli 2022 op basis van Besluit activiteiten leefomgeving).

Nieuwe vergunning Alcoholwet

In enkele gevallen kan een vergunning van de Alcoholwet niet worden gewijzigd, maar moet er een nieuwe vergunning worden aangevraagd. Dit is het geval als:

•een VOF waar een vennoot toetreedt of uittreedt en een eenmanszaak die een BV wordt et cetera;

•bij een overname moet de nieuwe ondernemer een nieuwe vergunning aanvragen.

4.2.2 Vereisten aanvrager/ leidinggevende(n)

In of krachtens artikel 8 van de Alcoholwet zijn de eisen opgenomen voor de leidinggevende(n):

Hebben de leeftijd van 21 jaar bereikt;

Zijn niet in enig opzicht van slecht gedrag;

Zijn niet onder curatele;

Voldoen aan eisen van zedelijk gedrag

3Hoofdstuk 3 Alcoholbesluit, Eisen zedelijk gedrag leidinggevende, artikelen 3.1-3.6

;

Verklaring geen bemoeienis bedrijfsvoering. Dit is het geval als de leidinggevenden geen bemoeienis hebben met de bedrijfsvoering of de exploitatie. De leidinggevenden hoeft dan niet aan de eis betreffende de sociale hygiëne te voldoen.

4.2.3 Vereisten inrichting

Horecabedrijven, het gebouw, dient te voldoen aan artikel 10 van de Alcoholwet. De eisen hiervan zijn:

Het horecabedrijf dient te voldoen aan het Bouwbesluit 2012 en vanaf 1 juli 2022 aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl);

Er dient bij een horecabedrijf tenminste één horecalokaliteit een vloeroppervlakte van 35m² en voor een slijtersbedrijf ten minste 15 m2 te hebben;

De burgemeester kan besluiten af te wijken van die 35m2, indien er sprake is van een lokaliteit die is gevestigd in een rijksmonument als bedoeld in artikel 1.1 van de Erfgoedwet.

4.2.4 Vereisten para commerciële rechtspersonen

Het doel van een para commerciële instelling (opgenomen in de statuten) is het stimuleren van activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke en/of godsdienstige aard. Het verstrekken van alcohol is geen hoofdactiviteit.

Vereisten voor een vergunning op grond van de Alcoholwet van een para commerciële rechtspersoon:

Er dienen tenminste twee gekwalificeerde leidinggevenden te zijn

4Artikel 8 Alcoholwet

;

Het aanleveren van een vastgesteld reglement waarin de verstrekking van alcoholhoudende drank in de inrichting vanuit het oogpunt van sociale hygiëne op verantwoorde wijze wordt gewaarborgd. Hierin wordt ook een registratie van barvrijwilligers beschreven

5Artikel 9 Alcoholwet

.

4.3 Ontheffingen/meldingen horecabedrijven

4.3.1 Ontheffing sluitingstijden

De burgemeester kan op grond van artikel 2:29 van de APV een ontheffing verlenen van de sluitingstijden van een openbare inrichting. Daarnaast kan de burgemeester op grond van lid 4 van artikel 2:29 van de APV door middel van een vergunningvoorschrift andere sluitingstijden vaststellen voor een afzonderlijke openbare inrichting of een daartoe behorend terras.

4.3.2 Ontheffing artikel 35 Alcoholwet

Het is verboden om zonder daartoe strekkende vergunning het horecabedrijf uit te oefenen. De burgemeester kan ten aanzien van het verstrekken van zwak-alcoholhoudende drank op een aanvraag ontheffing verlenen van het in artikel 3 voor de uitoefening van het horecabedrijf gestelde verbod, bij een in de beschikking aangewezen bijzondere gelegenheid van zeer tijdelijke aard voor een aaneengesloten periode van ten hoogste twaalf dagen (evenementen). Dat kan mits de verstrekking geschiedt onder onmiddellijke leiding van een persoon die:

a.de leeftijd van eenentwintig jaar heeft bereikt;

b.niet in enig opzicht van slecht levensgedrag is.

De naam van deze persoon staat op de ontheffing vermeld.

De ontheffing in artikel 35 Alcoholwet kan voor maximaal twaalf aaneengesloten dagen verleend worden.

4.3.3 Melding incidentele festiviteit

Het is in gemeente Gorinchem voor bedrijven gevestigd in de binnenstad toegestaan om maximaal acht keer per kalenderjaar jaar een incidentele festiviteit te houden, waarbij de standaard geluidsnormen niet van toepassing zijn. Bedrijven die buiten de binnenstad gevestigd zijn mogen maximaal 4 keer per jaar een incidentele festiviteit houden. Er dient hiervoor twee weken voorafgaand aan de festiviteit een melding gedaan te worden bij het college van B&W (artikel 4:3 lid 1 APV). Voor het overige geldt nog:

•Het college stelt een formulier vast voor het doen van de melding.

•De melding is gedaan wanneer het formulier, volledig en naar waarheid ingevuld, tijdig is ingeleverd op de plaats op dat formulier vermeld.

•De melding wordt geacht te zijn gedaan wanneer het college op verzoek van de houder van een inrichting een incidentele festiviteit, die redelijkerwijs niet te voorzien was, terstond toestaat.

•Het equivalente geluidsniveau LAeq veroorzaakt door de inrichting bedraagt niet meer60 dB(A),gemeten op de gevel van gevoelige gebouwen op een hoogte van 1,5 meter.

•In afwijking van het in het zesde lid gestelde, mag het LAeq veroorzaakt door een sporthal tot 24.00 uur maximaal 75 dB(A), gemeten op de gevel van gevoelige gebouwen op een hoogte van 1,5 meter, bedragen.

•De geluidsnorm als bedoeld in het zesde lid is inclusief onversterkte muziek en exclusief 10 dB(A)toeslag vanwege muziekcorrectie. Tevens wordt de bedrijfsduurcorrectie buitenbeschouwing gelaten.

•Op de dagen, bedoeld in het eerste lid wordt het ten gehore brengen van extra muziek- hoger dan de geluidsnorm, bedoeld in de artikelen in de 2.17, 2.17a, 2.19 2.19a en 2.20 van het Activiteitenbesluitmilieubeheer en artikel 4.5 - uiterlijk om 02:00uur beëindigd.

•De geluidsnorm, bedoeld in het zesde lid geldt voor het bebouwde gedeelte van de inrichtingen niet voorde buitenruimte.

•Bij het ten gehore brengen van muziekgeluid blijven ramen en deuren gesloten, behoudens voor het onmiddellijk doorlaten van personen of goederen.

Een melding is overigens geen vrijbrief om een onbeperkt geluidsniveau te produceren.

5. Toezicht en Handhaving

5.4 Toezicht en handhaving Alcoholwet

5.4.1 Handhavingsbevoegdheden

De wettelijke bevoegdheid tot het doen naleven van wetten en regels is gelegen in artikel 125 van de Gemeentewet en in hoofdstuk 5 van de Awb (artikel 5:21 en artikel 5:32). De Alcoholwet (artikel 44a) biedt de bevoegdheid om bestuurlijke boetes op te leggen. Daarnaast is in de Alcoholwet (artikel 44) een extra handhavingsbevoegdheid toegekend: het three-strikes-out-principe. Verder biedt de Alcoholwet (artikel 32) de mogelijkheid een Alcoholwetvergunning te schorsen voor maximaal 12 weken. In de Alcoholwet zijn imperatieve en facultatieve intrekkingsgronden voor verleende vergunningen opgenomen. Tot slot zijn in de Alcoholwet ook strafrechtelijke bepalingen opgenomen.

5.4.2 Risicoanalyse

Het is van belang om inzichtelijk te maken welke negatieve effecten op kunnen treden wanneer geen er toezicht gehouden wordt. Daarbij hoe groot de kans is dat negatieve effecten optreden. De effecten in het kader van de Alcoholwet zijn als volgt:

•Gevaar voor de gezondheid:

Schade voor de gezondheid kan ontstaan bij overmatig alcoholgebruik, zoals doorschenken van alcoholhoudende drank. Ook het verstrekken (schenken en verkopen) van alcoholhoudende drank aan minderjarigen of het voorhanden hebben van alcoholhoudende drank bij minderjarigen zijn overtredingen die schade voor de gezondheid kunnen opleveren.

•Aantasting openbare orde, veiligheid en zedelijkheid:

Maatschappelijk ongewenst gedrag dat leidt tot verstoring van de openbare orde, de veiligheid en zedelijkheid. Het gaat om verstoringen in horecabedrijven, bij alcoholverkooppunten of in de directe omgeving daarvan door daaraan gerelateerde personen (bezoekers en personeel). Ook de aanwezigheid van alcohol op plaatsen waar dat niet mag, wordt gezien als een aantasting van de openbare orde, veiligheid of zedelijkheid.

•Oneerlijke concurrentie:

Ongelijken kansen of financiële schade kan ontstaan door niet toegestane (horeca)activiteiten in horecabedrijven, niet toegestane horeca-activiteiten in para commerciële horecabedrijven of het niet voldoen aan wettelijke eisen (inrichtingseisen en eisen die worden gesteld aan leidinggevenden).

Instrument

Criteria voor toepassing

Informeren

Educatief (gericht op kennis doelgroep t.a.v. regelgeving)

Doelgroep is niet bekend met regels, weet niet welk doel de regels dienen of begrijpen de regels niet (complexiteit van de regels).

Waarschuwend (gericht op sanctiebeleid en pakkans, minder controles bij goed naleefgedrag)

Doelgroep is geneigd de regels te overtreden en onderschat het sanctiebeleid of de kans dat de overtreding wordt gesanctioneerd.

Normatief (appel op sociale norm)

Doelgroep is ongevoelig voor een (sociale) norm binnen de groep.

Afspreken

Naar aanleiding van controles afspraken maken (inhoudelijk en procedureel)

Doelgroep is geneigd tot het maken en nakomen van afspraken over beëindigen van overtredingen en het voorkomen van nieuwe overtredingen.

Sanctioneren

Bestuurlijke sancties

Sanctioneren na niet nakomen van afspraken, direct bij ernstige overtredingen, recidive of aanwijzingen dat afspraken maken zinloos is.

Bestuurlijke boete

Sprake van ongewenste situatie waarbij een financiële prikkel preventief kan werken.

6. Bijlagen Wettelijke Kaders

6.1 Alcoholwet

6.1.1 Voorgeschiedenis Alcoholwet

In 2019 heeft de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn & Sport een wetsvoorstel voor de wetswijziging van de Drank- en Horecawet naar de Alcoholwet naar de Tweede Kamer gestuurd. De evaluatie van de Drank- en Horecawet en het Nationale Preventieakkoord zijn belangrijk ingrediënten daarbij geweest. Hierin werd onder andere:

•wederverstrekking door volwassenen strafbaar gesteld;

•de 'verkoop op afstand' (verkoop via telefonie & internet) van alcoholhoudende drank en de naleving van de leeftijdgrens geregeld. Online verkopers van alcohol moeten een leeftijdsverificatiesysteem invoeren waarbij de leeftijd zowel bij de (online) aankoop als bij de aflevering van de alcohol moet worden gecheckt;

•mogelijk dat vmbo-scholieren jonger dan 16 jaar tijdens hun opleiding alcohol kunnen verstrekken in een horecabedrijf;

•vastgelegd dat stuntprijzen/acties van supermarkten (en andere verkopers van alcohol 'voor gebruik elders dan ter plaatse') niet verder mogen gaan dan 25% korting op de normale verkoopprijs. Het wel of niet aan banden leggen van happy hours in de horeca blijft een lokale bevoegdheid van gemeenten;

•vanaf 1 juli 2022 toegestaan bij gemeentelijke verordening betaalde proeverijen in alle slijterijen van een gemeente te organiseren, mits deze plaatsvinden op een moment dat volgens de Winkeltijdenwet toegestaan is de slijterij te openen en het moment van de proeverij op dagen en tijden valt waarop de slijterij normaal gesproken gesloten is;

•vanaf 1 juli 2022 niet meer verboden voor minderjarigen om naar slijterij te gaan zonder begeleider van 21 jaar of ouder.

6.5 Wet op de kansspelen

6.5.1 Handhavingsbeleid Wet op de Kansspelen

Voor de handhaving verwijzen we naar de tabel: ‘Handhavingstabel uitwerking van toezicht en handhaving in Gorinchem 2022.’

6.6 Wet bevordering integriteitbeoordeling openbaar bestuur (Wet Bibob)

6.6.1 Wet Bibob

De Wet Bibob is sinds 1 juni 2003 van kracht en is een (preventief) bestuurlijk instrument. De laatste wijzigingen dateren van 1 augustus 2020. Het biedt bestuursorganen de mogelijkheid om de achtergrond van een bedrijf of persoon en de handelingen te onderzoeken. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt voor criminele doeleinden en/of witwassen van gelden, kan het bevoegde bestuursorgaan de vergunning die is aangevraagd weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. De wet ondersteunt op die manier de gemeente ook bij de bestuurlijke aanpak van criminaliteit en het ontstaan van vermenging van boven- en onderwereld (ondermijning).

6.6.2 Subsidiariteit- en proportionaliteitbeginsel

Bij de Wet Bibob zijn de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit belangrijke uitgangspunten. Bij subsidiariteit gaat het om of het doel ook op een andere, minder ingrijpende manier kan worden bereikt. Dit betekent dat inzet van het Bibob-instrumentarium een ultimum remedium moet zijn.

De gemeente Gorinchem dient eerst te bekijken of bestaande weigerings- c.q. intrekkingsgronden mogelijkheden bieden om een vergunning al dan niet te weigeren of in te trekken. Op de tweede plaats dient de gemeente Gorinchem te onderzoeken of zij zelfstandig de Wet Bibob kan toepassen. Alle gangbare en minder vergaande mogelijkheden moeten zijn benut, voordat advies wordt aangevraagd aan het Landelijk Bureau Bibob.

Het proportionaliteitsbeginsel (het evenredig zijn aan de mate van gevaar) wordt door de gemeente Gorinchem tot uitdrukking gebracht door het Bibob-instrument risicogericht in te zetten op die domeinen waar de kans op het onbewust faciliteren van criminele activiteiten het grootst is. In de praktijk betekent dat, dat de gemeente de Wet Bibob zal toepassen om te onderzoeken of er sprake is van:

•Bezwaren m.b.t. de integriteit van de betrokkene en zijn zakelijke relaties;

•Geen tot onvoldoende transparantie m.b.t. de bedrijfsstructuur, de organisatiestructuur en/of de wijze van financiering;

•Specifieke branche- en/of locatierisico’s.

In dergelijke gevallen wordt in beginsel slechts die gegevens van de betrokkenen verlangd die noodzakelijk zijn voor een adequate toetsing. Daarnaast moeten de gevolgen die voortvloeien uit de besluitvorming door de gemeente Gorinchem, als gevolg van en gebaseerd op de resultaten van het Bibob-onderzoek, evenredig zijn aan de mate van gevaar.

6.6.3 Wijziging wet Bibob

Op 1 augustus 2020 is de Wet Bibob op een aantal punten gewijzigd. Enkele wijzigingen zijn:

•Het toepassingsbereik is uitgebreid naar alle soorten overheidsopdrachten, overdracht van erfpachtrecht en verkoop door gemeenten/provincies van aandelen in een rechtspersoon met vastgoed in bezit;

•Het eigen onderzoek is verruimd. Gemeenten mogen ook justitiële gegevens opvragen van derden. Denk aan iemand die zeggenschap heeft of vermogen verschaft aan de betrokkene (dit kan ook indirect zijn);

•De mogelijkheden voor LBB zijn aangepast. Het LBB mag namelijk adviesaanvragen weigeren te behandelen. Daarnaast mag zij tips verstrekken en adviseren eigen onderzoek te verrichten. De adviezen van het LBB kunnen ook voor langere tijd worden gebruikt voor een andere beslissing. Deze termijn wordt namelijk verlengd van twee naar vijf jaar;

•Wat betreft de weigering van aanvragen. Vergunningen mogen worden geweigerd/ingetrokken bij het vermoeden van een strafbaar feit ter verkrijging van de vergunning. Weigering van het verstrekken van gegevens kan gezien worden als ernstig gevaar en om die reden ook tot weigering van de aanvraag leiden;

•Tot slot, was het voorheen enkel mogelijk om voorschriften te verbinden bij een mindere mate van gevaar, maar vanaf 1 augustus 2020 kan dit ook bij een ernstig gevaar.

6.6.4 Beleidslijn wet Bibob gemeente Gorinchem 2023

De gemeente heeft de beleidslijn Bibob 2023 vastgesteld waarin de praktijkregels voor de Bibob-toets zijn opgenomen. In alle horeca gerelateerde gevallen waarbij sprake is van vergunningen, behalve bij para commerciële instellingen en slijtersbedrijven, en de exploitatie kansspelautomaten, wordt een Bibob-procedure gestart. Het bereik van de wet Bibob is veel groter. Concreet houdt dit in dat er een eerste eigen onderzoek wordt ingesteld aan de hand van de door de exploitant in te vullen formulieren en in te dienen documenten. Wanneer er na dit onderzoek geen reden tot twijfel is aan de integriteit van de aanvrager en/of andere personen, die op de aanvraag van de vergunning staan, en er geen indicatoren zijn dan wordt de vergunning verleend door de gemeente zonder een adviesverzoek aan het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) en of het Landelijk Bureau Bibob (LBB). Bij twijfel kan de gemeente een verzoek indienen bij het RIEC. Als uit dit onderzoek niets naar voren komt, kan de gemeente alsnog, onder voorwaarden naar het LBB gaan voor het verrichten van nader onderzoek (Bibob-toetsing), waarna een advies van datzelfde bureau volgt. Bij een negatief advies van ofwel het RIEC of het LBB kan de gemeente besluiten geen vergunning te verlenen, een vergunning onder voorwaarden verlenen of een inmiddels verleende vergunning in te trekken.

Het bevoegde gezag, de burgemeester, moet uiteindelijk altijd zelf motiveren waarom een vergunning wordt geweigerd of ingetrokken.

6.6.5 Samenwerking

In de aanpak van ondermijning werkt de gemeente Gorinchem integraal samen met partners als Justitie, het RIEC, de politie, de belastingdienst, het openbaar ministerie, Inspectie SZW en waar nodig de NVWA (taken van voorheen AID).

Samenwerking binnen het Bibob beleid is erg belangrijk. Door middel van een convenant is informatiedeling tussen de samenwerkingspartners mogelijk gemaakt. Dit versterkt de informatiepositie van de gemeente.

Bij het toepassen van de Wet Bibob start de gemeente allereerst zelf een bibob-onderzoek. In de meeste gevallen komt de gemeente zelfstandig tot een conclusie. Als de conclusie een ernstig gevaar of mindere mate van gevaar op grond van de Wet Bibob behelst, wordt de samenwerking met het Landelijk Bureau Bibob opgezocht. Dit is ook het geval wanneer de gemeente Gorinchem redelijkerwijs vermoedt dat een betrokkene zich vanwege het toepassen van deze wet, terugtrekt uit de procedure nadat een eigen onderzoek gestart is. De meldplicht start vanaf het moment dat de gemeente Gorinchem eigen onderzoek verricht.

In de gevallen waarin de gemeente niet zelfstandig tot een conclusie komt, is het mogelijk dat de gemeente aanleiding ziet om ook hierbij de samenwerking met het Landelijk Bureau Bibob op te zoeken en een adviesvraag in te dienen. Het Landelijk Bureau Bibob kan een diepgaander onderzoek doen dan de gemeente, omdat het toegang heeft tot gesloten bronnen.

6.6.6 Bibob-procedure achteraf opstarten

Een Bibob-procedure kan ook achteraf (na verlening van een vergunning) nog worden ingesteld wanneer er een vermoeden is en/of blijkt dat een onderneming/ondernemer zich schuldig maakt of heeft gemaakt aan bepaalde strafbare feiten en/of criminele contacten onderhoudt waarbij de mogelijkheid aanwezig is dat crimineel verworven inkomsten worden wit gewassen.

Daarnaast kan zowel de officier van justitie als het Landelijk Bureau Bibob (LBB) kunnen overheden rechtstreeks tippen om de Wet Bibob toe te passen.

Dit betekent dat een overheidsinstelling gewezen wordt op de mogelijkheid een eigen Bibob-onderzoek te verrichten en daarna eventueel het LBB om een advies te vragen.

Begrippenlijst

APV:

Algemeen Plaatselijke Verordening gemeente Gorinchem

B&B:

Bed & Breakfast

Barvrijwilliger:

De natuurlijke persoon die, niet in dienstverband, alcoholhoudende drank verstrekt in een horecalokaliteit in beheer bij een para commerciële rechtspersoon.

Bibob:

Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur.

BOA:

Buitengewoon opsporingsambtenaar

BSO:

Binnenstad management

Coffeeshop:

Een openlijk verkooppunt van softdrugs

Lachgas:

Kleur- en geurloos gas, werkzame stof: di-stikstofmonoxide (N2O). Waar als bedoeld in de Warenwet. Roesmiddel afhankelijk van gebruik afhankelijk van gebruik (medisch en

begeleid) gewenst en als roesmiddel/drug ongewenst.

NVWA:

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

Openbare inrichting:

Zie definitie artikel 2:27, c onder 1, 2 en 3

OM:

Openbaar ministerie

RIEC Rotterdam:

Regionaal Informatie en Expertise Centra

RUD:

Regionale Uitvoeringsdienst

VFL:

Verordening Fysieke Leefomgeving

Waterpijpcafé (Shishalounge):

Een loungecafé waar men onder andere waterpijp kan roken.

WVO:

Winkelvloeroppervlak

Geldende tekst uit de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR, open data van de overheid). Raadpleeg lokaleregelgeving.overheid.nl voor de officiële versie. Dit is geen juridisch advies.