Handboek Horeca

1.1.1 Horecabedrijven

Er zijn ongeveer 50 vergunde horecabedrijven in Culemborg, 15 vergunde paracommerciële instellingen met horeca en 6 vergunde slijtersbedrijven. Hoe de coronacrisis invloed heeft gehad op de horeca gaat nu en in de nabije toekomst pas definitief zichtbaar worden. Natuurlijk willen we het horeca aanbod behouden en/of uitbreiden waar dat kan en gewenst is.

De grootste concentratie van de horeca is nog steeds in het centrum. De horecabedrijven zijn in Culemborg als volgt gecategoriseerd;

Categorie 1

Lichte fastservice

dag-horeca (o.a. lunchrooms)

Categorie 2

Restaurants

middag-avond horeca (o.a. restaurants)

Categorie 3

Verblijfshoreca

dag rond horeca (o.a. hotels)

Categorie 4

Zware fastservice

dag-avond, counterverkoop (o.a. fastfood)

Categorie 5

Lichte Drankensector

dag-avond en nacht (o.a. café)

Categorie 6

Zware Drankensector

avond-nacht (o.a. discotheek, partycentrum)

Categorie 7

Coffeeshops

Om het inzicht actueel te houden en de vergunningen op orde, de horeca zelf te ontlasten en toezicht te bedienen, is een administratieve toets de beste optie. Voordeel is ook eerlijke mededinging en een zuivere branche, daar kan niemand tegen zijn.

Elke twee jaar wordt een horecabedrijf, op basis van een controle uittreksel handelsregister, gecontroleerd op de actualiteit en rechtmatigheid van het exploiteren met de juiste vergunningen. Bij wijzigingen en/of nieuwe exploitanten wordt actie ondernomen richting de verantwoordelijken van die horeca inrichting.

Openingstijden reguliere horecabedrijven

Volgens de Algemene Plaatselijke Verordening Culemborg mogen commerciële horecabedrijven onbeperkt open zijn (art. 2:29 APV). Er is wel een voorwaarde dat er vanaf 02.00 uur geen nieuwe bezoekers toegelaten worden. De terrassen kennen een apart regime, zie hoofdstuk 3.

> Commerciële horeca kent geen sluitingstijd;

> Horecabedrijven mogen voor de reeds aanwezige bezoekers open blijven;

> Het toelaten van bezoekers is verboden tussen 02.00 uur en 08.00 uur;

> Uitzondering is de nacht van 31 december op 1 januari;

> De burgemeester kan in het belang van de openbare orde, veiligheid of gezondheid, of in geval van bijzondere omstandigheden, voor een of meer openbare inrichtingen tijdelijk andere venstertijden vaststellen of tijdelijke sluiting bevelen.

Openingstijden paracommerciële horecabedrijven

De openingstijden zijn niet hetzelfde als de schenktijden. De openingstijden zijn bepaald in de APV, de openingstijden van de commerciële horeca zijn wel expliciet benoemd en staan in de vorige paragraaf. De Alcoholwet eist dat de raad v.w.b. paracommerciële bedrijven schenktijden vastlegd. Dit is een apart regime en betekent grotendeels ook dat de exploitatie daarmee beperkt wordt in openingstijden, immers er mogen buiten die tijden geen alcoholhoudende dranken worden geschonken. Daarnaast worden de tijden mede bepaald door de koppeling aan de activiteiten zoals in de statuten van de instelling en het verplichte reglement. De burgemeester heeft nog een mogelijkheid voor het verlenen van een ontheffing, vier keer per jaar tot 01:00 uur.

Het is verboden in paracommerciële inrichtingen alcoholhoudende drank te verstrekken buiten de volgende schenktijden:

> maandag tot en met donderdag van: 15.00 uur tot 23.00 uur;

> vrijdag, zaterdag en zondag van: 15.00 uur tot 24.00 uur.

In afwijking van de algemene bepalingen voor horeca, hanteren we in Culemborg bij de onderstaande typen paracommerciële inrichtingen de hierna genoemde schenktijden:

Inrichtingen die in beheer zijn bij een rechtspersoon met eensportieve doelstelling:

> maandag tot en met donderdag van 17.00 tot 23.00 uur;

> vrijdag van 17.00 tot 24.00 uur;

> zaterdag en zondag van 12.00 tot 24.00 uur.

Inrichtingen die in beheer zijn bij een rechtspersoon met een sociaal - culturele doelstelling, die zich bovendien richt op de doelgroep senioren:

> maandag tot en met donderdag van 12.00 tot 23.00 uur;

> vrijdag, zaterdag en zondag van 12.00 tot 24.00 uur.

Inrichtingen die in beheer zijn bij een rechtspersoon met een sociaal -culturele doelstelling:

> maandag tot en met vrijdag van 17.00 tot 24.00 uur;

> zaterdag en zondag van 1.00 tot 24.00 uur.

1.1.2 Dag-horeca

Met daghoreca bedoelen we lichte horeca die open is tijdens de winkeltijden.Koffietentjes, ijssalons, juice bars, traiteurs en lunchrooms spelen een steeds grotere rol in centrumgebieden. Dit, in combinatie met de trend blurring (zie 4.3.1), zie ondersteunende horeca, zorgt voor een positief effect op de levendigheid en het voorzieningenniveau.

Visie dag-horeca:

De visie van onze gemeente, op het gebied van dag-horeca in het centrum, is dat we de toeristische functie willen versterken en meer horeca toestaan in de binnenstad. Niet uitbreiden van de bestaande horeca (de meters ex terras), maar nieuwe locaties toevoegen om zo meer diversiteit, aantrekkingskracht en toerisme aan te trekken.

Er is ook ruimte voor uitbreiding van bestaande horeca:

We hebben een ontheffingsmogelijkheid om 15% van het oppervlak van het horecabedrijf (ex terras) toe te kennen in bestaande horeca inrichtingen.

Ondergeschikte horeca:

Ondergeschikte horeca (ook wel eens ondersteunende horeca genoemd) betekend dat er horecaactiviteiten plaatsvinden als onderdeel van een andere hoofdactiviteit zoals detailhandel. Horeca is dan een nevenactiviteit: service en niet de belangrijkste inkomstenbron die de hoofdactiviteit is.

Ondergeschikte horeca heeft positieve effecten op de levendigheid en het voorzieningenniveau. Daarbij weten we dat het vanuit volksgezondheidsperspectief (de Alcoholwet) en concurrentie ook nadelen kent.

Om duidelijkheid te creëren, en het mogelijk te maken, zijn de volgende regels in onze APV voor ondergeschikte horeca, die geen exploitatievergunningplicht heeft, opgesteld:

> De exploitatievergunningplicht geldt niet voor een openbare inrichting in een winkel, als bedoeld in artikel 1 van de Winkeltijdenwet voor zover de horeca een nevenactiviteit is van de winkelactiviteit en door dezelfde ondernemer wordt geëxploiteerd;

> Voor zowel de winkel als de openbare inrichting gelden de sluitingstijden in de Winkeltijdenwet.

Ondergeschikte horeca mag, als:

> Aan of bij de openbare weg, geen aanduidingen worden gegeven waaruit op te maken valt dat in de inrichting etenswaren en dranken tegen betaling worden verstrekt voor gebruik ter plaatse;

> Er geen reclame wordt gemaakt voor de horeca als nevenactiviteit;

> De horeca, als nevenactiviteit inclusief zitgelegenheid of terras, wordt uitgeoefend op een vloer- en grondoppervlakte dat niet meer bedraagt dan maximaal 25% van m2 winkelvloeroppervlak (wvo) van de inrichting waarin de hoofdactiviteit wordt uitgeoefend, met een maximum van 35 m2 wvo;

> Er geen alcoholhoudende dranken worden verkocht;

> De ondergeschikte horeca-activiteit voldoet aan alle wet- en regelgeving.

Van de bovenstaande criteria kan geen ontheffing worden verleend.

1.1.3 Avond-horeca

De gemeente kenmerkt zich door een ruim en kwalitatief prima restaurantaanbod. Er is voor iedereen wat wils, al blijkt o.a. dat 50% bij het uit eten vaak naar Utrecht gaat, gevolgd door ’s-Hertogenbosch, Tiel, Nieuwegein en Geldermalsen. Daar valt dus nog winst te boeken. Er is één uitgaanscentrum, ‘DS party- en eventcenter’ op bedrijventerrein Pavijen.

Nieuwe discotheken en nachtzaken zijn niet toegestaan.

Dit komt ook doordat het aanbod van de horecagelegenheden uit categorie 6 in de omliggende steden groot genoeg is. Als er marktbehoefte is, en er komen concrete passende ideeën, staat de gemeente open om daarover in gesprek te gaan.

Visie avond-horeca:

De visie van gemeente Culemborg, op het gebied van avond-horeca, is dat zij zich wil ontwikkelen tot een bekend en goed restaurantgebied, ook aantrekkelijk voor toeristen. Dit, zodat de mensen uit omliggende dorpen en steden uitwijken naar een goed restaurant en de recreanten/toeristen, na het bezoeken van de cultuurhistorische gebieden, de dag verlengen met een bezoek aan de avond-horeca.

De historische belevingswaarde maakt het stimuleren van de horeca in het hart van de binnenstad gewenst. Het heeft een wisselwerking met de groei van het toerisme. Markt, Varkensmarkt, Oude Vismarkt en Tollenstraat genieten de voorkeur voor horeca I, II, III en IV.

1.1.4 Overnachtingsmogelijkheden

Culemborg heeft (nog) geen aanbod op het gebied van de hotelsector. Wel zijn er overnachtingsmogelijkheden in de vorm van Bed & Breakfasts. Voor beide sectoren zijn de kaders helder en zijn er mogelijkheden.

In de APV is voor een specifieke soort hotels bepaald dat:

Hotels, waar uitsluitend voor de hotelgasten dranken worden geserveerd en/of eetwaren verstrekt, zijn exploitatievergunningsvrij.

In de APV is voor een specifieke groep Bed & Breakfasts bepaald dat:

Bed & Breakfasts zijn exploitatievergunningsvrij als er niet meer dan 4 personen in maximaal 2 kamers tegelijkertijd aanwezig zijn.

Alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse:

Daar waar alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse wordt verstrekt, is wel een vergunning nodig op basis van de Alcoholwet.

Visie overnachtingsmogelijkheden

Als de mogelijke ontwikkeling van een toename van recreanten/toeristen, met daarbij een andere vraag doorzet, wil de gemeente Culemborg het aanbod overnachtingsmogelijkheden ook groter zien. Een hotel zou daar prima bi passen.

Dat kan ook nu al, volgens de visie in te transformeren historische gebouwen, indien dit een toegevoegde waarde heeft voor de ontwikkeling van de locatie, bijvoorbeeld ondersteunend aan andere functies: cultuur, leisure, (flex)werken/congres en zalenverhuur/evenementen. De bestemming wordt bij nieuwe ontwikkelingen nagekeken en als een gewenst initiatief nu nog niet kan, zou dat zo nodig (tijdelijk) moeten worden aangepast.

1.1.5 Overige horeca

Shishalounge

In de gemeente Culemborg valt een shishalounge onder een inrichting met een exploitatievergunningplicht APV.

Coffeeshops

In de gemeente Culemborg vallen coffeeshops onder een inrichting met een exploitatievergunningplicht APV. Uit de in een vergunning opgenomen voorschriften blijkt dat in de vergunde inrichting de verkoop van softdrugs onder voorwaarden wordt gedoogd. Het aantal coffeeshops in Culemborg bedraagt momenteel 2.

De overtredingen van de bepalingen van het lokale coffeeshopbeleid worden in principe op basis van de Opiumwet gehandhaafd op basis van de vastgestelde Beleidsregel, ‘Beleidsregel van de gemeenteraad van de gemeente Culemborg houdende regels omtrent de Opiumwet (Beleidsregel artikel 13b Opiumwet).

Ook optreden op grond van de APV blijft daarnaast mogelijk.

Overige lokalen

De voor het publiek toegankelijke lokalen en bijbehorende erven worden onderverdeeld in:

> De vergunningplichtige lokalen, zoals o.a. cafés, restaurants, cafetaria’s;

> De niet‐vergunningplichtige lokalen, zoals o.a. winkels, kapsalons, nagelstudio’s, bel‐en internetwinkels.

Grow‐en smartshops vallen ook onder de voor het publiek toegankelijke lokalen en bijbehorende erven. Een smartshop is een winkel waar in het algemeen smartdrugs en andere psychoactieve substanties worden verkocht en accessoires voor het gebruiken van dit soort middelen.

Uitsluitend growshops die alleen leveren aan de kleine thuiskweker zijn legaal.

3.2.1 Bezoekers

Culemborg trekt door haar historische kern veel bezoekers en de gedachte is dit verder te verstrekken. Verder is de verwachting dat er, door de samenloop met de beleidsinitiatieven Culemborg op het toeristische-recreatieve gebied, een toename zal zijn op dag- en verblijfstoerisme. Dit komt vooral ten goede aan de dag-horeca en overnachtingsmogelijkheden. Daarnaast wordt er verwacht dat er een toename zal zijn van recreanten/toeristen uit de omliggende gemeenten.

3.2.2 Inwoners

Naast de opkomst van het toerisme in Culemborg, zijn er ook ontwikkelingen op het gebied van het aantal inwoners. Daarbij worden de inwoners van Culemborg gemiddeld genomen steeds ouder. Door de toenemende vergrijzing binnen Culemborg, is er een (tijdelijke) toename aan besteding in horeca en winkels en een ander wensenpakket. Verder blijkt, dat steeds meer jongeren naar de grote steden trekken, een nadeel voor het centrum en haar ondernemers. Culemborg kenmerkt zich daarbij wel door een gemiddeld relatief hoog besteedbaar inkomen per inwoner.

3.3.1 Blurring

In de niet-dagelijkse branches zien we een afname in het aantal winkels. Hierdoor is er steeds vaker winkelleegstand. Blurring is de vermenging van de horecafunctie met culturele instellingen, dienstverlening en winkels. Dit heeft een positief effect op de verblijftijd en het aantal bestedingen. Of blurring juridisch gezien mogelijk is, is sterk afhankelijk van het bestemmingsplan. De Alcoholwet geeft geen mogelijkheden voor het verstrekken van alcoholhoudende drank in “niet-horecabedrijven”. In het bestemmingplan is vastgelegd wat zich mag huisvesten in een commerciële ruimte, zoals bijvoorbeeld horeca, of detailhandel en of er sprake mag zijn van ondersteunende horeca. Door te werken met een bestemming als “centrumfunctie” wordt dit mogelijk gemaakt.

In november 2020 is het amendement (wijziging van de Drank- en Horecawet) over het toestaan van blurring met zwak-alcoholhoudende drank verworpen.

3Tweede kamer, Amendement 35337, nr. 29, van de leden Jansen en Agema over het aanpassen van de verbodsbepalingen, 2020

Hierdoor is het alleen toegestaan om alcoholvrije dranken te schenken in combinatie met een winkelfunctie of dienst.

3.3.2 Dark Kitchen en maaltijdbezorging

Dark kitchen is de trend waarbij een restaurant alleen maaltijden bezorgt. Na de coronaperiode weten we hoe dit kan werken. Of de consument het op lange termijn als wenselijk blijft zien zal moeten blijken. Het is bij dit concept niet mogelijk om ter plaatse een maaltijd te eten. Hierdoor is geen exploitatievergunning en geen vergunning op grond van de Alcoholwet vereist.

In het kader van de ontwikkeling van de stad en de visie daarop, zal het college niet zondermeer meewerken aan het vestigen van deze concepten op goedkope locaties buiten het centrum.

Mogelijk richten zich nu toch meer horeca-eigenaren zich op het concept dark kitchen restaurants, met de, voor sommigen positieve, ervaringen uit de coronaperiode. De ruimtelijke ontwikkeling van dark kitchen kenmerkt zich doordat deze concepten zich zullen vestigen op locaties buiten het centrum waar vaak goedkopere panden gevestigd zijn. Voor het toestaan van het concept dark kitchen moet er gekeken worden naar de bestemming van het pand. Als er een strijdigheid is met het bestemmingsplan, dient er een omgevingsvergunning aangevraagd te worden waarmee legalisatie, als het bestuur wil meewerken, mogelijk is. Het bestuur is vooralsnog erg gereserveerd op aanvragen uitbreiding nieuwe locaties. Er dient een zorgvuldige afweging plaats te vinden. Daarnaast is er een trend zichtbaar voor maaltijdbezorging door de reguliere horeca.

3.3.3 Verantwoord eten horeca

Vanuit de consument is er steeds meer vraag naar biologische, duurzame en veganistische producten. Het op een duurzame wijze inrichten van de horeca wordt belangrijker. Dit wordt gedaan door het serveren van vegetarische en veganistische gerechten, en het inkopen van producten bij de lokale agrarische sector. In juli 2021 is er een Europees verbod op plastic verpakkingsmateriaal gekomen

4RICHTLIJN (EU) 2019/904 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de vermindering van de effecten van bepaalde kunststofproducten op het milieu, 2019.

. De horeca zal, ook naar aanleiding van de coronaperiode, met veel afhaalhoreca verder op zoek moeten naar milieuvriendelijke verpakkingen voor maaltijdbezorging en die ook gaan toepassen. Daarnaast is het inzetten op voedselvermindering, en het voorkomen van voedselverspilling, een maatschappelijk initiatief wat ook bij de horecaondernemers onder de aandacht is of gebracht wordt.

3.3.4 Fast Casual

Door de 24-uurs-economie, en een toename van flexwerkers, is er een groeiende behoefte naar een gezonde, snelle en simpele maaltijd. Het gaat hierbij niet om de beleving van uit eten, maar om het functioneel en snel nuttigen van een maaltijd. Door het groeiende aantal inwoners dat vanuit huis werkt, wordt er mogelijk ook voor afspraken een locatie in het centrumgebied gezocht. Hierbij wordt zeer waarschijnlijk regelmatig gekozen voor een restaurant, lunchroom of café voorzien van gratis wifi. Dit levert mogelijk meer bezoekers bij de horeca en retailsector in het centrum. Om te voldoen aan de behoefte aan een snelle service, is de verwachting dat de horeca hierop inspeelt door het voorafgaand, telefonisch en/of online bestellen mogelijk te maken.

3.4.1 Overige ontwikkelingen

Naast de beschreven ontwikkelingen zijn er ook nog te noemen:

> Toename lachgasgebruik;

> Specialisatietrend (het richten op één voedselgroep of keuken);

> Groeiende vraag naar het kunnen inspelen op voedselbeperkingen (o.a. verplichting vanuit Verordening verstrekking van voedselinformatie);

> Steeds meer vernieuwde concepten die overkomen vanuit het buitenland (denk hierbij aan het eten van insecten en andere bijzondere dier- en plantsoorten).

4.1.1 Geldigheidsduur exploitatievergunning

In Culemborg heeft de exploitatievergunning normaliter geen tijdsbeperking. Het is echter wel een optie in bijzondere situaties.

Er moet een nieuwe exploitatievergunning aangevraagd worden of een wijziging doorgeven als:

> De rechtsvorm van de exploitant van het horecabedrijf verandert;

> Er een terras geëxploiteerd gaat worden of er een uitbreiding van het terras plaatsvindt;

> Als er nieuwe activiteiten worden ondernomen die tot een andere wijze van exploitatie leiden;

> Er een wijziging van leidinggevende(n) is.

4.1.2 Vereisten exploitatievergunning

Een aanvraag voor een exploitatievergunning wordt geweigerd als:

> De locatie in strijd is met het geldende bestemmingsplan;

> De bescherming van, de openbare orde, het woon- en leefklimaat, de veiligheid van personen of goederen, de gezondheid, de zedelijkheid en de verkeersvrijheid en- veiligheid in het geding komt;

> Er sprake is van artikel 3 Wet Bibob (ondermijning, criminaliteit en witwassen door gebruik van de vergunning).

4.1.3 Voorwaarden en voorschriften

De burgemeester kan, als daar een specifieke reden voor is, de vergunning onder voorwaarden verlenen en nadere voorschriften opleggen. Dat is soms nodig om iets toch mogelijk te maken, en soms, om vooraf bij te sturen, in wat niet kan en mag op die specifieke locatie. Beveiligers bijvoorbeeld, kunnen soms (soort horeca, plaats en tijd) nodig zijn in het belang van de leefomgeving of veiligheid of een combinatie van factoren.

4.1.4 Terras

Het exploiteren van een terras is vergunningsplichtig en maakt bij de gemeente Culemborg onderdeel uit van de exploitatievergunning.

Het terras wordt getoetst aan het bestemmingsplan. Hierin staat beschreven waar terrassen zijn toegestaan en waarom het vanuit ruimtelijk oogpunt toegelaten kan worden.

Als het terras op gemeentegrond is gevestigd, zal de gemeente jaarlijks precariobelasting heffen.

De hoogte hiervan is geregeld in de precarioverordening van de gemeente.

Als de ondernemer op het terras een overkapping of een ander bouwsel (in de grond verankerd) wil, dat past binnen de regels van de terrassen, moet daar in de regel een omgevingsvergunning voor worden aangevraagd.

Zeker nu er met terrassen geëxperimenteerd is en door corona de behoeften het jaar rond lijken te zijn geworden, komt dit aspect meer naar voren.

4.2.1 Geldigheidsduur en wijzigen vergunning Alcoholwet

De vergunning op grond van de Alcoholwet is voor onbepaalde tijd geldig. Ten allen tijden dient de ondernemer ervoor zorg te dragen dat zijn vergunning actueel is.

Eventuele veranderingen (o.a. oppervlak horecalokaliteit, terras, nieuwe leidinggevenden) moeten dan ook verplicht worden doorgegeven aan de gemeente.

Melding wijziging leidinggevende

Er moet ten alle tijden een leidinggevende, die op de vergunning of het aanhangsel staat, in het horecabedrijf aanwezig zijn, stelt artikel 24 van de Alcoholwet.

Mochten er personeelswijzigingen plaats vinden, waardoor er een nieuwe leidinggevende is of een leidinggevende niet meer werkzaam is, dan kan deze worden toegevoegd of verwijderd worden van de vergunning. Dit kan door een melding te doen bij de gemeente.

Melding wijziging inrichting

Op grond van het wijzigen van de inrichting zegt artikel 30 Alcoholwet het volgende:

Indien een inrichting een zodanige verandering ondergaat dat zij niet langer in overeenstemming is met de in de vergunning gegeven omschrijving, is de vergunninghouder verplicht bedoelde wijziging binnen één maand bij de burgemeester te melden. De burgemeester verstrekt, indien nog aan de ten aanzien van de inrichting gestelde eisen wordt voldaan, een gewijzigde vergunning, waarin de ingevolge artikel 29 vereiste omschrijving is aangepast aan de nieuwe situatie.

Hierbij valt te denken aan, het toevoegen van een (groter) terras of het doorgeven dat er een verbouwing heeft plaats gevonden waardoor het aantal vierkante meters van het vloeroppervlak is gewijzigd. Naast de melding in het kader van de Alcoholwet, moet wellicht ook een melding worden gedaan in het kader van het Activiteitenbesluit Wet milieubeheer (en vanaf 1 juli 2022 op basis van Besluit activiteiten leefomgeving).

Nieuwe vergunning Alcoholwet

In enkele gevallen kan een vergunning van de Alcoholwet niet worden gewijzigd, maar moet er een nieuwe vergunning worden aangevraagd. Dit is het geval als:

> Een VOF waar een vennoot toetreedt of uittreedt, een eenmanszaak die een BV wordt etcetera;

> Bij een overname moet de nieuwe ondernemer een nieuwe vergunning aanvragen.

4.2.2 Vereisten aanvrager/ leidinggevende(n)

In of krachtens artikel 8 van de Alcoholwet zijn de eisen opgenomen voor de leidinggevende(n):

> Hebben de leeftijd van 21 jaar bereikt;

> Zijn niet in enig opzicht van slecht gedrag;

> Zijn niet onder curatele;

> Voldoen aan eisen van zedelijk gedrag

5Hoofdstuk 3 Alcoholbesluit, Eisen zedelijk gedrag leidinggevende, artikelen 3.1-3.6

;

> Beschikken over een Verklaring Sociale Hygiëne (of een ander bewijs dat volstaat volgens de wet);

> Verklaring geen bemoeienis bedrijfsvoering. Dit is het geval als de leidinggevenden geen bemoeienis hebben met de bedrijfsvoering of de exploitatie. De leidinggevenden hoeft dan niet aan de eis betreffende de sociale hygiëne te voldoen.

4.2.3 Vereisten inrichting

Horecabedrijven, het gebouw, dient te voldoen aan artikel 10 van de Alcoholwet. De eisen hiervan zijn:

> Het horecabedrijf dient te voldoen aan het Bouwbesluit 2012, en vanaf 1 juli 2022 aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl);

> Er dient bij een horecabedrijf tenminste één horecalokaliteit een vloeroppervlakte van 35m2 te zijn, en voor een slijtersbedrijf ten minste 15 m2. De burgemeester kan besluiten af te wijken van die 35m2, indien er sprake is van een lokaliteit die is gevestigd in een rijksmonument als bedoeld in artikel 1.1 van de Erfgoedwet.

4.2.4 Vereisten paracommerciële rechtspersonen

Het doel van een paracommerciële instelling (opgenomen in de statuten) is, het stimuleren van activiteiten van recreatieve of sportieve of-, sociaal-culturele of educatieve of levensbeschouwelijke en/of godsdienstige aard. Het verstrekken van alcohol is geen hoofdactiviteit.

Vereisten voor een vergunning op grond van de Alcoholwet van een paracommerciële rechtspersoon:

> Er dienen tenminste twee gekwalificeerde leidinggevenden te zijn

6Artikel 8 Alcoholwet

;

> Het aanleveren van een vastgesteld reglement, waarin de verstrekking van alcoholhoudende drank in de inrichting vanuit het oogpunt van sociale hygiëne op verantwoorde wijze wordt gewaarborgd. Hierin wordt ook een registratie van barvrijwilligers beschreven

7Artikel 9 Alcoholwet

.

4.3.1 Ontheffing sluitingstijden

De burgemeester kan een ontheffing verlenen van de sluitingstijden op grond van artikel 2:20 APV Culemborg Sluitingstijd. Daarnaast kan de burgemeester, door middel van een vergunningvoorschrift andere sluitingstijden vaststellen voor een afzonderlijke openbare inrichting of een daartoe behorend terras.

4.3.2 Ontheffing artikel 35 Alcoholwet

Het is verboden om zonder daartoe strekkende vergunning het horecabedrijf uit te oefenen. De burgemeester kan ten aanzien van het verstrekken van zwak-alcoholhoudende drank, op aanvraag ontheffing verlenen van het in artikel 3 voor de uitoefening van het horecabedrijf gestelde verbod, bij een in de beschikking aangewezen bijzondere gelegenheid van zeer tijdelijke aard voor een aaneengesloten periode van ten hoogste twaalf dagen (evenementen), mits de verstrekking geschiedt onder onmiddellijke leiding van een persoon die:

> De leeftijd van eenentwintig jaar heeft bereikt;

> Niet in enig opzicht van slecht levensgedrag is.

De naam van deze persoon staat op de ontheffing vermeld.

De ontheffing artikel 35 Alcoholwet kan voor maximaal twaalf aaneengesloten dagen verleend worden.

4.3.3 Melding incidentele festiviteit

Het is in gemeente Culemborg toegestaan, om maximaal zes dagen of dagdelen per kalenderjaar, een incidentele festiviteit te houden, waarbij de standaard geluidsnormen niet van toepassing zijn. Er dient hiervoor, twee weken voorafgaand aan de festiviteit, een melding gedaan worden bij het College van B&W (artikel 4.6 APV).

Een melding is overigens geen vrijbrief om een onbeperkt geluidsniveau te produceren.

6.1.1 Alcoholwet

De Alcoholwet (voorheen de Drank- en Horecawet), is de wet als het gaat om regelgeving ten aanzien van de alcoholverstrekking en alcoholmatiging. Daarnaast regelt de Alcoholwet een en ander rond eerlijke mededinging. De Alcoholwet, in de basis een gezondheidswet, is bedoeld om op een verantwoorde manier alcoholhoudende drank te verkopen en/of te gebruiken. De wet richt zich vooral op de verstrekkers van alcoholhoudende drank en de jeugd onder de 18 jaar.

In de wet is ook het toezicht op de naleving hiervan geregeld. Dat toezicht ligt grotendeels bij de gemeente. Nieuw is dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) actief gaat toezien op de online markt. Op grond van de Alcoholwet is het nu toegestaan dat, gemeenten en de NVWA 16- en 17-jarige testkopers inzetten bij het toezicht op de naleving van de leeftijdsgrens.

De testkopers handelen in opdracht van een toezichthouder.

De Alcoholwet maakt onderscheid in verschillende ‘soorten’ ondernemingen namelijk: het horecabedrijf, het slijtersbedrijf en de overige alcoholverstrekkende bedrijven. Het horecabedrijf kent een tweedeling, het commerciële horecabedrijf en het paracommerciële horecabedrijf. In artikel 1 van de Alcoholwet staan de definities waaronder:

> Horecabedrijf: de activiteit in ieder geval bestaande uit het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse;

> Slijtersbedrijf: de activiteit bestaande uit het bedrijfsmatig of anders dan om niet aan particulieren verstrekken van sterke drank voor gebruik elders dan ter plaatse, al dan niet gepaard gaande met het bedrijfsmatig of anders dan om niet aan particulieren verstrekken van zwak-alcoholhoudende en alcoholvrije drank voor gebruik elders dan ter plaatse of met het bedrijfsmatig verrichten van bij algemene maatregel van bestuur aangewezen andere handelingen;

> Paracommerciële rechtspersoon: een rechtspersoon niet zijnde een naamloze vennootschap of besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, die zich naast activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke of godsdienstige aard richt op de exploitatie in eigen beheer van een horecabedrijf.

De wet is in 2013 op bepaalde vlakken gewijzigd, met als doel overmatig alcoholgebruik bij jongeren te voorkomen, verstoring van de openbare orde door alcoholmisbruik terug te dringen, en de administratieve lasten te verminderen. In 2014 werd de leeftijdsgrens voor zwak-alcoholhoudende drank verhoogd van 16 naar 18 jaar. Sinds 2014 moeten gemeenteraden verplicht, een preventie- en handhavingsplan alcohol vaststellen waarin ze beschrijven hoe ze ervoor zorgen dat er geen alcoholhoudende drank wordt geschonken aan jongeren onder de 18 jaar, en hoe de handhaving hieromtrent vormgegeven moet worden.

Culemborg heeft dit geregeld via het preventieakkoord (Iriszorg) en de reguliere handhavingsplanning.

Vanaf 1 juli 2021 is het ook toegestaan om een gebied aan te wijzen als alcoholoverlastgebied.

Dit is mogelijk indien sprake is van ernstige aantasting van de openbare orde, de leefomgeving of de volksgezondheid. De verstrekking van zwak-alcoholhoudende drank vanuit bepaalde verkooppunten kan verboden of beperkt worden. Ook is het mogelijk om aanvragen voor een vergunning op grond van de Alcoholwet te weigeren of een bepaalde verbod of beperking op te leggen. De Alcoholwet stelt nog steeds dat de gemeente, als er sprake is van oneerlijke mededinging in een verordening, nadere regels opneemt voor paracommerciële instellingen.

Culemborg heeft deze regels opgenomen in de APV.

Deze regels hebben betrekking op schenktijden en het voorkomen van oneerlijke concurrentie met de commerciële horeca, zoals activiteiten die niet of niet rechtstreeks met de paracommerciële activiteiten te maken hebben.

Wederverstrekking nu ook strafbaar:

Vrienden, familieleden of andere volwassenen, die na 1 juli alcohol in een horecabedrijf, op een evenement of in de openbare ruimte doorgeven aan een minderjarige, riskeren een boete van €100 euro. De minderjarige die de alcohol aanpakt riskeerde hiermee al een boete van €100 euro. €200 euro boete voor één gebeurtenis.

6.1.2 Voorgeschiedenis Alcoholwet

In 2019 heeft de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn & Sport een wetsvoorstel voor de wetswijziging van de Drank- en Horecawet naar de Alcoholwet naar de Tweede Kamer gestuurd. De evaluatie van de Drank- en Horecawet en het Nationale Preventieakkoord zijn belangrijk ingrediënten daarbij geweest.

Hierin werd onder andere:

> Wederverstrekking door volwassenen wordt strafbaar gesteld;

> De 'verkoop op afstand' (verkoop via telefonie & internet) van alcoholhoudende drank en de naleving van de leeftijdgrens geregeld. Online verkopers van alcohol moeten een leeftijdverificatiesysteem invoeren waarbij de leeftijd zowel bij de (online) aankoop als bij de aflevering van de alcohol moet worden gecheckt;

> Het wordt mogelijk dat vmbo-scholieren jonger dan 16 jaar tijdens hun opleiding alcohol kunnen verstrekken in een horecabedrijf;

> In de wet wordt vastgelegd dat, stuntprijzen/acties van supermarkten (en andere verkopers van alcohol 'voor gebruik elders dan ter plaatse') niet verder mogen gaan dan 25% korting op de normale verkoopprijs. Het wel of niet aan banden leggen van happy hours in de horeca, blijft een lokale bevoegdheid van gemeenten;

> Het is vanaf 1 juli toegestaan, bij gemeentelijke verordening betaalde proeverijen, in alle slijterijen van een gemeente te organiseren, mits deze plaatsvinden op een moment dat volgens de Winkeltijdenwet toegestaan is de slijterij te openen en het moment van de proeverij op dagen en tijden valt waarom de slijterij normaal gesproken gesloten is;

> Het is vanaf 1 juli niet meer verboden voor minderjarigen om naar slijterij te gaan zonder begeleider van 21 jaar of ouder.

6.6.1 Wet Bibob

De Wet Bibob is sinds 1 juni 2003 van kracht en is een (preventief) bestuurlijk instrument. De laatste wijzigingen dateren van 1 augustus 2020. Het biedt bestuursorganen de mogelijkheid om de achtergrond van een bedrijf of persoon en de handelingen te onderzoeken. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt voor criminele doeleinden en/of witwassen van gelden, kan het bevoegde bestuursorgaan, de vergunning die is aangevraagd, weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. De wet ondersteunt op die manier de gemeente ook, bij de bestuurlijke aanpak van criminaliteit en het ontstaan van vermenging van boven- en onderwereld (ondermijning).

6.6.2 Samenwerking

In de aanpak van ondermijning werkt de gemeente Culemborg integraal samen met partners als Justitie, het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC), de politie, de belastingdienst, het openbaar ministerie, Inspectie SZ,W en waar nodig de NVWA (taken van voorheen AID).

6.6.3 Beleidsregels Bibob Culemborg 2019

De gemeente heeft de beleidsregels Bibob Culemborg 2019 vastgesteld waarin de praktijkregels voor de Bibob-toets zijn opgenomen. In alle horeca gerelateerde gevallen waarbij sprake is vergunningen, behalve standaard niet bij paracommerciële instellingen en slijtersbedrijven, en de exploitatie kansspelautomaten, wordt een Bibob-procedure gestart, maar het bereik van de wet Bibob is veel groter. Concreet houdt dit in, dat er een eerste eigen onderzoek wordt ingesteld aan de hand van de door de exploitant in te vullen formulieren en in te dienen documenten. Wanneer er na dit onderzoek geen reden tot twijfel is aan de integriteit van de aanvrager en/of andere personen, die op de aanvraag van de vergunning staan, en er geen indicatoren zijn, dan wordt de vergunning verleend door de gemeente zonder een adviesverzoek aan het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) en of het Landelijk Bureau Bibob (LBB). Bij twijfel kan de gemeente een verzoek indienen bij het RIEC. Als uit dit onderzoek niets naar voren komt, kan de gemeente alsnog, onder voorwaarden naar het LBB gaan voor het verrichten van nader onderzoek (Bibob-toetsing), waarna een advies van datzelfde bureau volgt. Bij een negatief advies van ofwel het RIEC of het LBB kan de gemeente besluiten geen vergunning te verlenen, een vergunning onder voorwaarden verlenen of een inmiddels verleende vergunning in te trekken.

Het bevoegd gezag, de burgemeester, moet uiteindelijk altijd zelf motiveren waarom een vergunning wordt geweigerd of ingetrokken.

6.6.4 Bibob-procedure achteraf opstarten

Een Bibob-procedure kan ook achteraf (na verlening van een vergunning) nog worden ingesteld wanneer er een vermoeden is en/of blijkt dat een onderneming/ondernemer zich schuldig maakt of heeft gemaakt aan bepaalde strafbare feiten en/of criminele contacten onderhoudt waarbij de mogelijkheid aanwezig is dat crimineel verworven inkomsten worden wit gewassen.

Daarnaast kan zowel de officier van justitie als het Landelijk Bureau Bibob (LBB) kunnen overheden rechtstreeks tippen om de Wet Bibob toe te passen.

Dit betekent, dat een overheidsinstelling gewezen wordt op de mogelijkheid een eigen Bibob-onderzoek te verrichten en daarna eventueel het LBB om een advies te vragen.

6.6.5 Wijziging wet Bibob

Op 1 augustus 2020 is de wet Bibob op een aantal punten gewijzigd. Enkele wijzigingen zijn:

> Het toepassingsbereik is uitgebreid naar alle soorten overheidsopdrachten, overdracht van erfpachtrecht, en verkoop door gemeenten/provincies van aandelen in een rechtspersoon met vastgoed in bezit;

> Het eigen onderzoek is verruimd. Gemeenten mogen ook justitiële gegevens opvragen van derden. Denk aan iemand die zeggenschap heeft of vermogen verschaft aan de betrokkene (dit kan ook indirect zijn);

> De mogelijkheden voor LBB zijn aangepast. Het LBB mag namelijk adviesaanvragen weigeren te behandelen. Daarnaast mag zij tips verstrekken en adviseren eigen onderzoek te verrichten. De adviezen van het LBB kunnen ook voor langere tijd worden gebruikt voor een andere beslissing. Deze termijn wordt namelijk verlengd van twee jaar naar vijf jaar;

> Wat betreft de weigering van aanvragen. Vergunningen mogen worden geweigerd/ingetrokken bij het vermoeden van een strafbaar feit ter verkrijging van de vergunning. Weigering van het verstrekken van gegevens kan gezien worden als ernstig gevaar en om die reden ook tot weigering van de aanvraag leiden;

> Tot slot, was het voorheen enkel mogelijk om voorschriften te verbinden bij een mindere mate van gevaar, maar vanaf 1 augustus 2020 kan dit ook bij een ernstig gevaar.