Uitspraak uitgelegd
Ontslag van rechtsvervolging bij vreedzaam eenmansprotest wegens artikel 10 EVRM
Wanneer iemand een protestactie voert op een voetbalveld en wordt vervolgd voor erfvredebreuk, rijst de vraag of dit strafrechtelijk optreden past binnen de vrijheid van meningsuiting. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde dat de combinatie van aanhouding, ophouden en vervolging van een vreedzaam eenmansprotest een ontoelaatbaar ontmoedigend effect heeft. Dit leidde tot ontslag van alle rechtsvervolging, ondanks dat de erfvredebreuk bewezen werd verklaard.
- Primaire bron
- ECLI:NL:GHARL:2026:6362
- Instantie
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
- Uitspraakdatum
- 2026-10-06
- Publicatie bron
- 2026-10-06
In het kort
- Het hof verklaart erfvredebreuk bewezen omdat het voetbalveld een besloten erf is.
- De strafrechtelijke vervolging schendt artikel 10 EVRM vanwege het chilling effect.
- Verdachte wordt ontslagen van alle rechtsvervolging via artikel 94 Grondwet.
- Artikel 11 EVRM is niet rechtstreeks van toepassing op dit eenmansprotest.
Waarom deze zaak belangrijk is
Deze uitspraak verduidelijkt de grens tussen strafrechtelijke handhaving en grondrechten bij protestacties. Het oordeel benadrukt dat strafvervolging van vreedzame eenmansprotesten een ontmoedigend effect kan hebben op de vrijheid van meningsuiting.
Wat gebeurde er op het voetbalveld
De verdachte bezocht op 26 september 2025 een voetbalwedstrijd en klom over een hekwerk om het veld te betreden. Hij droeg daarbij enkel een onderbroek en had teksten op zijn lichaam geschreven. Met een spandoek in zijn handen toonde hij een boodschap tegen racisme in de voetbalwereld. De actie was een reactie op een eerder incident in hetzelfde stadion waarbij een speler racistisch was bejegend.
Bronpassages bij deze uitleg
Verdachte heeft op 26 september 2025 een voetbalwedstrijd bezocht van [sportclub] (hierna: [sportclub] ). Verdachte is, alvorens het veld te betreden, over een hekwerk geklommen.
Verdachte betrad het veld in enkel een onderbroek, waarbij hij teksten op zijn lichaam had geschreven en een spandoek in zijn handen had met daarop de tekst
HELP! RACISME DE (VOETBAL)WERELD UIT
Het hof verklaart erfvredebreuk bewezen
Het gerechtshof stelde vast dat het voetbalveld een besloten erf is dat duidelijk afgesloten was van de tribunes. Het hof verklaart erfvredebreuk bewezen omdat de verdachte wederrechtelijk het veld betrad zonder daartoe gerechtigd te zijn. Het bezit van een toegangsticket voor de wedstrijd geeft geen toestemming om het veld zelf te betreden.
Bronpassages bij deze uitleg
Het hof acht op grond van de inhoud van wettige bewijsmiddelen, wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het primair tenlastegelegde heeft begaan, te weten dat:
primairhij op 26 september 2025, te [plaats] , het besloten erf, het voetbalveld, gelegen bij het [locatie] , aldaar, bij een ander, te weten bij [sportclub] , in gebruik, wederrechtelijk is binnengedrongen
Aanhouding, verhoor en ophouden
Na de protestactie werd de verdachte op heterdaad aangehouden. Hij werd verhoord en een nacht opgehouden op het politiebureau voordat hij de volgende ochtend heengezonden werd. Tijdens de actie zelf gebruikte de verdachte geen geweld en verzette hij zich niet. Hij liet zich vrijwillig afvoeren door de stewards.
Bronpassages bij deze uitleg
Verdachte is na zijn protestactie om 20:25 uur op heterdaad aangehouden en om 21:21 uur opgehouden voor onderzoek. Verdachte is vervolgens van 21:30 uur tot 22:09 verhoord en de volgende dag, 27 september 2025, om 09:32 uur heengezonden
Hierna liet verdachte zich vrijwillig afvoeren door de stewards van [sportclub] . Hierbij is door verdachte geen geweld gebruikt en verzette hij zich niet tegen de stewards.
Artikel 10 EVRM beschermt eenmansprotest
Het hof oordeelde dat artikel 11 EVRM over vergadering en vereniging niet direct van toepassing is op eenmansprotesten, omdat daarvoor in beginsel meerdere personen nodig zijn. De actie valt wel binnen de reikwijdte van artikel 10 EVRM, dat de vrijheid van meningsuiting beschermt. Omdat het om meningsuiting in de vorm van protest gaat, sluit het hof aan bij de over demonstratierecht ontwikkelde rechtspraak.
Bronpassages bij deze uitleg
Voor een beroep op het demonstratierecht en meer specifiek een beroep op artikel 11 EVRM, waarin het recht op vrijheid van vereniging en vergadering is gewaarborgd, dient in beginsel sprake te zijn van een demonstratie met meerdere personen.
Verdachte zijn gedrag valt in plaats daarvan binnen de reikwijdte van artikel 10 EVRM, dat de vrijheid van meningsuiting waarborgt.
Vreedzame actie met beperkte verstoring
Het hof stelde vast dat sprake was van een vreedzame protestactie zonder gewelddadig gedrag of intentie daartoe. De verdachte rende ongeveer twee minuten over het veld en toonde daarbij zijn spandoek. De wedstrijd heeft ongeveer vijf minuten stilgelegen vanwege de actie en werd vervolgens zonder problemen uitgespeeld. Het enkele feit dat artikel 138 Sr werd overtreden, betekent volgens het hof niet dat het gedrag zo laakbaar is dat de meningsuiting buiten de bescherming van artikel 10 EVRM valt.
Bronpassages bij deze uitleg
Naar het oordeel van het hof is op 26 september 2025 sprake geweest van een vreedzame protestactie van verdachte door het veld in het voetbalstadion van [sportclub] te betreden en een spandoek te tonen
Van gewelddadig gedrag dan wel het aanzetten daartoe is niet gebleken, evenmin van de intentie tot dergelijk gedrag.
De voetbalwedstrijd is maar kort stilgelegd en vervolgens zonder problemen uitgespeeld.
Het enkele feit dat verdachte artikel 138 Wetboek van Strafrecht overtrad maakt nog niet dat sprake is van zodanig laakbaar gedrag dat verdachtes meningsuiting niet langer zou vallen onder de bescherming van artikel 10 EVRM.
Chilling effect door cumulatie van maatregelen
Het hof oordeelde dat het strafrechtelijke optreden achterwege had moeten worden gelaten. De combinatie van aanhouding, verhoor, een nacht ophouden op het politiebureau en de vervolging zorgt voor een onaanvaardbaar chilling effect. Dit ontmoedigt personen die gebruik willen maken van hun recht op vrijheid van meningsuiting. Het hof stelt daarom vast dat sprake is van een schending van artikel 10 EVRM.
Bronpassages bij deze uitleg
Dit brengt mee dat het strafrechtelijke optreden dat volgde achterwege had moeten worden gelaten.
De combinatie van aanhouding, verhoor, aansluitend een nacht ophouden op het politiebureau en het vervolgen van verdachte zorgt voor een onaanvaardbaar
chilling effect
op personen die gebruik willen maken van hun recht op vrijheid van meningsuiting in algemene zin en op verdachte in het bijzonder.
Zodoende stelt het hof vast dat sprake is van een schending van artikel 10 EVRM.
Ontslag van rechtsvervolging via artikel 94 Grondwet
Vanwege de schending van artikel 10 EVRM blijft de strafbepaling van artikel 138 Sr via artikel 94 van de Grondwet in deze zaak buiten toepassing. Het bewezenverklaarde levert daardoor geen strafbaar feit op. Het hof ontslaat de verdachte van alle rechtsvervolging. Dit is geen vrijspraak, maar een oordeel dat de strafbaarstelling in deze concrete omstandigheden niet past.
Bronpassages bij deze uitleg
Nu sprake is van een schending van artikel 10 EVRM is het hof van oordeel dat gelet op artikel 94 van de Grondwet de ten laste gelegde strafbepaling van artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht, in deze zaak buiten toepassing dient te blijven.
Bij het buiten toepassing blijven van artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht levert het bewezenverklaarde geen strafbaar feit op.
Verklaart het primair bewezenverklaarde niet strafbaar en ontslaat de verdachte te dier zake van alle rechtsvervolging.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Er zijn geen vergelijkbare zaken aangeleverd voor een inhoudelijke vergelijking. Deze bespreking is gebaseerd op de enkele aangeleverde uitspraak.
Reikwijdte en beperkingen
- Deze bespreking is gebaseerd op één uitspraak; er zijn geen vergelijkbare zaken aangeleverd voor bredere context.
- De geldende wetsversies zijn niet onafhankelijk gecontroleerd.
- Onherroepelijkheid van deze uitspraak is niet vastgesteld.
- Het oordeel geldt voor de concrete omstandigheden van deze zaak en vormt geen algemene toestemming om voetbalvelden te betreden.
Uitspraken en wetsartikelen
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.