Standaardarrest · Bestuursrecht
Harderwijk-uitspraak (Evenredigheidstoets) (ECLI:NL:RVS:2022:285)
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 2 februari 2022 — Bij de toetsing van een discretionair besluit (en de daaraan ten grondslag liggende beleidsregel) aan het evenredigheidsbeginsel van artikel 3:4 lid 2 Awb hanteert de bestuursrechter niet langer het willekeurscriterium, maar toetst hij langs een glijdende schaal aan geschiktheid, noodzakelijkheid en evenwichtigheid.
- Roepnaam
- Harderwijk-uitspraak (Evenredigheidstoets)
- Instantie & datum
- Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 2 februari 2022
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht
- Geciteerd in
- 571 latere uitspraken op Legal Momo
Kern en betekenis voor de rechtspraktijk
Het belangrijkste moderne bestuursrechtelijke standaardarrest voor menselijke maat en maatwerk bij handhaving, sluitingen, subsidies en terugvorderingen.
Gekoppelde wetsartikelen
Latere uitspraken die Harderwijk-uitspraak (Evenredigheidstoets) aanhalen
- ECLI:NL:RVS:2026:6798Raad van State, 18 november 2026 (bestuursrecht)
Bij besluit van 20 juli 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam bestuursdwang toegepast door het voertuig van [appellante] weg te slepen en in bewaring te stellen en de kosten hiervan op…
- ECLI:NL:RVS:2026:6802Raad van State, 18 november 2026 (bestuursrecht)
Bij besluit van 4 mei 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders van Gulpen-Wittem [appellant] gelast onder oplegging van dwangsommen op het perceel [locatie] gevelbeplanting aan te brengen aan de loods en…
- ECLI:NL:RBNNE:2026:4868Rechtbank Noord-Nederland, 11 november 2026 (bestuursrecht)
Opleggen van een last onder bestuursdwang. Meerdere overtredingen aan de last onder bestuursdwang ten grondslag gelegd. Voorzieningenrechter is er niet van overtuigd dat het college voldoende aannemelijk heeft gemaakt…
- ECLI:NL:RVS:2026:6638Raad van State, 11 november 2026 (bestuursrecht)
Bij besluit van 9 december 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam een handhavingsverzoek van Postillion in verband met geluidsoverlast afgewezen. Postillion exploiteert een hotel en…
- ECLI:NL:RVS:2026:6658Raad van State, 11 november 2026 (bestuursrecht)
Bij besluit van 19 april 2023 heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid [wederpartij] een schriftelijke ‘waarschuwing preventieve stillegging van werk’ gegeven. [wederpartij] beheert een online platform…
- ECLI:NL:RBROT:2026:15667Rechtbank Rotterdam, 6 november 2026 (bestuursrecht)
DNB heeft aan verzoeker een bestuurlijke boete opgelegd van € 35.000 wegens het feitelijk leidinggeven aan het door de vennootschap beroeps- of bedrijfsmatig aanbieden van trustdiensten zonder benodigde vergunning van…
- ECLI:NL:RBOBR:2026:7612Rechtbank Oost-Brabant, 3 november 2026 (omgevingsrecht)
Vaststellen bevoegd gezag handhaving vergunningvoorschrift. Vergunning voor inrichting verleend onder oud recht. Is het bevoegd gezag gewijzigd onder Omgevingswet? 4.16 Omgevingsbesluit: locatie wordt vastgesteld op…
- ECLI:NL:RBNNE:2026:4650Rechtbank Noord-Nederland, 30 oktober 2026 (bestuursrecht)
vovo, weigering stellen van maatwerkvoorschriften en opleggen last onder dwangsom grasdrogerij.
- ECLI:NL:RBDHA:2026:31660Rechtbank Den Haag, 27 oktober 2026 (vreemdelingenrecht)
Afschaffing asielvergunning voor onbepaalde tijd. Uitvoeringswet Asiel- en Migratiepact. Ontbreken overgangsregeling. Door het toetsingsverbod kan de rechtbank niet toetsen aan het rechtszekerheidsbeginsel, het…
- ECLI:NL:RBZWB:2026:10413Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 27 oktober 2026 (omgevingsrecht)
Lasten onder dwangsom en invorderingsbesluit. Rijksmonument.
- ECLI:NL:RBROT:2026:15213Rechtbank Rotterdam, 23 oktober 2026 (bestuursstrafrecht)
Financieel toezicht. Beroep tegen een boete wegens overtreding van artikel 16 van de Wwft. BFT heeft naar het oordeel van de rechtbank terecht vastgesteld dat er sprake was van een ongebruikelijke transactie die had…
- ECLI:NL:RVS:2026:6217Raad van State, 21 oktober 2026 (omgevingsrecht)
Bij einduitspraak tevens tussenuitspraak van 18 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2677, heeft de Afdeling provinciale staten en het college van GS onder andere opgedragen om binnen 20 weken na de verzending van de…
- ECLI:NL:RBMNE:2026:7210Rechtbank Midden-Nederland, 19 oktober 2026 (bestuursprocesrecht)
Artikel 35 Wjsg. Afwijzing VOG voor rijinstructeur. Objectieve en subjectieve criterium. Geen sprake van bijzondere omstandigheden om aan te nemen dat de weigering van de VOG in dit geval onevenredig is. Passeren…
- ECLI:NL:RBOBR:2026:7360Rechtbank Oost-Brabant, 16 oktober 2026 (bestuursprocesrecht)
Verhoogde last onder dwangsom tot het verwijderen en verwijderd houden van twee parasols. De voorzieningenrechter verlengt de begunstigingstermijn tot zes weken na de datum van deze uitspraak. Voor het overige wordt…
- ECLI:NL:RBZWB:2026:10079Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 16 oktober 2026 (omgevingsrecht)
Last onder dwangsom bedrijfsmatig gebruik perceel met woonbestemming, geen concreet zicht op legalisering t.t.v. bestreden besluit, LHSO en interventiematrix, calculerende ondernemer, dwangsom terecht ingevorderd…
- ECLI:NL:RBZWB:2026:10035Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 15 oktober 2026 (omgevingsrecht)
Last onder dwangsom. mantelzorgwoning. ongegrond.
- ECLI:NL:RBZWB:2026:10036Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 15 oktober 2026 (omgevingsrecht)
invordering dwangsom
- ECLI:NL:RBNHO:2026:14028Rechtbank Noord-Holland, 12 oktober 2026 (bestuursrecht)
Verzoek om voorlopige voorziening. Woningsluiting op grond van artikel 13b Opiumwet na aantreffen in werking zijnde hennepkwekerij. Noodzakelijkheid en evenredigheid. Persoonlijke omstandigheden. Verwijtbaarheid.…
- ECLI:NL:RBDHA:2026:30257Rechtbank Den Haag, 9 oktober 2026 (vreemdelingenrecht)
Eiseres komt uit Jemen en is met haar gezin naar Turkije gevlucht. Zij verblijft daar momenteel nog met haar twee jongste zoons. Haar man en de twee oudste zoons zijn via Griekenland naar Nederland gevlucht en hebben…
- ECLI:NL:RVS:2026:5925Raad van State, 7 oktober 2026 (bestuursrecht)
Bij besluit van 13 mei 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Bodegraven-Reeuwijk aan [appellant] een last onder dwangsom opgelegd, omdat hij zonder omgevingsvergunning een berging, een vlonder en…
- ECLI:NL:RBGEL:2026:7710Rechtbank Gelderland, 6 oktober 2026 (omgevingsrecht)
last onder dwangsom; opslag lactosepermeaat; in strijd met omgevingsplan.
- ECLI:NL:RBZWB:2026:9648Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 6 oktober 2026 (bestuursrecht)
Sluiting woning op grond van artikel 13b Opiumwet. Beroep ongegrond. De burgemeester heeft voldoende gemotiveerd dat de sluiting noodzakelijk en evenwichtig is.
- ECLI:NL:RBDHA:2026:28901Rechtbank Den Haag, 2 oktober 2026 (vreemdelingenrecht)
Deze uitspraak gaat over de nieuwe strengere vereisten voor nareis die sinds 12 juni 2026 gelden (kerngezin, inkomenseis en wachttermijn). De rechtbank is van oordeel dat de nieuwe strengere eisen en de keuze om deze…
- ECLI:NL:RBDHA:2026:28902Rechtbank Den Haag, 2 oktober 2026 (vreemdelingenrecht)
Deze uitspraak gaat over de nieuwe strengere vereisten voor nareis die sinds 12 juni 2026 gelden (kerngezin en huisvestings- en inkomenseis). De rechtbank is van oordeel dat de nieuwe strengere eisen en de keuze om…
- ECLI:NL:RBDHA:2026:29401Rechtbank Den Haag, 2 oktober 2026 (socialezekerheidsrecht)
Participatiewet. Terugvordering bijstandsuitkering. Afwijzing herzieningsverzoek besluiten tot ontheffing van de arbeidsverplichting. Beroep ongegrond.
Veelgestelde vragen over Harderwijk-uitspraak (Evenredigheidstoets)
Wat is de rechtsregel van Harderwijk-uitspraak (Evenredigheidstoets)?
Bij de toetsing van een discretionair besluit (en de daaraan ten grondslag liggende beleidsregel) aan het evenredigheidsbeginsel van artikel 3:4 lid 2 Awb hanteert de bestuursrechter niet langer het willekeurscriterium, maar toetst hij langs een glijdende schaal aan geschiktheid, noodzakelijkheid en evenwichtigheid.
Welke ECLI, instantie en datum horen bij Harderwijk-uitspraak (Evenredigheidstoets)?
De uitspraak is gewezen door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 2 februari 2022 en gepubliceerd onder ECLI:NL:RVS:2022:285.