Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 6 oktober 2026

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de burgemeester de woning mocht sluiten. Eiser krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Met de brief van 11 november 2025 heeft de burgemeester aan eiser haar voornemen kenbaar gemaakt om de woning met toepassing van artikel 13b van de Opiumwet te sluiten voor een periode van een maand. Eiser heeft geen zienswijze ingediend.

De burgemeester heeft met het besluit van 17 december 2025 (primair besluit) de woning met bijbehorend erf gesloten voor een periode van een maand met ingang van 19 januari 2026.

Eiser heeft hiertegen bezwaar gemaakt en een verzoek om een voorlopige voorziening ingediend. De voorzieningenrechter heeft het verzoek in de uitspraak van 13 februari 2026 afgewezen.[_e0789db0-f7c9-47d2-9afd-22fb5faf12d0]De woning is gelet op de afwijzing van het verzoek om een voorlopige voorziening uiteindelijk met ingang van 23 februari 2026 gesloten.

Met het besluit van 12 maart 2026 op het bezwaar van eiser (bestreden besluit) heeft de burgemeester de sluiting in stand gelaten.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. De burgemeester heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. Tiwos heeft eveneens op het beroep gereageerd.

De rechtbank heeft het beroep op 10 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, bijgestaan door zijn gemachtigde, namens de burgemeester [persoon] en de vertegenwoordigers van Tiwos [vertegenwoordiger 1] en [vertegenwoordiger 2], bijgestaan door hun gemachtigde.

Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) kan belang bij een inhoudelijke beoordeling van het beroep bestaan als wordt gesteld dat schade is geleden ten gevolge van bestuurlijke besluitvorming. Wel wordt dan vereist dat door de betrokkene tot op zekere hoogte aannemelijk is gemaakt dat deze schade daadwerkelijk is geleden als gevolg van het bestreden besluit.[_501e06ed-1ee9-4133-98f9-e8b958f0bc5e]

Volgens de burgemeester heeft eiser geen procesbelang meer en moet het beroep niet-ontvankelijk worden verklaard. De sluiting is geëffectueerd en de ontbinding van de huurovereenkomst door Tiwos staat los van de bestuursrechtelijke woningsluiting.

Eiser heeft ter zitting desgevraagd toegelicht dat hij nog steeds in de woning verblijft en dat zijn procesbelang is gelegen in het feit dat de uitkomst van de procedure van belang is voor de procedure over de buitengerechtelijke ontbinding van de huurovereenkomst met Tiwos.

Civielrechtelijk lopen er twee procedures die zien op de ontbinding van de huurovereenkomst tussen Tiwos en eiser. In die twee procedures is inmiddels vonnis gewezen en tegen beide is hoger beroep ingesteld. Het vonnis over de buitengerechtelijke ontbinding is gebaseerd op de bestuursrechtelijke sluiting van de woning. De rechtbank is het daarom met eiser eens dat eisers beroep invloed kan hebben op de uitkomst van de civielrechtelijke procedure in hoger beroep. Naar het oordeel van de rechtbank heeft eiser hiermee voldoende aannemelijk gemaakt dat hij een procesbelang heeft. Wat de burgemeester hiertegen heeft ingebracht, leidt daarom niet tot een andere conclusie.

Artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet geeft de burgemeester de bevoegdheid om een last onder bestuursdwang op te leggen (sluiting) als in een woning een middel als bedoeld in lijst I behorend bij de Opiumwet wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. Bij aanwezigheid van meer dan 0,5 gram harddrugs mag de burgemeester in beginsel aannemen dat het om handel gaat.[_69f77530-5ec1-4e3e-8f51-1f2afb27a756]

Als het om een geringe overschrijding van de grens van 0,5 g harddrugs gaat en de rechthebbende feiten en omstandigheden noemt die erop duiden dat het om een hoeveelheid voor eigen gebruik gaat, is er in beginsel geen overtreding en dus geen bevoegdheid om handhavend op te treden.[_5097112c-1147-405b-9b00-4fae4402b9a1] Deze situatie doet zich voor als de rechthebbende een helder, consistent en overtuigend betoog heeft waarom hier sprake is van eigen gebruik en er geen andere voorwerpen in de woning zijn aangetroffen die wijzen op drugshandel en niet is gebleken van andere relevante feiten en omstandigheden die daarop wijzen. Wanneer de burgemeester in een dergelijke situatie toch toepassing geeft aan artikel 13b van de Opiumwet, moet hij nader motiveren waarom hij van oordeel is dat de aangetroffen hoeveelheid drugs bestemd is voor verkoop, aflevering of verstrekking. De feiten en omstandigheden die hij daarvoor van belang acht, moet hij ook aannemelijk maken.

De rechtbank gaat bij de beoordeling van de bevoegdheid van de burgemeester uit van de feiten en omstandigheden ten tijde van de besluitvorming. Het door de burgemeester ingediende proces-verbaal van bevindingen van de politie van 9 augustus 2026 en de toelichting van Tiwos over recente overlastmeldingen neemt de rechtbank dan ook niet mee in haar beoordeling, aangezien deze recente gebeurtenissen geen verband houden met de bevoegdheid van de burgemeester om de woning te sluiten met ingang van 19 januari 2026 en de volledige heroverweging van dit besluit op 12 maart 2026.

De rechtbank betrekt bij haar oordeel dat de voorzieningenrechter in haar uitspraak van 13 februari 2026 al heeft overwogen dat geen sprake is van een geringe overschrijding van de 0,5 gram-grens en dat het niet aannemelijk is dat de aangetroffen drugs enkel voor eigen gebruik bestemd was. De rechtbank twijfelt niet aan eisers stelling dat hij zelf cocaïne gebruikt om fantoompijn te bestrijden, maar dit maakt nog steeds dat de toegestane gebruikershoeveelheid ruim is overschreden en dat de cocaïne naast de aanwezigheid in vier pillendoosjes verdeeld was over 32 gripzakjes. In combinatie met de attributen die duiden op drugshandel en de (anonieme) meldingen over overlast en loop naar de woning, is de conclusie van de burgemeester dat de aangetroffen hoeveelheid drugs bestemd is voor verkoop, aflevering of verstrekking, gerechtvaardigd. De door eiser overgelegde verklaringen over korte bezoeken van vrienden bij de woning maken dit niet anders, aangezien bezoek van bekenden niet uitsluit dat eveneens sprake kan zijn van verkoop, aflevering of verstrekking van drugs vanuit de woning. Dit geldt ook voor zijn opmerking op de zitting dat er al vanuit vele andere locaties in dezelfde straat drugs gedeald wordt.

De burgemeester heeft hiervoor beleid vastgesteld: de Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (Damoclesbeleid, de beleidsregels). Daarin is bepaald dat indien in een woning harddrugs wordt aangetroffen met een handelshoeveelheid van meer dan 0,5 gram, bij de eerste constatering een sluiting voor een periode van één maand volgt.

Wanneer een burgemeester beleid heeft vastgesteld, zal hij dat beleid in de regel moeten toepassen en ook moeten bezien of er grond bestaat om daarvan af te wijken. Steeds zal hij daarbij moeten beoordelen of zijn optreden in een concreet geval evenredig is. De evenredigheidsbeoordeling bestaat uit een beoordeling van geschiktheid, noodzaak en evenwichtigheid van het besluit.[_26385c4a-36b1-4624-8464-6293a299e458] De Afdeling heeft deze onderdelen in de overzichtsuitspraak van 16 juli 2025 nader uiteengezet.[_239d3b77-bdae-4c69-81ba-4610d70ce6db]

Eiser voert aan dat de sluiting van de woning in strijd is met het evenredigheidsbeginsel. Ter zitting heeft eiser bevestigd dat de geschiktheid van de sluiting niet wordt betwist. De gronden beperken zich daarmee tot de noodzakelijkheid en de evenwichtigheid.

Volgens eiser ontbrak de noodzaak tot sluiting, omdat er geen drugs in of vanuit de woning werden verhandeld. Er was evenmin sprake van drugsgerelateerde loop naar de woning. Eiser betwist dat de woning in een voor drugscriminaliteit kwetsbare wijk is gelegen. In deze wijk is de dichtstbijzijnde woning in 2022 gesloten. Dat is inmiddels al geruime tijd geleden. Het is eiser niet duidelijk waarom een waarschuwing of stopgesprek, niet toereikend zou zijn. Dit vormt een minder ingrijpend middel, waarmee het vermeende beoogde doel in dit geval had kunnen worden bereikt.

Bij de beoordeling van de noodzaak van een sluiting is de vraag aan de orde of de burgemeester met een minder ingrijpend middel had kunnen en moeten volstaan, omdat het beoogde doel ook daarmee had kunnen worden bereikt. Een minder ingrijpend middel dan woningsluiting is het opleggen van een last onder dwangsom of het geven van een waarschuwing.

Bij de beoordeling of het noodzakelijk is om tot sluiting van de woning over te gaan en zo ja, voor hoe lang, zijn volgens de overzichtsuitspraak van de Afdeling verschillende omstandigheden van belang. Bijvoorbeeld de aard en de hoeveelheid aangetroffen drugs en de daarmee mogelijk gepaard gaande risico’s op verdere criminaliteit, wat gevolgen heeft voor de veiligheid en de openbare orde in de omgeving. De burgemeester mag daarbij een onderscheid maken tussen hard- en softdrugs.

De rechtbank volgt de voorzieningenrechter in het voorlopige oordeel dat de burgemeester in het bestreden besluit voldoende heeft gemotiveerd waarom de sluiting van de woning noodzakelijk is. Er zijn een handelshoeveelheid harddrugs en attributen die duiden op handel in verdovende middelen aangetroffen in de woning, en meerdere buurtbewoners hebben aangegeven dat sprake is van overlast en aanloop naar de woning, Naar het oordeel van de rechtbank bevestigen deze meldingen dat de drugs niet alleen voor eigen gebruik is bestemd, maar dat deze ook feitelijk in of vanuit de woning werd verhandeld. Bovendien wijzen deze meldingen erop dat sprake is van gevoelens van onveiligheid in de omgeving. De rechtbank acht daarbij van belang dat meerdere overlastmeldingen zijn binnengekomen via Meld Misdaad Anoniem, wijkagenten en Tiwos. Hierdoor is eisers stelling dat het zou gaan om meldingen van één buurtbewoner niet aannemelijk.

De burgemeester heeft in het bestreden besluit voldoende toegelicht waarom zij niet met een minder ingrijpend middel heeft kunnen volstaan. Het betreft maar liefst 14 keer de gebruikershoeveelheid harddrugs en er zijn in de woning contant geld, een geldtelmachine, nieuwe lege gripzakjes, een klein weegschaaltje, drie mobiele telefoons en een schuldenbriefje aangetroffen. Dit duidt er volgens de burgemeester op dat de woning een rol speelt binnen een keten van drugshandel, wat op zichzelf een belang oplevert bij sluiting. Eisers verklaringen voor de aanwezigheid van de attributen zijn volgens de burgemeester onaannemelijk. Van een zichtbare sluiting gaat een sterke signaalfunctie uit. Ook wordt voor drugsgebruikers en criminelen duidelijk dat in of bij de woning geen drugs aanwezig zijn en er dus niets meer te halen valt. Daardoor wordt de rust rondom de woning voor de omgeving hersteld. Aan buurtbewoners wordt het signaal afgegeven dat de overheid serieus omgaat met hun meldingen en hierop acteert. Ter zitting heeft de burgemeester benadrukt dat deze doelen met een minder zwaar middel zoals een last onder dwangsom niet te bereiken zijn. Verder heeft eiser ter zitting bevestigd dat in de betreffende straat veelvuldig sprake is van drugsgerelateerde criminaliteit en dat hij in de ergste buurt van [plaats] woont. De noodzakelijkheid van de sluiting is naar het oordeel van de rechtbank dan ook voldoende gemotiveerd.

Omdat de burgemeester zich op het standpunt heeft mogen stellen dat sluiting van de woning noodzakelijk is, dient zij zich er ook van te vergewissen dat de sluiting evenwichtig is.

Eiser voert aan dat de sluiting van de woning niet evenwichtig was. Gelet op de reden van het gebruik van cocaïne kan hem bestuursrechtelijk geen wezenlijk verwijt worden gemaakt van het enkele feit dat hij een kleine hoeveelheid drugs voor eigen gebruik in zijn woning aanwezig had. De woning fungeerde niet als handels- of gebruikerslocatie voor derden, waardoor de mate van verwijtbaarheid als zeer beperkt moet worden aangemerkt. Daarnaast heeft eiser een bijzondere binding met zijn woning. Door de amputatie van zijn been is hij aangewezen op zijn (aangepaste) benedenwoning. Eiser kon tijdens de sluiting geen vervangende woonruimte vinden. Bovendien reiken de nadelige gevolgen van de sluiting verder dan de sluiting zelf. Tiwos heeft de huurovereenkomst buitengerechtelijk ontbonden en ontruiming van de woning gevorderd. Vanwege de sluiting bestaat het risico dat eiser op de zwarte lijst van de woningcorporatie wordt geregistreerd. Door de sluiting bestaat het risico dat eiser langdurig geen passende woning kan vinden. Ook kon eiser in de sluitingsperiode zijn vijf minderjarige kinderen niet ontvangen. Ter zitting heeft eiser toegelicht dat hij afhankelijk is van bijstand en dat zijn uitkering is verlaagd.

De burgemeester moet de voor bewoners nadelige gevolgen van de sluiting afwegen tegen de doelen die zij met de sluiting wil bereiken. Een sluiting met veel nadelige gevolgen is niet per definitie onevenwichtig.[_c350f43f-0278-4f3d-8aed-b909902811fa] Wel dient de burgemeester aan de voor bewoners mogelijk zeer ingrijpende gevolgen van de sluiting van een woning een zwaar gewicht toe te kennen bij beantwoording van de vraag of hij van zijn bevoegdheid gebruikmaakt.

Bij de beoordeling van de evenwichtigheid kunnen volgens de overzichtsuitspraak van de Afdeling verschillende omstandigheden van belang zijn. De burgemeester moet bijvoorbeeld de mate van verwijtbaarheid van de degenen die door de sluiting worden getroffen beoordelen en beoordelen in hoeverre aan hen kan worden tegengeworpen dat zij zelf het risico op ingrijpende gevolgen van hun handelen of nalaten hebben genomen. Daarnaast is van belang of de bewoners een bijzondere binding met de woning hebben en wat de gevolgen voor hen zijn van het voor de duur van de sluiting elders moeten verblijven. Verder moet de burgemeester de aanwezigheid van minderjarige kinderen en de impact van de sluiting op hun welzijn in zijn besluitvorming betrekken. Ook is van belang hoelang de woning gesloten blijft en of de bewoners na de sluiting weer van de woning gebruik kunnen maken. Bij dat laatste dient de burgemeester zich er rekenschap van te geven dat de sluiting van een huurwoning de verhuurder de wettelijke grondslag biedt om de huurovereenkomst buitengerechtelijk, dus zonder tussenkomst van de kantonrechter, te ontbinden. En ook dat de huurder door sluiting van de woning veelal op een zogenoemde zwarte lijst bij een woningcorporatie komt te staan, als gevolg waarvan hij voor een bepaalde duur geen nieuwe sociale huurwoning kan huren in de regio. Als de burgemeester tot de conclusie komt dat de nadelige gevolgen van een woningsluiting onevenredig zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen, dient zij van sluiting af te zien.

Het is de rechtbank duidelijk dat de sluiting ook buiten de periode van de feitelijke sluiting ingrijpende gevolgen kan hebben voor eiser. De rechtbank oordeelt echter dat de burgemeester zich op het standpunt mocht stellen dat de enkele omstandigheid dat eiser cocaïne gebruikt voor pijnbestrijding, niet maakt dat iedere verwijtbaarheid aan zijn zijde ontbreekt. Dat hij een aanzienlijke hoeveelheid drugs inkoopt omdat dit relatief goedkoper is en daarnaast drugsgerelateerde goederen in de woning aanwezig heeft, komt voor zijn risico.

Voor de beantwoording van de vraag of eiser een bijzondere binding met de woning heeft volgt de rechtbank het voorlopige oordeel van de voorzieningenrechter. De voorzieningenrechter heeft geconcludeerd dat eiser heeft nagelaten zijn stelling dat hij vanwege zijn handicap gebonden is aan de woning nader te onderbouwen met (medisch) objectiveerbare gegevens. Niet is gebleken dat eiser juist op deze woning is aangewezen, of dat zijn gezondheidsproblemen zouden verergeren als hij (tijdelijk) in een andere woning zou moeten verblijven. Mede gelet op de (korte) duur van de sluiting, maakt een eventuele aanpassing van de woning de sluiting volgens de voorzieningenrechter niet zonder meer onevenwichtig. Bovendien is niet gebleken dat eiser serieuze pogingen heeft ondernomen om vervangende woonruimte te vinden. Eiser heeft in beroep geen nieuwe feiten en omstandigheden aangevoerd waardoor het oordeel van de voorzieningenrechter niet gevolgd zou kunnen worden.

Eiser heeft naar het oordeel van de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat zijn minderjarige kinderen in de woning verbleven en dat daardoor de sluiting onevenwichtig zou zijn. Hij heeft ter zitting immers verklaard dat de kinderen niet in de woning slapen, maar met regelmaat bij hem langskomen. De kinderen staan niet op het adres ingeschreven en eiser heeft ook geen stukken, zoals een co-ouderschapsregeling, overgelegd waaruit blijkt dat de kinderen wel (gedeeltelijk) in de woning verblijven. De rechtbank concludeert dat de burgemeester er om die reden van uit mocht gaan dat de minderjarige kinderen niet zonder woonruimte zouden komen te zitten. De rechtbank kan zich voorstellen dat eiser zijn kinderen gedurende de sluiting van de woning niet op de gebruikelijke manier kon ontvangen voor regelmatig bezoek, maar de rechtbank ziet hierin geen aanleiding voor het oordeel dat hiermee sprake is van bijzondere omstandigheden waardoor sluiting van de woning onevenwichtig is.

Eiser heeft naar het oordeel van de rechtbank enkel gesteld, maar niet aannemelijk gemaakt dat zijn financiële situatie ertoe leidt dat de sluiting van de woning onevenwichtig is.

De rechtbank concludeert dat de sluiting voor de duur van één maand conform de beleidsregels is en dat de burgemeester gelet op bovengenoemde omstandigheden geen aanleiding heeft hoeven zien om af te wijken van het beleid.

Anders dan eiser stelt, is het bestreden besluit zorgvuldig tot stand gekomen en heeft de burgemeester een deugdelijke en inzichtelijke belangenafweging gemaakt. De rechtbank oordeelt dat geen sprake is van strijdigheid met het evenredigheidsbeginsel dan wel het zorgvuldigheidsbeginsel.