Uitspraak · Bestuursrecht

Raad van State, 18 november 2026 – Bij besluiten van 1 februari 2024 en 4 juni 2024

ECLI:NL:RVS:2026:6813Zaaknummer 202502995/1/A3

Instantie
Raad van State
Datum uitspraak
18 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
202502995/1/A3
Rechtsgebied
Bestuursrecht
Procedure
Hoger beroep
Uitkomst
Hoger beroep ongegrond
Hoofdwetsartikel
Artikel 10 EVRM
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Bij besluiten van 1 februari 2024 en 4 juni 2024 heeft de Tweede Kamer der Staten-Generaal beslist op een verzoek van [appellant] om op grond van de Wet open overheid (Woo) informatie openbaar te maken. Op 28 september 2022 hebben het Presidium en de Griffier van de Tweede Kamer gezamenlijk besloten tot het instellen van een extern onafhankelijk feitenonderzoek naar oud-Kamervoorzitter [naam] naar aanleiding van twee ontvangen anonieme brieven. In deze brieven werd melding gedaan van signalen dat voor ambtenaren werkzaam bij de Tweede Kamer mogelijk sprake is geweest van een onveilige werkomgeving. Dit feitenonderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau Hoffmann. Op 31 oktober 2023 is een samenvatting van het door Hoffmann opgestelde rapport toegestuurd aan de leden van de Tweede Kamer. Deze samenvatting is hierdoor openbaar. Het rapport zelf is vertrouwelijk en niet door de Tweede Kamer openbaar gemaakt. [appellant], werkzaam als journalist bij Follow the Money, heeft bij brief van 3 november 2023 op grond van de Woo de Tweede Kamer verzocht om openbaarmaking van het rapport en van alle communicatie bij of onder de Tweede Kamer over het feitenonderzoek naar de oud-Kamervoorzitter vanaf 1 juli 2022 tot 3 november 2023. De Woo is op grond van artikel 2.2, eerste lid, onder b, van die wet - anders dan voorheen de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) - op de Tweede Kamer van toepassing.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. verklaart het hoger beroep ongegrond;

II. verklaart de beroepen tegen de besluiten van 4 september 2025 en 22 juli 2026 ongegrond.

Aldus vastgesteld door mr. C.J. Borman, voorzitter, en mr. B.P. Vermeulen en mr. A.B. Blomberg, leden, in tegenwoordigheid van mr. Y. Soffner, griffier.

w.g. Borman

voorzitter

w.g. Soffner

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

818

Volledige tekst

202502995/1/A3.

Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING

BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

[appellant], wonend in Amsterdam,

appellant,

tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 9 april 2025 in zaak nr. 24/1631 in het geding tussen:

[appellant]

en

de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Procesverloop

Bij besluiten van 1 februari 2024 en 4 juni 2024 heeft de Tweede Kamer beslist op een verzoek van [appellant] om op grond van de Wet open overheid (Woo) informatie openbaar te maken.

Tegen deze besluiten heeft [appellant], met instemming van de Tweede Kamer, rechtstreeks beroep ingesteld bij de rechtbank.

Bij uitspraak van 9 april 2025 heeft de rechtbank het door [appellant] ingestelde beroep gegrond verklaard, de besluiten vernietigd en de Tweede Kamer opgedragen om binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen met inachtneming van deze uitspraak.

Tegen deze uitspraak heeft [appellant] hoger beroep ingesteld.

De Tweede Kamer heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

De Tweede Kamer heeft op 4 september 2025 opnieuw op het Woo-verzoek beslist en daarbij gedeeltelijk informatie openbaar gemaakt.

Tegen dit besluit heeft [appellant] gronden ingediend.

Bij besluit van 22 juli 2026 heeft de Tweede Kamer het besluit van 4 september 2025 gewijzigd.

Tegen dit besluit heeft [appellant] gronden ingediend.

De Tweede Kamer en [appellant] hebben nadere stukken ingediend.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 21 september 2026, waar [appellant], bijgestaan door [persoon], en de Tweede Kamer, vertegenwoordigd door mr. C.A. Geleijnse, bijgestaan door mr. E.C. Pietermaat, advocaat in Den Haag, zijn verschenen.

Overwegingen

Inleiding

1. Op 28 september 2022 hebben het Presidium en de Griffier van de Tweede Kamer gezamenlijk besloten tot het instellen van een extern onafhankelijk feitenonderzoek naar oud-Kamervoorzitter [naam] naar aanleiding van twee ontvangen anonieme brieven. In deze brieven werd melding gedaan van signalen dat voor ambtenaren werkzaam bij de Tweede Kamer mogelijk sprake is geweest van een onveilige werkomgeving.

Dit feitenonderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau Hoffmann.

Op 31 oktober 2023 is een samenvatting van het door Hoffmann opgestelde rapport toegestuurd aan de leden van de Tweede Kamer. Deze samenvatting is hierdoor openbaar. Het rapport zelf is vertrouwelijk en niet door de Tweede Kamer openbaar gemaakt.

2. [appellant], werkzaam als journalist bij Follow the Money, heeft bij brief van 3 november 2023 op grond van de Woo de Tweede Kamer verzocht om openbaarmaking van het rapport en van alle communicatie bij of onder de Tweede Kamer over het feitenonderzoek naar de oud-Kamervoorzitter vanaf 1 juli 2022 tot 3 november 2023. De Woo is op grond van artikel 2.2, eerste lid, onder b, van die wet - anders dan voorheen de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) - op de Tweede Kamer van toepassing.

In overleg met [appellant] is besloten om middels twee deelbesluiten op het Woo-verzoek te beslissen. In hoger beroep is alleen nog het deelbesluit van 1 februari 2024 aan de orde, zodat de Afdeling hierna alleen dat deelbesluit inhoudelijk zal bespreken.

Wat heeft de Tweede Kamer besloten?

3. Bij het deelbesluit van 1 februari 2024 heeft de Tweede Kamer het rapport van onderzoeksbureau Hoffmann (het Hoffmann-rapport) integraal geweigerd. Zij heeft hieraan ten grondslag gelegd dat openbaarmaking van het rapport ernstig inbreuk kan maken op de persoonlijke levenssfeer van degenen die in de anonieme brieven worden genoemd en op wie de beschreven situaties betrekking hebben, onder wie de voormalige Kamervoorzitter, en/of degenen die bij het feitenonderzoek betrokken zijn geweest. Artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder e, van de Woo staat daarom aan openbaarmaking van het rapport in de weg. Aan de weigering om het rapport openbaar te maken heeft de Tweede Kamer ook ten grondslag gelegd dat openbaarmaking het goed functioneren van de

Tweede Kamer, in het bijzonder in de hoedanigheid van werkgever, ernstig kan schaden. Artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder i, van de Woo staat daarom ook aan openbaarmaking van het rapport in de weg.

De uitspraak van de rechtbank

4. De rechtbank heeft met betrekking tot het deelbesluit van 1 februari 2024 geoordeeld, dat de Tweede Kamer zonder nadere motivering het Hoffmann-rapport niet integraal had mogen weigeren. De rechtbank heeft per weigeringsgrond toegelicht hoe zij tot dit oordeel is gekomen.

Met betrekking tot de weigeringsgrond, gelegen in de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, is de rechtbank van oordeel dat de hoofdstukken 2 en 3 van het rapport zodanig concreet zijn dat de inhoud van het rapport herleidbaar is naar specifieke situaties en daardoor mogelijk ook naar de daarbij betrokken zijnde personen. De rechtbank acht hierbij van belang dat de Tweede Kamer een relatief klein bestuursorgaan is. Hoewel het rapport geen namen bevat, is het aannemelijk dat derden op basis van de beschreven situaties zonder onevenredige inspanning kunnen achterhalen wie bij deze situaties betrokken waren of wie aan het feitenonderzoek hebben deelgenomen. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat de Tweede Kamer het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer zwaarder mocht laten wegen dan het belang van openbaarmaking, en op deze grond de openbaarmaking van de hoofdstukken 2 en 3 van het rapport dus mocht weigeren. Dit geldt echter niet voor hoofdstuk 1 van het rapport, nu hierin geen situaties staan beschreven die tot de persoon herleidbaar zijn en daarmee persoonsgegevens bevatten.

Met betrekking tot de weigeringsgrond, gelegen in het belang van het goed functioneren van de Tweede Kamer, heeft de rechtbank geoordeeld dat de Tweede Kamer deze weigeringsgrond voor de hoofdstukken 2 en 3 voldoende heeft gemotiveerd. Voor wat betreft hoofdstuk 1, waarin onder meer de onderzoeksopzet en het plan van aanpak van het rapport uiteen is gezet, is de rechtbank echter van oordeel dat de Tweede Kamer niet aannemelijk heeft gemaakt dat openbaarmaking van dit hoofdstuk van het rapport daadwerkelijk het vertrouwen van de gesprekspartners schendt.

De informatie in dat hoofdstuk is immers vooral feitelijk en planmatig van aard. Hierdoor is niet aannemelijk dat bij openbaarmaking van dit specifieke hoofdstuk het goed functioneren van de Tweede Kamer als werkgever in het geding komt. De toegepaste weigeringsgronden kunnen de weigering tot openbaarmaking van hoofdstuk 1 van het rapport dus niet dragen.

4.1. De rechtbank heeft verder, in het kader van een beroep van [appellant] op het arrest van het Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM) van 28 november 2016 (ECLI:CE:ECHR:2016:1108JUD001803011, Magyar Helsinki Bizottság t. Hongarije (het MHB-arrest) en artikel 10 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), geoordeeld dat [appellant] niet aannemelijk heeft gemaakt dat zich bijzondere omstandigheden voordoen die zouden meebrengen dat, gelet op de onderzoeksjournalistiek van [appellant], de belangenafweging bij het toepassen van de weigeringsgronden in de Woo anders zou moeten uitpakken.

4.2. De rechtbank heeft vanwege de gebrekkige motivering van het deelbesluit van 1 februari 2024 dit besluit vernietigd en de Tweede Kamer opgedragen een nieuw besluit te nemen op het Woo-verzoek.

Hoger beroep

5. Zoals in overweging 2 is weergegeven, is in hoger beroep alleen het deelbesluit van 1 februari 2024 nog aan de orde.

6. De Tweede Kamer heeft de geheime stukken met een beroep op artikel 8:29 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) overgelegd. Zoals op de zitting van de Afdeling met partijen is besproken, heeft de Afdeling geconstateerd dat enkele passages uit hoofdstuk 2 en 3 van het Hoffman-rapport, die de Tweede Kamer heeft geweigerd openbaar te maken, ook in de openbaar gemaakte samenvatting staan. Deze passages zijn in zoverre al openbaar en hoeven niet nogmaals openbaar te worden gemaakt.

De Afdeling gaat hierna dus alleen in op de niet openbaar gemaakte passages van hoofdstuk 2 en 3 van het rapport.

Eerbiediging persoonlijke levenssfeer

7. [appellant] betoogt dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat de hoofdstukken 2 en 3 van het Hoffmann-rapport informatie bevatten die herleidbaar zijn tot bij het onderzoek betrokken personen. Hij voert hiertoe aan dat in het onderzoeksprotocol, dat is gebruikt als leidraad bij het opstellen van het rapport, is vermeld dat herleidbare informatie zoveel mogelijk wordt vermeden. Zo zijn de gespreksverslagen van de betrokken personen niet opgenomen in het rapport. Ook wijst hij erop dat de opdrachtgevers het rapport hebben goedgekeurd, wat erop duidt dat de anonimiteit is gewaarborgd. Verder wijst hij erop dat de rechtbank niet heeft gemotiveerd dat de in het rapport beschreven situaties zodanig concreet zijn, dat herleidbaarheid onvermijdelijk is. Volgens [appellant] heeft de rechtbank hierbij ten onrechte van belang geacht dat de Tweede Kamer een relatief klein bestuursorgaan is. De informatie in de hoofdstukken 2 en 3 is daarom ten onrechte met een beroep op artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder e, van de Woo geweigerd, aldus [appellant].

7.1. Artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder e, van de Woo luidt: "Het openbaar maken van informatie blijft eveneens achterwege voor zover het belang daarvan niet opweegt tegen de volgende belangen:

e. de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer;"

7.2. Met de rechtbank is de Afdeling van oordeel dat de hoofdstukken 2 en 3 van het Hoffmann-rapport zodanig concreet zijn, dat de inhoud van het rapport herleidbaar is naar specifieke situaties en daardoor ook mogelijk naar de daarbij betrokken zijnde personen. Hoewel het rapport geen namen bevat, de opdrachtgevers het rapport hebben goedgekeurd en er een onderzoeksprotocol is opgesteld, is het aannemelijk dat derden op basis van de beschreven situaties zonder onevenredige inspanning kunnen achterhalen wie bij deze situaties betrokken waren of wie aan het feitenonderzoek hebben deelgenomen. De rechtbank heeft terecht van belang geacht dat de Tweede Kamer een relatief klein bestuursorgaan is, waaraan de Afdeling toevoegt dat de kring van mogelijke betrokkenen slechts een beperkt deel van de organisatie betreft, vergelijk de uitspraken van de Afdeling van 7 oktober 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2360 en 28 april 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BM2629. Anders dan [appellant] stelt, kon van de rechtbank niet worden gevergd de herleidbaarheid naar personen nog nader toe te lichten, omdat zij dit dan had moeten doen aan de hand van concrete voorbeelden, waardoor alsnog onderdelen van het rapport openbaar zouden worden.

Gelet op het voorgaande heeft de rechtbank terecht geoordeeld dat de Tweede Kamer het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer zwaarder mocht laten wegen dan het belang van openbaarmaking.

Het betoog slaagt niet.

Goede functioneren van de Tweede Kamer

8. [appellant] betoogt verder dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat openbaarmaking van de hoofdstukken 2 en 3 van het Hoffman-rapport het goed functioneren van de Tweede Kamer zou kunnen schaden. Hij voert hiertoe aan dat transparantie juist noodzakelijk is om het vertrouwen in de Tweede Kamer als werkgever te herstellen. Werknemers moeten kunnen rekenen op een waarheidsgetrouwe en onafhankelijke totstandkoming van onderzoeken naar mogelijke onveilige sociale werkomgevingen. De informatie in de hoofdstukken 2 en 3 is daarom ten onrechte met een beroep op artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder i, van de Woo geweigerd, aldus [appellant].

8.1. Artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder i, van de Woo luidt: "Het openbaar maken van informatie blijft eveneens achterwege voor zover het belang daarvan niet opweegt tegen de volgende belangen:

[…] i. het goed functioneren van de Staat, andere publiekrechtelijke lichamen of bestuursorganen."

8.2. De Tweede Kamer heeft toegelicht dat zij als werkgever de verplichting heeft om een veilig werkklimaat te garanderen. Dat brengt ook de verplichting mee om handelend op te treden als de werkgever signalen bereiken die wijzen op een sociaal onveilig werkklimaat. Openbaarmaking van het rapport zal volgens de Tweede Kamer naar alle waarschijnlijkheid tot gevolg hebben dat personen in de toekomst minder bereidwillig zijn om melding te doen en situaties van een mogelijk onveilig werkklimaat of vermeend ongewenst gedrag niet of minder goed kunnen worden onderzocht. Een zorgvuldig en effectief onderzoek vraagt dat alle personen die betrokken zijn bij de mogelijk onveilige situaties, zich veilig voelen om een melding te doen dan wel aan een eventueel onderzoek deel te nemen en daarbij zo vrijelijk mogelijk te verklaren en niet uit vrees voor openbaarmaking afzien van een melding of van deelname of volstaan met het verklaren van het hoogst noodzakelijke. Daarbij is van belang dat aan de gesprekspartners vooraf is toegezegd dat het rapport niet voor eenieder openbaar zal worden gemaakt, hetgeen zij zullen hebben betrokken bij hun beslissing over deelname aan het feitenonderzoek en de mate waarin zij met de onderzoekers hun ervaringen hebben gedeeld.

8.3. De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat de Tweede Kamer aldus voldoende heeft gemotiveerd dat het goed functioneren in het gedrang komt bij openbaarmaking van hoofdstukken 2 en 3 van het rapport.

De Tweede Kamer heeft dit belang zwaarder mogen wegen dan het belang van openbaarmaking. De Afdeling betrekt hierbij dat een samenvatting van het Hoffman-rapport, delen van het rapport en andere informatie openbaar is gemaakt, zodat ook zonder openbaarmaking van hoofdstukken 2 en 3 van het rapport al veel informatie beschikbaar is waarmee het door de Woo vooronderstelde publieke belang van een goede en democratische bestuursvoering wordt gediend, vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 23 september 2009, ECLI:NL:RVS:2009:BJ8264.

Het betoog slaagt niet.

Strijd met EVRM

- het toetsingskader

9. [appellant] betoogt verder dat de rechtbank niet heeft onderkend dat de Tweede Kamer heeft nagelaten het concrete publieke belang van openbaarmaking af te wegen tegenover de weigeringsgronden van de Woo.

[appellant] voert hiertoe het volgende aan. Uit het MHB-arrest volgt dat hij als onderzoeksjournalist moet worden aangemerkt als een ‘public watchdog’ als bedoeld in artikel 10 van het EVRM. Dit brengt op grond van het MHB-arrest mee dat de weigering om informatie openbaar te maken een inbreuk maakt op artikel 10 van het EVRM. Om te beoordelen of deze inbreuk gerechtvaardigd is, moet, anders dan de rechtbank heeft gedaan, niet naar het abstracte belang van openbaarmaking worden gekeken, maar naar het concrete publieke belang dat met openbaarmaking is gediend. Zoals hij op de zitting van de Afdeling heeft toegelicht, bestaat dat concrete publieke belang eruit dat hij het rapport nodig heeft om zijn werk als journalist te kunnen doen, omdat hij wil nagaan wat de rol is geweest van bepaalde ambtenaren bij het onderzoek naar oud-Kamervoorzitter [naam]. Nu dat concrete publieke belang niet is meegewogen is de weigering om hoofdstukken 2 en 3 van het Hoffmann-rapport openbaar te maken gebrekkig gemotiveerd.

[appellant] betoogt verder dat de rechtbank, in het kader van een toetsing aan artikel 10 van het EVRM, hem ten onrechte heeft tegengeworpen dat hij geen zeer bijzondere omstandigheden heeft aangevoerd die zouden meebrengen dat de belangenafweging bij het toepassen van de weigeringsgronden in de Woo anders zou moeten uitpakken. Deze eis is volgens [appellant] in strijd met het MHB-arrest, omdat door deze drempel niet wordt toegekomen aan de noodzakelijkheidstoets van artikel 10, tweede lid, van het EVRM.

9.1. Artikel 10, eerste lid, van het EVRM luidt: "Een ieder heeft recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of te verstrekken, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen. Dit artikel belet Staten niet radio- omroep-, bioscoop- of televisieondernemingen te onderwerpen aan een systeem van vergunningen.

Het tweede lid luidt: "Daar de uitoefening van deze vrijheden plichten en verantwoordelijkheden met zich brengt, kan zij worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden, beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien en die in een democratische samenleving noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid, territoriale integriteit of openbare veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de bescherming van de goede naam of de rechten van anderen, om de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te voorkomen of om het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen."

9.2. De Afdeling heeft in de uitspraak van 25 oktober 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2883, (de MH17-uitspraak) een toetsingskader neergelegd voor beroepen op artikel 10 van het EVRM in relatie tot de artikelen 10 en 11 van de Wob. Dit toetsingskader is ook relevant voor de Woo, nu de wetgever geen verandering heeft beoogd in de manier waarop de bestuursrechter de toepassing door een bestuursorgaan van een relatieve weigeringsgrond toetst, aldus de uitspraak van de Afdeling van 19 november 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5627, r.o. 6.2, verwijzend naar Kamerstukken II 2015/16, 33328, nr. 22. In het toetsingskader heeft de Afdeling overwogen dat artikel 10 van het EVRM niet vereist dat alle informatie verstrekt wordt of openbaar wordt gemaakt. Dit artikel biedt staten die partij zijn bij dit verdrag de mogelijkheid bij wet beperkingen te verbinden aan het verstrekken dan wel openbaar maken van gegevens en documenten. Met de bepalingen betreffende de weigeringsgronden in de Wob is inmenging in het in artikel 10, eerste lid, van het EVRM gewaarborgde recht om inlichtingen te ontvangen bij wet voorzien.

De Afdeling heeft overwogen dat er in het algemeen van mag worden uitgegaan dat de wetgever bij het formuleren van de weigeringsgronden in de artikelen 10 en 11 van de Wob heeft voorzien in beperkingen die noodzakelijk zijn in een democratische samenleving met het oog op de in artikel 10, tweede lid, van het EVRM genoemde belangen.

De weigeringsgronden van de Wob strekken ter bescherming van een of meer van deze belangen.

De Afdeling heeft in het toetsingskader verder uiteengezet dat het hiervoor genoemde uitgangspunt er niet aan in de weg staat dat een verzoeker beargumenteert dat en waarom in zijn concrete situatie aan dit uitgangspunt niet kan worden vastgehouden. Het ligt dan op de weg van de verzoeker om zeer bijzondere omstandigheden te stellen en aannemelijk te maken die zouden meebrengen dat de verzoeker, ondanks toepassing van de Wob, in de uitoefening van het specifieke recht om op grond van artikel 10, eerste lid, van het EVRM inlichtingen te ontvangen wordt belemmerd zonder dat dit op grond van artikel 10, tweede lid, van het EVRM is gerechtvaardigd. De Afdeling heeft in het toetsingskader ook uiteengezet dat aan aspecten die voor de beoordeling van een Wob-verzoek in beginsel niet van belang zijn, zoals de hoedanigheid van de verzoeker en het onderwerp van het verzoek, bij de vraag naar toepasselijkheid van artikel 10, eerste lid, van het EVRM en bij de vraag of zich een rechtvaardiging als bedoeld in het tweede lid van dit artikel voordoet, wél betekenis toekomt.

9.3. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen onder 10.4-10.5 van haar uitspraak van 12 februari 2025, ECLI:NL:RVS:2025:541, heeft zij de gevolgen van het MHB-arrest voor het toetsingskader bezien. In deze uitspraak heeft de Afdeling ook overwogen dat alsnog een beoordeling in het concrete geval kan plaatsvinden. Het toetsingskader laat een verzoeker de ruimte te betogen dat in zijn concrete situatie niet kan worden vastgehouden aan de algemene regeling in de Wob. Het gaat er uiteindelijk om dat de uitkomst in het voorliggende geval proportioneel is. De Afdeling weegt alle aangevoerde omstandigheden steeds mee, maar niet alle omstandigheden geven aanleiding om te oordelen dat de inmenging disproportioneel is.

De drempel van ‘zeer bijzondere omstandigheden’ ligt weliswaar hoog, maar de Afdeling acht denkbaar dat bepaalde concrete belangen in specifieke omstandigheden dermate zwaar wegen dat hiervoor de in de wet aangeduide belangen daarvoor moeten wijken.

9.4. Het EHRM heeft op 21 april 2026 het arrest (Nederlandse Omroep Stichting en anderen v. Nederland, ECLI:CE:ECHR:2026:0421JUD002006618) gewezen over de MH-17-uitspraak. Het EHRM heeft daarbij overwogen dat het betoog van de verzoekers, dat het criterium van "zeer bijzondere omstandigheden" onrechtmatig of onjuist is in het licht van hun status als journalist en de impact van de MH-17-ramp, valt binnen het bereik van het onderzoek naar de vraag of de inmenging "noodzakelijk was in een democratische samenleving" in de specifieke omstandigheden van de zaak. Anders dan [appellant] betoogt, vormen de zeer bijzondere omstandigheden die een verzoeker moet aanvoeren derhalve geen drempel voor de noodzakelijkheidstoets van artikel 10, tweede lid, van het EVRM.

Het EHRM komt tot het oordeel dat het door de Afdeling toegepaste toetsingskader geen schending van artikel 10 van het EVRM oplevert. De Afdeling ziet in wat [appellant] heeft aangevoerd dan ook geen reden om het hiervoor weergegeven toetsingskader aan te passen.

- toepassing van het toetsingskader

9.5. Zoals onder 9 is weergegeven, heeft [appellant] gewezen op het concrete publieke belang dat hij het Hoffman-rapport nodig heeft om zijn werk als journalist te kunnen doen, omdat hij wil nagaan wat de rol is geweest van bepaalde ambtenaren bij het onderzoek naar oud-Kamervoorzitter [naam]. Op de zitting van de Afdeling heeft [appellant] er ook op gewezen dat het hier om een uitzonderlijke kwestie gaat, wat, in samenhang met zijn werk als journalist, maakt dat er zeer bijzondere omstandigheden zijn.

De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat in dit geval de zeer bijzondere omstandigheden die maken dat de belangenafweging bij het toepassen van de weigeringsgronden in de Woo in het kader van artikel 10 van het EVRM anders zou moeten uitpakken, zich niet voordoen. Op zichzelf vervult [appellant] als journalist bij Follow the Money een functie als publieke waakhond. Daarnaast is het maatschappelijk belang bij openbaarmaking van informatie over het onderzoek naar een onveilige werkomgeving in de Tweede Kamer en de rol van de oud-Kamervoorzitter daarin groot. Maar daar staan de belangen van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het goed functioneren van de Tweede Kamer tegenover. De Afdeling betrekt hierbij dat de Tweede Kamer het centrale, democratisch gekozen orgaan van onze volksvertegenwoordiging vormt. De invulling van wat onder het goed functioneren van de Tweede Kamer wordt verstaan, en de weging van risico’s die openbaarmaking van dat functioneren meebrengt, berust in beginsel bij de Tweede Kamer zelf.

Om de zeer bijzondere omstandigheden aannemelijk te maken, ligt het op de weg van [appellant] om aannemelijk te maken dat hij zonder de gevraagde informatie zijn werk niet goed kan uitoefenen. Daarin is hij niet geslaagd. Daarbij acht de Afdeling van belang dat een samenvatting van het

Hoffman-rapport, delen van het rapport en andere informatie openbaar is gemaakt, zodat ook zonder openbaarmaking van hoofdstukken 2 en 3 van het rapport al veel informatie voor [appellant] beschikbaar is waarmee het door de Woo vooronderstelde publieke belang van een goede en democratische bestuursvoering wordt gediend.

Gelet op het voorgaande is de Afdeling van oordeel dat [appellant] in het licht van het EVRM niet op onrechtmatige wijze is belemmerd in zijn aan artikel 10, eerste lid, van het EVRM ontleende recht om inlichtingen van de overheid te ontvangen.

Het betoog slaagt niet.

Conclusie hoger beroep

10. Het hoger beroep is ongegrond.

11. De Tweede Kamer hoeft de proceskosten niet te vergoeden.

Nieuw besluit op het Woo-verzoek

12. De Tweede Kamer heeft ter uitvoering van de uitspraak van de rechtbank op 4 september 2025 opnieuw op het Woo-verzoek beslist. Daarbij heeft zij besloten om 138 documenten gedeeltelijk openbaar te maken en 43 documenten in het geheel niet openbaar te maken. [appellant] heeft niet duidelijk gemaakt waarom hij het niet eens is met het nieuwe besluit.

13. Het beroep tegen het nieuwe besluit is daarom ongegrond.

Besluit tot wijziging van 22 juli 2026

14. Bij besluit van 22 juli 2026 heeft de Tweede Kamer het besluit van 4 september 2025 gewijzigd. Naar aanleiding van een bemiddelingsverzoek van [appellant] aan het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding heeft de Tweede Kamer onverplicht onderzocht of het Openbaar Ministerie over e-mails en andere documenten beschikt die onder de reikwijdte van het Woo-verzoek vallen en onder de Tweede Kamer behoren te berusten.

De Tweede Kamer heeft toegelicht dat de Rijksrecherche documenten heeft gevorderd in het kader van het strafvorderlijk onderzoek naar aanleiding van de aangifte wegens het lekken van vertrouwelijke informatie over het besluit van het Presidium van 28 september 2022 om een feitenonderzoek te starten (onderzoek Bremen). Het gaat om e-mails afkomstig uit back-ups van twee mailboxen die aan de Rijksrecherche zijn verstrekt. De back-ups die zijn gemaakt, zijn vervolgens niet bewaard en kunnen door tijdsverloop niet opnieuw worden gemaakt. Evenmin is een kopie bewaard van de e-mails die aan de Rijksrecherche zijn verstrekt. Het Openbaar Ministerie heeft in februari 2026 de Tweede Kamer bericht dat de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) geen grondslag biedt om informatie aan de Tweede Kamer te verstrekken. Er is daarom geen reden het Openbaar Ministerie op grond van artikel 4.2, tweede lid, van de Woo te vragen om mogelijk bij hem berustende e-mails en andere documenten die mogelijk onder de reikwijdte van het Woo-verzoek vallen bij de Tweede Kamer aan te leveren, aldus de Tweede Kamer.

14.1. [appellant] is het niet eens met dit besluit. Hij voert aan dat uit het strafdossier van de Rijksrecherche concrete aanwijzingen naar voren zijn gekomen dat documenten uit de informatiesystemen van de Tweede Kamer zijn verwijderd, zonder dat is gebleken dat deze verwijdering heeft plaatsgevonden overeenkomstig de daarvoor geldende archiefrechtelijke voorschriften. Volgens [appellant] lag het op de weg van de Tweede Kamer om vast te stellen welke documenten dit betreffen. Volgens [appellant] had het Openbaar Ministerie dan wel de Rijksrecherche een inventarislijst van de ingevorderde documenten moeten opstellen en die aan de Tweede Kamer moeten verstrekken, zodat de Tweede Kamer kon onderzoeken of die documenten op grond van de toepasselijke archiefrechtelijke voorschriften bij de Tweede Kamer hadden behoren te berusten. In ieder geval had de Tweede Kamer de documenten bij het Openbaar Ministerie moeten vorderen, aldus [appellant].

14.2. Het besluit van 22 juli 2026 wordt met toepassing van artikel 6:19 van de Awb in deze procedure betrokken.

14.3. De Tweede Kamer heeft toegelicht dat zij het Openbaar Ministerie heeft gevraagd om haar de gegevens te verstrekken die onder de reikwijdte van het Woo-verzoek vallen en waarover zij zelf niet meer beschikt, maar dat het Openbaar Ministerie dit heeft geweigerd met een beroep op de Wjsg. Daarmee heeft de Tweede Kamer zich voldoende ingespannen om de gegevens alsnog boven tafel te krijgen en niet gehandeld in strijd met artikel 4.2, tweede lid, van de Woo. De stelling van [appellant] dat niet is gebleken dat de verwijdering van documenten niet overeenkomstig de Archiefwet 1995 heeft plaatsgevonden, ziet op een eventuele schending van die wet. Een dergelijke schending, wat daar verder van zij, betekent nog niet dat de Tweede Kamer documenten onder zich heeft die ten onrechte niet openbaar zijn gemaakt, vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 6 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2568, onder 6.1.

Over de stelling van [appellant] dat het Openbaar Ministerie dan wel de Rijksrecherche een inventarislijst van de ingevorderde documenten had moeten opstellen, overweegt de Afdeling dat het in deze procedure erom gaat of en welke verplichtingen de Tweede Kamer heeft, en niet de Rijksrecherche of het Openbaar Ministerie.

Het betoog slaagt niet.

Conclusie beroepen

15. De beroepen tegen de besluiten van 4 september 2025 en 22 juli 2026 zijn ongegrond.

16. De Tweede Kamer hoeft de proceskosten niet te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. verklaart het hoger beroep ongegrond;

II. verklaart de beroepen tegen de besluiten van 4 september 2025 en 22 juli 2026 ongegrond.

Aldus vastgesteld door mr. C.J. Borman, voorzitter, en mr. B.P. Vermeulen en mr. A.B. Blomberg, leden, in tegenwoordigheid van mr. Y. Soffner, griffier.

w.g. Borman

voorzitter

w.g. Soffner

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

818

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.