Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 11 november 2026 – bewaring, beroep, gegrond
ECLI:NL:RBDHA:2026:34175Zaaknummer NL26.66809
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 11 november 2026
- Publicatiedatum
- 19 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.66809
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep gegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 6 Vw
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
bewaring, beroep, gegrond.
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan eiseres tot een bedrag van € 360,-, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 1.868,00.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.N. Abdoelkadir, rechter, in aanwezigheid van mr. L.J. Helsen, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.66809
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres], V-nummer: [nummer], eiseres
(gemachtigde: mr. T. Sleeman),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: [naam]).
Procesverloop
Bij besluit van 3 november 2026 (het bestreden besluit) is aan eiseres met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) een vrijheidsontnemende maatregel (hierna ook: grensdetentie) opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiseres ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 10 november 2026 op zitting behandeld. Eiseres is verschenen, bijgestaan door haar gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw kan verweerder de vreemdeling die aan de grens te kennen heeft gegeven een asielaanvraag te willen indienen en die niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden, zolang er nog geen definitieve beslissing is genomen, verplichten zich op te houden in een ruimte of plaats die kan worden beveiligd tegen ongeoorloofd vertrek, in het kader van een procedure om een beslissing te nemen over de toegang, of in het kader van de toepassing van de screeningsprocedure.
Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond en beveelt zij de opheffing van de maatregel.
2. Eiseres voert aan dat verweerder onvoldoende een daadwerkelijke individuele beoordeling heeft verricht. Eiseres is in transitie en slikt hier medicijnen voor. Zij heeft ook mentale problemen wegens die medicatie. Uit het post-screeningsformulier blijkt dat eiseres deze medicatie niet heeft kunnen slikken omdat de medicatie in beslag is genomen en er geen passende medische zorg is geweest. Daarnaast heeft verweerder de gemachtigde van eiseres bij brief van 9 november 2026 geïnformeerd over uitingen van zelfdoding door eiseres. Haar psychische toestand is verslechterd door het missen van haar medicatie en door de omstandigheden op de LHBTIQ+-afdeling, waar volgens haar een hongerstaking gaande is waaraan zij wordt gedwongen deel te nemen.
Op grond van artikel 5.5, tweede lid, van het Vb 2000 wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze maatregel wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die de vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken. Verder volgt uit artikel 5.9, eerste en tweede lid, van het Vb 2000 dat bij de vrijheidsontneming rekening moet worden gehouden met verklaringen en gedragingen die erop wijzen dat eiseres bijzondere opvangbehoeften heeft en dat een beoordeling daarvan, indien deze nog niet is afgerond, onverwijld moet worden afgerond.
De rechtbank stelt vast dat de gemachtigde van eiseres voorafgaand aan de zitting een brief van verweerder heeft overgelegd van 9 november 2026 waarin de gemachtigde ervan op de hoogte wordt gesteld dat eiseres tijdens het gehoor opmerkingen heeft gemaakt over zelfdoding. In de brief is verder opgemerkt dat de gemachtigde hierover wordt geïnformeerd, omdat het belangrijk is dat hij hier rekening mee houdt in het verdere contact met zijn cliënt. Verder is vermeld dat de ketenpartners van verweerder hier ook over zijn geïnformeerd. Verweerder heeft ter zitting toegelicht dat het protocol voorschrijft dat de advocaat in een dergelijk geval wordt geïnformeerd en dat de betreffende vreemdeling door een psycholoog wordt gezien. Verweerder kon echter niet aangeven of eiseres daadwerkelijk door een psycholoog is gezien en of er andere vervolgstappen zijn gezet. De rechtbank overweegt dat de enkele omstandigheid dat eiseres suïcide-uitingen heeft gedaan niet zonder meer betekent dat de vrijheidsontnemende maatregel voor haar onevenredig bezwarend is. Dergelijke uitingen kunnen wel een relevant signaal vormen bij de beoordeling van de psychische gesteldheid van eiseres en haar eventuele bijzondere opvangbehoeften. De rechtbank acht daarbij van belang dat verweerder de uitingen kennelijk voldoende serieus heeft genomen om de advocaat en ketenpartners hierover te informeren en eiseres volgens het toepasselijke protocol door een psycholoog te laten beoordelen. De rechtbank stelt vast dat verweerder bekend was met de suïcide-uitingen van eiseres, maar ter zitting niet kon toelichten of de in het protocol voorziene beoordeling door een psycholoog daadwerkelijk heeft plaatsgevonden of zal plaatsvinden. Evenmin is gebleken dat de psychische gesteldheid van eiseres anderszins nader is of zal worden beoordeeld naar aanleiding van deze uitingen. De omstandigheid dat het protocol voorschrijft dat een psychologische beoordeling plaatsvindt, is daarvoor onvoldoende. Het gaat er immers om of die beoordeling in het concrete geval daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en welke bevindingen daaruit naar voren zijn gekomen.
Daarnaast heeft eiseres verklaard dat haar psychische toestand is verslechterd door het missen van haar medicatie. Eiseres is transgender en zij gebruikt structureel hormoonmedicatie. Haar estradiolmedicatie is bij de inbewaringstelling op 3 november 2026 in beslag genomen, waardoor zij deze medicatie gedurende een week heeft moeten missen. Zij heeft op de zitting verklaard dat zij op 9 november 2026 een arts heeft gesproken en dat deze haar estradiolgel heeft willen geven. Eiseres heeft verklaard dat zij deze vorm van medicatie niet wil gebruiken omdat haar eigen arts haar eerder heeft verteld dat dit niet goed voor haar is. Op grond van de beschikbare informatie kan niet worden vastgesteld dat de aangeboden gel medisch ongeschikt is. Wel blijft onduidelijk of de onderbreking van de gebruikelijke medicatie medisch verantwoord was, of de aangeboden medicatie een passend alternatief vormt en hoe haar medische situatie verder wordt begeleid.
Gelet op de melding van de suïcide-uitingen, de onderbreking van de gebruikelijke hormoonmedicatie en de door eiseres gestelde psychische klachten, had het op de weg van verweerder gelegen om inzichtelijk te maken of haar psychische gesteldheid en eventuele bijzondere opvangbehoeften voldoende zijn beoordeeld en of de noodzakelijke medische zorg en begeleiding worden geboden. De rechtbank is van oordeel dat verweerder daarin niet is geslaagd. De rechtbank kan op basis van de beschikbare informatie niet beoordelen of de psychische gesteldheid van eiseres zodanig is dat voortduring van de grensdetentie onevenredig bezwarend is, en of met de beschikbare medische zorg en begeleiding voldoende rekening wordt gehouden met haar situatie. Verweerder heeft dan ook onvoldoende inzichtelijk gemaakt dat de psychische en medische omstandigheden van eiseres voldoende zijn betrokken bij de beoordeling van de voortduring van de vrijheidsontnemende maatregel. Het beroep is daarom gegrond.
3. Gelet op het voorgaande behoeven de overige beroepsgronden geen nadere bespreking meer.
Conclusie en gevolgen
3. Het beroep is gegrond en de maatregel is met ingang van 9 november 2026 onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van de maatregel met ingang van heden.
4. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel beveelt aan eiseres een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 3 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) bewaring van 3 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 360,-.
5. De rechtbank veroordeelt verweerder in de door eiseres gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.868,00 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan eiseres tot een bedrag van € 360,-, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 1.868,00.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.N. Abdoelkadir, rechter, in aanwezigheid van mr. L.J. Helsen, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.