Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 18 november 2026 – grensdetentie, artikel 6, derde lid, van de Vw, ongegrond
ECLI:NL:RBDHA:2026:34061Zaaknummer NL26.67158
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 18 november 2026
- Publicatiedatum
- 18 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.67158
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 6 Vw
- Zittingsplaats
- Groningen
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
grensdetentie, artikel 6, derde lid, van de Vw, ongegrond.
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Munsterman, rechter, in aanwezigheid van
mr. N. Wetterauw, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Groningen
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.67158
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[naam] , eiser,
v-nummer: [v-nummer] ,
(gemachtigde: mr. S. Thelosen),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister,
(gemachtigde: mr. D.J. Halbesma).
Procesverloop
1. Bij besluit van 4 november 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw[_24155e87-0fac-45be-bf9c-76dbfc45ba0e] een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep.[_892239a6-92a1-4914-a4c2-50619a49c0ea] Dit beroep moet ook worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.[_a54e6be1-72e9-495b-a785-336af55beb7a]
De rechtbank heeft het beroep op 13 november 2026 op zitting behandeld. Eiser en zijn gemachtigde zijn met voorafgaande kennisgeving niet verschenen. Eiser heeft op 11 november 2026 schriftelijk gronden ingediend. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. De rechtbank heeft het onderzoek op de zitting gesloten.
Beoordeling door de rechtbank
2. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank of het opleggen en voortduren van de vrijheidsontnemende maatregel rechtmatig is. De rechtbank is van oordeel dat dit het geval is. Het beroep is ongegrond. Zij legt hierna uit hoe zij tot dit oordeel komt.
3. Eiser is op 3 november 2026 op Schiphol aangekomen en heeft daar te kennen gegeven een asielaanvraag te willen indienen. De minister heeft op 4 november 2026 het besluit over de toegangsweigering uitgesteld en heeft aan eiser een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd.
4. Op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw kan de vreemdeling die aan de grens te kennen heeft gegeven een asielaanvraag te willen indienen en die niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden, zolang er nog geen definitieve beslissing is genomen, worden verplicht zich op te houden in een ruimte of plaats die kan worden beveiligd tegen ongeoorloofd vertrek, in het kader van een procedure om een beslissing te nemen over de toegang, of in het kader van de toepassing van de Screeningsverordening.
Op grond van artikel 5.5, tweede lid, van het Vb[_c8085939-31ad-4936-876a-24d49427d886] wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.
Gespecialiseerde inrichting
5. Eiser stelt dat de maatregel onrechtmatig is omdat het JCS[_b43ac10e-3d0c-418b-9954-1179ddd67a49] niet kan worden aangemerkt als een gespecialiseerde inrichting voor vreemdelingenbewaring. Volgens eiser zijn de omstandigheden in het deel van het JCS waar vreemdelingen worden vastgehouden hetzelfde als in het deel waar mensen vastzitten voor een strafbaar feit. Eiser stelt dat uit jurisprudentie[_e77a4e98-372a-4b34-a9d5-918072276143] blijkt dat vreemdelingenbewaring duidelijk een ander karakter heeft. Eiser verwijst ook naar een uitspraak[_1c51caa5-33de-464d-95cc-a23a90259f3e] van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam. In die uitspraak twijfelde de rechtbank of het JCS als justitiële inrichting kan worden aangemerkt en heeft zij prejudiciële vragen gesteld. Eiser wijst op de inmiddels gewezen conclusie[_1f81a142-0da9-4ada-a961-73938a52a80f] van de A-G[_74b43603-a0a0-4203-bfb2-2481b85b65da]. In deze conclusie geeft de A-G aan dat er veel terechte zorgen zijn over de omstandigheden in het JCS. Nu er in ieder geval sterke twijfels bestaan over de geschiktheid van het JCS voor de tenuitvoerlegging van de bestreden maatregel, meent eiser dat in de huidige tijd, waarin het Hof van Justitie daar nog geen uitsluitsel over heeft gegeven, ervan uit moet worden gegaan dat dit niet het geval is. Al om die reden verzoekt eiser om het beroep gegrond te verklaren.
De rechtbank oordeelt als volgt. De rechtbank ziet geen grond voor het oordeel dat het JCS niet als een gespecialiseerde inrichting is aan te merken. In de uitspraak van
26 februari 2025[_7084a1c5-886a-4703-8284-7ad740356ca0] heeft de Afdeling geoordeeld dat het JCS nog altijd als een gespecialiseerde bewaringsaccommodatie is aan te merken. Hiermee heeft de Afdeling zijn eerdere uitspraak van 29 januari 2025[_52309697-0aba-44fe-a320-b113ed65d898] bevestigd. De rechtbank is niet gebleken dat de beperkingen van eiser anders zijn dan die door de Afdeling in haar uitspraak zijn betrokken. De rechtbank ziet in wat eiser heeft aangevoerd geen reden om de maatregel onrechtmatig te achten. Ook ziet zij geen aanleiding om de uitleg van het Hof van Justitie van de Europese Unie af te wachten op de prejudiciële vragen van de rechtbank Amsterdam. De rechtbank wijst in dit kader op de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026[_9c94790c-c2ea-4d06-b530-45877b7d10fa], waarin de Afdeling heeft geoordeeld dat de werkwijze van de minister ten aanzien van grensdetentie niet in strijd is met de regels van het Asiel- en migratiepact.
Grensdetentie ten onrechte toegepast
6. Verder vindt eiser dat de minister ten onrechte alle vreemdelingen in grensdetentie plaatst die asiel aanvragen voordat zij de grens officieel zijn gepasseerd. Ook in dit verband verwijst eiser naar de prejudiciële vragen die zijn gesteld door deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam.[_e761d10a-f732-4034-9792-f55f213df68d] Volgens die uitspraak blijkt uit de Procedureverordening dat de grensprocedure niet per definitie in een detentiecentrum hoeft plaats te vinden. Dit kan ook op een open locatie, met bijvoorbeeld een meldplicht. De minister heeft gelet daarop volgens eiser niet draagkrachtig kunnen overwegen waarom het grensbewakingsbelang per definitie maakt dat detentie moet worden toegepast in de grensprocedure. Ook heeft de minister volgens eiser niet uitgelegd waarom dat belang verloren gaat als geen detentie wordt toegepast. Eiser stelt dat zolang het Hof van Justitie hier geen uitsluitsel over heeft gegeven, aangenomen moet worden dat het standaard topassen van grensdetentie, buiten dan een toets aan zeer bijzondere omstandigheden, onrechtmatig is. Eiser stelt omdat de maatregel ook in zijn geval op die wijze is opgelegd, de maatregel onrechtmatig is.
In dat kader is eiser ook van mening dat de grensprocedure gestaakt had moeten worden in zijn geval, toen het duidelijk werd dat eiser LHBTI is afkomstig uit Rusland. Volgens eiser bestaat er geen twijfel over zijn identiteit, omdat hij over identiteitsdocumenten beschikt. Ook heeft hij direct na aankomst verteld over zijn geaardheid. Daarmee valt hij binnen een risicoprofiel en is het aannemelijk dat hij een asielvergunning krijgt. Daarom is de kans volgens eiser klein dat zijn aanvraag als kennelijk ongegrond wordt afgewezen. In deze omstandigheden dient de detentiemaatregel volgens eiser geen redelijk doel. De maatregel is daarom onevenredig en onrechtmatig volgens eiser.
Daarnaast stelt eiser dat uit het proces-verbaal van het gehoor blijkt dat het van belang is voor de minister om voor het opleggen van een bewaringsmaatregel te beoordelen of er speciale behoeftes zijn bij een asielzoeker die heeft aangegeven LHBTI te zijn. Eiser stelt dit bij aankomst direct te hebben verteld, maar dat uit het formulier niet blijkt dat eiser hier nader over is bevraagd. Ook is volgens eiser niet besproken en beoordeeld of zijn situatie aanleiding gaf voor een lichter middel of voor extra of andere voorzieningen in het JCS. Daarnaast heeft de minister volgens eiser onvoldoende gemotiveerd waarom niet met een lichter middel dan bewaring kon worden volstaan.
7. De rechtbank overweegt als volgt. Uit de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026 volgt dat door de minister in het grensbewakingsbelang voldoende noodzaak mag worden gezien om een vrijheidsontnemende maatregel op te leggen en dat het bestaan van een onderduikrisico, behalve in het geval de vreemdeling in grensdetentie wordt geplaatst om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van de asielaanvraag, geen vereiste is voor grensdetentie op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw. Verder heeft de Afdeling in die uitspraak overwogen dat de beoordeling of de minister in grensdetentiezaken met een lichter middel had moeten volstaan niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is, waardoor de minister van grensdetentie moet afzien.
De rechtbank is van oordeel dat de minister, met de aan eiser gestelde vragen, voldoende heeft onderzocht of grensdetentie voor hem onevenredig bezwarend is. Uit het verslag van het gehoor tot het uitstellen van de toegangsweigering blijkt dat is medegedeeld dat het voornemen bestaat dat eiser gedurende de behandeling van zijn asielaanvraag in de asielgrensprocedure zal verblijven in een gesloten detentiecentrum. Daarna is eiser in de gelegenheid gesteld om bijzondere of persoonlijke omstandigheden naar voren te brengen. Er is onder andere gevraagd naar de medische omstandigheden van eiser. In de bestreden besluiten heeft de minister overwogen dat medische behandeling in het detentie- en uitzetcentrum beschikbaar is en dat deze medische zorg gelijkwaardig is aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij. Gelet op het voorgaande ziet de rechtbank dan ook geen aanleiding om eiser erin te volgen dat de minister onvoldoende onderzoek heeft verricht naar de vraag of grensdetentie onevenredig bezwarend is. Van omstandigheden die moeten leiden tot de conclusie dat de maatregel onevenredig bezwarend is, is in dat onderzoek niet gebleken.
Daarnaast is eiser erop gewezen dat zijn veiligheid gewaarborgd wordt op/binnen het aanmeldcentrum Schiphol en dat hij bij de intake op het aanmeldcentrum aan kan geven een één persoonskamer te willen en of hij/zij op de mannen of vrouwen afdeling geplaatst wenst te worden. Daarnaast is eiser erop gewezen dat LHBTIQ+-gedetineerden bij vermoeden van onveiligheid of bedreiging door medegedetineerden intern overgeplaatst kunnen of extra beschermd worden via de inrichtings- en huisregels. Ook is aan eiser medegedeeld dat hij voorafgaande aan de insluiting een gesprek heeft met een selectiefunctionaris van de Dienst Justitiële Inrichtingen en dat hij dit bij het intakegesprek kenbaar moet maken. De verdere LHBTIQ+ asielmotieven worden beoordeeld in de asielprocedure.
Voor zover eiser betoogt dat zijn asielaanvraag zich niet leent voor de behandeling in de asielgrensprocedure, verandert dit het oordeel niet. Om tot die conclusie te komen is namelijk eerst onderzoek nodig. De grensdetentie wordt opgeheven indien de minister concludeert dat de aanvraag niet verder kan worden behandeld in de asielgrensprocedure. In dit geval is er voldoende voortvarend gehandeld door op 10 november 2026 een gehoor bij eiser af te nemen. De minister heeft op de zitting aangegeven dat op dit moment nog het voornemen bestaat om eisers asielaanvraag af te doen binnen de asielgrensprocedure.
Lounge maatregel
8. Eiser stelt dat hij de nacht vóórdat de maatregel werd opgelegd in de lounge moest doorbrengen en dat dit bezwarend voor hem was. Hij had namelijk een lange reis achter de rug en had niet geslapen. Bovendien waren er in de lounge alleen stoelen en geen slaapplaatsen beschikbaar. Volgens eiser is niet duidelijk waarom hij niet meteen naar het JCS is gebracht. Hij was immers niet midden in de nacht aangekomen. Eiser erkent dat de Afdeling heeft geoordeeld dat een verblijf van één nacht in de lounge in beginsel rechtmatig is. Door de omstandigheden in zijn geval was het verblijf volgens eiser echter onevenredig. Daarom stelt hij dat de maatregel onrechtmatig is.
De rechtbank overweegt als volgt. De Afdeling heeft in de uitspraak van 20 december 2018[_0edc605c-4e48-4935-81be-e6fc76234105] overwogen dat een aanwijzing voor verblijf in de lounge krachtens artikel 4.6 van het Vb kan worden gegeven aan de vreemdeling die een asielverzoek doet aan de buitengrens wanneer die aanvraag niet direct in behandeling kan worden genomen, bijvoorbeeld vanwege drukte. Verder heeft de Afdeling overwogen dat een dergelijke aanwijzing slechts als vrijheidsontneming moet worden gezien als deze door toedoen van de overheid onredelijk lang voortduurt en dat de rechtbank slechts in dat geval bevoegd is te oordelen over de vrijheidsbeperking. De Afdeling wijst er in dat verband op dat verblijf in de lounge grote nadelen heeft en dat deze slechts is bedoeld voor verblijf van ten hoogste één nacht. De rechtbank moet dus oordelen of eiser met de plaatsingsbeschikking langer dan een dag in de lounge heeft moeten verblijven en of er in het geval van eiser sprake is van vrijheidsontneming. De rechtbank stelt vast dat eiser één nacht in de lounge heeft verbleven: vanaf 20.30 uur tot 07.00 uur de volgende ochtend, toen hij zich moest melden. Nu de aanwijzing als bedoeld in artikel 4.6 van het Vb niet langer dan een nacht heeft voortgeduurd, is geen sprake van een situatie waarin de vrijheidsbeperking onredelijk lang heeft voortgeduurd en de aanwijzing moet worden gezien als vrijheidsontneming. Dat betekent dat de rechtbank niet bevoegd is om in deze procedure – die de vrijheidsontneming betreft - te oordelen over de vrijheidsbeperking in de lounge.
Conclusie en gevolgen
9. Ook ambtshalve toetsend is de rechtbank niet gebleken dat de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is opgelegd of onrechtmatig voortduurt.
10. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
11. Voor een proceskosten vergoeding bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Munsterman, rechter, in aanwezigheid van
mr. N. Wetterauw, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.
Voetnoten
- Vreemdelingenwet 2000.
- Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.
- Vreemdelingenbesluit 2000.
- Justitieel Complex Schiphol.
- Landkreis Gifhorn (HvJEU 10 maart 2022, C-519/20, K, JV 2022/106, ECLI:EU:C:2022:178), Saadi t. het VK (EHRM, Saadi t. het VK, 29 januari 2008, ECLI:CE:ECHR:2008:0129JUD001322903, punt 74).
- ECLI:NL:RBDHA:2025:4570.
- https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document/C/2025/C-0218-25-00000000RP-01-P-01/CONCL/325981-NL-1-html.
- Advocaat-Generaal.
- ECLI:NL:RVS:2025:789.
- ECLI:NL:RVS:2025:258.
- ECLI:NL:RVS:2026:5077.
- ECLI:NL:RBDHA:2026:28894
- ECLI:NL:RVS:2018:4231.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.