Uitspraak · Vreemdelingenrecht

Rechtbank Den Haag, 12 november 2026 – Grensdetentie art

ECLI:NL:RBDHA:2026:33805Zaaknummer NL26.64554 NL26.64556

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
12 november 2026
Publicatiedatum
17 november 2026
Zaaknummer
NL26.64554 NL26.64556
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Hoofdwetsartikel
Artikel 6 Vw
Zittingsplaats
Amsterdam
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Grensdetentie art. 6 lid 3 Vw. Uit proces-verbaal van gehoor blijkt dat al voorafgaand aan gehoor is medegedeeld dat eiseressen in grensdetentie zouden worden geplaatst. Onzorgvuldig handelen van de minister, beroepen gegrond.

De rechtbank:

- verklaart de beroepen gegrond;

- beveelt de opheffing van de vrijheidsontnemende maatregelen met ingang van 30 oktober 2026;

- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan

eiseressen tot een bedrag van € 840,- (= voor eiseressen gezamenlijk dus € 1.680,-),

te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;

- veroordeelt de minister in de proceskosten van eiseressen tot een bedrag van € 1.868,-

Overwegingen

1. Eiseressen hebben de Russische nationaliteit en zijn geboren op 20 mei 2007 ( [eiseres 1] ) en 14 maart 2006 ( [eiseres 2] ). Eiseressen beschikken beiden over een origineel paspoort, waarin zij zijn geregistreerd als man. Eiseressen identificeren zich echter beiden als vrouw.

2. Op grond van artikel 5.1a van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.

3.1.

In beide zaken is in het proces-verbaal van gehoor het volgende opgenomen:

“Op 24-10-2026 om 14:50 (respectievelijk 15:11) verscheen voor mij: ….”

“Op 24-10-2026 om 14:50 (respectievelijk 15:11) uur heb ik, verbalisant, betrokkene medegedeeld dat:

  • ik werkzaam was als [functie] belast met de grensbewaking;
  • hij te kennen heeft gegeven een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel te willen indienen;
  • zijn asielaanvraag wordt behandeld in de asielgrensprocedure;
  • aan hem een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd;
  • dat hij gedurende de behandeling van zijn aanvraag wordt ingesloten in een

vreemdelingendetentiecentrum;

…”

3.2.

Hieruit leidt de rechtbank af dat aan eiseressen meteen bij aanvang van het gehoor, nog voordat er vragen waren gesteld, is medegedeeld dat aan hen een vrijheidsontnemende maatregel zou worden opgelegd en dat zij gedurende de behandeling van hun asielaanvraag zouden worden ingesloten in een detentiecentrum. Het moet er daarom voor worden gehouden dat de beslissing om de maatregelen op te leggen al was genomen, terwijl eiseressen nog moesten worden gehoord. Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat de manier van opschrijven doet vermoeden dat het een automatisme is om vreemdelingen die aan de grens asiel aanvragen in grensdetentie te plaatsen. De besluiten zijn daarom niet zorgvuldig tot stand gekomen. De rechtbank wijst in dat verband ook op haar uitspraken van 13 oktober 2026[_000c46b3-12fd-4a8c-a56c-a578ed6f19ec] en 22 oktober 2026[_b7a40ecb-6007-4edc-9d10-dae6aa690bf1]. Dat in dit geval een aanvullend proces-verbaal aan de dossiers is toegevoegd leidt niet tot een ander oordeel. Het aanvullend proces-verbaal komt overeen met de weergave van het gehoor zoals dat is opgenomen in het originele proces-verbaal van gehoor, maar daaruit blijkt verder niet dat bovengenoemde mededelingen niet zouden zijn gedaan.

4. De beroepen zijn gegrond en de maatregelen zijn vanaf het moment van opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van de maatregelen met ingang van 30 oktober 2026.

5. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel beveelt aan eiseressen een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor zeven dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vrijheidsontnemende maatregelen van

7 x € 120,- (verblijf in het detentiecentrum) = € 840,-.

6. De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiseressen gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.868,- (1 punt voor het indienen van de beroepschriften en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1).

Deze uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 30 oktober 2026 door

mr. P.L.C.M. Ficq, rechter, in aanwezigheid van D.P. van Middelkoop, griffier.

Dit proces-verbaal is bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop dit proces-verbaal is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [eiseres 1] en [eiseres 2] , eiseressen
  2. Procesverloop
  3. Beslissing:
  4. Overwegingen

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Amsterdam

Bestuursrecht

Zaaknummers: NL26.64554 en NL26.64556

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaken tussen

[eiseres 1] en [eiseres 2] , eiseressen

V-nummers: [V nummer 1] en [V nummer 2]

(gemachtigde: mr. H. Loth),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder, hierna: de minister

(gemachtigde: mr. I. van Es).

Procesverloop

1. Bij besluiten van 24 oktober 2026 is aan eiseressen met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.

1.1.

De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van de besluiten tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgevingen worden gelijkgesteld met door eiseressen ingestelden beroepen. Deze beroepen moeten ook worden aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

1.2.

De rechtbank heeft de beroepen op 30 oktober 2026 op zitting behandeld. Eiseressen hebben zich laten vertegenwoordigen door hun gemachtigde. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

1.3.

Na afloop van de zitting heeft de rechtbank onmiddellijk uitspraak gedaan.

Beslissing:

De rechtbank:

- verklaart de beroepen gegrond;

- beveelt de opheffing van de vrijheidsontnemende maatregelen met ingang van 30 oktober 2026;

- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan

eiseressen tot een bedrag van € 840,- (= voor eiseressen gezamenlijk dus € 1.680,-),

te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;

- veroordeelt de minister in de proceskosten van eiseressen tot een bedrag van € 1.868,-

Overwegingen

1. Eiseressen hebben de Russische nationaliteit en zijn geboren op 20 mei 2007 ( [eiseres 1] ) en 14 maart 2006 ( [eiseres 2] ). Eiseressen beschikken beiden over een origineel paspoort, waarin zij zijn geregistreerd als man. Eiseressen identificeren zich echter beiden als vrouw.

2. Op grond van artikel 5.1a van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.

3.1.

In beide zaken is in het proces-verbaal van gehoor het volgende opgenomen:

“Op 24-10-2026 om 14:50 (respectievelijk 15:11) verscheen voor mij: ….”

“Op 24-10-2026 om 14:50 (respectievelijk 15:11) uur heb ik, verbalisant, betrokkene medegedeeld dat:

  • ik werkzaam was als [functie] belast met de grensbewaking;
  • hij te kennen heeft gegeven een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel te willen indienen;
  • zijn asielaanvraag wordt behandeld in de asielgrensprocedure;
  • aan hem een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd;
  • dat hij gedurende de behandeling van zijn aanvraag wordt ingesloten in een

vreemdelingendetentiecentrum;

…”

3.2.

Hieruit leidt de rechtbank af dat aan eiseressen meteen bij aanvang van het gehoor, nog voordat er vragen waren gesteld, is medegedeeld dat aan hen een vrijheidsontnemende maatregel zou worden opgelegd en dat zij gedurende de behandeling van hun asielaanvraag zouden worden ingesloten in een detentiecentrum. Het moet er daarom voor worden gehouden dat de beslissing om de maatregelen op te leggen al was genomen, terwijl eiseressen nog moesten worden gehoord. Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat de manier van opschrijven doet vermoeden dat het een automatisme is om vreemdelingen die aan de grens asiel aanvragen in grensdetentie te plaatsen. De besluiten zijn daarom niet zorgvuldig tot stand gekomen. De rechtbank wijst in dat verband ook op haar uitspraken van 13 oktober 2026[_000c46b3-12fd-4a8c-a56c-a578ed6f19ec] en 22 oktober 2026[_b7a40ecb-6007-4edc-9d10-dae6aa690bf1]. Dat in dit geval een aanvullend proces-verbaal aan de dossiers is toegevoegd leidt niet tot een ander oordeel. Het aanvullend proces-verbaal komt overeen met de weergave van het gehoor zoals dat is opgenomen in het originele proces-verbaal van gehoor, maar daaruit blijkt verder niet dat bovengenoemde mededelingen niet zouden zijn gedaan.

4. De beroepen zijn gegrond en de maatregelen zijn vanaf het moment van opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van de maatregelen met ingang van 30 oktober 2026.

5. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel beveelt aan eiseressen een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor zeven dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vrijheidsontnemende maatregelen van

7 x € 120,- (verblijf in het detentiecentrum) = € 840,-.

6. De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiseressen gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.868,- (1 punt voor het indienen van de beroepschriften en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1).

Deze uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 30 oktober 2026 door

mr. P.L.C.M. Ficq, rechter, in aanwezigheid van D.P. van Middelkoop, griffier.

Dit proces-verbaal is bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop dit proces-verbaal is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.