Uitspraak · Vreemdelingenrecht

Rechtbank Den Haag, 6 november 2026 – Bewaring; Ambtshalve toets; Ongegrond

ECLI:NL:RBDHA:2026:33474Zaaknummer NL26.64503

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
6 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
NL26.64503
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Uitkomst
Beroep ongegrond
Hoofdwetsartikel
Artikel 5.6 VB
Zittingsplaats
Arnhem
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Bewaring; Ambtshalve toets; Ongegrond.

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.S. Gaastra, rechter, in aanwezigheid van mr. R.P.C.M. van Wel, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [eiser] , v-nummer: [x] , eiser
  2. Samenvatting
  3. Procesverloop
  4. Conclusie en gevolgen
  5. Beslissing

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.64503

uitspraak van de enkelvoudige kamer van 6 november 2026 in de zaak tussen

[eiser] , v-nummer: [x] , eiser

(gemachtigde: mr. M.B.J. Strooij),

en

de minister van Asiel en Migratie,

(gemachtigde: mr. K. Nuninga).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van wat eiser aanvoert en ook ambtshalve beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.[_ca665b5e-c5f5-452a-b912-c02390b56554]

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel voldoet aan de voorwaarden. De minister hoefde niet te kiezen voor een lichter middel. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 25 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.[_d92d520f-0577-4a5e-9d11-3cdc10c71765]

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 3 november 2026 met behulp van een beeldverbinding op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

3. De minister kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen.[_9fa316a5-79d3-4d6e-ae9b-faa110ae0c77] Deze maatregel kan worden opgelegd op grond dat het belang van de openbare orde of nationale veiligheid zulks vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.[_c2790737-63b5-49ef-ba73-38697c73f20d] De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) zich voordoen.[_a7621c6d-89a2-4860-bd0c-c199ca3a8ca5] De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.[_34d03047-c99b-4ee7-b9e0-7ffd740e9e4b]

Leiden gebreken in het voortraject tot onrechtmatigheid van de maatregel van vreemdelingenbewaring?

4. Eiser voert aan dat sprake is van een gebrek in het voortraject, omdat hij op een onjuiste grondslag is opgehouden. Eiser is opgehouden op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw 2000. Volgens eiser had de grondslag van de ophouding artikel 50, tweede lid, onder b, van de Vw 2000 moeten zijn. Er is daardoor sprake van een ongeldige titel voor de ophouding, aldus eiser.

4.1.

De minister heeft zich op het standpunt gesteld dat dit een verschrijving betreft en dat beoogd is eiser op te houden op grond van artikel 50, tweede lid, aanhef en onder b, van de Vw 2000. Dit volgt ook uit de tekst van het proces-verbaal.

4.2

De rechtbank volgt eiser in zijn stelling dat hij op een onjuiste grondslag is opgehouden en komt daarom tot het oordeel dat er sprake is van een gebrek in het voortraject. Uit het M105-A-formulier volgt dat eiser is opgehouden op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw 2000. De rechtbank is het met partijen eens dat, vanwege de wijziging van de Vw 2000 per 16 oktober 2026,[_139a99e8-442a-4bb8-b584-0d6a85490db1] de minister eiser had moeten ophouden op grond van het (huidige) artikel 50, tweede lid, onder b, van de Vw 2000. Dit gebrek leidt echter niet zonder meer tot onrechtmatigheid van de maatregel. Een gebrek in het voortraject maakt de bewaring pas onrechtmatig als de daarmee gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van dat gebrek en de daardoor geschonden belangen. De rechtbank is van oordeel dat de ernst van dit gebrek niet opweegt tegen de belangen die met de maatregel van bewaring zijn gediend. De ernst van het gebrek in de ophouding is namelijk gering, omdat partijen het erover eens zijn dat met artikel 50, tweede lid, onder b, van de Vw 2000 een correcte wettelijke grondslag voor de ophouding voorhanden was. Ook is in het proces-verbaal van de ophouding benoemd dat eiser is opgehouden omdat zijn identiteit onmiddellijk kon worden vastgesteld en bleek dat hij geen rechtmatig verblijf had. Daaruit blijkt op welke grond eiser is opgehouden. Verder volgt uit wat hierna wordt overwogen dat de bewaring zelf rechtmatig is. Daaruit volgt dat er risico bestaat op onderduiken. Ook acht de rechtbank van belang dat eiser door de onjuiste vermelding van de grondslag van de ophouding geen materieel nadeel heeft ondervonden. De stelling van eiser dat het hiervoor genoemde gebrek een structureel karakter heeft en de minister het formulier nog niet heeft aangepast, brengt in het voorgaande geen verandering. Ook als dat betoog juist zou zijn, heeft dat niet tot gevolg dat door dit structurele karakter het belang van eiser zwaarder gaat wegen. Het gebrek in het voortraject leidt daarom niet tot onrechtmatigheid van de maatregel van bewaring. De rechtbank zal de minister vanwege dit gebrek wel veroordelen in de proceskosten.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

5. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat een onderduikrisico bestaat.

5.1

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij hij zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb 2000 heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

5.2

Eiser heeft grond a betwist. Eiser voert aan dat hij wel op de voorgeschreven wijze Nederland is binnengekomen. Volgens eiser is hij namelijk een EU-onderdaan met een geldig legitimatiebewijs. De omstandigheid dat met de beschikking uit 2023 zijn rechtmatig verblijf op grond van het Unierecht is ingetrokken door de minister brengt hierin geen verandering, aldus eiser. Deze beschikking heeft volgens eiser alleen betrekking op de vraag of eiser nog in Nederland rechtmatig mag verblijven maar heeft geen betrekking op de vraag of eiser rechtmatig Nederland is binnengekomen.

5.3

De rechtbank stelt vast dat eisers verblijfrecht is beëindigd bij beschikking van 2 februari 2023. In deze beschikking is ook vastgelegd dat eiser binnen een maand Nederland moest verlaten.

5.4

Deze beroepsgrond slaagt niet. In het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling (M110) van 25 oktober 2026 verklaart eiser dat hij ongeveer twee weken daarvoor naar Nederland is gekomen met de trein vanuit Duitsland. Eiser heeft als gevolg van de beschikking van 2 februari 2023 geen rechtmatig verblijf in Nederland. Dit staat als zodanig ook niet ter discussie. Als gevolg daarvan kan eiser niet op rechtmatige wijze inreizen. Hij mag namelijk niet in Nederland zijn. De omstandigheden dat eiser een geldig legitimatiebewijs heeft en een EU-onderdaan is, brengen daarin geen verandering. De niet betwiste gronden b, p, r en s zijn verder voldoende om de maatregel van vreemdelingenbewaring te dragen. Daarom kan worden aangenomen dat sprake is van een onderduikrisico.

Had de minister moeten volstaan met een lichter middel?

6. Eiser voert aan dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd waarom geen lichter middel is toegepast. Eiser voert aan dat de minister in de maatregel niet kenbaar de medische omstandigheden van eiser heeft benoemd in samenhang met de vraag of een lichter middel kan worden toegepast.

6.1

Deze beroepsgrond slaagt niet. De minister heeft in de maatregel voldoende gemotiveerd dat de medische omstandigheden van eiser niet nopen tot minder dwingende maatregelen. In de maatregel heeft de minister de medische omstandigheden van eiser benoemd en vervolgens onder meer geconcludeerd dat in de detentie- en uitzetcentra gespecialiseerde zorg aanwezig is. Verder zijn, anders dan eiser stelt, in de maatregel de medische omstandigheden van eiser wel benoemd in samenhang met de vraag of een lichter middel kan worden toegepast. Zo wordt op pagina 7 van de maatregel, nadat de medische omstandigheden van eiser en de gezondheidszorg in onder meer de detentiecentra zijn benoemd, geconcludeerd dat niet hoeft te worden volstaan met een lichter middel.

Werkt de minister voldoende voortvarend aan eisers uitzetting

7. Eiser voert aan dat de minister onvoldoende voortvarend werkt aan eisers uitzetting naar Polen. Volgens eiser kan hij sneller worden uitgezet naar Polen dan nu het geval is. De door de minister genoemde termijn van vier dagen voor de afstemming tussen de Koninklijke Marechaussee (KMar) en de Poolse autoriteiten is niet noodzakelijk, aldus eiser of in ieder geval is de noodzakelijkheid onvoldoende met stukken onderbouwd.

7.1.

De rechtbank stelt vast dat op 29 oktober 2026 een vertrekgesprek heeft plaatsgevonden en op diezelfde datum de minister een vlucht heeft aangevraagd bij de KMar. Op de zitting heeft de minister toegelicht dat de KMar op 30 oktober 2026 de aanvraag heeft ingewilligd en de KMar vervolgens vier werkdagen nodig heeft om de Poolse autoriteiten in kennis te stellen van de voorgenomen uitzetting en de afstemming met hen af te ronden, waardoor de vertrekvlucht niet eerder gepland kon worden dan op 9 november 2026.

7.2

Deze beroepsgrond slaagt niet. Het door eiser ingenomen standpunt dat de door de minister genoemde termijn van vier dagen niet noodzakelijk is, volgt de rechtbank niet. De rechtbank ziet namelijk geen reden om te twijfelen aan de mededeling van de minister dat de termijn van vier werkdagen benodigd is voor de afstemming met de Poolse autoriteiten over de gedwongen uitzetting van eiser. Dit blijkt ook uit de vluchtaanvraag waarin het volgende staat “aantal werkdagen tussen akkoord en vertrek: 4”. De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding om hierover nog nadere stukken op te vragen bij de minister. De rechtbank merkt op dat, gelet op de door de minister geschetste gang van zaken, de uitzetting op zijn vroegst op 6 november 2026 had kunnen plaatsvinden. Gelet hierop acht de rechtbank de geplande vluchtdatum, 9 november 2026, voldoende voortvarend.

Leidt ambtshalve toetsing tot een ander oordeel?

8. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.[_f458bc42-b990-4ac5-9998-17f2107450fa]

Conclusie en gevolgen

9. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond.

Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.

9.1

Eiser krijgt wel een vergoeding van zijn proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.S. Gaastra, rechter, in aanwezigheid van mr. R.P.C.M. van Wel, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Voetnoten

  1. Op grond van artikel 106 van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
  2. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000.
  3. Dit volgt uit artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw 2000.
  4. Dit volgt uit artikel 5.5 van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000).
  5. Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb 2000.
  6. Dit volgt uit artikel 59c van de Vw 2000.
  7. Stb. 2026, 314, p. 33 (artikel 99, onderdeel D), en Stb. 2026, 320.
  8. Vergelijk het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (Hof) van 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858 en het arrest van het Hof van 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.