Uitspraak · Verbintenissenrecht

Rechtbank Amsterdam, 11 november 2026 – Speculatieve handel in landbouwgrond

ECLI:NL:RBAMS:2026:11215Zaaknummer C/13/787195 / HA ZA 26-414

Instantie
Rechtbank Amsterdam
Datum uitspraak
11 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
C/13/787195 / HA ZA 26-414
Rechtsgebied
Civiel recht, Verbintenissenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig, Proceskostenveroordeling, Op tegenspraak
Uitkomst
Vordering afgewezen
Hoofdwetsartikel
Artikel 6:193j BW
Zittingsplaats
Amsterdam
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Speculatieve handel in landbouwgrond. Overeenkomsten uit 2007 en 2008. Beroepen op oneerlijke handelspraktijken en dwaling slagen niet.

De rechtbank

6.1.

wijst de vorderingen af,

6.2.

veroordeelt [eiser] hoofdelijk in de proceskosten van [gedaagde] van € 13.021,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als [eiser] niet tijdig aan deze proceskostenveroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet [eiser] € 98,00 extra betalen, plus de kosten van betekening,

6.3.

verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. J.T. Kruis, rechter bijgestaan door mr. L.J.P.C. Silven, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 11 november 2026.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. 1 De zaak en de beslissingen van de rechtbank in het kort
  2. 2 De procedure
  3. 3 De feiten
  4. 4 Het geschil
  5. 5 De beoordeling
  6. 6 De beslissing

RECHTBANK Amsterdam

Civiel recht

Zaaknummer: C/13/787195 / HA ZA 26-414

Vonnis van 11 november 2026

in de zaak van

1 [eiser 1] , 2. [eiser 2] ,

beiden wonende te [woonplaats] , 3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

[eiser 3] B.V.,

gevestigd te [vestigingsplaats 1] ,

eisers,

hierna afzonderlijk te noemen: [eiser 1] , [eiser 2] en [eiser 3] ,

hierna samen te noemen (in enkelvoud): [eiser] ,

advocaat: mr. M.R. van Leeuwen,

tegen

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

[gedaagde] B.V.,

gevestigd te [vestigingsplaats 2],

gedaagde,

hierna te noemen: [gedaagde],

advocaat: mr. H.M. Giezen.

1 De zaak en de beslissingen van de rechtbank in het kort

1.1.

In 2007 en 2008 heeft [eiser] van [gedaagde] verschillende percelen landbouwgrond voor in totaal ruim € 275.000,- gekocht als belegging, gebaseerd op de mogelijkheid dat de percelen in de toekomst in aanmerking zouden komen voor een bestemmingswijziging naar bouwgrond en dan meer waard zouden worden. De percelen hebben tot op heden geen bestemmingswijziging ondergaan. [eiser] heeft de vernietiging van de koopovereenkomsten ingeroepen.

1.2.

In deze procedure vordert [eiser] onder meer een verklaring voor recht dat de koopovereenkomsten zijn vernietigd, dat [gedaagde] meewerkt aan de teruglevering van de percelen en dat [gedaagde] de koopsommen terugbetaalt. Volgens [eiser] heeft [gedaagde] zich bediend van oneerlijke handelspraktijken en zijn de koopovereenkomsten onder invloed van dwaling tot stand gekomen, omdat [gedaagde] onjuiste en misleidende informatie heeft verstrekt.

1.3.

De rechtbank wijst de vorderingen af. Het beroep van [eiser] op oneerlijke handelspraktijken slaagt niet, omdat het wetsartikel waarop hij zich beroept niet kan worden toegepast op overeenkomsten die zijn gesloten voor 13 juni 2014. Ook het beroep van [eiser] op dwaling slaagt niet, omdat niet kan worden vastgesteld dat [gedaagde] onjuiste, misleidende of te weinig informatie heeft verstrekt in het kader van de verkoop van de percelen landbouwgrond.

2 De procedure

2.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 22 april 2026, met producties,

- de conclusie van antwoord, met producties,

- het tussenvonnis van 15 juli 2026 waarbij de mondelinge behandeling is bepaald,

- het verkort proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 3 september 2026 en de daarin genoemde stukken.

2.2.

Na de mondelinge behandeling is de zaak op verzoek van partijen aangehouden om de mogelijkheden van een schikking nader te onderzoeken. Nadat [gedaagde] had laten weten dat partijen geen minnelijke regeling hebben bereikt, heeft de rechtbank bepaald dat vandaag een vonnis wordt uitgesproken.

3 De feiten

De betrokken partijen

3.1.

[eiser 1] en [eiser 2] zijn echtelieden. Zij zijn beiden bestuurders van het adviesbureau [eiser 3] .

3.2.

[gedaagde] is een handelaar die zich tussen 2006 en 2010 bezighield met de handel van onbebouwde landbouwgronden, waarbij werd gespeculeerd op een waardestijging van die grond als sprake zou zijn van een bestemmingswijziging naar bouwgrond.

3.3.

GEO Vastgoed B.V. en Grondkapitaal B.V. (hierna afzonderlijk te noemen: GEO Vastgoed en Grondkapitaal) zijn bedrijven die door [gedaagde] waren ingeschakeld voor de verkoop van percelen landbouwgrond.

Het contact tussen partijen, de proposities en de koopovereenkomsten

3.4.

Op 1 december 2006 heeft GEO Vastgoed [eiser] benaderd. Daarna hebben zij tot en met oktober 2007 meermaals contact gehad.

3.5.

In 2007 en 2008 hebben partijen verschillende koopovereenkomsten gesloten betreffende verschillende percelen grond (hierna samen: de percelen), waarbij [gedaagde] steeds de verkoper was. De belangrijkste gegevens van de koopovereenkomsten staan in onderstaande tabel. De informatie uit de verschillende proposities en koopovereenkomsten wordt daarna afzonderlijk besproken.

PropositieKoperDatum koopDatum leveringOppervlaktePrijs/m²Koopsom
Hoogezand[eiser 3]14-2-200722-3-20074.062 m²€ 13,50€ 54.837,00
Oude Pekela[eiser 3]8-5-200731-5-20073.000 m²€ 9,25€ 27.750,00
Oude Pekela[eiser 2]21-5-200712-6-20072.000 m²€ 9,25€ 18.500,00
Oude Pekela[eiser 3]8-6-200713-7-20071.000 m²€ 25,88€ 25.884,10
Uithuizermeeden[eiser 2]12-7-20074-9-20071.000 m²€ 20,25€ 20.250,00
Uithuizermeeden[eiser 1]12-7-20074-9-20072.000 m²€ 20,25€ 40.500,00
Assen[eiser 3]17-10-20078-11-20071.375 m²€ 34,80€ 47.845,00
Vries[eiser 3]17-10-20078-11-20071.000 m²€ 9,07€ 9.067,86
Blaricum[eiser 1] en [eiser 2]28-3-200825-4-20081.000 m²€ 30,50€ 30.500,00
Totaal Koopsommen€ 275.133,96

Hoogezand

3.6.

Voorafgaand aan het sluiten van de hierna in 3.7 te noemen koopovereenkomst heeft GEO Vastgoed een brochure met de propositie ‘Hoogezand-Sappemeer’ aan [eiser 3] verstrekt. In deze brochure staat onder meer het volgende:

Anticipeer ■ Investeer ■ Profiteer

(…)

De gemeente Hoogezand – Sappemeer geeft op haar website de volgende informatie weer.

Toekomstplannen

De gemeente Hoogezand-Sappemeer is volop in ontwikkeling. We verwachten een grote groei van het aantal inwoners en dat willen we opvangen met een groter en beter woningaanbod (…). De belangrijkste plannen om dat te realiseren vindt u hieronder.

Ontwikkelgebied aan de zuidzijde van de gemeente

In het zuiden van de gemeente Hoogezand-Sappemeer ligt een gebied waar in de toekomst woningbouw, natuur en recreatie op aantrekkelijke wijze gecombineerd zullen worden.

(…)

Regiovisie Groningen-Assen 2030

(…) In die visie is Hoogezand-Sappemeer aangewezen tot groeikern. Direct gevolg is onder meer dat er tot 2020 5.100 woningen moeten worden gebouwd.

(…)

De afspraken met de regio Groningen-Assen hebben tot gevolg dat onze gemeente flink gaat groeien. (…)

Op zo’n 500 meter van de propositie zijn de ontwikkelingen reeds in gang gezet!

(…)

Planologisch perspectief

(…)

Regiovisie Groningen-Assen 2030

De gemeente Hoogezand-Sappemeer verwacht de komende tijd een grote groei van het aantal inwoners. Voor deze inwoners moeten nieuwe woningen en voorzieningen worden gerealiseerd. Vanuit de Rijksoverheid worden door heel Nederland verschillende regio’s aangewezen als groeilocaties. Zo is ook de regio Groningen-Assen aangewezen tot groeikern. In de regiovisie Groningen-Assen 2030 staat dat er voor het jaar 2020 ongeveer 43.000 woningen moeten worden gebouwd. Ook moeten er 17.000 bestaande woningen vervangen worden. In totaal worden er dus 60.000 woningen gebouwd tot 2020.

(…)

Als één van de concentratie gebieden binnen de regiovisie Groningen-Assen zal de gemeente Hoogezand-Sappemeer zich de komende tijd vooral richten op de bouw van in totaal 7.600 woningen. Het gaat hierbij om 5.100 nieuwe woningen in het buitengebied en het herstructureren van 2.500 binnen het bestaande stedelijke gebied. Buiten het stedelijke gebied komt het zuiden van de gemeente in aanmerking voor uitbreiding van uiteindelijk circa 3.000 woningen in de nabije toekomst. In het overige buitengebied wordt ook hard gezocht naar ruimte om in de toekomst te kunnen bouwen. Het masterplan Zuidzijde spreekt over een ruime leefomgeving in combinatie met water en groen. In al deze nieuwe woningen worden uiteindelijk ruim 10.000 nieuwe inwoners gehuisvest. Ook zal er met de tijd volgens de regiovisie Groningen-Assen nog 80 hectare bedrijventerrein in de gemeente worden aangelegd.

Perspectief propositie

De aangeboden propositie ligt in het zuidelijk deel van het landelijke gebied van Hoogezand-Sappemeer, niet ver van de bestaande woningbouw. De huidige bestemming van het gebied luidt: ‘Agrarisch open & Veenkoloniaal gebied” wat inhoud[t] dat hier niet gebouwd mag worden. Het is niet geheel onwaarschijnlijk dat dit stuk grond in de toekomst een bestemmingswijziging zal ondergaan als gevolg van verdere woninguitbreiding van Hoogezand-Sappemeer in zuidelijke richting. De gemeente is immers nog opzoek naar nieuwe bouwgronden in het zuiden van de gemeente. Doordat de nieuwe woonwijken aan de zuidzijde ruim en groen zullen worden ontworpen (in de plannen wordt immers gesproken van ‘wonen in het groen’) zullen hier naar onze verwachting uiteindelijk woningen uit het duurdere segment verrijzen.

Wanneer de bestemming van de propositie verandert van agrarisch in woningbouw zal de waarde van de grond stijgen.

3.7.

Op 14 februari 2007 hebben [eiser 3] en [gedaagde] een koopovereenkomst gesloten voor een viertal percelen grond van in totaal 4.062 m² in Hoogezand. Voor die percelen heeft [eiser 3] € 54.837,00 aan [gedaagde] betaald. Deze percelen zijn op 22 maart 2007 aan [eiser 3] geleverd.

Oude Pekela

3.8.

Op 8 mei 2007 hebben [eiser 3] en [gedaagde] een koopovereenkomst gesloten voor een perceel grond van 3.000 m² in Oude Pekela. Voor dit perceel heeft [eiser 3] € 27.750,00 aan [gedaagde] betaald. Dit perceel is op 31 mei 2007 aan [eiser 3] geleverd.

3.9.

Op 21 mei 2007 hebben [eiser 2] en [gedaagde] een koopovereenkomst gesloten voor een perceel grond van 2.000 m² in Oude Pekela. Voor dit perceel heeft [eiser 2] € 18.500,00 aan [gedaagde] betaald. Dit perceel is op 12 juni 2007 aan [eiser 2] geleverd.

3.10.

Op 30 mei 2007 heeft GEO Vastgoed onder meer het volgende aan [eiser 1] gemaild:

Onderwerp: Geo Vastgoed propositie Pekela 2 unieke locatie kavel 9 is de laatste

(…)In de bijlage kunt je de kavel terug vinden in de gemeente Oude Pekela.

Links onder in de uitleg kunt in de lezen dat deze kavel vermeld staat als nader uit te breiden woonuitbreiding.

Wij laten hier geen brochure van maken, omdat het hier om een klein perceel gaat.

3.11.

Bij voornoemde e-mail is, voor zover relevant, de volgende afbeelding gevoegd:

3.12.

Op 8 juni 2007 hebben [eiser 3] en [gedaagde] een koopovereenkomst gesloten voor een perceel grond van 1.000 m² in Oude Pekela. Voor dit perceel heeft [eiser 3] € 25.884,00 aan [gedaagde] betaald. Dit perceel is op 13 juli 2007 aan [eiser 3] geleverd.

Uithuizermeeden

3.13.

In een brief van 15 juni 2007 heeft GEO Vastgoed onder meer het volgende aan [eiser 2] geschreven:

Aankomende week gaan wij van start met een uitzonderlijke propositie welke is gelegen in de gemeente “Eemsmond” (Provincie Groningen). Wij willen u als bestaande relatie van Geo vastgoed de mogelijkheid bieden voordat deze propositie in de verkoop gaat, de volledige informatie op te vragen. En u als investeerder in grond bij Geo vastgoed de eerste keuze te geven.

(…)

Wij zijn zelf bijzonder te spreken over deze locatie. De dorpen in de gemeente Eemsmond waar Uithuizermeeden onder valt hebben nog voldoende absorptievermogen. Dat is dan ook één van de redenen geweest om deze unieke locatie aan te bieden, De grote kernen Kantens, Roodeschool, Uithuizen, Uithuizermeeden, Usquert en Warffum hebben allemaal de potentie voor woningbouw. Op dit moment zijn er verschillende nieuwbouwprojecten in de gemeente Eemsmond actief. De vrije sector kavels die te koop zijn variëren in grootte van 650 tot 1.300 m² en zijn bedoeld voor ruime, vrijstaande bouw. Dc prijzen van dc kavels variëren in 2007 van € 113,05 tot € 136, - per m². Het ligt dan ook in onze verwachting dat in de toekomst de propositie zal worden bestemd voor woningbouw.

3.14.

Daarna heeft een telefoongesprek tussen GEO Vastgoed en [eiser 1] plaatsgevonden. In vervolg daarop heeft GEO Vastgoed bij een brief van 6 juli 2007 een brochure met de propositie “Eemsmond” aan [eiser 1] verstrekt. In de brief van 6 juli 2007 staat onder meer: “GEO Vastgoed is altijd op zoek naar de beste gronden met een ongekend gunstige risico/opbrengst verhouding. Wij bieden op dit moment een perceel aan welke voldoet aan deze eisen.” In deze brochure staat onder meer het volgende:

Propositie Uithuizermeeden

De propositie (…) is gelegen in het oosten van Uithuizermeeden. Het grenst in het noorden en westen direct aan de bestaande woonkern. In het oosten en zuiden grenst het aan grasland. De propositie wordt ontsloten door een doorgaande weg (Tuinbouwweg) waaraan het in de lengte grenst.

Provinciaal Omgevingsplan 2 (POP2) Provincie Groningen – Ontwikkelingen in de regio

In de provincie Groningen vinden op dit moment vele grote ontwikkelingen plaats. Grote partijen als provincie Groningen, gemeente Groningen, NUON, Shell, Solar & Gasunie zijn hierbij verenigd in het “Energieconvenant Groningen”. In Eemsmond zijn deze ontwikkelingen voornamelijk gericht op het internationaal en nationaal versterken van de Eemshaven en haar (inter)nationale omgeving. Door de aansluiting van de Baltische staten en Polen bij de EU zijn de noordelijke Nederlandse en Duitse havens een stuk belangrijker geworden. Naast de ontwikkelingen gericht op de havens zijn er diverse krachtcentrales (schone kolencentrale, windkracht centrale, zonnekracht centrale) gepland in Groningen en in het bijzonder in Eemshaven/de Eemsdelta. Het ziet er ook naar uit dat een ondergrondse opslag voor CO2 en glastuinbouw zal worden gerealiseerd. Het mag duidelijk zijn dat deze ontwikkelingen nu maar zeker in de toekomst een hele grote invloed hebben op hun omgeving. Zo ook op Uithuizermeeden dat nu nog hemelsbreed op 7 kilometer afstand van Eemshaven ligt.

(…)

Bestaande industrie en bedrijven zullen veel profijt hebben van de nieuwe bedrijvigheid die overigens in de gehele omgeving zal zorgen voor werkgelegenheid. (…)

Al deze ontwikkelingen zijn ongekend groot voor de voorheen vrij rustige omgeving. Deze ontwikkelingen zullen natuurlijk ook van invloed zijn op de ontwikkelingen in dorpen als Uithuizermeeden en waarschijnlijk ook op die van de propositie. Zo zal de groei van werkgelegenheid in de regio zal naar verwachting zorgen voor een groei van het aantal bewoners wat weer een vraag naar woningen en dus woningbouwgrond op zal leveren.

Bestemmingsplan Scherphorn Uithuizermeeden

Het bestemmingsplan Scherphorn Uithuizermeeden is vastgesteld in 2001. De propositie is opgenomen in dit bestemmingsplan en heeft daarin de bestemming “Agrarische doeleinden” gekregen. De propositie ligt tegenover woningbouw. Toekomstige woningbouw zou planologisch goed inpasbaar zijn op deze locatie. De propositie leent zich uitstekend om meer woningen langs de Tuinbowweg richting het zuiden te bouwen. Planologisch gezien is deze locatie bij bestemmingswijziging dus uitermate geschikt voor woningbouw. Woningen die hier eventueel gerealiseerd worden kunnen ruim worden opgezet en zullen waarschijnlijk aan een aantal eisen moeten voldoen zoals ruime bouwkavels, woningen die passen in de straat, woningen uit het duurdere segment. Deze eisen worden vaak door gemeenten opgesteld om het dorpsgezicht te behouden en een geleidelijke overgang van (….) (woningen) naar (…) (natuur/akkerbouw) te realiseren of te behouden. Een blik op de huidige kaart geeft logischerwijs al aan dat deze vorm van woningbouw de meest voor de hand liggende optie is wanneer er een bestemmingsverandering zou plaatsvinden.

Perspectief Propositie

Het gebied is al eerder naar voren gebracht als eventueel bedrijventerrein. De gemeente Eemsmond is de afgelopen jaren namelijk opzoek gegaan naar een lokaal bedrijventerrein binnen de gemeente. Dit bedrijventerrein is bedoeld om aan de vraag naar bedrijventerreinen voor voornamelijk lokale bedrijven, midden en klein bedrijf, te voldoen. Deze lokale bedrijven zijn afhankelijk van de lokale bewoners, dit is de reden dat het een bedrijventerrein moet worden dat gesitueerd is nabij één van de woonkernen. De grotere projecten zullen plaatsvinden in o.a. de Eemshaven. Toch zal de uiteindelijke oppervlakte van het toekomstige lokale bedrijven terrein 7 hectare moeten bedragen.

De locaties 9, 10 & 11 nabij de propositie zijn in eerste instantie meegenomen in de overweging, mede omdat ze niet in een “landschappelijk waardevol gebied liggen”, zoals het westen van het dorp. Uiteindelijk is de keuze toch gevallen op locatie 7 in Uithuizen-Zuid. Locaties 9, 10 & 11 zijn wel tot het laatst besproken en overwogen door gemeente en provincie. Hier is uit op te maken dat er op deze locaties gebouwd zou mogen worden wanneer een uitbreiding nodig zou zijn. Vooral locatie 11 bleek niet geschikt te zijn voor een bedrijventerrein omdat het grenst aan huidige woningbouw. Het is goed denkbaar dat een woninguitbreiding op deze locatie in de toekomst wel zal worden toegestaan.

Met het oog op de komende ontwikkelingen in Eemshaven en omgeving ligt het in de lijn der verwachting dat locatie 11 bij toekomstige uitbreiding van woningbouw kan worden aangemerkt als uitbreidingslocatie. Het is planologisch gezien een geschikte, voor de hand liggende, locatie voor toekomstige woningbouw.

3.15.

Op 12 juli 2007 hebben [eiser 1] en [eiser 2] enerzijds en [gedaagde] anderzijds een koopovereenkomst gesloten voor twee percelen grond van 1.000 en 2.000 m² in Uithuizermeeden. Voor deze percelen hebben [eiser 1] en [eiser 2] respectievelijk € 20.250,00 en € 40.500,00 betaald. Deze percelen zijn op 4 september 2007 aan [eiser 1] en [eiser 2] geleverd.

Assen

3.16.

Voorafgaand aan de sluiting van de hierna in 3.17 te noemen koopovereenkomst heeft GEO Vastgoed aan [eiser 3] een brochure verstrekt met de propositie ‘Assen’. In deze brochure staat onder meer het volgende:

Propositie Assen

De propositie (…) ligt in het zuidwesten van het buurtschap Ter Aard. Het ligt ingeklemd tussen huidige uitbreidingen van Assen in het zuidwesten (…), de bebouwing van Ter Aard en de bebouwde kern van Assen in het zuidoosten. In het oosten grenst het aan de Zeijerweg waardoor het tevens ontsloten wordt. Aan de andere zijden grenst het aan agrarisch gebied en aan een tweetal woonkavels.

(…)

De propositie ligt op een groene locatie met potentie welke geschikt is voor toekomstige (woning)bouwuitbreidingen. Een toekomstige bestemmingswijziging naar bouwgrond is bij een blik op de kaart goed voor te stellen. In het bijzonder ruim opgezette woningbouw in een groene omgeving zou gepast zijn in dit ruime en open gebied. De propositie is door haar hoogwaardige ligging in het buitengebied zeker grond met potentie.

Dat de grond potentie heeft wordt duidelijk wanneer er wordt gekeken naar de kadastrale gegevens van omliggende en aangrenzende kavels. Deze zijn allen reeds in het bezit van projectontwikkelaars, beleggingsfondsen en aannemers. Bedrijven als Heijmans Vastgoed, Hajema Beleggingen, AM Wonen en Grondbank hebben ook hun oog laten vallen op deze percelen. Ook gemeente Assen heeft hier grond in haar bezit. Deze ‘run’ op grond rond de propositie geeft aan dat de propositie in de toekomst veel kans maakt op ontwikkelingen.

Bestemmingsplan Buitengebied Assen

De propositie is opgenomen in Bestemmingsplan Buitengebied Assen. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad vastgesteld in maart 2007. De propositie heeft de bestemming “Jonge veld- en veenontginningen”. Het huidige bestemmingsplan staat geen nieuwe bebouwing toe en heeft hierdoor een conserverende werking. Hierdoor wordt het gebied op dit moment beschermd tegen verdere bebouwing. Dit lijkt niet bevorderlijk voor een toekomstige verandering naar bouwgrond. Echter, een feit is dat doordat het gebied wordt gevrijwaard van bebouwing een toekomstige bestemmingswijziging naar bouwgrond in principe gemakkelijker zal verlopen aangezien er geen bebouwing gesloopt of verplaatst hoeft te worden in de toekomst.

(…)

Perspectief propositie

De hoogwaardige ligging van de propositie temidden van het groen en water en nabij de bebouwde kern van Assen en Ter Aard maakt van de propositie een aantrekkelijke uitbreidingslocatie met mooie toekomstperspectieven. Door de ruimte in de omgeving en het aanwezige groen in combinatie met een scheiding van het bedrijventerrein door de A28 zal de propositie zich in de verdere toekomst kunnen ontwikkelen tot een ruime (woning)bouwlocatie. Dat al meer partijen dezelfde toekomstvisie hebben blijkt uit het feit dat aangrenzende gronden in principe allemaal in handen zijn van projectontwikkelaars, beleggingsfondsen en aannemers, zoals Heijmans Vastgoed, Hajema Beleggingen, AM Wonen en Grondbank. Ook deze partijen zien duidelijk perspectief in deze percelen.

(…)

De propositie ligt aan een belangrijke weg die Ter Aard met Assen verbindt. In het noorden van Assen wordt een bedrijventerrein gerealiseerd (…) waar aangrenzend nog gemengde voorzieningen, een stedelijke combinatie van wonen – werken – voorzieningen, (…) worden gerealiseerd. Ten westen van de propositie wordt bestaande woningbouw aan de westzijde van de A28 uitgebreid (…). Dit zijn uitbreidingen die nu en in de nabije toekomst plaats zullen vinden. Met het oog op de toekomst en de grote aantallen (10600) nieuw te realiseren woningen tot 2020 in de gemeente lijkt de propositie een geschikte plaats om in de verdere toekomst uit te breiden. Ook tot 2030 zullen er vele nieuwe woningen moeten worden bijgebouwd als gevolg van de verwachte hoge (economische) groei van de regio. Deze groei wordt mede verwacht door het opwaarderen van de vervoersroutes van midden Nederland richting de regio (…). Omdat in het zuiden en oosten van de gemeente veel natuurontwikkeling is gepland is de verwachte uitbreidingsrichting van bedrijventerreinen en woningbouw voor de verdere toekomst noordelijk en westelijk. De propositie ligt ten noordwesten van Assen. Dit lijkt dus een potentiële uitbreidingslocatie voor de verdere toekomst. Een bestemmingsverandering van de propositie zal via een marktmechanisme direct zorgen voor een verhoging van de grondprijs.

3.17.

Op 17 oktober 2007 hebben [eiser 3] en [gedaagde] een koopovereenkomst gesloten voor een perceel grond van 1.375 m² in Assen. Voor dit perceel heeft [eiser 3] € 47.845,00 betaald. Dit perceel is op 8 november 2007 aan [eiser 3] geleverd.

Vries

3.18.

Voorafgaand aan de sluiting van de hierna in 3.19 te noemen koopovereenkomst heeft GEO Vastgoed aan [eiser 3] een brochure verstrekt met de propositie ‘Vries (gem. Tynaarlo)’. In deze brochure staat onder meer het volgende:

Vries

(…)

De afgelopen jaren hebben zich minder ontwikkelingen voorgedaan in Vries. Dit komt mede doordat er in Vries geen nieuwe woningbouw mocht worden gerealiseerd. (…) Tegenwoordig wordt er wel woningbouw toegestaan. (…)

(…) De gemeente Tynaarlo heeft de opdracht gekregen om voor het jaar 2020 circa 2000 nieuwe woningen te bouwen. (…)

Propositie Vries

(…) De propositie ligt dus in een groene omgeving en dicht bij de bebouwde kern van Vries.

(…)

Met het ook op de uitbreidingen van met name woningbouw in de verdere toekomst lijkt dit een uitstekende locatie. De propositie is grond met potentie. Door de hoogwaardige ligging te midden van het groen en nabij de bebouwde kom lijkt een toekomstige bestemmingswijziging zeker niet onlogisch. Woningen kunnen goed in deze groene omgeving ingepast worden.

Bestemmingsplan Vrieskern

De propositie is opgenomen in Bestemmingsplan Vrieskern. Bestemmingsplan Vrieskern is vastgesteld in 2006. De propositie heeft hierin de bestemming “Agrarisch gebied met hoge landschapswaarden.” Het bestemmingsplan staat geen bebouwing toe. Deze conserverende werking van het bestemmingsplan lijkt in eerste instantie te verhinderen dat er een bestemmingswijziging plaats zal vinden in dit gebied. Wanneer er wordt gekeken naar de mogelijkheden die open blijven in de verdere toekomst wordt duidelijk dat de conserverende werking van het bestemmingsplan het gebied de komende jaren open zal houden. Waardoor een mogelijke toekomstige bestemmingswijziging naar bijvoorbeeld woningbouw gemakkelijker te realiseren zal zijn.

Ontwikkelingen in de regio

(…)

Vries zal binnen deze visie een rustige en ruime groei door kunnen maken. Waarschijnlijk zal de woningbouw aangepast worden aan de natuurlijke omgeving van de kleinere kernen waardoor een ruime en groene opzet ontstaat. Zogenaamde stempelbouw zal hier niet voor de hand liggen.

Perspectief Propositie

Voor uitbreidingen in de nabije toekomst zoekt de gemeente op dit moment in het zuidoosten van Vries naar geschikte bouwgrond. Ruimte binnen de bebouwde kom zal op den duur vol raken waardoor er naar alternatieven zal moeten worden gekeken. In de verdere toekomst is het dan ook goed voor te stellen dat de gronden in het zuidwesten ook in aanmerking komen voor een bestemmingsverandering naar bouwgrond.

(…)

Wanneer er een functieverandering plaats zal vinden naar woningbouw, dan zal de wens van gemeente en burgers begrijpelijkerwijs zijn om het dorpsgezicht en de overgang naar het buitengebied zo goed mogelijk te behouden. De propositie is ten eerste juist gelegen om zo'n voorgestelde overgang te kunnen bewerkstelligen. Ten tweede zal er naar verwacht ruim ontworpen, groene en open woningbouw plaatsvinden. Dit is gebruikelijk bij ontwikkelingen aan de dorpsrand. Dit zal inhouden dat er woningen uit het duurdere segment zullen verrijzen in een groene natuurlijke omgeving. Deze omgeving moet de overgang van bebouwing naar natuur ten slotte zo geleidelijk mogelijk maken. Een bestemmingsverandering van de propositie naar bouwgrond zal via een

marktmechanisme direct zorgen voor een verhoging van de grondprijs.

3.19.

Op 17 oktober 2007 hebben [eiser 3] en [gedaagde] een koopovereenkomst gesloten voor een perceel grond van 1.000 m² in Vries. Voor dit perceel heeft [eiser 3] € 9.067,86 betaald. Dit perceel is op 8 november 2007 aan [eiser 3] geleverd.

Blaricum

3.20.

In een brief van 4 maart 2008 heeft Grondkapitaal onder meer het volgende aan [eiser 1] geschreven:

Naar aanleiding van ons telefonisch onderhoud stuur ik met veel genoegen informatie over ons nieuwste project te Blaricum.

De insteek van het project is, dat in navolging van het project Blaricummermeent (750 woningen en een bedrijventerrein met hoogwaardige bedrijvigheid, lees kleinschalige ICT en Multimedia gerelateerde bedrijven), de door ons aangekochte grond in aanmerking kan komen voor een mogelijke bestemmingswijziging.

Hiervoor zullen wij enkele lokaal zeer goed ingevoerde, bouwbedrijven/ projectontwikkelaars in de arm nemen om een proactieve lobby te voeren bij de gemeente.

Daaropvolgend zullen wij ons inspannen om een goedgekeurd plan te helpen realiseren en deze vanaf plan te verkopen aan een nader aan te wijzen bouwer.

In afwijking van ons standaard beleid hebben wij voor deze locatie gekozen voor slechts een beperkt aantal participaties (grondeigenaren). Hierdoor is het veel minder bewerkelijk om deze groep investeerders ook daadwerkelijk te betrekken bij onze voorgenomen strategie en inspanningen.

Momenteel hebben we 12 hectare daadwerkelijk aangekocht. Deze is uitgegeven in diverse participaties. De uitgifteprijs bedraagt € 35, v.o.n. per m2. Deze prijs is inclusief planologisch-, sociaal- en demografisch onderzoek, alsmede bodemonderzoek, haalbaarheidsonderzoek en verkavelingplan.

Op dit moment hebben wij, onder voorbehoud, nog ca. 3,5 hectare beschikbaar. Uw contactpersoon kan u informeren over het exact aantal beschikbare kavels.

De bijgesloten informatie geeft u een goed beeld van hetgeen momenteel gerealiseerd wordt in de nabijheid van de door ons aangeboden grondpositie.

In de loop van volgende week zal ik contact met u opnemen om toelichting te verstrekken op het project.

3.21.

Bij deze brief was een brochure met de propositie ‘Blaricum’ gevoegd. In deze brochure staat onder meer het volgende):

Propositie Blaricum

De propositie (…) is gelegen in een groene rustige omgeving tussen de A27 en het Eemmeer. De propositie is omringd door grasland en wordt in het noorden ontsloten door de

Oostermeent. De Oostermeent sluit weer aan op wegen naar Blaricum, Huizen en de A27. Langs het Eemmeer worden door Staatsbosbeheer gronden aangekocht met het doel natuur te ontwikkelen (…). De propositie ligt circa 100 meter ten westen van deze gronden.

(…)

Perspectieven Propositie

Net als de gerealiseerde woningbouw in Huizen en binnenkort ook Blaricum (Blaricummermeent), zal de propositie in de toekomst ook kans maken op ontwikkeling. Deze ontwikkeling kan er net zo uit komen te zien als in Blaricummermeent. Een soortgelijke ontwikkeling is in dit gebied zeer passend. Het meest voor de hand liggend is een strook bedrijventerrein langs de A27 met daarachter ruimte voor wonen in een groene (en waterrijke omgeving). Het gebied wordt goed ontsloten mede door een nabije aansluiting op de A27. Het is voor bedrijven een prima bereikbare zichtlocatie langs de

A27. Hierachter zijn woningen te realiseren In een rustige open omgeving. Het gebied rond de propositie is een van de laatste gebieden waar nog uitbreiding mogelijk is binnen de gemeente Blaricum.

(…)

Door de vele natuurontwikkelingen in de omgeving zal grond die in de toekomst in aanmerking komt voor een bestemmingswijziging schaarser worden. Hier geldt natuurlijk ook; hoe schaarser de grond, hoe duurder de grond. Een toekomstige bestemmingsverandering van de propositie naar woningbouw zal via een marktmechanisme direct zorgen voor een verhoging van de grondprijs. De hoogwaardige ligging maakt van de propositie een aantrekkelijke uitbreidingslocatie met mooie perspectieven.

(…)

Primair ligt onze focus op het afronden van de laatste voor handen zijnde gronden teneinde een zo groot mogelijke grondpositie te verwerven binnen het beschikbare areaal, dit is in ons aller belang immers hoe groter de in ons bezit zijnde positie, des te sterker onze onderhandelingspositie.

Immers grondbezit is toekomstig bouwrecht.

(…)

3.22.

Op 28 maart 2008 hebben [eiser 1] en [eiser 2] enerzijds en [gedaagde] anderzijds een koopovereenkomst gesloten voor een perceel grond van 1.000 m² te Blaricum. Voor dit perceel hebben [eiser 1] en [eiser 2] € 30.500,00 betaald. Dit perceel is op 25 april 2008 aan [eiser 1] en [eiser 2] geleverd.

Gelijkluidende of vergelijkbare bepalingen in de koopovereenkomsten en teksten in de brochures van GEO Vastgoed

3.23.

De koopovereenkomsten voor de percelen in Oude Pekela, Uithuizermeeden, Assen en Vries (zie 3.8, 3.9, 3.12, 3.15, 3.17, en 3.19) bepalen het volgende:

Artikel 5.

Feitelijke levering, staat van het verkochte.

(…)

6. verkoper geeft geen enkele garantie of zelfs indicatie dat het verkochte in aanmerking komt voor een eventuele toekomstige bestemmingswijziging.

(…)

3.24.

Artikel 5 van de koopovereenkomsten voor de percelen in Hoogezand en Blaricum bepaalt in vergelijkbare zin het volgende:

(…) verkoper geeft geen enkele garantie dat het verkochte in aanmerking komt voor een eventuele toekomstige bestemmingswijziging.

(…)

3.25.

Verder bevatten alle koopovereenkomsten (in artikel 13 of 14) een beding (hierna: het meerwaardebeding) op basis waarvan [eiser] als koper verplicht is om 10 tot 20% van de meerwaarde van de grond af te dragen aan [gedaagde] of een derde, indien de grond een bestemmingsplanwijziging ondergaat binnen twintig jaar na het sluiten van de koopovereenkomst. In het verlengde hiervan bevatten alle koopovereenkomsten (in artikel 14 of 15) een beding (hierna: de aanbiedingsplicht) op basis waarvan [eiser] , in geval van een bestemmingswijziging, verplicht is de gronden als eerste te koop aan te bieden aan [gedaagde] (of een door haar aan te wijzen bouwbedrijf of projectontwikkelaar) of aan Bouwfonds.

3.26.

Alle hiervoor genoemde brochures van GEO Vastgoed, evenals de door Grondkapitaal verstrekte brochure over het perceel in Blaricum, vermelden het volgende:

Uitsluiting Aansprakelijkheid

(…) Informatie over de bestemmingsplannen geven wij op basis van de bij ons laatst bekende gegevens. Bestemmingsplannen zijn echter aan verandering onderhevig, hierdoor kunt u dan ook aan de door ons verstrekte gegevens geen rechten ontlenen. Wij verwijzen u voor het vigerende bestemmingsplan naar de desbetreffende gemeente. Grondprijzen kunnen fluctueren, er kunnen dus geen garanties worden gegeven over toekomstige waardeontwikkelingen.

3.27.

In de door Grondkapitaal verstrekte brochure voor het perceel in Blaricum staat ook nog:

Investeerders profiel

Hoewel een grondinvestering sinds enkele jaren kan rekenen op meer belangstelling, is een investering in strategische grondposities alleen voor die investeerders aan te raden die met hun investering niet afhankelijk zijn van een cash flow. Deze beleggingsvorm zou wat ons betreft niet moeten worden overwogen door mensen die financiële ruimte missen om een gedeelte van hun beschikbaar vermogen voor onbepaalde tijd in te zetten.

De gang van zaken na de sluiting van de koopovereenkomsten

3.28.

De percelen die [eiser] heeft gekocht hebben tot op heden geen bestemmingswijziging ondergaan.

3.29.

Naar aanleiding van een uitzending van het consumentenprogramma Radar op 1 april 2024 over grondspeculatie heeft [eiser] zich gewend tot Stichting GrondhandelClaim. In een brief van 11 februari 2026 aan [gedaagde] heeft Stichting GrondhandelClaim – namens [eiser] – de vernietiging ingeroepen van alle koopovereenkomsten betreffende de percelen.

3.30.

In een brief van 6 maart 2026 heeft [gedaagde] aan Stichting GrondhandelClaim geschreven dat de ingeroepen vernietiging van de koopovereenkomsten geen doel treft.

4 Het geschil

4.1.

[eiser] vordert – samengevat – dat de rechtbank bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:

1. voor recht verklaart dat de overeenkomsten tot aankopen van de percelen grond in Hoogezand, Oude Pekela, Uithuizermeeden, Assen, Vries en Blaricum zijn vernietigd,

2. [gedaagde] verplicht om binnen 30 dagen na betekening van het vonnis haar onvoorwaardelijke medewerking te verlenen aan de ongedaanmaking van de vernietigde overeenkomsten bij een notaris naar keuze van [eiser] , op straffe van een dwangsom,

3. [gedaagde] veroordeelt tot betaling aan [eiser 3] van:

a. € 54.387,00,

b. € 27.750,00,

c. € 25.884,10,

d. € 47.845,00,

e. € 9.067,86,

steeds te vermeerderen met de wettelijke rente,

4. [gedaagde] veroordeelt tot betaling aan [eiser 2] van:

a. € 18.500,00,

b. € 20.250,00,

steeds te vermeerderen met de wettelijke rente.

5. [gedaagde] veroordeelt tot betaling aan [eiser 1] van:

a. € 40.500,00, te vermeerderen met de wettelijke rente,

6. [gedaagde] veroordeelt tot betaling aan [eiser 1] en [eiser 2] van:

a. € 30.500,00, te vermeerderen met de wettelijke rente,

7. [gedaagde] veroordeelt in de notariskosten die in verband met de ongedaanmakingen worden gemaakt,

8. [gedaagde] veroordeelt tot vergoeding van de door [eiser] buitengerechtelijk gemaakte kosten,

9. [gedaagde] veroordeelt in de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente.

4.2.

[gedaagde] voert verweer. [gedaagde] concludeert tot afwijzing van de vorderingen van [eiser] , met een uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van [eiser] in de kosten van deze procedure.

4.3.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, ingegaan.

5 De beoordeling

5.1.

[eiser] legt aan de vorderingen ten grondslag dat hij de koopovereenkomsten heeft vernietigd wegens dwaling en oneerlijke handelspraktijken, met als gevolg dat de vernietigde overeenkomsten ongedaan moeten worden gemaakt. Voordat de rechtbank toekomt aan een inhoudelijke beoordeling van het beroep van [eiser] op vernietiging wegens oneerlijke handelspraktijken en dwaling, moet worden beoordeeld of in de koopovereenkomsten oneerlijke bedingen staan in de zin van het consumentenrecht.

Ambtshalve toetsing aan het consumentenrecht

5.2.

Het gaat in deze procedure mede om koopovereenkomsten die zijn gesloten tussen een handelaar (hier: [gedaagde]) en consumenten (hier: [eiser 1] en [eiser 2] ). Daarom moeten de bedingen in deze koopovereenkomsten ambtshalve (dus ook als [eiser 1] en [eiser 2] daar geen beroep op doen) worden getoetst aan het - ten tijde van die koopovereenkomsten (2007/2008) geldende - Europese en Nederlandse consumentenrecht, met name aan de Richtlijn oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten.[_8a9faa6e-3c92-4cea-9a78-9e2734f2b11e] Als er oneerlijke bedingen in deze koopovereenkomsten staan, moet de rechtbank deze vernietigen.

5.3.

Volgens de Richtlijn oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten is een beding oneerlijk wanneer het beding het evenwicht tussen de wederzijdse rechten en verplichtingen ten nadele van de consument aanzienlijk verstoort. De rechtbank is van oordeel dat in de koopovereenkomsten geen bedingen staan die als oneerlijk zijn aan te merken en op die grond zouden moeten worden vernietigd. Daarmee komt de rechtbank toe aan een beoordeling van het beroep van [eiser] op vernietiging wegens oneerlijke handelspraktijken en dwaling.

Het beroep op [eiser] op oneerlijke handelspraktijken slaagt niet

5.4.

[eiser] doet een beroep op artikel 6:193j lid 3 BW. Daarin staat dat een overeenkomst die als gevolg van een oneerlijke handelspraktijk tot stand is gekomen, vernietigbaar is.

5.5.

De rechtbank is van oordeel dat in het midden kan blijven of sprake is van een oneerlijke handelspraktijk, omdat artikel 6:193j lid 3 BW pas op 13 juni 2014 in werking is getreden en de daarin opgenomen sanctie van vernietiging niet kan worden toegepast op vóór die datum gesloten overeenkomsten. Uit het toepasselijke overgangsrecht volgt namelijk dat artikel 6:193j lid 3 BW alleen ziet op overeenkomsten die tot stand zijn gekomen op of na 13 juni 2014.[_5076b302-c7c7-4981-9459-891ca5fd550d] De koopovereenkomsten van [eiser] dateren van 2007 en 2008. Dit betekent dat de vorderingen van [eiser] niet op artikel 6:193j lid 3 BW kunnen worden gebaseerd.

5.6.

[eiser] heeft tijdens de mondelinge behandeling nog een beroep gedaan op artikel 6:194 (oud) BW. Volgens [eiser] was dit wetsartikel destijds wel al van toepassing en zag dit ook op misleidende mededelingen. De rechtbank komt ook hier niet toe aan een inhoudelijke beoordeling, reeds omdat artikel 6:194 (oud) BW het doen van misleidende mededelingen niet sanctioneert met vernietiging van de overeenkomst die onder invloed daarvan tot stand is gekomen. De tot vernietiging en ongedaanmaking strekkende vorderingen van [eiser] kunnen dan ook niet op grond van artikel 6:194 (oud) BW worden toegewezen.

Het beroep op dwaling: de standpunten van partijen

5.7.

Ter onderbouwing van het beroep op dwaling voert [eiser] , samengevat, aan dat hij is misleid over de aard en de waarde van de grond, de kans op rendement, de ontwikkelingsmogelijkheden en de risico’s die zijn verbonden aan beleggen in landbouwgrond. Volgens [eiser] heeft [gedaagde] een eenzijdig, louter positief en onrealistisch beeld geschetst zonder te waarschuwen voor de risico’s. Ook is niet vermeld dat de betaalde prijzen aanmerkelijk hoger liggen dan de waarden voor agrarische gronden. Daardoor is het praktisch onmogelijk om rendement te halen uit de investeringen wanneer geen bestemmingswijziging plaatsvindt. Er is gesuggereerd dat zich op korte termijn een bestemmingswijziging (en waardevermeerdering) zou voordoen. De grond heeft echter geen bijzondere potentie en is niet strategisch gelegen. De ontwikkeling tot vastgoed is door [gedaagde] als een gegeven gepresenteerd, maar nergens is gewaarschuwd dat dit wel eens anders zou kunnen liggen, aldus [eiser]

5.8.

[gedaagde] betwist dat zij onjuiste of misleidende informatie aan [eiser] heeft verstrekt over de eigenschappen van de percelen grond, het te behalen rendement of de risico’s die zijn verbonden aan beleggingen in grond. Volgens [gedaagde] wist [eiser] dat het om agrarische grond ging en dat een eventuele waardestijging afhankelijk was van een onzekere toekomstige bestemmingswijziging. [eiser] had dus bij de aankoop van de percelen geen onjuiste voorstelling van zaken. [eiser] benoemt ook geen concrete, vermeend onjuiste mededelingen van [gedaagde].

Het oordeel van de rechtbank: het beroep op dwaling van [eiser] slaagt niet

5.9.

Op grond van artikel 6:228 lid 1 BW is een overeenkomst die tot stand is gekomen onder invloed van dwaling en bij een juiste voorstelling van zaken niet zou zijn gesloten, onder meer vernietigbaar als de dwaling te wijten is aan een inlichting van de wederpartij of indien de wederpartij in verband met hetgeen zij omtrent de dwaling wist of behoorde te weten, de dwalende had behoren in te lichten. Op grond van artikel 6:228 lid 2 BW kan de vernietiging niet worden gegrond op een dwaling die een uitsluitend toekomstige omstandigheid betreft of die in verband met de aard van de overeenkomst, de in het verkeer geldende opvattingen of de omstandigheden van het geval voor rekening van de dwalende behoort te blijven.

5.10.

Het ligt op grond van de hoofdregel van artikel 150 Rv op de weg van [eiser] om de feiten en omstandigheden te stellen – en zo nodig te bewijzen – die nodig zijn voor een geslaagd beroep op dwaling.

5.11.

De rechtbank is van oordeel dat het beroep van [eiser] op dwaling niet slaagt en legt hierna uit waarom.

De door [gedaagde] aan [eiser] gegeven informatie

5.12.

Voor de beoordeling van het beroep van [eiser] op dwaling, is allereerst van belang welke informatie door of namens [gedaagde] aan [eiser] is verstrekt voorafgaand aan het sluiten van de koopovereenkomsten. Dat betreft in elk geval de door GEO Vastgoed en Grondkapitaal verstrekte informatie die is neergelegd in de brochures en de (begeleidende) brieven en e-mails, alsmede de inhoud van de koopovereenkomsten.

5.13.

Voor het eerst tijdens de mondelinge behandeling heeft [eiser] meest verstrekkend gesteld dat aan hem – door of namens [gedaagde] – mondeling “min of meer is toegezegd” dat als hij meerdere percelen zou aankopen en zodoende zijn kansen zou spreiden, dat in ieder geval één daarvan wel tot ontwikkeling zou komen en dat hij in dat geval al zijn investeringen zou terugverdienen. [eiser] heeft deze stelling echter niet verder geconcretiseerd (zoals door wie en wanneer dat zou zijn gezegd) en hij heeft verklaard dat een en ander ook niet meer te achterhalen is. De rechtbank kan daarom niet vaststellen of de gestelde toezegging is gedaan. Aangezien [eiser] zijn stelling onvoldoende heeft onderbouwd, is er geen reden om hem op dit punt tot bewijslevering toe te laten.

5.14.

[eiser] heeft in de dagvaarding verwezen naar passages die volgens hem op de website van [gedaagde] hebben gestaan. Deze passages kunnen evenwel niet worden betrokken in de beoordeling, omdat niet vaststaat dat [eiser] daarvan kennis heeft genomen voorafgaand aan het aangaan van de koopovereenkomsten. [gedaagde] heeft namelijk onweersproken toegelicht dat deze passages op zijn vroegst vanaf 2011 op haar website stonden en dit is ruim nadat de koopovereenkomsten in 2007 en 2008 zijn gesloten.

5.15.

Daarnaast heeft [eiser] in de dagvaarding verwezen naar een nieuwsbrief van GEO Vastgoed van 13 november 2007 met betrekking tot de percelen in Oude Pekela. Deze nieuwsbrief kan ook niet in de beoordeling worden betrokken, omdat die dateert van na de koopovereenkomsten voor de percelen in Oude Pekela en daarom bij de totstandkoming daarvan geen rol kan hebben gespeeld.

5.16.

Ook een groot deel van de overige verkoopinformatie die [eiser] voorafgaand aan de mondelinge behandeling nog heeft overgelegd (producties 34, 36 en 38 tot en met 42) wordt niet in de beoordeling betrokken, omdat die informatie niet ziet op de percelen waar het in deze procedure om gaat of – als het om meer algemene informatie gaat – niet is vast te stellen van welke datum die informatie is.

De onzekerheid van een bestemmingswijziging, de risico’s van de investering, de waarde van de grond en het rendement

5.17.

Als het geheel van informatie in de brochures, de (begeleidende) correspondentie en de koopovereenkomsten in samenhang wordt bezien, is de rechtbank van oordeel dat [gedaagde] geen onjuiste informatie heeft verstrekt, en evenmin informatie heeft achtergehouden die wel had moeten worden verstrekt. Daartoe is het volgende redengevend.

5.18.

Aan [eiser] kan worden toegegeven dat de gebruikte bewoordingen in de brochures, brieven en e-mails optimistisch van toon zijn en een rooskleurig beeld schetsen van de ontwikkelmogelijkheden van de te koop aangeboden percelen. In de brochures worden de percelen aangeprezen vanwege de strategische ligging en wordt met wervende teksten en visuele illustraties gezinspeeld op een bestemmingswijziging en op toekomstige bebouwing.

5.19.

Daar staat tegenover dat de brochures ook voorzichtiger teksten en waarschuwingen bevatten:

 Alle brochures bevatten een algemene disclaimer (steeds onder de kop “Uitsluiting Aansprakelijkheid”) waarin staat dat bestemmingsplannen aan verandering onderhevig zijn, grondprijzen kunnen fluctueren en er geen garanties kunnen worden gegeven voor toekomstige waardeontwikkelingen (zie 3.26).

 In de disclaimer in de brochure van Grondkapitaal is bovendien geadviseerd om alleen over te gaan tot het investeren in percelen landbouwgrond, indien de investeerder niet afhankelijk is van cash flow en dat deze beleggingsvorm niet moet worden overwogen door mensen die financiële ruimte missen om een gedeelte van hun beschikbaar vermogen voor onbepaalde tijd in te zetten (zie 3.27).

 In de brochures worden in relatie tot een mogelijke bestemmingswijziging en waardevermeerdering bewoordingen gebruikt als “kans”, “lijkt”, “potentiële”, “een mogelijke bestemmingswijziging”, “een bestemmingswijziging is niet geheel onwaarschijnlijk”, “goed voor te stellen” en “in de lijn der verwachting” .

5.20.

Daarnaast bepaalt artikel 5 van alle koopovereenkomsten expliciet dat [gedaagde] geen enkele garantie (of indicatie) geeft dat het verkochte in aanmerking komt voor een eventuele toekomstige bestemmingswijziging (zie 3.23 en 3.24).

5.21.

De hiervoor genoemde informatie en de inhoud van de koopovereenkomsten brengen naar het oordeel van de rechtbank – niettegenstaande de optimistische toon in de brochures en correspondentie – voldoende duidelijk tot uitdrukking dat een bestemmingswijziging niet zeker is. Wat in de brochures is beschreven over een mogelijke bestemmingswijziging, ziet dus op een onzekere toekomstige gebeurtenis. Met de verstrekte informatie is [eiser] voorafgaand aan de koop van de percelen voldoende geïnformeerd over de aard en eigenschappen van de grond, namelijk dat deze grond een agrarische bestemming had, dat het destijds geldende bestemmingsplan geen bebouwing toestond en dat de bestemmingswijziging waarop werd gespeculeerd niet zeker was. [eiser] was zich hiervan ook bewust. Zo heeft [eiser 1] tijdens de mondelinge behandeling bevestigd dat hij wist dat de gronden een agrarische bestemming hadden, dat een bestemmingswijziging nodig was om te kunnen bouwen en dat er geen garantie was dat die bestemmingswijziging daadwerkelijk zou plaatsvinden.

5.22.

Op de omstandigheid dat tot nu toe geen bestemmingswijziging heeft plaatsgevonden ten aanzien van de percelen, kan het beroep op dwaling niet worden gebaseerd, omdat een mogelijke bestemmingswijziging ten tijde van het aangaan van de koopovereenkomsten een onzekere toekomstige gebeurtenis was (zie artikel 6:228 lid 2 BW).

5.23.

[eiser] stelt dat hij er, ondanks het ontbreken van een garantie, toch op heeft vertrouwd dat op (middel)lange termijn (na vijftien tot twintig jaar) een bestemmingswijziging uiteindelijk wel zou plaatsvinden. [eiser] zegt in dat vertrouwen bovendien te zijn gesterkt doordat in de koopovereenkomsten een meerwaardebeding en een aanbiedingsplicht waren opgenomen waaruit [eiser] opmaakte dat ook [gedaagde] zelf er vertrouwen in had dat zich een bestemmingswijziging zou voordoen. De rechtbank overweegt dat dit argument [eiser] niet kan baten, omdat de bestemmingswijziging niet zeker was en dat voor hem ook kenbaar was. Die onzekerheid staat eraan in de weg dat [eiser] erop mocht vertrouwen dat een bestemmingswijziging daadwerkelijk zou plaatsvinden.

5.24.

De rechtbank volgt [eiser] niet in zijn standpunt dat hij niet (duidelijk genoeg) is gewezen op het risico van het uitblijven van een bestemmingswijziging. Uit het feit dat een bestemmingswijziging onzeker was, volgt logischerwijs dat ook de kans bestond dat zo’n wijziging zich niet zou voordoen. Daar heeft [gedaagde] in dit geval niet expliciet voor hoeven waarschuwen.

5.25.

Waar [eiser] in algemene zin stelt dat hij onvoldoende is gewezen op “de risico’s”, heeft hij niet duidelijk gemaakt welke risico’s hij daarmee – afgezien van het uitblijven van een bestemmingswijziging – bedoelt. Zolang een bestemmingswijziging uitblijft, levert de investering niet of nauwelijks rendement op. Dat had voor [eiser] voldoende duidelijk moeten zijn.

5.26.

De omstandigheid dat de voor de grond betaalde prijs hoger was dan de marktwaarde van landbouwgrond levert evenmin dwaling op. Op dit punt had [eiser] geen verkeerde voorstelling van zaken. Hij was er blijkens zijn verklaring tijdens de mondelinge behandeling van op de hoogte dat de prijs hoger was dan die van landbouwgrond. Verder heeft [eiser] (met succes) onderhandeld over de prijs van de grond en was hij zich ervan bewust dat [gedaagde] iets verdiende met de transacties.

5.27.

Uit het voorgaande volgt dat bij de aankoop van de percelen [eiser] geen verkeerde voorstelling van zaken had over de onzekerheid van een bestemmingswijziging, de waarde van de grond of het rendement, althans niet een verkeerde voorstelling van zaken die te wijten is aan door [gedaagde] verstrekte of achterwege gelaten informatie.

De geschetste ontwikkelingsmogelijkheden van de percelen

5.28.

[eiser] stelt dat [gedaagde] een verkeerd beeld heeft geschetst van de ontwikkelingsmogelijkheden van de percelen. Volgens [eiser] hadden de percelen, anders dan was vermeld in de brochures, geen bijzondere potentie en waren deze niet strategisch gelegen.

5.29.

De rechtbank overweegt dat sprake kan zijn van dwaling als de in de brochures genoemde kans op een bestemmingswijziging in werkelijkheid afwezig was, in die zin dat – getoetst aan de toenmalige feiten en omstandigheden – in feite geen reële kans op een bestemmingswijziging bestond.

5.30.

Voor wat betreft de toenmalige situatie (in 2007/2008) in zijn algemeenheid heeft [gedaagde] onweersproken toegelicht dat destijds een groot woningtekort werd voorzien en dat er daarom een substantiële woningbouwopgave lag vanuit de overheid. De enkele omstandigheid dat de grondmarkt en de woningbouwmarkt zich nadien, mede door de kredietcrisis, anders hebben ontwikkeld dan verwacht, betekent naar het oordeel van de rechtbank niet dat de percelen destijds geen ontwikkelpotentie hadden.

5.31.

[gedaagde] heeft verder toegelicht dat zij mede met behulp van een planoloog (drs. ing. [naam planoloog] , wiens naam ook in de brochures is genoemd) de percelen heeft geselecteerd en dat [naam planoloog] de potentie van de percelen heeft beschreven in de brochures. In de dagvaarding heeft [eiser] zijn standpunt dat de percelen geen bijzondere potentie hadden en niet strategisch waren gelegen, niet (concreet) onderbouwd. Voor het eerst op de mondelinge behandeling heeft [eiser] voor een aantal percelen naar voren gebracht waarom volgens hem sprake is van (planologisch) onjuiste informatie in de brochures en/of het ontbreken van ontwikkelpotentie. De rechtbank zal hierna per perceel op de aangevoerde argumenten ingaan.

5.32.

Over het perceel in Hoogezand voert [eiser] aan dat in de brochure is verwezen naar de Regiovisie Groningen-Assen 2030, maar dat wat in de brochure staat niet strookt met die regiovisie. De rechtbank kan uit de summiere stellingname van [eiser] echter niet opmaken welke (planologische) informatie in de brochure niet overeen zou komen met de informatie in de regiovisie. Bij gebrek aan een duidelijke toelichting gaat de rechtbank daarom voorbij aan het standpunt van [eiser]

5.33.

Over de percelen in Oude Pekela voert [eiser] aan dat in de e-mail van GEO Vastgoed van 30 mei 2007 (zie 3.10) die percelen worden aangeduid als “nader uit te werken woonuitbreiding”, terwijl van enige woninguitbreiding op de percelen geen sprake is geweest. De rechtbank is van oordeel dat het feit dat (tot op heden) nog geen woninguitbreiding heeft plaatsgevonden, niet betekent dat de destijds verstrekte informatie onjuist was. Op de bij de e-mail gevoegde kaart hebben de percelen immers de aanduiding “nader uit te werken woonuitbreiding”, zodat die informatie van destijds juist was. Volgens [eiser] is verder de in de nieuwsbrief van GEO Vastgoed van 13 november 2007 genoemde Compagniesterwijk niet aangrenzend aan één van de percelen van [eiser] gerealiseerd, zoals ten onrechte wel is gesteld. De rechtbank stelt vast dat in de nieuwsbrief is verwezen naar de op dat moment nog te realiseren Compagniesterwijk waarvoor de gemeente de woningbouwlocaties had aangewezen. De omstandigheid dat die aangewezen locaties nadien kennelijk niet volledig zijn benut voor woningbouw, maakt niet dat de destijds bekende planologische informatie in de nieuwsbrief onjuist was.

5.34.

Over het perceel in Uithuizermeeden voert [eiser] aan dat de brochure vermeldt dat bebouwing toegestaan zou zijn als een uitbreiding van het bedrijventerrein nodig zou zijn, maar dat deze stelling nergens wordt onderbouwd. De rechtbank overweegt dat het standpunt van [eiser] berust op een verkeerde lezing van de brochure. De uitbreiding waarover in de brochure wordt gesproken, betreft niet de uitbreiding van een bedrijventerrein maar uitbreiding van voor woningbouw bestemde locaties.

5.35.

Over de percelen in Assen en Vries voert [eiser] aan dat de vermelding in de brochures dat bebouwing op dat moment niet was toegestaan, direct daarna wordt tegengesproken door de toevoeging dat een mogelijk toekomstige bestemmingswijziging juist door de huidige bestemming makkelijker zal zijn. Gelet op de verdere informatie in de brochures leest de rechtbank het tweede deel van de passage zo dat enerzijds de conserverende werking van het bestemmingsplan maakt dat woningbouw niet is toegestaan en dus niet gemakkelijk kan worden gerealiseerd, maar dat anderzijds de omstandigheid dat het gebied open zal blijven meebrengt dat – indien zich in de toekomst een bestemmingswijziging voordoet – het gemakkelijker zal zijn om dan in dat open gebied woningbouw te realiseren. In zoverre is de betreffende passage dus niet feitelijk onjuist.

5.36.

Over het perceel in Blaricum voert [eiser] aan dat in de brochure is vermeld dat de grond een agrarische bestemming heeft, maar dat het gebied niet als natuur is aangemerkt zodat dit een toekomstige bestemmingswijziging makkelijker maakt. Nu niet in geschil is dat beide vermeldingen (de agrarische bestemming en het niet aangemerkt zijn als natuur) feitelijk juist zijn, kan de betreffende passage naar het oordeel van de rechtbank niet bijdragen aan het standpunt van [eiser]

5.37.

Het voorgaande betekent dat niet is komen vast te staan dat de door [gedaagde] verstrekte informatie (feitelijke of planologische) onjuistheden bevatte. Ook is niet komen vast te staan dat de percelen geen reële kans op ontwikkeling tot bouwgrond hadden.

Conclusie

5.38.

Alles wat hiervoor is overwogen, brengt mee dat de vorderingen van [eiser] moeten worden afgewezen. Gezien dit oordeel komt de rechtbank niet meer toe aan een bespreking van wat partijen verder nog naar voren hebben gebracht, waaronder de beroepen van [gedaagde] op respectievelijk schending van de klachtplicht en verjaring.

De proceskosten

5.39.

[eiser] krijgt ongelijk en moet daarom de proceskosten van [gedaagde] betalen. De proceskosten van [gedaagde] worden begroot op:

- griffierecht: € 7.062,00

- salaris advocaat: € 5.770,00 (2,0 punten x tarief VI: € 2.885,00)

- nakosten: € 189,00 (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

- totaal: € 13.021,00

5.40.

De proceskostenveroordeling wordt hoofdelijk uitgesproken. Dit betekent dat [eiser 1] , [eiser 2] en [eiser 3] ieder kunnen worden aangesproken voor het gehele bedrag, maar dat als één van hen betaalt de anderen dat niet meer hoeven te doen.

5.41.

De proceskostenveroordeling wordt verder uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dit betekent dat de proceskostenveroordeling ook moet worden uitgevoerd als tegen dit vonnis hoger beroep wordt ingesteld en zolang daarop niet anders is beslist.

6 De beslissing

De rechtbank

6.1.

wijst de vorderingen af,

6.2.

veroordeelt [eiser] hoofdelijk in de proceskosten van [gedaagde] van € 13.021,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als [eiser] niet tijdig aan deze proceskostenveroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet [eiser] € 98,00 extra betalen, plus de kosten van betekening,

6.3.

verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. J.T. Kruis, rechter bijgestaan door mr. L.J.P.C. Silven, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 11 november 2026.

Voetnoten

  1. Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten.
  2. Artikel 79 Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek: Tenzij anders is bepaald, wordt een rechtshandeling die is verricht voordat de wet daarop van toepassing wordt, niet nietig of vernietigbaar ten gevolge van een omstandigheid die de wet, in tegenstelling tot het tevoren geldende recht, aanmerkt als een grond van nietigheid of vernietigbaarheid.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.