Uitspraak uitgelegd

Zorgregeling blijft gelden, zonder extra dwangmiddelen

Kan een zorgregeling met extra dwang worden afgedwongen als een kind contact weigert, of moeten de regeling en de inning van dwangsommen juist worden stilgezet? De Rechtbank Midden-Nederland wees op 12 oktober 2026 in kort geding alle vorderingen van beide ouders af. De zorgregeling blijft gelden, maar de vader moet het onderzoek van de bijzondere curator afwachten voordat extra dwangmiddelen aan de orde zijn. De inning van eerdere dwangsommen wordt niet geschorst, omdat executiemisbruik niet is aangetoond.

Instantie
Rechtbank Midden-Nederland
Uitspraakdatum
2026-10-12
Publicatie bron
2026-11-10

In het kort

  • De zorgregeling blijft gelden: zowel een nieuwe veroordeling tot nakoming als schorsing van de regeling wordt afgewezen.
  • Lijfsdwang en aanvullende dwangsommen worden niet opgelegd. Eerst moet het onderzoek van de bijzondere curator naar de weerstand van het kind worden afgewacht.
  • De inning van eerder verbeurde dwangsommen wordt niet geschorst. Tegen de eerdere veroordeling staat geen rechtsmiddel meer open en executiemisbruik is niet aangetoond.
  • Alle vorderingen van beide ouders worden afgewezen; ieder draagt de eigen proceskosten.

Waarom deze zaak belangrijk is

Binnen dit ouderconflict maakt de uitspraak duidelijk onderscheid tussen nieuwe dwangmiddelen en de inning van al verbeurde dwangsommen. Het onderzoek naar de weerstand van het kind was reden om nu geen extra dwang op te leggen, maar bood onvoldoende grond om de zorgregeling of de inning van eerdere dwangsommen te schorsen. Of blijven innen verstandig is voor contactherstel, is bovendien een andere vraag dan of die inning juridisch misbruik oplevert.

Vastgelopen contact en tegengestelde vorderingen

Aan de nakoming van de zorgregeling uit 2021 waren in 2023 al dwangsommen verbonden, tot maximaal € 10.000. Sinds begin 2026 ging het kind niet meer naar de vader. De dwangsommen waren tot het maximum verbeurd en er was loonbeslag gelegd bij de moeder. De vader wilde nakoming met lijfsdwang en extra dwangsommen afdwingen. De moeder vroeg juist om schorsing van de zorgregeling en van de inning van eerdere dwangsommen.

Bronpassages bij deze uitleg

In het proces-verbaal mondelinge uitspraak van deze rechtbank van 15 februari 2023 is de moeder veroordeeld de zorgregeling (beschikking 10 augustus 2021) na te komen op straffe van een verbeurte van een dwangsom van € 500,- met een maximum van € 10.000,-

Maar begin dit jaar is de zorgregeling stopgezet en gaat [minderjarige] niet meer naar de vader toe. De opgelegde dwangsommen zijn verbeurd (tot het maximum) en er is loonbeslag gelegd bij de moeder.

De voorliggende vraag is vooral of er een aanleiding is om de nakoming nu met lijfsdwang en dwangsommen af te dwingen.

I. de schorsing wordt bevolen van de tenuitvoerlegging van de beschikking van deze rechtbank van 10 augustus 2021, ex artikel 254 Rv, voor zover het de beslissing betreft ten aanzien van de zorgregeling,

II. de schorsing wordt bevolen van de tenuitvoerlegging van de bij proces-verbaal van 21 februari 2023 opgelegde en via loonbeslag geïncasseerde dan wel nog te incasseren dwangsommen te schorsen,

Geen nieuwe veroordeling en geen extra dwangmiddelen

Een nieuwe veroordeling tot nakoming heeft volgens de voorzieningenrechter geen toegevoegde waarde naast de bestaande verplichting. Ook de gevraagde lijfsdwang en aanvullende dwangsommen worden afgewezen. In de bodemprocedure onderzoekt de bijzondere curator de oorzaak van de weerstand en wat het kind nodig heeft voor onbelast contact met beide ouders. De vader moet die uitkomsten afwachten. Volgens de inschatting van de curator kan extra dwang het contactherstel juist schaden. De rechter acht aanvullende dwangmiddelen daarom op dit moment niet passend.

Bronpassages bij deze uitleg

Voor zover de vader vordert dat de moeder wordt veroordeeld tot nakoming van de zorgregeling, voegt een nieuwe veroordeling niets toe. Deze vordering wijst de voorzieningenrechter daarom af (onder I).

De voorliggende vraag is vooral of er een aanleiding is om de nakoming nu met lijfsdwang en dwangsommen af te dwingen. De voorzieningenrechter vindt van niet en wijst ook deze vordering daarom af (onder II).

De bijzondere curator onderzoekt juist waar de weerstand van [minderjarige] vandaan komt en wat zij nodig heeft om onbelast contact met beide ouders te hebben.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat de vader de uitkomsten van het onderzoek door de bijzondere curator in de bodemprocedure moet afwachten.

Daarbij heeft de bijzondere curator toegelicht dat het inzetten van dwangmiddelen naar haar inschatting een negatief effect kan hebben op het herstel van het contact tussen [minderjarige] en de vader.

Weerstand is hier onvoldoende voor schorsing van de zorgregeling

De weigering om extra dwang op te leggen, heft de zorgregeling niet op. Die blijft van kracht. Volgens de rechter waren er op dat moment geen aanwijzingen dat omgang met de vader voor het kind niet prettig of onveilig zou zijn. De grote weerstand bood in dit kort geding onvoldoende grond voor schorsing. De moeder had ook in de bodemprocedure om schorsing gevraagd. Daar was de beslissing aangehouden om eerst de bevindingen van de bijzondere curator te ontvangen. De voorzieningenrechter wilde daarop niet vooruitlopen.

Bronpassages bij deze uitleg

Concluderend blijft de zorgregeling dus gelden, maar aan de nakoming daarvan worden nu geen aanvullende dwangmiddelen verbonden.

Er zijn nu namelijk geen aanwijzingen dat omgang met de vader niet fijn en/of onveilig voor [minderjarige] zou zijn.

Dat [minderjarige] op dit moment grote weerstand ervaart tegen het contact met de vader, is onvoldoende om de zorgregeling in dit kort geding te schorsen.

Daar komt bij dat de moeder ook in de bodemprocedure heeft gevraagd om schorsing van de zorgregeling.

De rechtbank heeft de beslissing op dat verzoek aangehouden in afwachting van de bevindingen van de bijzondere curator. De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding om daarop nu vooruit te lopen.

Definitieve veroordeling: schorsing alleen bij executiemisbruik

Voor de inning van de dwangsommen is beslissend dat tegen de veroordeling uit 2023 volgens de voorzieningenrechter geen rechtsmiddel meer openstaat. Schorsing kan dan alleen als de inning misbruik van executiebevoegdheid oplevert. Dat sluit aan bij de uitleg die de Hoge Raad op 20 december 2019 ten overvloede gaf. De Hoge Raad kwam toen alleen voor uitspraken waartegen een rechtsmiddel loopt of nog openstaat terug van de oudere toets uit 1983. Voor definitieve uitspraken bleef de misbruiktoets gelden. De in de rechtspraak genoemde gevallen van misbruik vormen daarbij geen uitputtende lijst.

Bronpassages bij deze uitleg

betrekking heeft op een uitspraak waartegen geen rechtsmiddel (meer) openstaat, is de veroordeling waarvan de tenuitvoerlegging ter discussie staat definitief en kan deze ten uitvoer worden gelegd.

Dat is hier het geval met de veroordeling tot nakoming in het proces-verbaal mondelinge uitspraak van 15 februari 2023.

De (voorzieningen)rechter kan de tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen dan slechts beëindigen of schorsen, indien hij van oordeel is dat sprake is van misbruik van de executiebevoegdheid.

Zoals hiervoor in 2.2 is aangekondigd, zal de Hoge Raad, ten overvloede, inhoudelijk op het middel ingaan.

terug van zijn rechtspraak zoals ingezet met het arrest van 22 april 1983 (zie hiervoor in 5.3.3), maar alleen voor zover het gaat om de tenuitvoerlegging van een uitspraak waartegen een rechtsmiddel is ingesteld of nog openstaat.

In dat geval geldt de maatstaf zoals vermeld in het arrest van 22 april 1983 (zie hiervoor in 5.3.3) onverkort, en bestaat dus slechts grond voor schorsing ingeval van – kort gezegd – misbruik van bevoegdheid (art. 3:13 BW).

Er bestaat geen aanleiding de bedoelde schorsingsgrond tot deze gevallen te beperken.

Financieel nadeel door loonbeslag is hier geen noodtoestand

De moeder had niet aangevoerd dat de eerdere uitspraak een juridische of feitelijke fout bevatte; ook de rechter zag daarvoor geen aanwijzing. Evenmin bleek een financiële noodtoestand. Het nadeel door de dwangsommen en het loonbeslag was daarvoor in deze zaak niet genoeg. De moeder had niet gesteld dat zij niet in de noodzakelijke levensbehoeften van zichzelf en haar kinderen kon voorzien. Daarnaast hield de deurwaarder bij het beslag rekening met de beslagvrije voet.

Bronpassages bij deze uitleg

Het is de voorzieningenrechter niet gebleken dat het proces-verbaal mondelinge uitspraak berust op een juridische of feitelijke misslag: de moeder heeft dat ook niet gesteld.

Ook van een financiële noodtoestand is niet gebleken. Dat de moeder financieel nadeel ondervindt van de dwangsommen en het als gevolg daarvan gelegde loonbeslag is daarvoor onvoldoende.

De moeder heeft niet gesteld dat zij niet in haar (en dat van haar kinderen) noodzakelijke levensbehoeften kan voorzien. Bovendien wordt bij het gelegde beslag door de deurwaarder rekening gehouden met een beslagvrije voet.

Een mogelijk averechts effect is nog geen executiemisbruik

De moeder stelde verder dat haar niets te verwijten viel omdat het kind zelf contact weigerde, en dat de inning het onderzoek frustreerde. De rechter kon haar gestelde gebrek aan verwijtbaarheid nog niet vaststellen: juist de oorzaak van de weerstand werd onderzocht. Maar ook als haar geen verwijt treft, volgt daaruit op zichzelf geen misbruik door de vader. Nadelige gevolgen voor het kind en een mogelijk averechts effect waren hier eveneens onvoldoende. De vader moet zelf afwegen of blijven innen verstandig is voor contactherstel. Voor juridisch misbruik zag de rechter onvoldoende aanknopingspunten.

Bronpassages bij deze uitleg

De moeder stelt dat de vader misbruik maakt van zijn executiebevoegdheid en hiermee het lopende onderzoek door de bijzondere curator frustreert. De vader zet het loonbeslag door, terwijl de moeder niets te verwijten valt, omdat [minderjarige] zelf niet wil.

De voorzieningenrechter kan dat nu niet vaststellen, omdat de bijzondere curator juist onderzoekt waar de weerstand van [minderjarige] vandaan komt.

Ook als de moeder geen verwijt zou kunnen worden gemaakt, betekent dat op zichzelf nog niet dat daarmee ook gegeven is dat de vader misbruik maakt van zijn bevoegdheid om de verbeurde dwangsommen te executeren.

Dat de executie ook nadelige gevolgen heeft voor [minderjarige] en mogelijk contraproductief werkt, is ook onvoldoende om te oordelen dat de vader in redelijkheid niet tot executie mag overgaan.

De vader zal zelf moeten afwegen of het, gelet op de huidige situatie en de eerste bevindingen van de bijzondere curator, verstandig en bevorderlijk is voor het contactherstel om de dwangsommen te blijven innen.

Dat is echter een andere vraag dan de vraag of hij met het innen van de dwangsommen misbruik maakt van zijn executiebevoegdheid. Daarvoor zijn in deze procedure onvoldoende aanknopingspunten naar voren gekomen.

Alle vorderingen afgewezen, ieder draagt de eigen kosten

Het dictum wijst alle vorderingen van beide ouders af. Ook hun verzoeken om de ander in de proceskosten te veroordelen slagen niet: ieder draagt de eigen kosten. De weigering om in dit kort geding in te grijpen, is geen definitieve beslissing over het in de bodemprocedure aangehouden verzoek tot schorsing van de zorgregeling.

Bronpassages bij deze uitleg

wijst de vorderingen van de vader en de moeder af,

compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

De voorzieningenrechter wijst de verzoeken van de ouders om de ander in de (werkelijke) proceskosten te veroordelen dus af.

De rechtbank heeft de beslissing op dat verzoek aangehouden in afwachting van de bevindingen van de bijzondere curator. De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding om daarop nu vooruit te lopen.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De vergelijking betreft uitsluitend de executiemaatstaf. De rechtbank volgt de door de Hoge Raad in 2019 gehandhaafde misbruiktoets voor uitspraken waartegen geen rechtsmiddel meer openstaat. De Hoge Raad herzag de oudere toets uit 1983 alleen voor uitspraken waartegen een rechtsmiddel is ingesteld of nog openstaat. Die uitleg gaf hij in 2019 ten overvloede. Het arrest uit 1983 is dus historische achtergrond, niet het bewijs dat de maatstaf sindsdien voor alle situaties ongewijzigd is gebleven.

Bronpassages bij deze uitleg

betrekking heeft op een uitspraak waartegen geen rechtsmiddel (meer) openstaat, is de veroordeling waarvan de tenuitvoerlegging ter discussie staat definitief en kan deze ten uitvoer worden gelegd.

Dat is hier het geval met de veroordeling tot nakoming in het proces-verbaal mondelinge uitspraak van 15 februari 2023.

De (voorzieningen)rechter kan de tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen dan slechts beëindigen of schorsen, indien hij van oordeel is dat sprake is van misbruik van de executiebevoegdheid.

geen in redelijkheid te respecteren belang heeft bij gebruikmaking van zijn bevoegdheid om in afwachting van de uitslag van het hoger beroep tot tenuitvoerlegging over te gaan.

Zoals hiervoor in 2.2 is aangekondigd, zal de Hoge Raad, ten overvloede, inhoudelijk op het middel ingaan.

terug van zijn rechtspraak zoals ingezet met het arrest van 22 april 1983 (zie hiervoor in 5.3.3), maar alleen voor zover het gaat om de tenuitvoerlegging van een uitspraak waartegen een rechtsmiddel is ingesteld of nog openstaat.

In dat geval geldt de maatstaf zoals vermeld in het arrest van 22 april 1983 (zie hiervoor in 5.3.3) onverkort, en bestaat dus slechts grond voor schorsing ingeval van – kort gezegd – misbruik van bevoegdheid (art. 3:13 BW).

Reikwijdte en beperkingen

  • Dit kortgedingvonnis geeft geen definitieve beslissing in de lopende bodemprocedure over schorsing van de zorgregeling. Het onderzoek van de bijzondere curator moest nog worden afgewacht.
  • De vergelijking is beperkt tot de twee aangeleverde arresten van de Hoge Raad en betreft de executiemaatstaf, niet vergelijkbare feiten over contact tussen ouders en kinderen. Er is geen uitputtend jurisprudentieonderzoek verricht.
  • De geldende versies van de aangehaalde wetsartikelen zijn niet afzonderlijk onderzocht.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.