Uitspraak uitgelegd

Geruisloze doorschuiving niet eenzijdig herzien: hofuitspraak vernietigd

Een gezamenlijke keuze voor geruisloze doorschuiving kan niet eenzijdig worden ingetrokken. Dat volgt uit de arresten van de Hoge Raad van 6 november 2026 die het hier besproken hofoordeel uit 2023 vernietigen. Deze bespreking volgt de procedure rond een bedrijfsoverdracht in een vof en legt uit waarom het nog niet onherroepelijk zijn van de aanslagen de overnemer niet voldoende hielp.

Instantie
Gerechtshof 's-Hertogenbosch
Uitspraakdatum
2023-11-07
Publicatie bron
2024-01-10

In het kort

  • Het hof stond in 2023 eenzijdige herroeping van het gezamenlijke doorschuifverzoek toe.
  • De Hoge Raad vernietigde dat oordeel op 6 november 2026: een gezamenlijke keuze kan alleen gezamenlijk worden herzien.
  • Dat de aanslagen nog niet onherroepelijk zijn, is daarvoor op zichzelf niet genoeg.
  • Na cassatie volgt verdere behandeling bij het Hof Arnhem-Leeuwarden; de uiteindelijke aanslag is hiermee niet vastgesteld.

Waarom deze zaak belangrijk is

De praktische betekenis zit in het verschil tussen de termijn waarbinnen een keuze nog kan worden herzien en de vraag wie die herziening moet doen. Bij deze gezamenlijk gekozen faciliteit was instemming van alle betrokken overdragers en overnemers nodig. Wie alleen het hofarrest uit 2023 leest, zou op dit punt een inmiddels vernietigd oordeel kunnen volgen.

Het gezamenlijke verzoek bij de bedrijfsoverdracht

De zaak betrof de inkomstenbelasting over 2013 bij de overname van een varkenshouderij. De overdragers en overnemers werkten sinds 2009 samen in een vof. Na een geschil over de gemaakte afspraken volgde de levering van het ondernemingsvermogen in 2013. De inspecteur ontving in juli 2015 een door alle betrokkenen ondertekend verzoek om de geruisloze doorschuiffaciliteit van artikel 3.63 Wet IB 2001 toe te passen. Daarmee stond de gezamenlijke keuze centraal.

Bronpassages bij deze uitleg

Op 22 juli 2015 heeft de Inspecteur een door de overdragers en de overnemers schriftelijk ondertekend verzoek als bedoeld in artikel 3.63, lid 1, Wet IB 2001 ontvangen.

Wat het hof in 2023 toestond

Het hof oordeelde op 7 november 2023 dat de overnemer in deze zaak eenzijdig op haar verzoek kon terugkomen. Anders dan aanvankelijk bij de rechtbank was aangenomen, stonden de aanslagen van de overdragers nog niet onherroepelijk vast. Volgens het hof waren er daardoor geen onherroepelijke fiscale gevolgen die de herroeping blokkeerden. Het hof verminderde de aanslag, maar liet de eerder tot € 192 verminderde verzuimboete in stand. Dit hofoordeel is later vernietigd en is dus niet de eindstand van deze procedure.

Bronpassages bij deze uitleg

Naar het oordeel van het Hof kan belanghebbende in dit geval terugkomen van het door haar gedane verzoek om geruisloze doorschuiving.

- vernietigt de uitspraak van de Rechtbank, behalve de beslissing omtrent de boetebeschikking;

Hoge Raad: herziening moet ook gezamenlijk

De Hoge Raad vernietigde deze hofuitspraak op 6 november 2026. Voor de inhoudelijke motivering verwijst het arrestHR 2026:1811 naar het gelijktijdige arrestHR 2026:1677 over de echtgenoot. Daarin staat dat een keuze die gezamenlijk moet worden gemaakt, ook alleen gezamenlijk kan worden herzien. Intrekken is eveneens een keuzeherziening. Dat aanslagen nog niet onherroepelijk zijn, maakt een eenzijdige intrekking daarom niet mogelijk. De Hoge Raad noemt daarnaast als uitgangspunten de grenzen bij onherroepelijke aanslagen en bij een herziening die tot een hogere aanslag zou leiden.

Bronpassages bij deze uitleg

Het middel van de Staatssecretaris slaagt op de gronden die zijn vermeld in het arrest dat de Hoge Raad vandaag heeft uitgesproken in de zaak met nummer 23/04950, ECLI:NL:HR:2026:1677.

de gezamenlijke keuze voor toepassing van de doorschuiffaciliteit als bedoeld in artikel 3.63, lid 1, Wet IB 2001, slechts door de overdragers en overnemers gezamenlijk kan worden herzien.

Wat na cassatie nog moest gebeuren

De Hoge Raad verwees de zaak naar het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden voor verdere behandeling. De cassatiebeslissing is dus geen definitieve vaststelling van de uiteindelijke belastingaanslag. De andere klachten van de belanghebbende werden afgewezen. Voor de te lange duur van de cassatieprocedure kreeg zij € 500 immateriële schadevergoeding en € 117 vergoeding van kosten voor het schadeverzoek. Het oude hofbedrag van € 1.883,25 proceskosten moet niet als ongewijzigde einduitkomst worden gepresenteerd.

Bronpassages bij deze uitleg

- vernietigt de uitspraak van het Hof,

- verwijst het geding naar het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden ter verdere behandeling en beslissing van de zaak met inachtneming van dit arrest,

Verhouding tot eerdere rechtspraak

Hier wordt geen afwijking tussen zelfstandige vergelijkingszaken geclaimd. Het betreft de latere cassatie van de besproken hofuitspraak. HR 2026:1811 vernietigt die uitspraak en neemt de inhoudelijke gronden over uit het gelijktijdige arrestHR 2026:1677 in de zaak van de echtgenoot. Daarom is de latere beslissing bepalend voor het hier besproken punt van eenzijdige keuzeherziening.

Bronpassages bij deze uitleg

Naar het oordeel van het Hof kan belanghebbende in dit geval terugkomen van het door haar gedane verzoek om geruisloze doorschuiving.

- vernietigt de uitspraak van het Hof,

Reikwijdte en beperkingen

  • De hoofdbron is de hofuitspraak uit 2023; deze bespreking verwerkt de vernietiging in cassatie op 6 november 2026 en de daarbij overgenomen motivering.
  • De zaak is verwezen. Een uitspraak na verwijzing is hier niet vastgesteld.
  • De oude proceskostenveroordeling en aanslagvermindering van het hof zijn geen definitieve uitkomst na cassatie.
  • De bespreking betreft artikel 3.63 Wet IB 2001 zoals toegepast op de overdracht en aanslag 2013; geen afzonderlijke controle van actuele wetsversies.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.