Uitspraak uitgelegd
Erkenning door biologische vader vernietigen? Hof wijst algemene route via wilsgebrek af
Deze beschikking van het Gerechtshof Den Haag van 20 september 2023 gaat over de grenzen aan vernietiging van erkenning. De moeder wilde haar toestemming aantasten met een beroep op algemene regels over wilsgebreken. Omdat vaststond dat de erkenner de biologische vader was, bood die route volgens het hof geen uitweg uit de bijzondere regeling van artikel 1:205 BW.
- Primaire bron
- ECLI:NL:GHDHA:2023:1889
- Instantie
- Gerechtshof Den Haag
- Uitspraakdatum
- 2023-09-20
- Publicatie bron
- 2023-10-10
In het kort
- De moeder vroeg vernietiging van de erkenning; vaststond dat de man de biologische vader was.
- Het hof laat de bijzondere regeling van artikel 1:205 BW voorgaan op artikel 3:44 BW.
- De gestelde bedreiging of het misbruik van omstandigheden was bovendien niet komen vast te staan.
- De erkenning blijft in stand en ieder draagt de eigen proceskosten.
Waarom deze zaak belangrijk is
De uitspraak verduidelijkt welke regeling voorgaat wanneer een moeder de erkenning door de biologische vader wil aantasten. Het onderscheid met zaken over een niet-biologische erkenner of een zelfstandig verzoek van het kind is essentieel. Daarom worden twee latere toepassingen apart vergeleken; de verschillende uitkomsten volgen niet zonder meer uit een gewijzigde juridische lijn.
Het verzoek ging over een biologische vader
De moeder vroeg vernietiging van de erkenning die de man op 12 november 2020 had gedaan. Tussen partijen stond vast dat hij de biologische vader was. Zij stelde dat haar toestemming onder bedreiging of misbruik van omstandigheden was verkregen. De man betwistte dat. Het hof behandelde het hoger beroep volgens de verzoekschriftprocedure en beoordeelde de afwijzing door de rechtbank.
Bronpassages bij deze uitleg
Tussen partijen staat vast dat de man de biologische vader is van de minderjarige.
het verzoek van de vrouw tot vernietiging van de erkenning gedaan door de man op 12 november 2020 van de minderjarige
Waarom artikel 3:44 BW geen zelfstandige route bood
De moeder beriep zich bij het hof uitdrukkelijk op de algemene regeling voor wilsgebreken in artikel 3:44 BW. Het hof oordeelt dat artikel 1:205 BW de bijzondere regeling voor vernietiging van erkenning vormt en voorgaat. De wetgever heeft daarin juist extra voorwaarden opgenomen, waaronder dat de erkenner niet de biologische vader is. Volgens het hof kan de moeder die voorwaarden niet omzeilen door haar toestemming met een beroep op de algemene regeling aan te tasten.
Bronpassages bij deze uitleg
Naar het oordeel van het hof bestaat er echter geen ruimte voor de toepassing van artikel 3:44 BW naast de regeling van artikel 1:205 BW.
Voorwaarde en grond voor een dergelijke vernietiging is steeds dat de erkenner niet de biologische vader van het kind is (lid 1 aanhef).
De bescherming van de afstammingsband
Het hof legt uit dat de wettelijke terughoudendheid de rechtszekerheid en de juridische band tussen kind en biologische ouder beschermt. Omdat het biologisch vaderschap hier vaststond, kon het verzoek volgens deze regeling niet slagen, ook als de door de moeder gestelde druk zou zijn bewezen. Ten overvloede oordeelt het hof bovendien dat de gestelde bedreiging of het misbruik van omstandigheden ook in hoger beroep niet was komen vast te staan. Dat zijn afzonderlijke redenen; de beschuldigingen worden niet als bewezen feiten gepresenteerd.
Bronpassages bij deze uitleg
Vaststaat echter dat de man de biologische vader van de minderjarige is, zodat aan de in de aanhef van dit artikel gestelde algemene voorwaarde niet wordt voldaan.
de door de vrouw gestelde bedreiging of misbruik van omstandigheden ook in hoger beroep niet is komen vast te staan.
De erkenning bleef in stand
Het hof bekrachtigt het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 4 mei 2022. De erkenning wordt dus niet vernietigd. Het hof wijst ook de door de man gevraagde proceskostenveroordeling af: onvoldoende was gebleken van moedwillig misbruik van procesrecht. Iedere partij draagt de eigen kosten van het hoger beroep.
Bronpassages bij deze uitleg
bekrachtigt het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 4 mei 2022;
compenseert de kosten van het geding in hoger beroep in die zin, dat iedere partij de eigen kosten draagt.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Latere uitspraken verwijzen naar de strikte bijzondere regeling, maar gaan over andere situaties. In RBDHA 2026:16749 vroeg de erkenner zelf vernietiging; de rechtbank vond het ontbreken van biologisch vaderschap onvoldoende onderbouwd en beoordeelde daarnaast, bij verondersteld ontbreken daarvan, zijn beroep op wilsgebreken en artikel 8 EVRM. In RBNHO 2024:2682 stond juist vast dat de erkenner niet de biologische vader was. Het verzoek van de moeder werd afgewezen, maar het afzonderlijke verzoek namens het kind werd toegewezen. Dat laatste is geen afwijking van het hof: in de hoofdzaak stond biologisch vaderschap vast en vroeg de moeder vernietiging.
Bronpassages bij deze uitleg
Tussen partijen staat vast dat de man de biologische vader is van de minderjarige.
Reeds daarom kan het verzoek van de man niet worden toegewezen.
staat voor de rechtbank vast dat de man niet de biologische vader is van [de minderjarige] .
zal het verzoek van de bijzondere curator worden toegewezen
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is een bespreking van een beschikking uit 2023, geen nieuwe uitspraak uit 2026.
- De hoofdzaak betreft een verzoek van de moeder en een erkenner die vaststaand de biologische vader is; andere verzoekers en afstammingssituaties moeten apart worden beoordeeld.
- De gestelde bedreiging en het misbruik van omstandigheden zijn door het hof niet vastgesteld.
- Latere wetswijzigingen en eventuele verdere rechtsmiddelen in deze zaak zijn niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:GHDHA:2023:1889
- ECLI:NL:RBDHA:2026:16749
- ECLI:NL:RBNHO:2024:2682
- Artikel 205 BW
- Artikel 44 BW
- Artikel 59 BW
- Artikel 69 Rv
- Artikel 204 BW
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.