Uitspraak uitgelegd
Draagmoederschap in de VS: geboorteakte en gezamenlijk gezag erkend
De Rechtbank Den Haag erkende op 19 mei 2026 het Amerikaanse ouderschap en gezamenlijke gezag van twee wensouders. Ook de geboorteakte waarop zij als ouders stonden, kon in Nederland worden ingeschreven. De beschikking laat zien dat erkenning van ouderschap, inschrijving van de akte en erkenning van gezag afzonderlijke beoordelingen vergen. De zorgvuldigheid van het traject en de mogelijkheid voor het kind om zijn ontstaansgeschiedenis te achterhalen waren daarbij wezenlijk.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBDHA:2026:16525
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Uitspraakdatum
- 2026-05-19
- Publicatie bron
- 2026-06-22
In het kort
- De rechtbank erkent de Amerikaanse ouderschapsbeslissing en geboorteakte in deze concrete draagmoederschapszaak.
- De bekende identiteit van draagmoeder en eiceldonatrice, onafhankelijk advies en beschikbare zorg dragen het oordeel dat het traject zorgvuldig verliep.
- De akte mag zonder vermelding van de geboortemoeder worden ingeschreven; de Amerikaanse ouderschapsbeslissing wordt als latere vermelding toegevoegd.
- De afzonderlijke Amerikaanse beslissing over gezamenlijk gezag wordt eveneens erkend. De Nederlandse gezagsbepalingen zijn uitvoerbaar bij voorraad.
Waarom deze zaak belangrijk is
De beschikking maakt het onderscheid zichtbaar tussen juridisch ouderschap, registratie van een buitenlandse geboorteakte en ouderlijk gezag. Voor wensouders is vooral van belang welke stukken en waarborgen de rechtbank in deze zaak overtuigden. De uitkomst sluit aan bij de Haagse beschikking uit 2024 over inschrijving zonder geboortemoeder; zij geeft geen algemene garantie dat ieder buitenlands draagmoederschapstraject wordt erkend.
Wat vroegen de wensouders?
De wensouders verzochten om erkenning van hun in Nevada vastgestelde ouderschap, inschrijving van de Amerikaanse geboorteakte en erkenning van hun gezamenlijke gezag. Het kind was in 2024 geboren uit een draagmoeder, met een eicel van een bekende donatrice en een zaadcel van een van de wensouders. De Rechtbank Den Haag besliste op 19 mei 2026 over de Nederlandse erkenning en registratie. Zij stelde het ouderschap dus niet voor het eerst vast door een Nederlandse adoptie.
Bronpassages bij deze uitleg
waarbij gebruik is gemaakt van een zaadcel van [verzoeker 1] en een eicel van een eiceldonatrice.
Het belang van verzoekers is erin gelegen dat zij in Nederland als wettige ouders van [minderjarige 2] zullen worden erkend en geregistreerd.
Waarom werd de Amerikaanse ouderschapsbeslissing erkend?
De rechtbank beoordeelde de Amerikaanse beslissing van 1 februari 2024 aan de hand van artikel 10:100 BW. Zij onderzocht de aanknoping met de Verenigde Staten, de behoorlijke rechtspleging en de Nederlandse openbare orde. Het traject vond in de Verenigde Staten plaats en de draagmoeder woonde daar. Er waren geen aanwijzingen voor een ondeugdelijke procedure. Dat de Amerikaanse beslissing het moederschap van de draagmoeder ontkent, terwijl de Nederlandse wet die route niet kent, maakte erkenning volgens de rechtbank op zichzelf niet onverenigbaar met de openbare orde.
Bronpassages bij deze uitleg
Niet is gebleken dat aan de procedure geen behoorlijk onderzoek of behoorlijke rechtspleging vooraf is gegaan.
De omstandigheid dat de Nederlandse wet ontkenning van het moederschap van de moeder uit wie het kind geboren is niet kent, is onvoldoende om aan te nemen dat sprake is van onverenigbaarheid met de openbare orde.
Welke waarborgen waren voor het kind en de draagmoeder van belang?
De rechtbank achtte het traject zorgvuldig op basis van de concrete stukken. De namen en contactgegevens van de draagmoeder en eiceldonatrice waren bekend. De betrokkenen hadden onafhankelijk juridisch advies ontvangen; voor de draagmoeder waren medische zorg en psychologische bijstand geregeld. De wensouders hadden ook na de geboorte contact met beide vrouwen, die meewerkten aan het onderzoek van de Raad voor de Kinderbescherming. Samen met de vastgestelde biologische band met een wensouder maakte dit de volledige ontstaansgeschiedenis voor het kind achterhaalbaar. De enkele aanwezigheid van een buitenlandse geboorteakte was dus niet het hele onderzoek.
Bronpassages bij deze uitleg
Bij dat oordeel betrekt de rechtbank onder meer dat de naam van zowel de eiceldonatrice als de draagmoeder en hun contactgegevens bekend zijn.
De eiceldonatrice, de draagmoeder en de wensouders hebben bovendien onafhankelijk juridisch advies ontvangen en voor de draagmoeder was medische zorg en psychologische bijstand geregeld.
Inschrijving zonder de geboortemoeder op de buitenlandse akte
Ook de Amerikaanse geboorteakte, waarop de wensouders staan, kwam voor erkenning in aanmerking. De rechtbank paste daarvoor de erkenningsregeling van artikel 10:101 BW naar analogie toe. Het ontbreken van de geboortemoeder op die akte verhinderde de inschrijving niet. De stappen van het traject bleven volgens de rechtbank terug te vinden via de vermelde en bewaarde rechterlijke beslissingen. Zij gelastte daarom de inschrijving in Den Haag, met een latere vermelding van de Amerikaanse ouderschapsbeslissing. Een afzonderlijke vaststelling van de geboortegegevens was hierdoor niet nodig.
Bronpassages bij deze uitleg
Voor de vraag of de Amerikaanse geboorteakte van [minderjarige 2] erkend kan worden, zal de rechtbank de in boek 10:101 BW geplaatste erkenningsregeling naar analogie toepassen.
Hieruit volgt dat het ontbreken van de geboortemoeder op de akte niet in de weg staat aan inschrijving van de Amerikaanse geboorteakte van [minderjarige 2] in het register van geboorten van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage.
bepaalt dat de ambtenaar op voornoemde akte een (latere) vermelding plaatst van voornoemde Amerikaanse beslissing,
Het gezamenlijke gezag werd afzonderlijk beoordeeld
Voor het gezag keek de rechtbank naar de Amerikaanse beslissing van 4 april 2024. Zij toetste afzonderlijk of de bevoegdheid internationaal aanvaardbaar was, de procedure behoorlijk was, erkenning de openbare orde respecteerde en geen onverenigbare eerdere beslissing bestond. Aan alle vier de voorwaarden was volgens de rechtbank voldaan. Het gezamenlijk gezag bleef volgens de door haar toegepaste verdragsregel bestaan toen het gezin naar Nederland kwam. Het dictum erkent de Amerikaanse gezagsbeslissing, stelt het gezamenlijke gezag vast en draagt registratie op. Alleen de gezagsbepalingen zijn uitdrukkelijk uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Bronpassages bij deze uitleg
De rechtbank is van oordeel dat de Amerikaanse beslissing aan alle vier de vereisten voldoet.
stelt vast dat verzoekers gezamenlijk zijn belast met het gezag over [minderjarige 2] ;
verklaart deze beschikking ten aanzien van deze gezagsbepalingen uitvoerbaar bij voorraad;
Verhouding tot eerdere rechtspraak
In de volledig gelezen beschikking van 29 april 2024 erkende dezelfde rechtbank eveneens een Amerikaanse geboorteakte met twee wensvaders en zonder geboortemoeder. Zij achtte de bewaarde en vermelde beslissingen voldoende om het traject voor het kind achterhaalbaar te houden. In de zaak van mei 2026 refereerde de ambtenaar zich onder verwijzing naar die eerdere beslissing aan het oordeel van de rechtbank. De uitkomst over erkenning en inschrijving is hiermee in lijn. De Amerikaanse juridische stappen verschillen: de zaak uit 2024 omvatte onder meer een adoptie door de tweede wensvader. De huidige zaak bevat bovendien een afzonderlijke beoordeling van de Amerikaanse gezagsbeslissing. Deze vergelijking stelt geen uniforme lijn van alle rechters vast.
Bronpassages bij deze uitleg
De ambtenaar heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank onder verwijzing naar de uitspraak van deze rechtbank van 29 april 2024 (ECLI:NL:RBDHA:2024:6851).
Uit het voorgaande volgt dat het ontbreken van de geboortemoeder op de akte niet in de weg staat aan inschrijving van de Amerikaanse vervangende geboorteakte in de registers van geboorte van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage.
Verzoeker [naam 2] heeft blijkens deze beslissingen als partner van de biologische vader in het juridisch ouderschap door middel van een adoptie gedeeld.
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is een beschikking van 19 mei 2026 over één met stukken onderbouwd traject in Nevada, geen algemene voorafgaande goedkeuring van draagmoederschap in de Verenigde Staten.
- De rechtbank maakte onderscheid tussen ouderschap, inschrijving van de geboorteakte en gezag. Erkenning van de ene beslissing vervangt de beoordeling van de andere niet.
- De bespreking beschrijft het recht zoals de rechtbank het toepaste. De latere stand van het in de beschikking besproken wetsvoorstel en een eventueel hoger beroep zijn niet afzonderlijk vastgesteld.
- De vergelijking betreft de specifiek gelezen Haagse beschikking uit 2024 en is geen uitputtend overzicht van de rechtspraak.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:RBDHA:2026:16525
- ECLI:NL:RBDHA:2024:6851
- Artikel 20b BW
- Artikel 25 BW
- Artikel 26 BW
- Artikel 26b BW
- Artikel 100 BW
- Artikel 101 BW
- Artikel 270 Rv
- Artikel 3 Rv
- Artikel 798 Rv
- Artikel 20 BW
- Artikel 6 EVRM
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.