Uitspraak uitgelegd
Bussluis Amstelveen: verkeersbesluit uit 2023 vernietigd
Een bussluis die doorgaand verkeer vermindert, kan toch op een ondeugdelijk verkeersbesluit berusten. Dat oordeelde de rechtbank Amsterdam op 20 mei 2025 over de afsluiting bij de Sint Urbanuskerk in Amstelveen. Het college had de verkeersgevolgen van een alternatieve locatie onvoldoende onderzocht en mocht de oude bewonerspeiling niet laten meewegen. Het besluit werd vernietigd, maar de bussluis mocht tijdelijk blijven liggen.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBAMS:2025:3241
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Uitspraakdatum
- 2025-05-20
- Publicatie bron
- 2025-05-23
In het kort
- De rechtbank Amsterdam vernietigde het verkeersbesluit van 31 januari 2023 over de bussluis bij de Sint Urbanuskerk wegens onzorgvuldige voorbereiding en onvoldoende motivering.
- De verkeersgevolgen van een bussluis bij de Beneluxbaan waren onvoldoende onderzocht, vooral de gewijzigde routes van bestemmingsverkeer.
- De oude bewonerspeiling mocht niet meewegen, omdat de deelnemers onvoldoende waren geïnformeerd over de verkeersgevolgen van de varianten.
- De bussluis hoefde niet onmiddellijk weg: de feitelijke uitvoering bleef bij voorlopige voorziening tot uiterlijk zes maanden na verzending van de uitspraak in stand.
Waarom deze zaak belangrijk is
Wilde het college de bestaande locatie behouden, dan moest het de keuze beter onderbouwen en de gevolgen van de onderzochte alternatieve locatie zichtbaar meewegen. Een bewonersvoorkeur op basis van onvolledige informatie kon dat niet vervangen. Voor omwonenden betekende een gegrond beroep niet dat de bussluis direct weg moest of dat de rechter een andere locatie aanwees.
Een tweede besluit over dezelfde bussluis
De bussluis bij de Sint Urbanuskerk lag er sinds november 2021. De eisers woonden in de wijk en ondervonden extra verkeer als gevolg van die afsluiting. De rechtbank had het eerste verkeersbesluit al op 8 november 2022 vernietigd. Met het nieuwe besluit van 31 januari 2023 koos het college ervoor dezelfde situatie te behouden.
Bronpassages bij deze uitleg
De bussluis is in november 2021 aangelegd.
Zij wonen in de wijk en ondervinden in meer of mindere mate de gevolgen door de toename van verkeer als gevolg van de bussluis. Deze rechtbank heeft in haar uitspraak van 8 november 2022 het beroep gegrond verklaard en het besluit vernietigd.
Met het verkeersbesluit van 31 januari 2023 heeft het college besloten om de huidige situatie in stand te laten.
heeft het college besloten om de knip te realiseren ter hoogte van de Sint Urbanuskerk.
Het college kiest, maar moet de belangen zichtbaar afwegen
De keuze voor een verkeersmaatregel en een locatie is aan het college, niet aan de rechtbank. Het college heeft daarbij beoordelingsruimte en hoeft niet te bewijzen dat de maatregel absoluut noodzakelijk is. Wel moet het besluit laten zien welke belangen meespelen en hoe die tegen elkaar zijn afgewogen. Voor deze bussluis moest het college de voor- en nadelen van de onderzochte varianten inzichtelijk maken en uitleggen waarom de gekozen oplossing de voorkeur kreeg. Beleidsruimte is dus geen vrijstelling van een concrete belangenafweging.
Bronpassages bij deze uitleg
Het is niet aan de rechtbank om te bepalen of er een verkeersbesluit moet worden genomen, en als dat wel gebeurt, welke variant dan de beste is. Het is aan het college om dat te bepalen.
Op grond van vaste rechtspraak van de hoogste bestuursrechter heeft een bestuursorgaan bij het nemen van een verkeersbesluit beoordelingsruimte bij de uitleg van de in artikel 2, eerste en tweede lid, van de Wvw 1994 genoemde begrippen.
De absolute noodzaak hoeft niet te worden aangetoond.
In het verkeersbesluit moet het college de verschillende belangen die meespelen duidelijk benoemen, en ook kenbaar tegen elkaar afwegen. In dit geval moet uit het besluit duidelijk worden welke voor- en nadelen er kleven aan de verschillende varianten waaruit het college kiest.
Vervolgens moet het college in het besluit onderbouwen waarom het uiteindelijk voor de gekozen variant kiest.
Bestemmingsverkeer bij de Beneluxbaan bleef buiten beeld
Het college had de gevolgen voor sluipverkeer bij de variant met een snelheid van 30 kilometer per uur en de bestaande bussluis wel onderzocht. De alternatieve locatie bij de Beneluxbaan was echter onvoldoende in beeld gebracht: onduidelijk bleef hoe bestemmingsverkeer daar zou rijden en welke extra verkeersdrukte dit in de aangrenzende wijk zou geven. Het aanvullende rapport keek alleen naar de bestaande situatie. De conclusie dat de nadelige gevolgen daarvan leken mee te vallen, maakte een vergelijking met de Beneluxbaanvariant niet overbodig. De gevolgen van beide locaties moesten kenbaar tegen elkaar worden afgewogen.
Bronpassages bij deze uitleg
het college het sluipverkeer wel heeft onderzocht ten aanzien van de variant waarbij er geen knip wordt aangebracht (de 30 km/u variant), en ten aanzien van de huidige situatie waarbij een knip in de vorm van een bussluis is aangebracht ter hoogte van de Sint Urbanuskerk.
Goudappel Coffeng heeft in haar aanvullend onderzoek immers niet gekeken naar de gevolgen van een knip bij de Beneluxbaan, zij heeft alleen de huidige situatie beoordeeld.
Niet is onderzocht op welke manier, bestemmingsverkeer gaat rijden bij een knip ter hoogte van de Beneluxbaan.
Bijvoorbeeld, niet is gekeken naar de extra verkeersdrukte in de wijk die direct grenst aan de knip ter hoogte van de Beneluxbaan.
Hoewel Goudappel Coffeng oordeelde dat de nadelige effecten lijken mee te vallen, moeten deze effecten alsnog kenbaar worden afgewogen tegen de effecten van de variant waarbij de knip ter hoogte van de Beneluxbaan komt.
Oude bewonerspeiling mocht niet meewegen
Het college gebruikte de oude bewonerspeiling niet meer als doorslaggevend argument, maar nog wel als een van de redenen voor de locatiekeuze. Dat herstelde het gebrek niet. De bewoners hadden het advies van Goudappel Coffeng niet gekregen en waren onvoldoende geïnformeerd over de verkeersgevolgen van de drie varianten. Daarom mocht deze peiling ook niet als ondersteunend argument dienen. Wilde het college de bewonerswensen bij een volgend besluit laten meewegen, dan moest het de varianten met uitleg over hun verkeersgevolgen opnieuw voorleggen.
Bronpassages bij deze uitleg
De rechtbank stelt vast dat het college de uitslag van het draagvlakonderzoek in het verkeersbesluit van 31 januari 2023 niet langer doorslaggevend vindt. De uitslag is nu één van de argumenten om te kiezen voor de knip bij de Sint Urbanuskerk.
De rechtbank is van oordeel dat het draagvlakonderzoek geen rol kan spelen bij de besluitvorming, omdat aan de bewoners niet het advies van Goudappel Coffeng is voorgelegd. De bewoners waren niet voldoende geïnformeerd over de verkeerskundige gevolgen van de drie voorgelegde varianten.
Indien het college de wens van de bewoners alsnog wil laten meewegen bij het nemen van een nieuw verkeersbesluit, zal het college opnieuw varianten, met een uiteenzetting van de verkeerskundige gevolgen van de voorgelegde varianten, aan de bewoners moeten voorleggen.
Vernietiging betekende geen onmiddellijke verwijdering
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het verkeersbesluit van 31 januari 2023 wegens onzorgvuldige voorbereiding en een ondeugdelijke motivering. Zij bepaalde echter bij voorlopige voorziening dat de feitelijke uitvoering tot uiterlijk zes maanden na de dag van verzending van de uitspraak in stand bleef. De bussluis hoefde dus niet onmiddellijk te verdwijnen. Voor die tijdelijke keuze telden onder meer de sterke verkeersafname op de hoofdroute en het oordeel dat de situatie in de woonstraten op dat moment niet onhoudbaar was. De tijdelijke instandhouding was geen definitieve goedkeuring van de locatie.
Bronpassages bij deze uitleg
Het beroep van eisers is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met artikel 3:2 en 3:46 van de Awb. Dit betekent dat het college het verkeersbesluit onzorgvuldig heeft voorbereid en niet deugdelijk heeft gemotiveerd.
- vernietigt het bestreden verkeersbesluit van 31 januari 2023;
- bepaalt bij wijze van voorlopige voorziening dat de feitelijke uitvoering van het verkeersbesluit van 31 januari 2023 in stand blijft tot uiterlijk zes maanden na de dag van verzending van deze uitspraak;
Ten eerste blijkt dat het verkeer op de Noorddammerlaan en de [adres] aanzienlijk is afgenomen. Een belangrijk doel van het college is dus bereikt.
Daaruit leidt de rechtbank af dat de situatie op dit moment niet onhoudbaar is.
De rechtbank benadrukt dat deze voorlopige voorziening niet betekent dat de rechtbank voorziet dat de huidige situatie met een bussluis ter hoogte van de Sint Urbanuskerk uiteindelijk de voorkeur zal hebben.
Een nieuw verkeersbesluit bleef een keuze van het college
De rechtbank droeg het college niet onvoorwaardelijk op een nieuw verkeersbesluit te nemen. Als het college niets zou doen, moest de bussluis na afloop van de tijdelijke bescherming verdwijnen. Wilde het wel een verkeersmaatregel treffen, dan was daarvoor een nieuw besluit nodig. Daarbij kon het opnieuw voor de locatie bij de kerk kiezen, mits die keuze weloverwogen en goed onderbouwd was. De rechtbank verlangde niet dat het college opnieuw de uniforme openbare voorbereidingsprocedure doorliep.
Bronpassages bij deze uitleg
Het is aan het college om te bepalen wat er nu moet gebeuren. Doet het college niets, dan moet de bussluis verwijderd worden en ontstaat de situatie zoals die was voordat de bussluis werd aangelegd.
Als het college alsnog een verkeersmaatregel wil treffen, zal het college een nieuw verkeersbesluit moeten nemen.
Als het college daarvoor kiest, verplicht de rechtbank het college niet op opnieuw toepassing te geven aan afdeling 3.4. van de Awb.
Een van de mogelijkheden is dat het college opnieuw besluit dat er een knip moet komen bij de Sint Urbanuskerk, zoals dat nu het geval is.
Zoals de rechtbank eerder opmerkte, is dat niet aan de rechtbank, maar is het aan het college om, weloverwogen en goed onderbouwd, te bepalen of en zo ja welk verkeersbesluit genomen wordt.
Hoger beroep: vernietiging bevestigd, nieuw besluit houdt stand
In het latere hoger beroep bevestigde de Afdeling bestuursrechtspraak op 22 juli 2026 de uitspraak van de rechtbank. Een afzonderlijk vervangingsbesluit van 11 november 2025 behield dezelfde locatie en hield na breder verkeersonderzoek wel stand: de beroepen van de al procederende tegenstanders waren ongegrond. De Afdeling vernietigde echter de besluiten op bezwaar van 26 maart 2026. Het college had die bezwaren niet zelf mogen behandelen, omdat het vervangingsbesluit op grond van artikel 6:19, eerste lid, in samenhang met artikel 6:24 Awb bij het lopende hoger beroep hoorde. De beroepen van een andere groep, die niet tegen het besluit uit 2023 was opgekomen, waren niet-ontvankelijk. Het aanvaarden van het nieuwe verkeersbesluit berustte dus op een aangevulde onderzoeksbasis, niet op het alsnog geldig verklaren van het vernietigde besluit uit 2023.
Bronpassages bij deze uitleg
Uitgesproken in het openbaar op 22 juli 2026
III. bevestigt de aangevallen uitspraak;
Met het vervangingsbesluit van 11 november 2025 heeft het college opnieuw besloten om door middel van het treffen van een fysieke maatregel een bussluis aan te brengen op de Noorddammerlaan-Legmeerdijk ter hoogte van de Sint Urbanuskerk.
Omdat Goudappel Coffeng de situatie enkel heeft bezien vanuit het perspectief van doorgaand (sluip)verkeer kon het college daar niet meer alleen op afgaan. Daarom heeft het advies ingewonnen van Bono Traffics die een breder perspectief ten grondslag heeft gelegd aan zijn rapport.
V. verklaart de beroepen van rechtswege van [appellant sub 1A], [appellant sub 1B], [appellant sub 1C], [appellant sub 1D], [appellant sub 1E], en [appellant sub 1F] tegen het besluit van 11 november 2025 met kenmerk: Z25-134926, ongegrond.
IV. vernietigt de besluiten van 26 maart 2026;
Het door het college hangende het hoger beroep genomen besluit van 11 november 2025 is een besluit als bedoeld in artikel 6:19, eerste lid, in samenhang gelezen met artikel 6:24, van de Awb.
dat het college zich ten onrechte bevoegd heeft geacht bezwaren tegen dat besluit in behandeling te nemen en dat het zich ten onrechte bevoegd heeft geacht een beslissing op deze bezwaren te nemen
[partij C] en anderen hebben geen beroep ingesteld tegen het besluit van 31 januari 2023. Daarmee worden zij geacht te hebben berust in dat besluit.
Het als beroep aangemerkte reële bezwaar van [partij C] en anderen is daarom niet-ontvankelijk.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
De rechtbank volgt de in 2016 door de Afdeling bestuursrechtspraak beschreven combinatie van bestuurlijke ruimte en een inzichtelijke belangenafweging. De vernietiging sluit ook aan bij de eerdere uitspraak over dezelfde bussluis uit 2022. In 2026 bevestigde de Afdeling de uitspraak uit 2025. Het toen wel aanvaarde vervangingsbesluit berustte op breder verkeerskundig onderzoek. Die andere uitkomst betreft dus een ander besluit met een aangevulde onderbouwing, niet een aangetoonde koerswijziging. Deze vergelijking is beperkt tot de drie aangeleverde uitspraken.
Bronpassages bij deze uitleg
Op grond van vaste rechtspraak van de hoogste bestuursrechter heeft een bestuursorgaan bij het nemen van een verkeersbesluit beoordelingsruimte bij de uitleg van de in artikel 2, eerste en tweede lid, van de Wvw 1994 genoemde begrippen.
Nadat het bestuursorgaan heeft vastgesteld welke verkeersbelangen in welke mate naar zijn oordeel bij het besluit dienen te worden betrokken, dient het die belangen tegen elkaar af te wegen.
overwogen dat aan het college bij het nemen van een verkeersbesluit beleidsvrijheid toekomt en beoordelingsruimte bij de uitleg van de begrippen als 'veiligheid op de weg', 'bruikbaarheid (van de weg)' en 'vrijheid van het verkeer'.
Voldoende is dat met het verkeersbesluit de eraan ten grondslag gelegde belangen, bedoeld in artikel 2, eerste en tweede lid, van de Wvw 1994 worden gediend en dat inzichtelijk is gemaakt op welke wijze alle betrokken belangen tegen elkaar zijn afgewogen.
Dit betekent dat het college het verkeersbesluit onzorgvuldig heeft voorbereid en niet deugdelijk heeft gemotiveerd. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden verkeersbesluit.
Het verkeersbesluit is daarmee ook gebrekkig gemotiveerd. De rechtbank zal het verkeersbesluit daarom vernietigen.
III. bevestigt de aangevallen uitspraak;
Omdat Goudappel Coffeng de situatie enkel heeft bezien vanuit het perspectief van doorgaand (sluip)verkeer kon het college daar niet meer alleen op afgaan. Daarom heeft het advies ingewonnen van Bono Traffics die een breder perspectief ten grondslag heeft gelegd aan zijn rapport.
V. verklaart de beroepen van rechtswege van [appellant sub 1A], [appellant sub 1B], [appellant sub 1C], [appellant sub 1D], [appellant sub 1E], en [appellant sub 1F] tegen het besluit van 11 november 2025 met kenmerk: Z25-134926, ongegrond.
Reikwijdte en beperkingen
- De vergelijking is beperkt tot de drie aangeleverde uitspraken en vormt geen uitputtend onderzoek naar de rechtspraak over verkeersbesluiten.
- De toegepaste wetsteksten zijn aan de uitspraken ontleend; de geldende wetsversie is niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:RBAMS:2025:3241
- ECLI:NL:RBAMS:2022:6417
- ECLI:NL:RVS:2016:589
- ECLI:NL:RVS:2026:4288
- ECLI:NL:RBAMS:2022:6417.
- ECLI:NL:RVS:2016:589.
- Artikel 3:2 Awb
- Artikel 3:46 Awb
- Artikel 8:72 Awb
- Artikel 2 WVW
- Artikel 21 BABW
- Artikel 6:19 Awb
- Artikel 6:24 Awb
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.