Uitspraak · Omgevingsrecht

Raad van State, 18 november 2026 – Bij besluit van 17 januari 2023 heeft het college

ECLI:NL:RVS:2026:6787Zaaknummer 202504025/1/A2

Instantie
Raad van State
Datum uitspraak
18 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
202504025/1/A2
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Omgevingsrecht
Procedure
Hoger beroep
Hoofdwetsartikel
Artikel 7:12 Awb
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Bij besluit van 17 januari 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Haarlem de aanvraag van [appellant A] om een vergunning te verlenen voor het verbouwen van de woning aan de [locatie] naar twee of meer zelfstandige woonruimten afgewezen. [appellant A] en [appellant B] zijn eigenaren van de woning aan de [locatie] (de woning) in Haarlem. Zij hebben een aanvraag ingediend voor het verbouwen van de woning tot twee of meer zelfstandige woonruimten. [appellant A] en [appellant B] zijn beiden ziek en willen, op termijn, op de begane grond gaan wonen zodat zij een gelijkvloerse woning hebben. De twee woningen die zij daarboven willen realiseren zijn bestemd voor hun zonen zodat zij voor hen kunnen zorgen. Op grond van de Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Haarlem 2022 (de Huisvestingsverordening), zoals deze gold van 2 mei 2023 tot en met 31 december 2025, en van toepassing was ten tijde van het besluit van 21 november 2023, mogen woonruimten niet zonder vergunning worden verbouwd tot twee of meer woonruimten. [appellant A] en [appellant B] betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college de woningvormingsvergunning in redelijkheid heeft kunnen weigeren.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. verklaart het hoger beroep gegrond;

II. vernietigt de uitspraak van de rechtbank Noord-­Holland van 19 mei 2025 in zaak nr. 23/7624;

III. verklaart het beroep gegrond;

IV. vernietigt het besluit van 21 november 2023, kenmerk: JZ/2023/273333;

V. draagt het college van burgemeester en wethouders van Haarlem op om binnen zes weken na verzending van deze uitspraak met inachtneming van wat daarin is overwogen een nieuw besluit op bezwaar te nemen en dit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken;

VI. veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Haarlem tot vergoeding van bij [appellant A] en [appellant B] in verband met de behandeling van het beroep en hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 3.736,00 geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand;

VII. gelast dat het college van burgemeester en wethouders van Haarlem aan [appellant A] en [appellant B] het door hen voor de behandeling van het beroep en het hoger beroep betaalde griffierecht ten bedrage van € 473,00 vergoedt.

Aldus vastgesteld door mr. W. den Ouden, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. S. Yildiz, griffier.

w.g. Den Ouden

lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Yildiz

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

594-1190

Volledige tekst

202504025/1/A2.

Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING

BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

[appellant A] en [appellant B], wonend in Haarlem,

appellanten,

tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-­Holland van 19 mei 2025 in zaak nr. 23/7624 in het geding tussen:

[appellanten],

en

het college van burgemeester en wethouders van Haarlem.

Procesverloop

Bij besluit van 17 januari 2023 heeft het college de aanvraag van [appellant A] om een vergunning te verlenen voor het verbouwen van de woning aan de [locatie] naar twee of meer zelfstandige woonruimten afgewezen.

Bij besluit van 21 november 2023 heeft het college het door [appellant A] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.

Bij mondelinge uitspraak van 19 mei 2025 heeft de rechtbank het door [appellant A] en [appellant B] daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.

Tegen deze uitspraak hebben [appellant A] en [appellant B] hoger beroep ingesteld.

Het college en [partij] hebben een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

[partij] heeft een nader stuk ingediend.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 17 september 2026, waar [appellant A] en [appellant B], bijgestaan door mr. N.J. Loekemeijer, advocaat in Haarlem, en het college, vertegenwoordigd door mr. E.S. Ruesen, H. van Horik en B. Kooij zijn verschenen. Verder zijn op de zitting [partij], bijgestaan door mr. L.M. van Rooij en [gemachtigden] gehoord.

Overwegingen

Inleiding

1. [appellant A] en [appellant B] zijn eigenaren van de woning aan de [locatie] (de woning) in Haarlem. Zij hebben een aanvraag ingediend voor het verbouwen van de woning tot twee of meer zelfstandige woonruimten. [appellant A] en [appellant B] zijn beiden ziek en willen, op termijn, op de begane grond gaan wonen zodat zij een gelijkvloerse woning hebben. De twee woningen die zij daarboven willen realiseren zijn bestemd voor hun zonen zodat zij voor hen kunnen zorgen.

2. Op grond van de Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Haarlem 2022 (de Huisvestingsverordening), zoals deze gold van 2 mei 2023 tot en met 31 december 2025, en van toepassing was ten tijde van het besluit van 21 november 2023, mogen woonruimten niet zonder vergunning worden verbouwd tot twee of meer woonruimten.

3. Het college heeft de aanvraag bij besluit van 17 januari 2023 afgewezen. Bij besluit van 21 november 2023 heeft het college, onder verwijzing naar het advies van de bezwaarschriftencommissie, de afwijzing gehandhaafd. Het college heeft daaraan artikel 3.1.5, eerste lid, onder a, b, d en f, en tweede lid, van de Huisvestingsverordening, zoals deze luidde na de wijziging van 2 mei 2023, ten grondslag gelegd. Volgens het college weegt het belang van het behoud van de samenstelling van de woonruimtevoorraad zwaarder dan het belang dat met de woningvorming wordt gediend, blijft na woningvorming niet ten minste één woning met een gebruiksoppervlakte van 80 m² of meer over en bedraagt de gebruiksoppervlakte van de oorspronkelijke woning minder dan 140 m².

De aangevallen uitspraak

4. De rechtbank heeft overwogen dat het college, ongeacht of aan de overige voorwaarden van de Huisvestingsverordening wordt voldaan, het belang van het behoud van het schaarse aanbod van eengezinswoningen moet afwegen tegen het belang van [appellant A] en [appellant B] bij de gevraagde vergunning tot woningvorming. De rechtbank heeft geoordeeld dat het college de gevraagde woningvormingsvergunning in redelijkheid heeft kunnen weigeren. Het college heeft het belang van de leefbaarheid van de buurt zwaarder mogen laten wegen dan het persoonlijke belang van [appellant A] en [appellant B]. Door het verlenen van de vergunning zouden permanent twee extra woningen ontstaan, wat onder meer door een grotere parkeerbehoefte en afvalafvoer tot een verdere belasting van de openbare ruimte zou leiden. De rechtbank heeft verder overwogen dat het belang van [appellant A] en [appellant B] bij het zelfstandig huisvesten van hun zonen is dat deze mantelzorg kunnen verlenen. Dat kan echter ook zonder woningvormingsvergunning worden bereikt. De woning kan namelijk zonder woningvormingsvergunning bouwkundig worden gesplitst in twee zelfstandige woningen en voor het huisvesten van twee gezinnen is het hebben van een eigen adres geen vereiste.

Hoger beroep en de beoordeling ervan

5. [appellant A] en [appellant B] betogen dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college de woningvormingsvergunning in redelijkheid heeft kunnen weigeren. Zij voeren hierover aan dat de rechtbank ten onrechte ervan is uitgegaan dat hun belang ook zonder die vergunning kan worden verwezenlijkt. Verder betogen zij dat de rechtbank hun belang bij de zelfstandige huisvesting van hun zoons, mede met het oog op het verlenen van mantelzorg, onjuist heeft beoordeeld. Ook is door de rechtbank, volgens [appellant A] en [appellant B], niet onderkend dat het college hun individuele belang onvoldoende heeft afgewogen tegen de algemene belangen van het behoud of de samenstelling van de woonruimtevoorraad en de leefbaarheid. Volgens hen heeft het college zich ten onrechte op het standpunt gesteld dat woningvorming leidt tot een onaanvaardbare aantasting van de leefbaarheid. Uit de door hen overgelegde onderzoeken volgt namelijk dat de gevolgen voor parkeren, geluidsisolatie en afvalinzameling kunnen worden opgevangen. Bovendien is niet bekeken of eventuele nadelige gevolgen kunnen worden beperkt door voorwaarden of voorschriften aan de vergunning te verbinden.

6. De Afdeling beoordeelt eerst het betoog van [appellant A] en [appellant B] dat de rechtbank ten onrechte ervan is uitgegaan dat hun belang ook zonder woningvormingsvergunning kan worden verwezenlijkt.

6.1. De rechtbank heeft overwogen dat het belang van [appellant A] en [appellant B] bij het zelfstandig huisvesten van hun zonen ook zonder woningvormingsvergunning kan worden verwezenlijkt, omdat de woning zonder die vergunning bouwkundig kan worden gesplitst. Op de zitting bij de Afdeling is door het college echter desgevraagd meegedeeld dat voor de door [appellant A] en [appellant B] beoogde woonsituatie met twee afzonderlijke huishoudens in een bouwkundig gesplitste woning wel een woningvormingsvergunning is vereist. De rechtbank is daarom van een onjuist uitgangspunt uitgegaan. Het betoog slaagt.

6.2. [appellant A] en [appellant B] betogen verder dat de rechtbank niet heeft onderkend dat het college hun individuele belangen onvoldoende heeft afgewogen tegen de algemene belangen van het behoud van de samenstelling van de woonruimtevoorraad en de leefbaarheid.

6.3. De rechtbank heeft overwogen dat het college, ongeacht of aan alle voorwaarden van de Huisvestingsverordening wordt voldaan, het belang van het behoud van het schaarse aanbod van eengezinswoningen dient af te zetten tegen het belang van [appellant A] en [appellant B] bij de gevraagde woningvorming. Tegen deze overweging heeft het college geen hoger beroep ingesteld. De Afdeling gaat bij de beoordeling van het betoog daarom uit van het oordeel van de rechtbank dat het college het belang van het behoud van het schaarse aanbod van eengezinswoningen dient af te wegen tegen het belang van [appellant A] en [appellant B].

6.4. De Afdeling is van oordeel dat het college in het besluit van 21 november 2023 onvoldoende heeft gemotiveerd welk gewicht aan het individuele belang van [appellant A] en [appellant B] is toegekend. Het college heeft de nadruk gelegd op het belang van het behoud van de samenstelling van de woonruimtevoorraad en heeft verder zonder nadere toelichting gesteld dat de mantelzorgfunctie ook zonder een vergunning om de huidige woning tot drie aparte woningen om te vormen kan worden uitgevoerd. Ook heeft het college onvoldoende gemotiveerd waarom de bezwaren tegen vergunningverlening niet kunnen worden ondervangen door voorschriften aan de vergunning te verbinden. De rechtbank heeft niet onderkend dat het besluit op bezwaar in zoverre onvoldoende is gemotiveerd. Het betoog slaagt.

Conclusie

7. Het hoger beroep is gegrond. Wat [appellant A] en [appellant B] voor het overige hebben aangevoerd, behoeft geen bespreking meer. De uitspraak van de rechtbank zal worden vernietigd. Doende wat de rechtbank zou behoren te doen, zal de Afdeling het beroep gegrond verklaren en het besluit van 21 november 2023 vernietigen wegens strijd met artikel 7:12, eerste lid, van de Awb. Het college dient met inachtneming van deze uitspraak een nieuw besluit op bezwaar te nemen. Daartoe zal de Afdeling een termijn stellen.

8. Het college moet de proceskosten vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. verklaart het hoger beroep gegrond;

II. vernietigt de uitspraak van de rechtbank Noord-­Holland van 19 mei 2025 in zaak nr. 23/7624;

III. verklaart het beroep gegrond;

IV. vernietigt het besluit van 21 november 2023, kenmerk: JZ/2023/273333;

V. draagt het college van burgemeester en wethouders van Haarlem op om binnen zes weken na verzending van deze uitspraak met inachtneming van wat daarin is overwogen een nieuw besluit op bezwaar te nemen en dit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken;

VI. veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Haarlem tot vergoeding van bij [appellant A] en [appellant B] in verband met de behandeling van het beroep en hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 3.736,00 geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand;

VII. gelast dat het college van burgemeester en wethouders van Haarlem aan [appellant A] en [appellant B] het door hen voor de behandeling van het beroep en het hoger beroep betaalde griffierecht ten bedrage van € 473,00 vergoedt.

Aldus vastgesteld door mr. W. den Ouden, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. S. Yildiz, griffier.

w.g. Den Ouden

lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Yildiz

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

594-1190

Wetsartikelen in deze uitspraak

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.