Uitspraak · Civiel recht
Rechtbank Rotterdam, 16 november 2026 – Beperkingsprocedure duwboot “Iris” (en twee aanhaakprocedures)
ECLI:NL:RBROT:2026:16144Zaaknummer C/10/721464 HA RK 26-567, C/10/724027 HA RK 26-760, C/10/727275 HA RK 26-967
- Instantie
- Rechtbank Rotterdam
- Datum uitspraak
- 16 november 2026
- Publicatiedatum
- 18 november 2026
- Zaaknummer
- C/10/721464 HA RK 26-567, C/10/724027 HA RK 26-760, C/10/727275 HA RK 26-967
- Rechtsgebied
- Civiel recht
- Procedure
- Beschikking
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 642a Rv
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Beperkingsprocedure duwboot “Iris” (en twee aanhaakprocedures). Het gaat om het voorval op het Van Harinxmakanaal waarbij duwboot “Iris”, ponton “Energie 10” en motorsleepduwboot “Maranatha” in hecht samenstel voeren en een zich op het ponton bevindende hijskraan vervoerden, waarvan de giek op enig moment in aanraking is gekomen met hoogspanningskabels over het kanaal. Verzoek van de eigenaar van duwboot tot beperking van aansprakelijkheid, alsmede twee aanhaakverzoeken (van onder meer de schipper van de duwboot). Het primaire beperkingsverzoek van de eigenaar van de duwboot wordt toegewezen. Het zakenfonds van de duwboot “Iris” wordt berekend op basis van het vermogen van haar voortbewegingswerktuigen, te vermeerderen met een bedrag afhankelijk van het laadvermogen of de waterverplaatsing van de schepen waarmee zij op het moment van het voorval hecht verbonden was. Voor de opslag van de “Maranatha” wordt gerekend met waterverplaatsing als is opgenomen in de meetbrief (en niet met de hogere waterverplaatsing die is opgenomen in scheepsregister). De potentieel kwalitatief aansprakelijke opdrachtgever van de op de hijskraan aanwezige kraanmachinist komt ook een recht op beperking toe. Dat nog geen vordering is ingesteld tegen de kraanmachinist, staat in dit bijzondere geval niet aan aanhaken in de weg. Ook het aanhaakverzoek van de schipper van de “Iris” wordt toegewezen.
4 De beslissing
in de zaak van [bedrijf]
bepaalt het bedrag waartoe de aansprakelijkheid van [bedrijf] ter zake van de zaakschade in verband met het in 1.1 bedoelde voorval, zodra zij fonds heeft gesteld, voorshands is beperkt op SDR 556.918,41, om te rekenen in euro’s naar de koers van de dag van het stellen van het fonds volgens de waarderingsmethode die door het IMF op de dag van omrekening wordt toegepast voor zijn eigen verrichtingen en transacties;
bepaalt dat [bedrijf] een fonds dient te stellen van SDR 556.918,41 te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW daarover te berekenen vanaf de dag volgende op de dag van het voorval, derhalve vanaf 26 augustus 2025 tot de dag volgende op de dag van het stellen van het fonds;
bepaalt dat [bedrijf] uiterlijk op 14 december 2026 fonds dient te stellen:- ofwel door het in 4.2 bedoelde bedrag aan hoofdsom en rente, te vermeerderen met € 3.400,00 ter bestrijding van de kosten van de procedure te storten in de consignatiekas op naam van de rechter-commissaris en de vereffenaar; - ofwel door ter griffie van deze rechtbank een garantie te deponeren overeenkomstig het Rotterdams Garantieformulier Limitatie 2020 (RGFL 2020) voor het beloop van het in 4.2 genoemde bedrag aan hoofdsom en rente, nog te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de aanvang van de dag volgende op de dag van deze zekerheidsstelling tot de datum van daadwerkelijke en volledige betaling onder die garantie, alsmede te vermeerderen met € 3.400,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;
in de zaak van SeaQurrent
beveelt SeaQurrent om uiterlijk vier weken nadat [bedrijf] fonds zal hebben gesteld genoegzame zekerheid te stellen ten bedrage van € 300,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;
stelt vast dat zodra [bedrijf] fonds heeft gesteld en SeaQurrent heeft voldaan aan het bepaalde onder 4.4, de eventuele aansprakelijkheid van SeaQurrent voor het voorval voorshands is beperkt tot SDR 556.918,41 en dat het door [bedrijf] te stellen zakenfonds alsdan mede wordt geacht te zijn gesteld door SeaQurrent;
in de zaak van [persoon A]
beveelt [persoon A] om uiterlijk vier weken nadat [bedrijf] fonds zal hebben gesteld genoegzame zekerheid te stellen ten bedrage van € 300,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;
stelt vast dat zodra [bedrijf] fonds heeft gesteld en [persoon A] heeft voldaan aan het bepaalde onder 4.6, de eventuele aansprakelijkheid van [persoon A] voor het voorval voorshands is beperkt tot SDR 556.918,41 en dat het door [bedrijf] te stellen zakenfonds alsdan mede wordt geacht te zijn gesteld door [persoon A] ;
in alle zaken
wijst aan als rechter-commissaris ter vaststelling van de staat van verdeling van het fonds mr. P.A.M. Laan;
benoemt tot vereffenaar van het fonds [persoon B] , [adres] , [telefoonnummer] , [e-mailadres] .
Deze beschikking is gegeven door mr. P.A.M. Laan en in het openbaar uitgesproken op 16 november 2026.3266/1885
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK Rotterdam
Team handel en haven
duwboot “Iris” (zakenfonds)
Zaaknummers / rekestnummers: C/10/721464 / HA RK 26-567 (beperkingsprocedure)
C/10/724027 / HA RK 26-760 (aanhaakprocedure)
C/10/727275 / HA RK 26-967 (aanhaakprocedure)
Beschikking van 16 november 2026
In de volgende zaken:
C/10/721464 / HA RK 26-567 (beperkingsprocedure)
[bedrijf] B.V.,
gevestigd te [vestigingsplaats] ,
hierna te noemen: [bedrijf] ,
advocaat: mr. R.C.A. van ’t Zelfde te Rotterdam
C/10/724027 / HA RK 26-760 (aanhaakprocedure)
SEAQURRENT PRODUCT DELIVERY B.V.
gevestigd te Grou,
hierna te noemen: SeaQurrent,
advocaat: mr. J.J. van de Velde te Rotterdam,
C/10/727275 / HA RK 26-967 (aanhaakprocedure)
[persoon A] H.O.D.N. [handelsnaam] ,
wonend te [woonplaats] ,
hierna te noemen: [persoon A] ,
advocaat: mr. A.J. Elema te Beilen.
1 De achtergrond
Op 25 augustus 2025 heeft zich een ongeval voorgedaan op en boven het Van Harinxmakanaal. Daar voeren drie aan elkaar vastgemaakte schepen als een hecht samenstel, als weergegeven op onderstaande in het verzoekschrift van [bedrijf] opgenomen afbeelding.
Het achterste schip, de duwboot “Iris”, duwde de twee schepen ervoor. Het voorste schip, de motorsleepduwboot “Maranatha”, werd geduwd maar stuwde de combinatie niet voort rond de tijd van het ongeval. Tussen die twee schepen in was als middelste schip een ponton vastgemaakt, het ponton “Energie 10”. Op de “Energie 10” stond een hijskraan die in opdracht van SeaQurrent naar Harlingen moest worden vervoerd. De hijskraan werd aanvankelijk met gestreken giek vervoerd. Op enig moment tijdens het vervoer is de giek echter rechtop gezet, door de kraanmachinist die met de kraan meereisde. Iets verderop hingen hoogspanningskabels over het kanaal. De rechtopstaande giek van de kraan kwam tegen die hoogspanningskabels aan en trok deze kapot, met onder meer schade aan het elektriciteitsnetwerk tot gevolg. Het hiervoor omgeschreven ongeval wordt hierna aangeduid als het ‘voorval’.
Bij deze rechtbank zijn in verband met het voorval zeven verzoekschriften binnengekomen met in totaal acht verzoeken. Drie verzoeken hebben betrekking op het stellen van een fonds voor de “Iris”, “Energie 10” en de “Maranatha” (een zakenfonds per schip). De overige vijf verzoeken strekken tot aanhaken bij de (nog te stellen) drie zakenfondsen voor de “Iris”, “Energie 10” en “Maranatha”.
Deze beschikking vormt een beslissing op het verzoek van [bedrijf] om een zakenfonds te stellen voor de duwboot “Iris”. De rechtbank beslist in deze beschikking ook op de verzoeken van SeaQurrent en [persoon A] om bij het (nog door [bedrijf] te vormen) zakenfonds voor de “Iris” te mogen aanhaken.
De “Iris”, de “Energie 10” en de “Maranatha” zijn binnenschepen.
2 De procedure
De rechtbank heeft kennis genomen van:- het verzoekschrift met bijlagen van [bedrijf] strekkend tot beperking met betrekking tot duwboot “Iris”, ingekomen bij de rechtbank op 9 juni 2026; en
- het verzoekschrift met bijlagen van SeaQurrent strekkend tot aanhaken met betrekking tot duwboot “Iris”, ingekomen bij de rechtbank op 20 juli 2026.
De rechtbank heeft een datum voor de mondelinge behandeling bepaald. De griffier heeft [bedrijf] , SeaQurrent en de in hun verzoekschriften genoemde belanghebbenden voor die mondelinge behandeling opgeroepen. Voorts heeft de griffier van de verzoekschriften van [bedrijf] en SeaQurrrent aankondiging van de mondelinge behandeling gedaan in Schuttevaer (24 augustus 2026) en in de Leeuwarder Courant (5 september 2026).
De rechtbank heeft nadien kennisgenomen van het verzoekschrift met bijlagen van [persoon A] strekkend tot aanhaken met betrekking tot duwboot “Iris”, ingekomen bij de rechtbank op 22 september 2026. De griffier heeft [persoon A] en de bekende belanghebbenden bij oproepingsbrieven van 6 oktober 2026 opgeroepen voor de mondelinge behandeling.
De rechtbank heeft kennisgenomen van het op 2 oktober 2026 door mr. Van Hal namens TenneT TSO B.V. (hierna: TenneT) ingediende verweerschrift. Het verweerschrift is gericht tegen het beperkingsverzoek van [bedrijf] .
De mondelinge behandeling van de verzoeken heeft plaatsgevonden op de zitting van 13 oktober 2026. Op de mondelinge behandeling is TenneT als belanghebbende verschenen. De andere bij de rechtbank bekende belanghebbenden (die niet ook verzoeker zijn) zijn, ondanks een correcte oproeping, niet verschenen.
Mr. Van de Velde heeft namens SeaQurrent spreekaantekeningen overgelegd en voorgedragen. De spreekaantekeningen zijn toegevoegd aan het procesdossier van haar aanhaakverzoek.
Van het verhandelde op de mondelinge behandeling is een proces-verbaal opgemaakt, dat tegelijk met deze beschikking wordt verspreid.
Op de mondelinge behandeling is als datum voor de beschikkingen bepaald 10 november 2026. In de e-mail van 6 november 2026 aan alle partijen heeft de rechtbank 24 november 2026 als uiterste datum voor de beschikkingen medegedeeld. De datum van de beschikkingen is nader op heden bepaald.
3 De beoordeling
bevoegdheid in de beperkingsprocedure en in de aanhaakprocedures
De rechtbank constateert dat zij op grond van artikel 642a lid 1 Rv in verbinding met artikel 12 lid 1 CLNI[_e80414b1-6529-479c-bdf9-b3ec3577e437] bevoegd is om over de verzoeken in de beperkingsprocedure en aanhaakprocedures te oordelen en dat gelet op de plaats van het voorval het Nederlandse recht van toepassing is, in het bijzonder de CLNI 2012 en in aanvulling daarop de artikelen 8:1060 e.v. BW. De op zitting verschenen partijen hebben de bevoegdheid van deze rechtbank niet ter discussie gesteld.
voeging
SeaQurrent en [persoon A] hebben in hun verzoekschriften verzocht om voeging van hun zaken met de beperkingsprocedure van de “Iris” (C/10/721464 HA RK 26-567). De rechtbank heeft hun zaken al ambtshalve gevoegd met de beperkingsprocedure van de “Iris”. De verzoeken van [bedrijf] , SeaQurrent en [persoon A] zijn gezamenlijk op de mondelinge behandeling van 13 oktober 2026 behandeld. Hun zaken zijn ook reeds administratief (op de rol) gevoegd. Gelet hierop verstaat de rechtbank dat op de voegingsverzoeken van SeaQurrent en [persoon A] dus niet behoeft te worden beslist.
in de beperkingsprocedure van [bedrijf] (C/10/721464 / HA RK 26-567)
het beperkingsverzoek
[bedrijf] verzoekt de rechtbank om:
a. PRIMAIR om – met betrekking tot de “Iris” – het bedrag waartoe [bedrijf] ’s aansprakelijkheid is beperkt ter zake van verlies of schade ontstaan in verband en/of voortvloeiende uit het voorval (voorshands) vast te stellen op SDR 556.918,41 (voor de “Iris”), om te rekenen in euro’s naar de koers van de dag van het stellen van het fonds, waaraan toegevoegd de wettelijke rente daarover vanaf de dag van het hiervoor bedoelde voorval tot de aanvang van de dag volgend op de dag van het stellen van het fonds en met een door de rechtbank te bepalen bedrag ter bestrijding van de kosten van de beperkingsprocedure;
b. SUBSIDIAIR (…);
en voorts om (…) bij toewijzing (…):
c. te bevelen dat tot een procedure ter verdeling van voornoemd fonds wordt overgegaan en over te gaan tot het geven van alle dienstige beschikkingen, uitvoerbaar bij voorraad;
d. een rechter-commissaris en een vereffenaar te benoemen;
e. het bedrag vast te stellen ter bestrijding van de kosten van de beperkingsprocedure;
f. (…);
g. een datum en tijdstip te bepalen voor de behandeling ter zitting van het verzoekschrift.
Tijdens de mondelinge behandeling heeft [bedrijf] het verzoek onder b. (subsidiaire fondsberekening) en het verzoek onder f. (teruggave van zekerheden) ingetrokken.
[bedrijf] behoort tot de kring van beperkingsgerechtigden
[bedrijf] behoort als eigenaresse van de duwboot “Iris” tot de kring van tot beperking van aansprakelijkheid gerechtigde personen in de zin van artikel 1 lid 1 CLNI 2012 dan wel artikel 8:1060 lid 1 BW. Dat [bedrijf] eigenaar is van de duwboot “Iris” blijkt uit het door haar overgelegde kadastrale uittreksel. De op zitting verschenen partijen hebben dit niet betwist.
belanghebbenden houden [bedrijf] aansprakelijk voor vorderingen die op grond van de CLNI 2012 en de wet voor beperking in aanmerking komen
[bedrijf] wordt door de bekende belanghebbenden aansprakelijk gehouden voor vorderingen als bedoeld in artikel 2 lid 1 sub a en b CLNI 2012 of artikel 8:1062 lid 1 sub a en b BW.
De op zitting verschenen partijen hebben dit niet betwist.
de berekening van het fonds: het primaire verzoek onder a wordt toegewezen
Op grond van de artikel 6 lid 1 sub b jo. 6 lid 1 sub a onder iii, iv en v CLNI 2012 geldt dat de omvang van het zakenfonds van de duwboot “Iris” wordt berekend op basis van het vermogen van haar voortbewegingswerktuigen, te vermeerderen met een bedrag afhankelijk van het laadvermogen of de waterverplaatsing van de schepen waarmee zij op het moment van het voorval hecht verbonden was.
Vast staat dat de duwboot “Iris” toen het voorval plaatsvond in hecht samenstel voer met het ponton “Energie 10” en het schip de “Maranatha”. [bedrijf] heeft in haar verzoekschrift onder verwijzing naar scheepsgegevens van de “Iris”, de “Energie 10” en de “Maranatha” primair gesteld dat het door haar te stellen zakenfonds SDR 556.918,41 moet zijn en dat bij de berekening van het fonds van de volgende gegevens moet worden uitgegaan: - op grond van het vermogen van het voortbewegingswerktuig van de “Iris” van 551 KW (zoals blijkt uit de meetbrief van de “Iris” en uit een overgelegde foto van de motorplaat van de “Iris”) is het zakenfonds van de “Iris” SDR 434.188,-;- de waterverplaatsing van de “Energie 10” van 1.078,553 m³ (zoals blijkt uit de meetbrief van de “Energie 10”) levert een bij het zakenfonds op te tellen opslag op van SDR 121.337,21; en
- de waterverplaatsing van de “Maranatha” van groot 12,384 m³ (zoals blijkt uit de meetbrief van de “Maranatha”) levert een bij het zakenfonds op te tellen opslag op van SDR 1.393,20.
TenneT heeft verweer gevoerd tegen deze berekening van het door [bedrijf] te stellen zakenfonds. Samengevat betoogt TenneT dat het zakenfonds SDR 557.301,36 moet bedragen en dat [bedrijf] in haar verzoekschrift is uitgegaan van een te lage waterverplaatsing van de “Maranatha”. In de meetbrief van de “Maranatha” is een waterverplaatsing van 12,384 m³ vermeld, in het scheepsregister staat een waterverplaatsing van 15,788 m³ vermeld. TenneT betoogt dat uitgegaan moet worden van de hogere, in het scheepsregister vermelde, waterverplaatsing. Uit het arrest “Dilos”/”Niewiadow”[_222108c1-8a39-4644-a73f-5ee5effe4f24] valt volgens TenneT af te leiden dat het in lijn met de CLNI 2012 en de ratio van aansprakelijkheidsbeperking is om eventuele twijfel over beperkingsparameters ten nadele van de beperkingsgerechtigde uit te leggen.
De rechtbank zal bij de vaststelling van de omvang van het zakenfonds uitgaan van de waterverplaatsing van de “Maranatha” 12,384 m³ als is opgenomen in de meetbrief. De meetbrief van een schip is opgesteld door een bevoegde ambtenaar van de Scheepsmetingsdienst. Voor gegevens in het scheepsregister geldt dat onduidelijk of niet inzichtelijk is aan welke bron die gegevens zijn ontleend. De rechtbank kent daarom meer waarde toe aan de meetbrief van de “Maranatha” en de gegevens die daarin staan vermeld. De verwijzing van TenneT naar het arrest “Dilos”/”Niewiadow” gaat niet in voldoende mate op. In die zaak ging het namelijk om met elkaar conflicterende gegevens binnen één bron (in de meetbrief in dat geval). Dat is niet vergelijkbaar met dit geval, waarin in twee verschillende bronnen een andere waterverplaatsing van de “Maranatha” is opgenomen.
De rechtbank zal het verzoek van [bedrijf] onder a. toewijzen.
Dat betekent dat het bedrag waartoe de aansprakelijkheid voor vorderingen waarvoor door [bedrijf] beperking wordt verzocht op grond van de artikelen 6 lid 1 onder a en b CLNI 2012 jo. 8:1060 e.v. BW en 642a e.v. Rv juncto artikel 1 lid 1 sub a en sub c van het Besluit[_672affc1-006c-49aa-9293-7c45e02e247a] voorshands kan worden beperkt tot SDR 556.918,41. De omvang van het te vormen zakenfonds beloopt SDR 556.918,41 te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW vanaf de dag volgende op de dag van het voorval, derhalve vanaf 26 augustus 2025, tot en met de dag volgende op de dag waarop het fonds zal zijn gesteld. De genoemde rekeneenheid SDR is het bijzondere trekkingsrecht, zoals dat is omschreven door het Internationale Monetaire Fonds (IMF), naar de koers van de dag van het stellen van het fonds om te rekenen in euro’s volgens de waarderingsmethode die door het IMF op de dag van omrekening wordt toegepast voor zijn eigen verrichtingen en transacties.
fondsstelling door [bedrijf] ; kosten ter bestrijding van de procedure
[bedrijf] heeft op de mondelinge behandeling medegedeeld het zakenfonds te willen vormen door storting in de consignatiekas, dan wel door het stellen van een garantie. De verschenen partijen hebben ter zitting geen bijzondere standpunten naar voren gebracht over de wijze van fondsstelling.
Tot zover voldoet het beperkingsverzoek van [bedrijf] aan de wettelijke vereisten. Daarom zal de rechtbank bepalen dat [bedrijf] fonds dient te stellen tot het in 3.12 bedoelde totaal beloop.
Als [bedrijf] besluit om fonds te stellen door middel van een garantie, moet het in 3.12 vermelde bedrag nog worden vermeerderd met de wettelijke rente daarover vanaf de dag volgende op de dag van deze zekerheidstelling, tot de datum van daadwerkelijke en volledige betaling onder de te stellen garantie.
Als [bedrijf] besluit om over te gaan tot storting in de consignatiekas, dient zij dit eerst aan de rechtbank (via handelverzoek.dordrecht@rechtspraak.nl) kenbaar te maken, zodat de rechtbank haar nadere informatie over de praktische afhandeling kan verstrekken. [bedrijf] dient (voorts) de aanvraag tot consignatie met een kopie van deze beschikking te sturen aan:
Ministerie van Financiën
t.a.v. de Consignatiekas
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
e-mail: consignatiekas@minfin.nl
Voorts zal de rechtbank bepalen dat [bedrijf] het fonds dient te vermeerderen ter bestrijding van de kosten van de procedure zoals hierna te vermelden. Deze kosten zijn door de vereffenaar voorlopig begroot op € 4.000,- in totaal voor het voor de duwboot “Iris” te stellen zakenfonds. Tegen die voorlopige begroting zijn ter zitting geen bezwaren geuit.
De rechtbank zal deze voorlopige kosten spreiden over [bedrijf] , SeaQurrent en [persoon A] . Voor [bedrijf] betekent dit dat zij het fonds moet vermeerderen met € 3.400,- ter bestrijding van kosten van de procedure.
in de aanhaakprocedure van SeaQurrent (C/10/724027 / HA RK 26-760)
het aanhaakverzoek
SeaQurrent verzoekt de rechtbank om:
- te bepalen dat het (zaken)fonds zoals gesteld door [bedrijf] , terzake van het schip “Iris”, welk verzoek bij de rechtbank bekend is onder zaak-/rolnummer 721464 / HA RK 26-567, mede wordt geacht te zijn gesteld door SeaQurrent;
- vast te stellen dat SeaQurrent gerechtigd is om haar eventuele aansprakelijkheid voor schade als gevolg van het voorval te beperken tot hetzelfde bedrag als waarvoor [bedrijf] , haar aansprakelijkheid uit hoofde van het voorval moge beperken, een en ander zoals door de rechtbank zal worden beslist in de beperkingsprocedure terzake van het schip “Iris”;
- te bevelen dat tot een procedure tot verdeling van het beperkingsfonds zal worden overgegaan, waarbij nadat crediteuren hun vorderingen tegen het beperkingsfonds zullen hebben ingediend en verificatie van die vorderingen zal plaatsvinden, SeaQurrent voorstelt en zo nodig verzoekt te bepalen dat de verdere behandeling van haar verzoek gevoegd wordt met de beperkingsprocedure ter zake van het schip “Iris” op naam van [bedrijf] ;
iv. voor zover vereist, een rechter-commissaris aan te wijzen en een vereffenaar te benoemen;
v. het bedrag vast te stellen ter bestrijding van de kosten van de beperkingsprocedure;
vi. (…);
vii. een datum en tijdstip te bepalen voor de behandeling van het verzoekschrift.
Tijdens de mondelinge behandeling heeft SeaQurrent het verzoek onder vi. (teruggave van zekerheden) ingetrokken.
SeaQurrent kan zich op beperking van aansprakelijkheid beroepen en wordt toegestaan om aan te haken bij het door [bedrijf] voor de “Iris” te stellen fonds.
De verschenen partijen hebben geen verweer gevoerd tegen het verzoek van SeaQurrent om aan te mogen haken bij het beperkingsfonds van [bedrijf] voor de duwboot “Iris”.
SeaQurrent wordt door de bekende belanghebbenden aansprakelijk gehouden voor vorderingen als bedoeld in artikel 2 lid 1 sub a en b CLNI 2012 of artikel 8:1062 lid 1 sub a en b BW (voor beperking vatbare vorderingen).
De vraag rijst of SeaQurrent tot de kring van beperkingsgerechtigden behoort. De rechtbank overweegt daarover als volgt.
Naar Nederlands recht, welk recht de aanvaring beheerst, valt niet uit te sluiten dat SeaQurrent aansprakelijk zal zijn voor de schade vanwege de rol die de kraanmachinist - die mogelijk meende bij het hijsen van de giek instructies van SeaQurrent op te volgen - heeft gespeeld bij het ontstaan van het rakingsgevaar. Voor dat geval wenst SeaQurrent haar aansprakelijkheid allereerst te beperken door een aanhaakverzoek met betrekking tot het ponton “Energie 10”.
SeaQurrent stelt dat zij ook mag aanhaken bij het te stellen zakenfonds voor de “Iris”. Zij voert daartoe verschillende gronden aan. Zij stelt dat de kraan (ook) als lading van de “Iris” kan worden beschouwd en dat eventuele fouten van de kraanmachinist bij het behandelen van die lading dus leiden tot verschillende rechtsgevolgen:
- beperkingsgerechtigdheid van de kraanmachinist ingevolge artikel 1 lid 3 CLNI 2012;
- aanvaringsaansprakelijkheid van de eigenaar van de “Iris” op grond van het b-criterium van het arrest Casuele/de Toekomst[_980a69ae-20e7-4f5c-9f9b-151c34e3e07d];
- medeaansprakelijkheid naast de eigenaar van de “Iris” van de eigenaren van de “Energie 10” en “Maranatha” ingevolge het arrest Jelle/EWT[_bf5c7dcf-11e2-46c8-a254-d2662e2bff95];
- kwalitatieve aansprakelijkheid van SeaQurrent ingevolge artikel 6:171 (of 6:170) BW voor de fouten van de kraanmachinist;
- de beperking van die kwalitatieve aansprakelijkheid van SeaQurrent tot de beperkte aansprakelijkheid van de kraanmachinist ingevolge de gedachtegang gevolgd in de uitspraken Global Ling[_a1918da1-444d-4d62-99fc-0248d6f9f181], Rijndelta[_eaec40ab-09c7-46cd-bb1a-21d557932669], Roel[_264b53f8-9048-4346-93f0-5fb1ec77ae5a] en Piz Bernina[_8bdd4239-5325-44c0-a061-184bd457c21a].
Ter zitting is deze gedachtegang door de rechtbank bevraagd maar door de verschenen partijen niet of nauwelijks ter discussie gesteld. Wel is duidelijk dat de verschenen partijen het over de verschillende feiten en de daaraan te geven duiding niet eens zijn. Het is niet nodig en gelet op het stadium van de procedure niet passend dat de rechtbank alle betwiste feiten en aansprakelijkheidsscenario’s onderzoekt.
SeaQurrent is niet de eigenaar van de “Iris”, en kan dus niet in die hoedanigheid een beroep doen op beperking van haar aansprakelijkheid voor vorderingen met betrekking tot zaakschade ontstaan aan boord van dit schip (vgl. artikel 2 lid 1 onder a CLNI 2012). De bewoordingen van het verdrag bieden geen andere mogelijkheid of hoedanigheid tot beperking van haar aansprakelijkheid voor dit voorval.
SeaQurrent wijst echter terecht op de kans dat zij naar het toepasselijke Nederlandse recht kwalitatief aansprakelijk zal blijken voor eventuele fouten van de kraanmachinist. De rechtbank gaat er voorshands van uit dat de kraanmachinist geldt als een persoon voor wiens handeling, onachtzaamheid of nalatigheid de eigenaar van de “Iris” aansprakelijk is, zoals bedoeld in artikel 1 lid 3 CLNI 2012. Dat betekent dat ook de kraanmachinist zijn aansprakelijkheid zal kunnen beperken, zodra zal zijn voldaan aan de in artikel 1 lid 3 CLNI 2012 gestelde eis dat hij ter zake van het voorval is aangesproken. Dit laatste is, zoals ter zitting is gebleken, nog niet aan de orde. Hij behoort formeel gezien dus (nog) niet tot de kring van beperkingsgerechtigden.
De rechtbank moet de CLNI 2012 toepassen, uitgelegd volgens het Weens Verdragenverdrag, maar ook oog hebben voor een logische en billijke samenhang met de Nederlandsrechtelijke regels over kwalitatieve aansprakelijkheden (vgl. de uitspraak Roel) en de in Nederland geldende regels voor hoofdelijke medeschuld van hecht verbonden varende schepen. Het recht inzake (oneigenlijke) aanvaringen kanaliseert de aansprakelijkheid naar de scheepseigenaren, het recht inzake de globale beperking van aansprakelijkheid geeft (in het bijzonder) die scheepseigenaren het recht om niet onbeperkt aansprakelijk te zijn, onder meer om - kort samengevat - het transport over water niet onnodig te belemmeren met lang liggende scheepsbeslagen en onverzekerbaar grote vorderingen.
In de Nederlandsrechtelijke context is SeaQurrent ook zonder schuld harerzijds (mogelijk) kwalitatief aansprakelijk voor fouten van de machinist. Het verdrag regelt niet de aansprakelijkheid van een naar binnenlands recht kwalitatief aansprakelijke partij. De rechtbank ziet in de bewoordingen en de ontstaansgeschiedenis van de CLNI 2012 geen reden om aan te nemen dat een dergelijke partij onbeperkt aansprakelijk zou moeten blijven ook als in een geval als dit de scheepseigenaar, de schipper en een persoon die fouten maakte bij het behandelen van de lading tot de kring van beperkingsgerechtigden (kunnen komen te) behoren. Het verdrag regelt dit niet.
Naar Nederlands recht behoort de kwalitatieve aansprakelijkheid van SeaQurrent gelet op het arrest Global Ling niet verder te reiken dan de eventuele aansprakelijkheid van de kraanmachinist. De rechtbank ziet geen ruimte om SeaQurrent onder de CLNI 2012 een hoedanigheid toe te kennen waarin aan haar een recht op beperking van aansprakelijkheid toekomt. Wel zal zij SeaQurrent toestaan om (niet uit hoofde van de CLNI 2012, maar) uit hoofde van artikel 8:1060 e.v. BW aan te haken bij het door de eigenaar van de “Iris” te stellen fonds.
Dat de kraanmachinist nog niet is aangesproken ter zake van het voorval, staat in dit bijzondere geval niet aan aanhaken in de weg. Nu SeaQurrent ter zake van dit voorval is aangesproken maar de kraanmachinist nog niet, zou het naar de letter volgen van 8:1061 lid 1 BW onnodig formalistisch zijn. Dat zou immers dwingen tot vorderingen tegen de kraanmachinist met het enkele doel om SeaQurrent in de positie te brengen dat zij haar aansprakelijkheid ontstaan uit fouten van de kraanmachinist en/of anderszins schuld van de “Iris” kan beperken.
De rechtbank is van oordeel dat in het kader van de voorfase van deze beperkingsprocedure voldoende is toegelicht dat SeaQurrent voorshands een recht tot beperking van aansprakelijkheid kan inroepen.
Op grond van artikel 12 lid 3 CLNI 2012 en artikel 642d Rv geldt in dit geval dat een door [bedrijf] gevormd zakenfonds voor de “Iris”, zodra gevormd, wordt geacht mede te zijn gevormd door SeaQurrent. Dit verzoek van SeaQurrent wordt aldus toegewezen.
zekerheidstelling voor de kosten van de procedure
SeaQurrent dient een bedrag van € 300,- als zekerheid te stellen ter bestrijding van de kosten van de procedure. De rechtbank gaat ervan uit dat SeaQurrent dit bedrag wellicht niet in de consignatiekas zal willen storten, maar dat zij op een meer praktische wijze zekerheid wil stellen voor deze kosten. Voor het afgeven van de verklaring als bedoeld in artikel 642c lid 6 Rv kunnen ook andere vormen van zekerheidsstelling dan storting in de consignatiekas voldoende zijn, bijvoorbeeld dat SeaQurrent € 300,- als voorschot betaalt aan de vereffenaar en de vereffenaar een pro forma voorschotnota doet toekomen aan mr. Van de Velde.
in de aanhaakprocedure van [persoon A] (C/10/727275 / HA RK 26-967)
het aanhaakverzoek
[persoon A] verzoekt de rechtbank in zijn verzoekschrift, voor zover relevant voor de “Iris”, om:
- te bepalen dat het zakenfonds zoals dit is gesteld of nog zal worden gesteld door dan wel namens [bedrijf] ter zake de duwboot “Iris”, welk verzoek bij de rechtbank bekend is onder zaak-/rolnummer C/10/721464 HA RK 26-567, mede wordt geacht te zijn gesteld namens [persoon A] ;
- vast te stellen dat [persoon A] gerechtigd is zijn eventuele aansprakelijkheid in verband met het voorval te beperken tot hetzelfde bedrag waartoe [bedrijf] haar aansprakelijkheid mag of zal mogen beperken;
- te bevelen dat tot een procedure ter verdeling van de zakenfondsen die mede geacht te zijn gesteld dan wel zullen worden gesteld namens [persoon A] wordt overgegaan en over te gaan tot het geven van alle dienstige beschikkingen, uitvoerbaar bij voorraad;
- een rechter-commissaris en een vereffenaar te benoemen;
- het bedrag vast te stellen ter bestrijding van de kosten van de beperkingsprocedure;
- (…);
- een datum en tijdstip te bepalen voor de behandeling ter zitting van het verzoekschrift en het verzoek vanwege de verknochtheid gezamenlijk te behandelen met de door [bedrijf] ingediende verzoeken bekend onder zaak-/rolnummers C/10/721464 / HA RK 26-567 en C/10/721468 / HA RK 26-568 en onderhavige en voormelde procedures te voegen overeenkomstig 285 Rv.
Tijdens de mondelinge behandeling heeft mr. Elema op vragen van de rechtbank geantwoord dat er geen zekerheden zijn verstrekt. De rechter heeft vastgesteld dat een beslissing van de rechtbank op dat onderdeel van het verzoek (onder f.) dus niet nodig is.
[persoon A] kan zich op beperking van aansprakelijkheid beroepen en mag aanhaken bij het door [bedrijf] voor de “Iris” te stellen fonds.
De verschenen partijen hebben geen verweer gevoerd tegen het verzoek van [persoon A] om aan te mogen haken bij het beperkingsfonds van [bedrijf] voor de duwboot “Iris”.
[persoon A] wordt door de Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij N.V., verzekeraar van de “Iris” en de “Energie 10” aansprakelijk gehouden voor vorderingen als bedoeld in artikel 2 lid 1 sub a en b CLNI 2012 of artikel 8:1062 lid 1 sub a en b BW (voor beperking vatbare vorderingen).
[persoon A] behoort gezien het voorgaande als persoon voor wiens handeling, onachtzaamheid of nalatigheid de scheepseigenaar aansprakelijk is op grond van artikel 1 lid 3 CLNI 2012 tot de kring van beperkingsgerechtigden.
Op grond van artikel 12 lid 3 CLNI 2012 (en artikel 642d Rv) geldt in dit geval dat een door [bedrijf] gevormd zakenfonds voor de “Iris”, zodra gevormd, wordt geacht mede te zijn gevormd door [persoon A] . Het daartoe strekkende verzoek van [persoon A] wordt aldus toegewezen.
zekerheidstelling voor de kosten van de procedure
[persoon A] dient een bedrag van € 300,- als zekerheid te stellen ter bestrijding van de kosten van de procedure. De rechtbank gaat ervan uit dat [persoon A] dit bedrag wellicht niet in de consignatiekas zal willen storten, maar dat hij op een meer praktische wijze zekerheid wil stellen voor deze kosten. Voor het afgeven van de verklaring als bedoeld in artikel 642c lid 6 Rv kunnen ook andere vormen van zekerheidsstelling dan storting in de consignatiekas voldoende zijn, bijvoorbeeld dat [persoon A] € 300,- als voorschot betaalt aan de vereffenaar en de vereffenaar een pro forma voorschotnota doet toekomen aan mr. Elema.
in alle zaken
De rechtbank wijst erop dat de gebruikelijke termijn voor fondsstelling een einddatum in dan wel vlak voor de kerstperiode heeft. Eventuele verzoeken om termijnverlenging dienen tijdig, dat wil zeggen zeven (7) dagen voordien te zijn gedaan.
De rechtbank zal in de beperkingsprocedure en in de aanhaakprocedures een rechter-commissaris aanwijzen en een vereffenaar benoemen.
Op grond van artikel 642c lid 5 Rv is deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad.
4 De beslissing
in de zaak van [bedrijf]
bepaalt het bedrag waartoe de aansprakelijkheid van [bedrijf] ter zake van de zaakschade in verband met het in 1.1 bedoelde voorval, zodra zij fonds heeft gesteld, voorshands is beperkt op SDR 556.918,41, om te rekenen in euro’s naar de koers van de dag van het stellen van het fonds volgens de waarderingsmethode die door het IMF op de dag van omrekening wordt toegepast voor zijn eigen verrichtingen en transacties;
bepaalt dat [bedrijf] een fonds dient te stellen van SDR 556.918,41 te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW daarover te berekenen vanaf de dag volgende op de dag van het voorval, derhalve vanaf 26 augustus 2025 tot de dag volgende op de dag van het stellen van het fonds;
bepaalt dat [bedrijf] uiterlijk op 14 december 2026 fonds dient te stellen:- ofwel door het in 4.2 bedoelde bedrag aan hoofdsom en rente, te vermeerderen met € 3.400,00 ter bestrijding van de kosten van de procedure te storten in de consignatiekas op naam van de rechter-commissaris en de vereffenaar; - ofwel door ter griffie van deze rechtbank een garantie te deponeren overeenkomstig het Rotterdams Garantieformulier Limitatie 2020 (RGFL 2020) voor het beloop van het in 4.2 genoemde bedrag aan hoofdsom en rente, nog te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de aanvang van de dag volgende op de dag van deze zekerheidsstelling tot de datum van daadwerkelijke en volledige betaling onder die garantie, alsmede te vermeerderen met € 3.400,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;
in de zaak van SeaQurrent
beveelt SeaQurrent om uiterlijk vier weken nadat [bedrijf] fonds zal hebben gesteld genoegzame zekerheid te stellen ten bedrage van € 300,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;
stelt vast dat zodra [bedrijf] fonds heeft gesteld en SeaQurrent heeft voldaan aan het bepaalde onder 4.4, de eventuele aansprakelijkheid van SeaQurrent voor het voorval voorshands is beperkt tot SDR 556.918,41 en dat het door [bedrijf] te stellen zakenfonds alsdan mede wordt geacht te zijn gesteld door SeaQurrent;
in de zaak van [persoon A]
beveelt [persoon A] om uiterlijk vier weken nadat [bedrijf] fonds zal hebben gesteld genoegzame zekerheid te stellen ten bedrage van € 300,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;
stelt vast dat zodra [bedrijf] fonds heeft gesteld en [persoon A] heeft voldaan aan het bepaalde onder 4.6, de eventuele aansprakelijkheid van [persoon A] voor het voorval voorshands is beperkt tot SDR 556.918,41 en dat het door [bedrijf] te stellen zakenfonds alsdan mede wordt geacht te zijn gesteld door [persoon A] ;
in alle zaken
wijst aan als rechter-commissaris ter vaststelling van de staat van verdeling van het fonds mr. P.A.M. Laan;
benoemt tot vereffenaar van het fonds [persoon B] , [adres] , [telefoonnummer] , [e-mailadres] .
Deze beschikking is gegeven door mr. P.A.M. Laan en in het openbaar uitgesproken op 16 november 2026.3266/1885
Voetnoten
- Verdrag van Straatsburg van 2012 inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 2012)
- Hof Den Haag 22 januari 1991, S&S 1991/114 (“Dilos”/”Niewiadow”)
- Koninklijk Besluit van 29 november 1996, Stb. 1996, 587, gewijzigd bij Besluit van 13 maart 2018 ter uitvoering van het Verdrag van Straatsburg van 2012 inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 2012) (Trb. 2013, 72) (Stb. 2018, 128), in deze beschikking genoemd ‘het Besluit’.
- Hoge Raad 30 november 2001, NJ 2002/143
- Hoge Raad 23 november 1979, S&S 1980/14
- Hoge Raad 11 mei 2001, NJ 2001/631
- Hof Den Haag 30 december 2008, S&S 2009/53
- Rechtbank Rotterdam 9 februari 2023, S&S 2023/52
- Rechtbank Rotterdam 15 juli 2024, S&S 2024/104
Wetsartikelen in deze uitspraak
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.