Uitspraak · Civiel recht

Rechtbank Rotterdam, 16 november 2026 – Beperkingsprocedure motorsleepduwboot “Maranatha”

ECLI:NL:RBROT:2026:16143Zaaknummer C/10/721473 HA RK 26-569 en C/10/726522 HA RK 26-918

Instantie
Rechtbank Rotterdam
Datum uitspraak
16 november 2026
Publicatiedatum
19 november 2026
Zaaknummer
C/10/721473 HA RK 26-569 en C/10/726522 HA RK 26-918
Rechtsgebied
Civiel recht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Hoofdwetsartikel
Artikel 642a Rv
Zittingsplaats
Rotterdam
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Beperkingsprocedure motorsleepduwboot “Maranatha” (en een aanhaakprocedure). Het gaat om het voorval op het Van Harinxmakanaal waarbij duwboot “Iris”, ponton “Energie 10” en motorsleepduwboot “Maranatha” in hecht samenstel voeren en een zich op het ponton bevindende hijskraan vervoerden, waarvan de giek op enig moment in aanraking is gekomen met hoogspanningskabels over het kanaal. Verzoek van de eigenaar, verzekeraars en schipper van de motorsleepduwboot tot beperking van aansprakelijkheid, alsmede een aanhaakverzoek. De schipper komt nog geen beperkingsrecht toe omdat niet gesteld of gebleken is dat tegen hem een vordering is ingesteld (artikel 1 lid 3 CLNI 2012). De “Maranatha” kwalificeert als een duw- of sleepboot in de zin van artikel 6 lid 1 sub a onder iii CLNI 2012. Dat zij op het moment van het voorval het samenstel niet aan het duwen was, maakt niet dat zij niet langer die bestemming heeft. Het meer subsidiaire verzoek van de eigenaar en verzekeraars tot beperking van hun aansprakelijkheid tot SDR 345.326,80 wordt toegewezen. De potentieel kwalitatief aansprakelijke opdrachtgever van de op de hijskraan aanwezige kraanmachinist komt ook een recht op beperking toe. Dat nog geen vordering is ingesteld tegen de kraanmachinist, staat in dit bijzondere geval niet aan aanhaken in de weg.

4 De beslissing

in de zaak van DSV c.s.

4.1.

bepaalt het bedrag waartoe de aansprakelijkheid van DSV, TVM en Steamship ter zake van de zaakschade in verband met het in 1.1 bedoelde voorval, zodra zij fonds hebben gesteld, voorshands is beperkt op SDR 345.326,80, om te rekenen in euro’s naar de koers van de dag van het stellen van het fonds volgens de waarderingsmethode die door het IMF op de dag van omrekening wordt toegepast voor zijn eigen verrichtingen en transacties;

4.2.

bepaalt dat DSV, TVM en Steamship een fonds dienen te stellen van SDR 345.326,80 te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW daarover te berekenen vanaf de dag volgende op de dag van het voorval, derhalve vanaf 26 augustus 2025, tot de dag volgende op de dag van het stellen van het fonds;

4.3.

bepaalt dat DSV, TVM en Steamship uiterlijk op 14 december 2026 fonds dienen te stellen door ter griffie van deze rechtbank een garantie te deponeren, af te geven door Steamship, overeenkomstig het Rotterdams Garantieformulier Limitatie 2020 (RGFL 2020) voor het beloop van het in 4.2 genoemde bedrag aan hoofdsom en rente, nog te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de aanvang van de dag volgende op de dag van deze zekerheidsstelling tot de datum van daadwerkelijke en volledige betaling onder die garantie, alsmede te vermeerderen met € 3.700,00 ter bestrijding van de kosten van de procedure;

4.4.

wijst het meer of anders verzochte af;

in de zaak van SeaQurrent

4.5.

beveelt SeaQurrent om uiterlijk vier weken nadat DSV, TVM en Steamship fonds zullen hebben gesteld genoegzame zekerheid te stellen ten bedrage van € 300,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;

4.6.

stelt vast dat zodra DSV, TVM en Steamship fonds hebben gesteld en SeaQurrent heeft voldaan aan het bepaalde onder 4.4., de eventuele aansprakelijkheid van SeaQurrent voor het voorval voorshands is beperkt tot SDR 345.326,80 en dat het door DSV, TVM en Steamship te stellen zakenfonds alsdan mede wordt geacht te zijn gesteld door SeaQurrent;

in alle zaken

4.7.

wijst aan als rechter-commissaris ter vaststelling van de staat van verdeling van het fonds mr. P.A.M. Laan;

4.8.

benoemt tot vereffenaar van het fonds de heer S.J.J. Schoutens, postbus 8327, 3009 AH Rotterdam, telefoonnummer 010–4502980, e-mailadres: info@schoutens.nl.

Deze beschikking is gegeven door mr. P.A.M. Laan en in het openbaar uitgesproken op 16 november 2026 3266/1885

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. 1 DREDGING SUPPORT VESSELS (DSV) B.V.
  2. 1 De achtergrond
  3. 2 De procedure
  4. 3 De beoordeling
  5. 4 De beslissing

RECHTBANK Rotterdam

Team handel en haven

motorsleepduwboot “Maranatha” (zakenfonds)

Zaaknummers / rekestnummers: C/10/721473 / HA RK 26-569 (beperkingsprocedure)

C/10/726522 / HA RK 26-918 (aanhaken)

Beschikking van 16 november 2026

in de volgende zaken:

C/10/721473 / HA RK 26-569 (beperkingsprocedure)

1 DREDGING SUPPORT VESSELS (DSV) B.V.

gevestigd te Noardburgum (gemeente Tytsjerksteradiel),

2. de heer [schipper Maranatha],

wonend te [plaats] ,

3. TVM VERZEKERINGEN N.V.

gevestigd en kantoorhoudend te Hoogeveen,

4. STEAMSHIP MUTUAL UNDERWRITING ASSOCIATION (EUROPE) LIMITED

gevestigd te Limassol, Cyprus,

hierna samen te noemen: DSV, [schipper Maranatha] , TVM, Steamship en (gezamenlijk) DSV c.s.,

advocaat: mr. P.E. van Dam te Zwolle,

C/10/726522 / HA RK 26-918 (aanhaakprocedure)

SEAQURRENT PRODUCT DELIVERY B.V.

gevestigd te Grou,

hierna te noemen: SeaQurrent,

advocaat: mr. J.J. van de Velde te Rotterdam,

1 De achtergrond

1.1.

Op 25 augustus 2025 heeft zich een ongeval voorgedaan op en boven het Van Harinxmakanaal. Daar voeren drie aan elkaar vastgemaakte schepen als een hecht samenstel, als weergegeven op onderstaande in het verzoekschrift van DSV c.s. opgenomen afbeelding.

Het achterste schip, de duwboot “Iris”, duwde de twee schepen ervoor. Het voorste schip, de motorsleepduwboot “Maranatha”, werd geduwd maar stuwde de combinatie niet voort rond de tijd van het ongeval. Tussen die twee schepen in was als middelste schip een ponton vastgemaakt, het ponton “Energie 10”. Op de “Energie 10” stond een hijskraan die in opdracht van SeaQurrent naar Harlingen moest worden vervoerd. De hijskraan werd aanvankelijk met gestreken giek vervoerd. Op enig moment tijdens het vervoer is de giek echter rechtop gezet, door de kraanmachinist die met de kraan meereisde. Iets verderop hingen hoogspanningskabels over het kanaal. De rechtopstaande giek van de kraan kwam tegen die hoogspanningskabels aan en trok deze kapot, met onder meer schade aan het elektriciteitsnetwerk tot gevolg. Het hiervoor omgeschreven ongeval wordt hierna aangeduid als het ‘voorval’.

1.2.

Bij deze rechtbank zijn in verband met het voorval zeven verzoekschriften binnengekomen met in totaal acht verzoeken. Drie daarvan hebben betrekking op het stellen van een fonds voor de “Iris”, “Energie 10” en de “Maranatha” (een zakenfonds per schip). De overige vijf verzoeken strekken tot aanhaken bij de (nog te stellen) drie zakenfondsen voor de “Iris”, “Energie 10” en “Maranatha”.

1.3.

Deze beschikking vormt een beslissing op het beperkingsverzoek van DSV c.s. voor de “Maranatha”. De rechtbank beslist in deze beschikking ook op het verzoek van SeaQurrent om bij het zakenfonds voor de “Maranatha” te mogen aanhaken.

1.4.

De “Iris”, “Energie 10” en de “Maranatha” zijn binnenschepen.

2 De procedure

2.1.

De rechtbank heeft kennis genomen van het verzoekschrift met bijlagen van DSV c.s. strekkend tot beperking met betrekking tot motorsleepduwboot “Maranatha”, ingekomen bij de rechtbank op 10 juni 2026.

2.2.

De rechtbank heeft een datum voor de mondelinge behandeling bepaald. De griffier heeft DSV c.s. en de in haar verzoekschrift genoemde belanghebbenden voor die mondelinge behandeling opgeroepen. Voorts heeft de griffier van het verzoekschrift van DSV c.s. en de mondelinge behandeling daarvan aankondiging gedaan in Schuttevaer (24 augustus 2026) en in de Leeuwarder Courant (5 september 2026).

2.3.

De rechtbank heeft nadien kennisgenomen van het verzoekschrift met bijlagen van SeaQurrent strekkend tot aanhaken met betrekking tot motorsleepduwboot “Maranatha”, ingekomen bij de rechtbank op 31 augustus 2026. De griffier heeft SeaQurrent en de bekende belanghebbenden bij oproepingsbrieven van 28 september 2026 opgeroepen voor de mondelinge behandeling.

2.4.

De rechtbank heeft kennisgenomen van het op 2 oktober 2026 door mr. Van Hal namens TenneT TSO B.V. (hierna: TenneT) ingediende verweerschrift. Het verweerschrift is gericht tegen het beperkingsverzoek van DSV c.s..

2.5.

De mondelinge behandeling van de verzoeken heeft plaatsgevonden op de zitting van 13 oktober 2026. Op de mondelinge behandeling is TenneT als belanghebbende verschenen. De andere bij de rechtbank bekende belanghebbenden (die niet ook verzoeker zijn) zijn, ondanks een correcte oproeping, niet verschenen.

2.6.

Mr. Van Dam heeft namens DSV c.s. spreekaantekeningen overgelegd en voorgedragen. Mr. Van Dam heeft verder een akte aanvulling verzoekschrift ingediend. Daartegen is geen bezwaar gemaakt door de verschenen partijen. De spreekaantekeningen en de akte aanvulling verzoekschrift zijn toegevoegd aan het procesdossier van hun beperkingsverzoek.

2.7.

Mr. Van de Velde heeft namens SeaQurrent spreekaantekeningen overgelegd en voorgedragen. De spreekaantekeningen zijn toegevoegd aan het procesdossier van haar aanhaakverzoek.

2.8.

Van het verhandelde op de mondelinge behandeling is een proces-verbaal opgemaakt, dat tegelijk met deze beschikking wordt verspreid.

2.9.

Op de mondelinge behandeling is als datum voor de beschikkingen bepaald 10 november 2026. In de e-mail van 6 november 2026 aan alle partijen heeft de rechtbank 24 november 2026 als uiterste datum voor de beschikkingen medegedeeld. De datum van de beschikkingen is nader op heden bepaald.

3 De beoordeling

bevoegdheid in de beperkingsprocedure en in de aanhaakprocedure

3.1.

De rechtbank constateert dat zij op grond van artikel 642a lid 1 Rv in verbinding met artikel 12 lid 1 CLNI[_da9c29be-0e8f-41e2-89eb-4310419fea93] bevoegd is om over de verzoeken in de beperkingsprocedure en aanhaakprocedures te oordelen en dat gelet op de plaats van het voorval het Nederlandse recht van toepassing is, in het bijzonder de CLNI 2012 en in aanvulling daarop de artikelen 8:1060 e.v. BW. De op zitting verschenen partijen hebben de bevoegdheid van deze rechtbank niet ter discussie gesteld.

voeging

3.2.

SeaQurrent heeft in haar verzoekschrift verzocht om voeging van haar zaak met de beperkingsprocedure van de “Maranatha” (C/10/721473 HA RK 26-569). De rechtbank heeft haar zaak al ambtshalve gevoegd met de beperkingsprocedure van de “Maranatha”. De verzoeken van DSV c.s. en SeaQurrent zijn gezamenlijk op de mondelinge behandeling van 13 oktober 2026 behandeld. Hun zaken zijn ook reeds administratief (op de rol) gevoegd. Gelet hierop verstaat de rechtbank dat op het voegingsverzoek van SeaQurrent dus niet behoeft te worden beslist.

in de beperkingsprocedure van DSV c.s. (C/10/721473 / HA RK 26-569)

het beperkingsverzoek

3.3.

DSV c.s. verzoeken de rechtbank, na aanvulling van hun verzoek, om:

a. het bedrag waartoe DSV c.s. hun aansprakelijkheid (voorshands) kunnen beperken voor de schade als gevolg van het voorval, vast te stellen op SDR 0 (nul),

en/of

te bepalen dat de aansprakelijkheid van DSV c.s. ter zake van het voorval (voorshands) is beperkt op het bedrag (de bedragen) van het (de) ten behoeve van de “Iris” en de “Energie 10” te stellen fonds(en) en te verklaren dat dat fonds (die fondsen) mede geacht wordt (worden) te zijn gesteld door DSV c.s., een en ander voor zover nodig onder de voorwaarde dat de eigenaar van en/of een andere belanghebbende bij de “Iris” (en de “Energie 10”) bedoeld(e) fonds(en) daadwerkelijk stelt,

althans het bedrag van het zakenfonds, waartoe DSV c.s. hun aansprakelijkheid kunnen beperken voor de schade als gevolg van het voorval, vast te stellen op SDR 225.000 althans SDR 344.943,85 althans SDR 345.326,80 althans SDR 346.720 althans SDR 348.113,20 althans SDR 348.879,10, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover zoals bepaald in art. 642c lid 2 Rv en met een door de rechtbank te bepalen bedrag ter bestrijding van de kosten van de beperkingsprocedure;

b. te bevelen dat tot een procedure ter verdeling van het fonds zal worden overgegaan en de daartoe nodige beslissingen te nemen;

c. datum en tijdstip voor de behandeling van het verzoek te bepalen.

3.4.

Geen van de verschenen partijen heeft bezwaren geuit tegen door DSV c.s. ter mondelinge behandeling overgelegde akte aanvulling verzoekschrift en de rechtbank heeft ook ambtshalve geen bezwaar hiertegen. De aanvulling is toegelaten.

3.5.

Tijdens de mondelinge behandeling hebben DSV c.s. desgevraagd toegelicht dat hun verzoeken er niet toe strekken om aan te haken bij de te stellen zakenfondsen voor de “Iris” en de “Energie 10”.

DSV, TVM en Steamship behoren tot de kring van beperkingsgerechtigden

3.6.

DSV behoort als eigenaresse van de motorsleepduwboot “Maranatha” tot de kring van tot beperking van aansprakelijkheid gerechtigde personen in de zin van artikel 1 lid 1 CLNI 2012 dan wel artikel 8:1060 lid 1 BW. Dat DSV eigenaar is van de motorsleepduwboot “Maranatha” blijkt uit het door haar overgelegde kadastrale uittreksel.

3.7.

TVM en Steamship behoren als betrokken verzekeraars van de “Maranatha” tot de kring van tot beperking van aansprakelijkheid gerechtigde personen in de zin van artikel 1 lid 5 CLNI 2012 dan wel artikel 8:1061 lid 2 BW.

3.8.

De op zitting verschenen partijen hebben dit niet weersproken.

[schipper Maranatha] behoort niet tot de kring van beperkingsgerechtigden

3.9.

Voor een beperkingsrecht van schipper [schipper Maranatha] is onvoldoende gesteld en gebleken. Desgevraagd is er zitting verklaard dat hij niet met betrekking tot het voorval tot schadevergoeding is aangesproken. Daaraan verbindt de rechtbank de conclusie dat hij niet voldoet aan de eisen voor beperkingsgerechtigdheid gesteld in artikel 1 lid 3 CLNI. Zijn verzoek zal worden afgewezen.

belanghebbenden houden DSV, TVM en Steamship aansprakelijk voor vorderingen die op grond van de CLNI 2012 en de wet voor beperking in aanmerking komen

3.10.

DSV, TVM en Steamship worden door de bekende belanghebbenden aansprakelijk gehouden voor vorderingen als bedoeld in artikel 2 lid 1 sub a en b CLNI 2012 of artikel 8:1062 lid 1 sub a en b BW.

De op zitting verschenen partijen hebben dit niet bestreden.

de aansprakelijkheid van DSV, TVM en Steamship is (na fondsstelling) voorshands beperkt tot SDR 345.326,80 – het daartoe strekkende meer subsidiaire verzoek wordt toegewezen, de overige verzoeken worden afgewezen

3.11.

DSV, TVM en Steamship stellen dat de “Maranatha” niet is onder te brengen in één van de verschillende scheepstypen of -categorieën van artikel 6 CLNI 2012. De “Maranatha” fungeerde bij het vervoer van het ponton met de hijskraan alleen als boegschroef. Zij beschikt weliswaar over voortbewegingswerktuigen met vermogen, maar daarvan is op het moment van het voorval geen gebruik gemaakt.

3.12.

Aan het voorgaande verbinden DSV, TVM en Steamship in eerste plaats de conclusies (en het daarop gebaseerde primaire en subsidiaire verzoek) dat de aansprakelijkheid van DSV, TVM en Steamship nihil is. Zij voeren het volgende aan. De “Maranatha” heeft uitsluitend als boegschroef van het samenstel gefungeerd daar waar de schipper van de “Iris” dat nodig vond. Het schip heeft niet als voorspan(boot) gefungeerd. De “Maranatha” heeft weliswaar een voortbewegingswerktuig met vermogen, maar dat werktuig is niet gebruikt ter voortbeweging van het samenstel of van de “Maranatha” zelf. De “Maranatha” past daarom in dit geval niet in de categorieën van artikel 6 CLNI 2012 en daarom moet de beperkte aansprakelijkheid op SDR 0 worden bepaald. als in dit geval het minimum van artikel 6 lid 1 sub d CLNI 2012 toch moet worden toegepast, dan geldt (subsidiair) een aansprakelijkheidsbeperking tot SDR 225.200.

3.13.

Voor zover het primaire en subsidiaire verzoek niet toewijsbaar zijn, stellen DSV, TVM en Steamship dat een voor de “Maranatha” te vormen zakenfonds meer/uiterst subsidiair SDR 344.943,85 althans SDR 345.326,80 althans SDR 346.720 althans SDR 348.113,20 althans SDR 348.879,10 moet bedragen. De uitkomst van de berekening hangt af van het antwoord op de vragen in welke van de in artikel 6 CLNI 2012 genoemde scheepscategorie de “Maranata” is onder te brengen en van welke waterverplaatsing uit moet worden gegaan bij de berekening van het zakenfonds. In de meetbrief van de “Maranatha” is een waterverplaatsing van 12,384 m³ vermeld, in het scheepsregister staat een waterverplaatsing van 15,788 m³ vermeld.

3.14.

TenneT heeft het volgende betoogd:

- uit de uitspraak “Lucia 3”/”Confido”[_82d02fcc-737b-451b-a168-2291780ceda6] volgt dat het gebruik van een schip op het moment van het schadeveroorzakende voorval bepaalt onder welke categorie een schip valt binnen de CLNI 2012. De “Maranatha” vervulde de functie van voorspanboot en werd bij het voorval niet gebruikt als sleepboot. Van een drijvend en verplaatsbaar werktuig en materiaal in de zin van artikel 1 lid 2 sub b tweede volzin CLNI 2012 was evenmin sprake. Een schip is dan óf wel een goederenschip, óf niet. De “Maranatha” is geen goederenschip en kwalificeert daarmee automatisch als een niet-goederenvervoerschip, zodat zij is onder te brengen in scheepscategorie van artikel 6 lid 1 sub a onder i CLNI 2012. Dat maakt dat de omvang van het voor de “Maranatha” te stellen fonds SDR 350.272,30 is.

  • als het gebruik van de “Maranatha” op het moment van het voorval niet bepalend is, dan zal het TenneT niet verbazen dat als de rechtbank oordeelt dat de “Maranatha” zij gezien haar bestemming of ontwerp in de categorie ‘duw- of sleepboot’ valt in de zin van CLNI 2012;
  • uit het arrest “Dilos”/”Niewiadow”[_c1d274ac-2327-4eb5-8aed-58f120661a1b] valt volgens TenneT af te leiden dat het in lijn met de CLNI 2012 en de ratio van aansprakelijkheidsbeperking is om eventuele twijfel over beperkingsparameters ten nadele van de beperkingsgerechtigde uit te leggen. Voor het vaststellen van de omvang van het zakenfonds moet in ieder geval worden uitgegaan van de hogere, in het scheepsregister vermelde, waterverplaatsing van 15,788 m³. Voor het vaststellen van de ‘korting’ of ‘aftrek’ werkt de twijfel over de waterverplaatsing van de “Maranatha” ook in haar nadeel en moet juist uitgegaan worden van de lagere van 12,384 m³.
3.15.

De rechtbank oordeelt dat de “Maranatha” kwalificeert als een duw- of sleepboot in de zin van artikel 6 lid 1 sub a onder iii CLNI 2012 en dat DSV, TVM en Steamship hun aansprakelijkheid mogen beperken tot SDR 345.326,80. Dat licht de rechtbank hierna toe.

3.16.

De “Maranatha” was op het moment van het voorval weliswaar niet aan het slepen, maar dat maakt niet dat zij niet kwalificeert als een duw- of sleepboot in de zin van artikel 6 lid 1 sub a onder iii CLNI 2012. In het geval van de “Lucia 3”/”Confido” ging het erom dat een sleepboot aan het duwen was, zodat zich daardoor een risicovergroting voordeed. De “Maranatha” was in onderhavig geval niet het schip dat het ponton “Energie 10” en de zich daarop bevindende hijskraan voortbewoog. Dat maakt echter niet dat zij niet langer de bestemming duw- of sleepboot heeft. De rechtbank ziet geen aanleiding om in weerwil van die bestemming het schip ofwel in geen enkele categorie van artikel 6 lid 1 CLNI 2012 te plaatsen, ofwel in de categorie voor niet-goederenvervoerschepen.

3.17.

De rechtbank zal bij de vaststelling van de omvang van het zakenfonds uitgaan van de waterverplaatsing van de “Maranatha” groot 12,384 m³ zoals is opgenomen in de meetbrief. De meetbrief van een schip is opgesteld door een bevoegde ambtenaar van de Scheepsmetingsdienst. Voor gegevens in het scheepsregister geldt dat onduidelijk of niet inzichtelijk is aan welke bron die gegevens zijn ontleend. De rechtbank kent daarom meer waarde toe aan de meetbrief van de “Maranatha” en de gegevens die daarin staan vermeld. De verwijzing van TenneT naar het arrest “Dilos”/”Niewiadow” gaat niet in voldoende mate op. In die zaak ging het namelijk om met elkaar conflicterende gegevens binnen één bron (in de meetbrief in dat geval). Dat is niet vergelijkbaar met dit geval, waarin in twee bronnen een van elkaar verschillende waterverplaatsing van de “Maranatha” is opgenomen.

3.18.

Er is dan ook geen grond om voor de omvang van het zakenfonds van de “Maranatha” te rekenen met de hogere waterverplaatsing van 15,788 m³ en voor de aftrek van de bij het fonds van de “Iris” op te tellen opslag uit te gaan van de andere, lagere, waterverplaatsing van 12,384 m³. In beide berekeningen zal de rechtbank de lagere waterverplaatsing hanteren.

3.19.

Uit voorgaand oordeel volgt reeds dat de primaire, subsidiaire en meer of uiterst subsidiaire verzoeken van DSV, TVM en Steamship, worden afgewezen.

3.20.

Voor de berekening van het zakenfonds voor de “Maranatha” betekent dit concreet het volgende. Het schip valt onder artikel 6 lid 1 sub a onder iii CLNI 2012. De aansprakelijkheidsgrens voor personenschade wordt berekend als 1576 SDR/kW vermogen voortbewegingswerktuigen x 440 kW, dus SDR 693.440. De helft daarvan is de aansprakelijkheidsgrens voor zaakschade, dus SDR 346.720. Artikel 10 lid 2 CLNI 2012 leidt tot aftrek van hetgeen bij het zakenfonds van de “Iris” wordt bijgeteld, te weten SDR 1.393,20 (berekend op basis van de lagere waterverplaatsing van de “Maranatha”), hetgeen uiteindelijk een aansprakelijkheidsgrens voor de “Maranatha” oplevert van SDR 345.326,80 (SDR 346.720 -/- SDR 1.393,20).

3.21.

Dat betekent dat het bedrag waartoe de aansprakelijkheid voor vorderingen waarvoor door DSV, TVM en Steamship beperking wordt verzocht op grond van de artikelen 6 lid 1 onder a en b CLNI 2012 jo. 8:1060 e.v. BW en 642a e.v. Rv juncto artikel 1 lid 1 sub a en sub c van het Besluit[_a79aba25-bcd4-4b2f-b22f-5eaa72f21b17] voorshands is beperkt tot SDR 345.326,80. De omvang van het te vormen zakenfonds beloopt SDR 345.326,80 te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW vanaf de dag volgende op de dag van het voorval, derhalve vanaf 26 augustus 2025, tot en met de dag volgende op de dag waarop het fonds zal zijn gesteld. De genoemde rekeneenheid SDR is het bijzondere trekkingsrecht, zoals dat is omschreven door het Internationale Monetaire Fonds (IMF), naar de koers van de dag van het stellen van het fonds om te rekenen in euro’s volgens de waarderingsmethode die door het IMF op de dag van omrekening wordt toegepast voor zijn eigen verrichtingen en transacties.

fondsstelling door DSV, TVM en Steamship; kosten ter bestrijding van de procedure

3.22.

DSV, TVM en Steamship hebben in hun verzoekschrift aangegeven het zakenfonds te willen vormen door het stellen van een garantie door Steamship overeenkomstig het (Engelstalige) Rotterdams Garantieformulier Limitatie 2020 (RGFL 2020). De verschenen partijen hebben ter zitting geen bezwaren geuit tegen deze wijze van fondsstelling.

3.23.

Tot zover voldoet het beperkingsverzoek van DSV, TVM en Steamship aan de wettelijke vereisten. Daarom zal de rechtbank bepalen dat DSV, TVM en Steamship fonds dienen te stellen tot het in 3.21 bedoelde totaal beloop, nog te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de dag volgende op de dag van deze zekerheidstelling, tot de datum van daadwerkelijke en volledige betaling onder de te stellen garantie.

3.24.

Voorts zal de rechtbank bepalen dat DSV, TVM en Steamship het fonds dienen te vermeerderen ter bestrijding van de kosten van de procedure zoals hierna te vermelden. Deze kosten zijn door de vereffenaar voorlopig begroot op € 4.000,- in totaal voor het voor de motorsleepduwboot “Maranatha” te stellen zakenfonds. Tegen die voorlopige begroting zijn ter zitting geen bezwaren geuit.

De rechtbank zal deze voorlopige kosten spreiden over DSV, TVM en Steamship enerzijds en SeaQurrent anderzijds. Voor DSV, TVM en Steamship betekent dit dat zij het fonds moet vermeerderen met € 3.700,- ter bestrijding van kosten van de procedure.

in de aanhaakprocedure van SeaQurrent (C/10/726522 / HA RK 26-918)

het aanhaakverzoek

3.25.

SeaQurrent verzoekt de rechtbank om:

  • te bepalen dat het (zaken)fonds zoals gesteld door DSV c.s. terzake van het schip “Maranatha”, welk verzoek bij de rechtbank bekend is onder zaak-/rolnummer 721473 / HA RK 26-569, mede wordt geacht te zijn gesteld door SeaQurrent;
  • vast te stellen dat SeaQurrent gerechtigd is om haar eventuele aansprakelijkheid voor schade als gevolg van het voorval te beperken tot hetzelfde bedrag als waarvoor DSV c.s. hun aansprakelijkheid uit hoofde van het voorval moge beperken, een en ander zoals door de rechtbank zal worden beslist in de beperkingsprocedure terzake van het schip “Maranatha”;
  • te bevelen dat tot een procedure tot verdeling van het beperkingsfonds zal worden overgegaan, waarbij nadat crediteuren hun vorderingen tegen het beperkingsfonds zullen hebben ingediend en verificatie van die vorderingen zal plaatsvinden, verzoekster voorstel en zo nodig verzoekt te bepalen dat de verdere behandeling van dit verzoek gevoegd wordt met de beperkingsprocedure ter zake van het schip “Maranatha” op naam van DSV c.s.;

iv. voor zover vereist, een rechter-commissaris aan te wijzen en een vereffenaar te benoemen;

v. het bedrag vast te stellen ter bestrijding van de kosten van de beperkingsprocedure;

vi. (…);

vii. een datum en tijdstip te bepalen voor de behandeling van dit verzoekschrift.

3.26.

Tijdens de mondelinge behandeling heeft SeaQurrent het verzoek onder vi. (teruggave van zekerheden) ingetrokken.

SeaQurrent kan zich op beperking van aansprakelijkheid beroepen en wordt toegestaan om aan te haken bij het door DSV, TVM en Steamship voor de “Maranatha” te stellen fonds

3.27.

SeaQurrent wordt door de bekende belanghebbenden aansprakelijk gehouden voor vorderingen als bedoeld in artikel 2 lid 1 sub a en b CLNI 2012 of artikel 8:1062 lid 1 sub a en b BW (voor beperking vatbare vorderingen).

3.28.

Mr. Van Dam heeft op de mondelinge behandeling weersproken dat SeaQurrent kan aanhaken bij een voor de “Maranatha” te stellen zakenfonds, omdat niet valt in te zien dat de kraanmachinist werkzaamheden aan de lading van de “Maranatha” heeft verricht. De overige verschenen partijen hebben geen verweer gevoerd tegen het verzoek van SeaQurrent om aan te mogen haken bij het beperkingsfonds van DSV, TVM en Steamship voor de motorsleepduwboot “Maranatha”.

3.29.

De rechtbank overweegt als volgt.

3.30.

Naar Nederlands recht, welk recht de aanvaring beheerst, valt niet uit te sluiten dat SeaQurrent aansprakelijk zal zijn voor de schade vanwege de rol die de kraanmachinist - die mogelijk meende bij het hijsen van de giek instructies van SeaQurrent op te volgen - heeft gespeeld bij het ontstaan van het rakingsgevaar. Voor dat geval wenst SeaQurrent haar aansprakelijkheid allereerst te beperken door een aanhaakverzoek met betrekking tot het ponton “Energie 10”, van welk schip zij huurder (of eventueel huurkoper) is.

3.31.

SeaQurrent stelt dat zij ook mag aanhaken bij het te stellen zakenfonds voor de “Maranatha”. Zij voert daartoe verschillende gronden aan. Zij stelt dat de kraan (ook) als lading van de “Maranatha” kan worden beschouwd en dat eventuele fouten van de kraanmachinist bij het behandelen van die lading dus leiden tot verschillende rechtsgevolgen:

  • beperkingsgerechtigdheid van de kraanmachinist ingevolge artikel 1 lid 3 CLNI 2012;
  • aanvaringsaansprakelijkheid van de eigenaar van de “Maranatha” op grond van het b-criterium van het arrest Casuele/de Toekomst[_f1018a42-de28-4890-be56-1b0839ad82ba];

- medeaansprakelijkheid naast de eigenaar van de “Maranatha” van de eigenaren van de “Iris” en de “Energie 10” ingevolge het arrest Jelle/EWT[_0a57c2cb-2a34-4d91-a433-3bfd77c57a93];

  • kwalitatieve aansprakelijkheid van SeaQurrent ingevolge artikel 6:171 (of 6:170) BW voor de fouten van de kraanmachinist;
  • de beperking van die kwalitatieve aansprakelijkheid van SeaQurrent tot de beperkte aansprakelijkheid van de kraanmachinist ingevolge de gedachtegang gevolgd in de uitspraken Global Ling[_4aa06b1f-a220-46a1-8041-7241acdcecd1], Rijndelta[_7e2892cf-5c07-4f47-9fab-fdc6f7b611dd], Roel[_6b3fb052-e4bb-48af-950e-4b969bef12d0] en Piz Bernina[_dc4cd67e-53ef-4a35-a722-8ccff84ebaf5].
3.32.

Ter zitting is deze gedachtegang door de rechtbank bevraagd maar door de verschenen partijen niet of nauwelijks ter discussie gesteld. Wel is duidelijk dat de verschenen partijen het over de verschillende feiten en de daaraan te geven duiding niet eens zijn. Het is niet nodig en gelet op het stadium van de procedure niet passend dat de rechtbank alle betwiste feiten en aansprakelijkheidsscenario’s onderzoekt.

3.33.

SeaQurrent is niet de eigenaar van de “Maranatha” en kan dus niet in die hoedanigheid een beroep doen op beperking van haar aansprakelijkheid voor vorderingen met betrekking tot zaakschade ontstaan aan boord van dit schip (vgl. artikel 2 lid 1 onder a CLNI 2012). De bewoordingen van het verdrag bieden geen andere mogelijkheid of hoedanigheid tot beperking van haar aansprakelijkheid voor dit voorval.

3.34.

SeaQurrent wijst echter terecht op de kans dat zij naar het toepasselijke Nederlandse recht kwalitatief aansprakelijk zal blijken voor eventuele fouten van de kraanmachinist. De rechtbank gaat er voorshands van uit dat de kraanmachinist geldt als een persoon voor wiens handeling, onachtzaamheid of nalatigheid de eigenaar van de “Maranatha” aansprakelijk is, zoals bedoeld in artikel 1 lid 3 CLNI 2012. Dat betekent dat ook de kraanmachinist zijn aansprakelijkheid zal kunnen beperken, zodra zal zijn voldaan aan de in artikel 1 lid 3 CLNI 2012 gestelde eis dat hij ter zake van het voorval is aangesproken. Dit laatste is, zoals ter zitting is gebleken, nog niet aan de orde. Hij behoort formeel gezien dus (nog) niet tot de kring van beperkingsgerechtigden.

3.35.

De rechtbank moet de CLNI 2012 toepassen, uitgelegd volgens het Weens Verdragenverdrag, maar ook oog hebben voor een logische en billijke samenhang met de Nederlandsrechtelijke regels over kwalitatieve aansprakelijkheden (vgl. de uitspraak Roel) en de in Nederland geldende regels voor hoofdelijke medeschuld van hecht verbonden varende schepen. Het recht inzake (oneigenlijke) aanvaringen kanaliseert de aansprakelijkheid naar de scheepseigenaren, het recht inzake de globale beperking van aansprakelijkheid geeft (in het bijzonder) die scheepseigenaren het recht om niet onbeperkt aansprakelijk te zijn, onder meer om - kort samengevat - het transport over water niet onnodig te belemmeren met lang liggende scheepsbeslagen en onverzekerbaar grote vorderingen.

3.36.

In de Nederlandsrechtelijke context is SeaQurrent ook zonder schuld harerzijds (mogelijk) kwalitatief aansprakelijk voor fouten van de machinist. Het verdrag regelt niet de aansprakelijkheid van een naar binnenlands recht kwalitatief aansprakelijke partij. De rechtbank ziet in de bewoordingen en de ontstaansgeschiedenis van de CLNI 2012 geen reden om aan te nemen dat een dergelijke partij onbeperkt aansprakelijk zou moeten blijven ook als in een geval als dit de scheepseigenaar, de schipper en een persoon die fouten maakte bij het behandelen van de lading tot de kring van beperkingsgerechtigden (kunnen komen te) behoren. Het verdrag regelt dit niet.

3.37.

Naar Nederlands recht behoort de kwalitatieve aansprakelijkheid van SeaQurrent gelet op het arrest Global Ling niet verder te reiken dan de eventuele aansprakelijkheid van de kraanmachinist. De rechtbank ziet geen ruimte om SeaQurrent onder de CLNI 2012 een hoedanigheid toe te kennen waarin aan haar een recht op beperking van aansprakelijkheid toekomt. Wel zal zij SeaQurrent toestaan om (niet uit hoofde van de CLNI 2012, maar) uit hoofde van artikel 8:1060 e.v. BW aan te haken bij het door de eigenaar van de “Maranatha” te stellen fonds.

3.38.

Dat de kraanmachinist nog niet is aangesproken ter zake van het voorval, staat in dit bijzondere geval niet aan aanhaken in de weg. Nu SeaQurrent ter zake van dit voorval is aangesproken maar de kraanmachinist nog niet, zou het naar de letter volgen van 8:1061 lid 1 BW onnodig formalistisch zijn. Dat zou immers dwingen tot vorderingen tegen de kraanmachinist met het enkele doel om SeaQurrent in de positie te brengen dat zij haar aansprakelijkheid ontstaan uit fouten van de kraanmachinist en/of anderszins schuld van de “Maranatha” kan beperken.

3.39.

De rechtbank is van oordeel dat in het kader van de voorfase van deze beperkingsprocedure voldoende is toegelicht dat SeaQurrent voorshands een recht tot beperking van aansprakelijkheid kan inroepen.

3.40.

Op grond van artikel 12 lid 3 CLNI 2012 en artikel 642d Rv geldt in dit geval dat een door DSV, TVM en Steamship gevormd zakenfonds voor de “Maranatha”, zodra gevormd, wordt geacht mede te zijn gevormd door SeaQurrent. Dit verzoek van SeaQurrent wordt aldus toegewezen.

zekerheidstelling voor de kosten van de procedure

3.41.

SeaQurrent dient een bedrag van € 300,- als zekerheid te stellen ter bestrijding van de kosten van de procedure. De rechtbank gaat ervan uit dat SeaQurrent dit bedrag wellicht niet in de consignatiekas zal willen storten, maar dat zij op een meer praktische wijze zekerheid wil stellen voor deze kosten. Voor het afgeven van de verklaring als bedoeld in artikel 642c lid 6 Rv kunnen ook andere vormen van zekerheidsstelling dan storting in de consignatiekas voldoende zijn, bijvoorbeeld dat SeaQurrent € 300,- als voorschot betaalt aan de vereffenaar en de vereffenaar een pro forma voorschotnota doet toekomen aan mr. Van de Velde.

in alle zaken

3.42.

De rechtbank wijst erop dat de gebruikelijke termijn voor fondsstelling een einddatum in dan wel vlak voor de kerstperiode heeft. Eventuele verzoeken om termijnverlenging dienen tijdig, dat wil zeggen zeven (7) dagen voordien te zijn gedaan.

3.43.

De rechtbank zal in de beperkingsprocedure en in de aanhaakprocedure een rechter-commissaris aanwijzen en een vereffenaar benoemen.

3.44.

Op grond van artikel 642c lid 5 Rv is deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad.

4 De beslissing

in de zaak van DSV c.s.

4.1.

bepaalt het bedrag waartoe de aansprakelijkheid van DSV, TVM en Steamship ter zake van de zaakschade in verband met het in 1.1 bedoelde voorval, zodra zij fonds hebben gesteld, voorshands is beperkt op SDR 345.326,80, om te rekenen in euro’s naar de koers van de dag van het stellen van het fonds volgens de waarderingsmethode die door het IMF op de dag van omrekening wordt toegepast voor zijn eigen verrichtingen en transacties;

4.2.

bepaalt dat DSV, TVM en Steamship een fonds dienen te stellen van SDR 345.326,80 te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW daarover te berekenen vanaf de dag volgende op de dag van het voorval, derhalve vanaf 26 augustus 2025, tot de dag volgende op de dag van het stellen van het fonds;

4.3.

bepaalt dat DSV, TVM en Steamship uiterlijk op 14 december 2026 fonds dienen te stellen door ter griffie van deze rechtbank een garantie te deponeren, af te geven door Steamship, overeenkomstig het Rotterdams Garantieformulier Limitatie 2020 (RGFL 2020) voor het beloop van het in 4.2 genoemde bedrag aan hoofdsom en rente, nog te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de aanvang van de dag volgende op de dag van deze zekerheidsstelling tot de datum van daadwerkelijke en volledige betaling onder die garantie, alsmede te vermeerderen met € 3.700,00 ter bestrijding van de kosten van de procedure;

4.4.

wijst het meer of anders verzochte af;

in de zaak van SeaQurrent

4.5.

beveelt SeaQurrent om uiterlijk vier weken nadat DSV, TVM en Steamship fonds zullen hebben gesteld genoegzame zekerheid te stellen ten bedrage van € 300,- ter bestrijding van de kosten van de procedure;

4.6.

stelt vast dat zodra DSV, TVM en Steamship fonds hebben gesteld en SeaQurrent heeft voldaan aan het bepaalde onder 4.4., de eventuele aansprakelijkheid van SeaQurrent voor het voorval voorshands is beperkt tot SDR 345.326,80 en dat het door DSV, TVM en Steamship te stellen zakenfonds alsdan mede wordt geacht te zijn gesteld door SeaQurrent;

in alle zaken

4.7.

wijst aan als rechter-commissaris ter vaststelling van de staat van verdeling van het fonds mr. P.A.M. Laan;

4.8.

benoemt tot vereffenaar van het fonds de heer S.J.J. Schoutens, postbus 8327, 3009 AH Rotterdam, telefoonnummer 010–4502980, e-mailadres: info@schoutens.nl.

Deze beschikking is gegeven door mr. P.A.M. Laan en in het openbaar uitgesproken op 16 november 2026 3266/1885

Voetnoten

  1. Verdrag van Straatsburg van 2012 inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 2012)
  2. Rechtbank Rotterdam 26 augustus 1985, S&S 1986/86 (“Lucia 3”/”Confido”)
  3. Hof Den Haag 22 januari 1991, S&S 1991/114 (“Dilos”/”Niewiadow”)
  4. Koninklijk Besluit van 29 november 1996, Stb. 1996, 587, gewijzigd bij Besluit van 13 maart 2018 ter uitvoering van het Verdrag van Straatsburg van 2012 inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 2012) (Trb. 2013, 72) (Stb. 2018, 128), in deze beschikking genoemd ‘het Besluit’.
  5. Hoge Raad 30 november 2001, NJ 2002/143
  6. Hoge Raad 23 november 1979, S&S 1980/14
  7. Hoge Raad 11 mei 2001, NJ 2001/631
  8. Hof Den Haag 30 december 2008, S&S 2009/53
  9. Rechtbank Rotterdam 9 februari 2023, S&S 2023/52
  10. Rechtbank Rotterdam 15 juli 2024, S&S 2024/104

Wetsartikelen in deze uitspraak

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.