Uitspraak · Omgevingsrecht
Rechtbank Oost-Brabant, 17 november 2026 – Deze uitspraak gaat over de afwijzing van een verzoek
ECLI:NL:RBOBR:2026:8073Zaaknummer 25/3435
- Instantie
- Rechtbank Oost-Brabant
- Datum uitspraak
- 17 november 2026
- Publicatiedatum
- 17 november 2026
- Zaaknummer
- 25/3435
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Omgevingsrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - meervoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 7:1a Awb
- Zittingsplaats
- 's-Hertogenbosch
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Deze uitspraak gaat over de afwijzing van een verzoek om (preventief) handhavend op te treden tegen de activiteiten op het Eurocircuit in verband met het ontbreken van een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit (natuurvergunning). De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat geen sprake is van een overtreding, noch van een klaarblijkelijk gevaar voor een overtreding. Voor het motorcrosscircuit is een last onder dwangsom opgelegd en het college kan geen dubbele herstelsanctie opleggen. De activiteiten op het rallycrossterrein vormen één-en-hetzelfde project als de activiteiten die zijn vergund in de voor dit circuit in 1993 verleende Hinderwetvergunning.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R. Grimbergen, voorzitter, en mr. M.J.H.M. Verhoeven en mr. R. van den Munckhof, leden, in aanwezigheid van mr. M.P.C. Moers-Anssems, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 17 november 2026.
| griffier | voorzitter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Algemene wet bestuursrecht
Artikel 5.6 Het bestuursorgaan legt geen herstelsanctie op zolang een andere wegens dezelfde overtreding opgelegde herstelsanctie van kracht is.
Artikel 5.7Een herstelsanctie kan worden opgelegd zodra het gevaar voor de overtreding klaarblijkelijk dreigt.
Omgevingswet
Artikel 1.1, eerste lid
De bijlage bij deze wet bevat begripsbepalingen voor de toepassing van deze wet en de daarop berustende bepalingen.
Artikel 5.1, eerste lid
Het is verboden zonder omgevingsvergunning de volgende activiteiten te verrichten:
e. een Natura 2000-activiteit, […],
tenzij het gaat om een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen geval.
Bijlage bij artikel 1.1 van de Omgevingswet
Voor de toepassing van deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt, tenzij anders bepaald, verstaan onder: […];
Natura 2000-activiteit: activiteit, inhoudende het realiseren van een project als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de habitatrichtlijn dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied; […].
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK OOST-BRABANT
Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
Bestuursrecht
zaaknummer: SHE 25/3435 OWHAND
uitspraak van de meervoudige kamer van 17 november 2026 in de zaak tussen
[eiseres] , uit [vestigingsplaats] , eiseres(gemachtigde: [naam] )
en
het college van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Brabant, het college
(gemachtigden: mr. E.L.A. Kramer en A. Veen).
Aan het geding heeft als derde-partij deelgenomen: Motorsportvereniging Valkenswaard (MVV), uit Valkenswaard (gemachtigde [naam] .
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van het verzoek van eiseres om (preventief) handhavend op te treden tegen de activiteiten op het Eurocircuit in verband met het ontbreken van een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit (natuurvergunning). Eiseres is het niet eens met dit besluit.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat geen sprake is van een overtreding noch van een klaarblijkelijk gevaar voor een overtreding. Voor het motorcrosscircuit is een last onder dwangsom opgelegd en het college kan geen dubbele herstelsanctie opleggen. De activiteiten op het rallycrossterrein zoals deze zijn toegelaten na de uitspraak van de voorzieningenrechter van Afdeling bestuursrechtspaak van de Raad van State (Afdeling) van 22 mei 2025[_ccfdc202-2d42-4f6d-918a-e5e9e0605ed0] vormen één-en-hetzelfde project als de activiteiten die zijn vergund in de voor dit circuit in 1993 verleende Hinderwetvergunning. Eiseres krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
De wettelijke regels en beleidsregels die van belang zijn voor deze zaak, staan in de bijlage bij deze uitspraak.
Procesverloop
2. Met het bestreden besluit van 16 september 2025 heeft het college het verzoek van eiseres om preventief handhavend op te treden tegen de activiteiten op het Eurocircuit wegens het ontbreken van een natuurvergunning, afgewezen.
Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen het bestreden besluit en het college verzocht in te stemmen met rechtstreeks beroep op basis van artikel 7:1a, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Het college heeft hiermee ingestemd en het bezwaarschrift doorgezonden aan de rechtbank. De rechtbank heeft het bezwaarschrift als beroepschrift in behandeling genomen.
Het college heeft een verweerschrift ingediend, waarop eiseres heeft gereageerd.
De rechtbank heeft het beroep op 22 september 2026 op zitting behandeld, gelijktijdig met de beroepen SHE 25/2417, SHE 25/2452 en SHE 25/2687. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres, de gemachtigde van het college, de gemachtigde van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Valkenswaard (B&W) en de gemachtigde van de derde-partij.
Na de zitting heeft de rechtbank nog een op de zaak betrekking hebbend stuk opgevraagd bij het college dat was gericht aan eiseres en bekend was bij partijen maar niet bij de rechtbank.
Beoordeling door de rechtbank
Feiten en omstandigheden
3. De rechtbank gaat bij de beoordeling uit van de volgende relevante feiten en omstandigheden.- Het Eurocircuit is een rallycrosscircuit voor auto’s en motoren, gelegen aan de Victoriedijk te Valkenswaard, dat wordt gebruikt voor wedstrijden en trainingen door de Nederlandse Rallycrossvereniging (NRV) en Motor Vereniging en Motorsport Stichting Valkenswaard (MVV). Daarnaast biedt het terrein ruimte aan een wielervereniging, fietscrossvereniging en een politiehondenvereniging voor trainingen.- Het Eurocircuit bevindt zich in de nabijheid van Natura 2000-gebied “Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux”. Dit gebied is aangewezen op 24 maart 2000. Het grootste deel van het Natura 2000-gebied ligt ten zuiden van het rallycircuit. De beek de Keersop die deel uitmaakt van het Natura 2000-gebied stroomt ten westen van het rallycircuit naar het noorden. Ten noorden van het circuit (op ongeveer anderhalve kilometer) ligt ook een gebied dat onderdeel uitmaakt van Natura 2000-gebied.
- Op 31 augustus 1993 heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Valkenswaard (B&W) aan MVV een Hinderwetvergunning verleend voor het oprichten en in werking hebben van een inrichting tot het beoefenen van de motorsport op het motorsportcircuit op deze locatie. Deze vergunning ziet op de zandbaan met bijbehorende voorzieningen. Bij de vergunning voor het motorcrosscircuit hoort een tekening waarop is weergegeven hoe het terrein is ingericht. Hierop zijn beide circuits ingetekend. Op dezelfde datum heeft verweerder aan de NRV een Hinderwetvergunning verleend voor het oprichten en in werking hebben van een inrichting tot het beoefenen van de autorallysport op het Eurocircuit. Aan de Hinderwetvergunningen zijn - vrijwel identieke - geluidsvoorschriften verbonden. In voorschrift J6 bij de omgevingsvergunning voor het autorallycircuit is het volgende bepaald: “Na 20.00 uur mag er niet met crossauto’s op het circuit gereden worden. Bovendien is het - uitgezonderd voor ten hoogste drie weekenden per kalenderjaar in verband met ruimere openstellingstijden met het oog op te houden wedstrijden of het voorbereiden van zodanige wijdstrijden - verboden de inrichting acht uren per week of meer open te stellen. Tot het weekeinde worden gerekend: zaterdagen, zondagen en algemeen erkende feestdagen of daarmee gelijkgestelde dagen als bedoeld in artikel 3 van de Algemene termijnwet (stb. 1964, 314) die op een vrijdag of op een maandag vallen.”
- Op 15 juni 1999 heeft B&W aan NRV een milieuvergunning als bedoeld in artikel 8.1 van de Wet milieubeheer (Wm) verleend voor een wijziging van de inrichting van het rallycircuit. Voorschrift J6 is hierbij niet gewijzigd. In haar uitspraak van 18 oktober 2022[_f7bda0ee-175e-4a05-b3cd-b8ffc89f0441] heeft de rechtbank geoordeeld dat, omdat deze vergunning (wegens het ontbreken van alle benodigde bouwvergunningen) niet in werking is getreden voor de referentiedatum, aan de milieuvergunning uit 1999 geen referentiesituatie kan worden ontleend. De referentiesituatie voor het rallycrosscircuit wordt gevormd door de Hinderwetvergunning uit 1993.
- In het verleden zijn meerdere verzoeken om handhaving ingediend, onder andere door eiseres. Deze verzoeken hebben geleid tot uitspraken van deze rechtbank en van de Afdeling. In de uitspraak van 24 oktober 2018[_b6095aee-e05b-4b0b-8b33-0164dccb4333] heeft de Afdeling onder meer geoordeeld dat een redelijke uitleg van de vergunningvoorschriften J6 en J8 met zich brengt dat voor de toegestane openingstijden uitsluitend de uren meetellen waarin het terrein voor dat doel (op het terrein rijden met gemotoriseerde voertuigen) geopend is. Voor het oordeel dat binnen die uren slechts de tijd telt waarop daadwerkelijk op de circuits wordt gereden, zoals het college stelt, ziet de Afdeling geen grond. De tekst van de voorschriften biedt daarvoor geen aanknopingspunten. Die uitleg doet bovendien af aan de handhaafbaarheid van de voorschriften.- Op 15 juni 2020 heeft het college aan MVV een natuurvergunning verleend voor het organiseren van crossactiviteiten, waaronder de Dakar Pre Proloog op het motorcrosscircuit naast het Eurocircuit, zoals dat is vergund in de omgevingsvergunning van 4 november 2019 voor een milieuneutrale wijziging en aangepast bij besluit op bezwaar van 12 mei 2020. Bij uitspraken van 29 januari 2021[_4aa064ef-48ed-4c3a-a836-3c78a852ba20] heeft de rechtbank:1. de beslissing op bezwaar tegen de verlening van een omgevingsvergunning voor het verleggen van het circuit vernietigd omdat onvoldoende is onderzocht of wel sprake is van een milieuneutrale wijziging.2. De vergunning op basis van de Wet natuurbescherming vernietigd omdat onvoldoende vaststaat dat sprake is van een afname van de stikstofdepositie ten opzichte van de uitgangssituatie.
3. De aan MVV op 18 oktober 2019 opgelegde last onder dwangsom in verband met het zonder natuurvergunning gebruiken van de motorcrossbaan op het Eurocircuit in stand gelaten.
- Hierna heeft eiseres het college nogmaals verzocht handhavend op te treden tegen MVV in verband met het handelen zonder natuurvergunning. Het college heeft dit verzoek opgevat als een verzoek om invordering van verbeurde dwangsommen. Het college heeft dit verzoek op 24 juli 2023 afgewezen omdat de in 2019 aan MVV opgelegde last onder dwangsom niet is overtreden. Bij besluit bezwaar van 12 december 2023 heeft het college deze afwijzing gehandhaafd. Dit besluit is onherroepelijk.- Bij uitspraak van 21 oktober 2024[_971a86e8-8bfb-46c2-922e-5688a8064367] heeft de rechtbank het beroep van eiseres tegen afwijzing van haar verzoek om handhaving op grond van de Wet natuurbescherming ten aanzien van rallycrossactiviteiten op het Eurocircuit gegrond verklaard wegens een motiveringsgebrek en de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand gelaten omdat de wijziging van het rallycircuit (verkorting van de jokerlap) niet kan leiden tot significante gevolgen voor het Natura 2000-gebied. De rechtbank overwoog verder dat de aangelegde extra baanstukken (wegen tussen het rennerskwartier en het circuit) niet dichter bij het Natura 2000-gebied liggen dan het rallycircuit zelf en reeds daarom niet kunnen leiden tot een toename van stikstofdepositie. De rechtbank benadrukte in deze uitspraak wel dat het niet is toegelaten om illegaal gebruik te salderen met het onvolledig benutten van de maximale gebruiksmogelijkheden op basis van het bestemmingsplan dan wel de Hinderwetvergunning uit 1993, dat het bestaande gebruik nooit passend is beoordeeld en dat bij een verandering van de referentiesituatie een passende beoordeling zal moeten worden verricht.
- Op 4 juli 2024 heeft eiseres bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Valkenswaard (B&W) een verzoek ingediend tot actualisatie van de Hinderwetvergunningen en milieuvergunning die in 1993 en 1999 aan de NRV en MVV zijn verleend voor motorsportactiviteiten op het Eurocircuit. Tegen het niet tijdig beslissen op haar verzoek heeft eiseres beroep ingesteld bij de rechtbank. Dit beroep is mede gericht tegen het inhoudelijke besluit van 5 februari 2025, waarbij B&W het actualisatieverzoek hebben afgewezen. Bij uitspraak van 11 september 2026[_d05c4f4e-3922-4e18-8da4-f0e5f6e81e52] heeft de rechtbank o.a. het inhoudelijke beroep gegrond verklaard en het college opgedragen om binnen 12 maanden een nieuw besluit op bezwaar te nemen.
- Bij besluit van 7 november 2024 heeft de raad van de gemeente Valkenswaard het bestemmingsplan “Eurocircuit” vastgesteld. Dit plan voorziet in het planologisch borgen van het Eurocircuit en het toekomstbestendig maken van het circuit. Aan de gronden waarop het Eurocircuit is gelegen, zijn onder meer de bestemmingen “Sport-Motorcrossterrein” en “Sport-Autosportterrein” toegekend. Eiseres heeft tegen dit besluit beroep ingesteld bij de Afdeling en de voorzieningenrechter van de Afdeling verzocht dit bestemmingsplan te schorsen. De voorzieningenrechter heeft dit verzoek bij uitspraak van 22 mei 2025 toegewezen en het bestemmingsplan geschorst voor zover in artikel 6.3.2, onder 11, van de planregels en artikel 9.3.2, onder 9, van de planregels meer activiteiten zijn toegestaan dan weergegeven in onderstaande tabel 1 en 2.
Tabel 1: Toegestaan gebruik van de autosportbaan totdat uitspraak is gedaan in de bodemzaak over het bestemmingsplan “Eurocircuit”. Dit gebruik is toegestaan per kalenderjaar:
- Op 23 februari 2025 heeft eiseres het college verzocht om preventief handhavend op te treden tegen de activiteiten op het Eurocircuit in verband met de specifieke zorgplicht van artikel 11.27 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Nadat eiseres het college schriftelijk in gebreke heeft gesteld wegens het uitblijven van een besluit op dit verzoek, heeft het college op 9 mei 2025 besloten tot afwijzing van dit verzoek. Bij besluit op bezwaar van 12 september 2025 is het college bij dit besluit gebleven. Het door eiseres hiertegen ingestelde beroep is geregistreerd onder nummer SHE 25/2417. - Op 14 april 2025 heeft eiseres een verzoek om preventief handhavend op te treden tegen activiteiten op het Eurocircuit wegens strijd met de milieu(Hinderwet)vergunningen uit 1993, ingediend bij B&W van Valkenswaard. B&W hebben, hangende het beroep tegen het niet tijdig beslissen, bij besluit van 10 oktober 2025 besloten tot afwijzing van dit verzoek. Dit beroep, dat van rechtswege mede is gericht tegen het inhoudelijke besluit, is geregistreerd onder nummer SHE 24/2452.- Op 27 mei 2025 heeft eiseres een verzoek om preventief handhavend op te treden tegen activiteiten op het Eurocircuit wegens strijd met het bestemmingsplan ingediend bij B&W Valkenswaard. B&W hebben, hangende het beroep tegen het niet tijdig beslissen, bij besluit van 6 november 2025 besloten tot afwijzing van dit verzoek. Dit beroep, dat van rechtswege mede is gericht tegen het inhoudelijke besluit, is geregistreerd onder nummer SHE 25/2687.- Op 21 juni 2025 heeft eiseres een verzoek om (preventief) handhavend op te treden in verband met het ontbreken van een natuurvergunning ingediend bij het college. Nadat eiseres het college op 11 september 2025 schriftelijk in gebreke heeft gesteld wegens het uitblijven van een besluit op dit verzoek, heeft het college op 16 september 2025 besloten tot afwijzing van dit verzoek. Het hiertegen door eiseres ingestelde rechtstreeks beroep is geregistreerd onder nummer SHE 25/3435.
Handhavingsverzoek
4. Eiseres heeft het college op 21 juni 2025 verzocht om handhavend op te treden tegen de activiteiten van de NRV en MVV die plaatsvinden op het Eurocircuit, omdat een toereikende omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit ontbreekt. Volgens eiseres biedt het op 7 november 2024 vastgestelde bestemmingsplan ten opzichte van de milieutoestemmingen ruimere uitbreidingsmogelijkheden, die in de praktijk ook al worden benut. Deze activiteiten (crossactiviteiten, verkeersbewegingen, nevenactiviteiten en kamperen waarbij gebruik wordt gemaakt van dieselstroomaggregaten) kunnen significante gevolgen veroorzaken voor de Natura 2000-habitattypen in het nabijgelegen Natura 2000-gebied Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux. Eiseres wijst op de door het college op 18 oktober 2019 aan MVV opgelegde last onder dwangsom. Deze last geldt nog steeds.Significante gevolgen kunnen optreden door een toename van stikstofdepositie en grondwateronttrekking. In het rapport Natuurtoets Eurocircuit Valkenswaard van Bureau Econsultancy van 2 oktober 2024 worden mogelijke aantastingen van habitats en soorten bevestigd. Het voorgenomen gebruik van een evenementenparkeerplaats op kleine afstand van de Natura 2000-beekloop de Keersop kan verontreiniging veroorzaken met gevolgen voor zowel habitattype "H3260A Beken en rivieren met waterplanten" als voor de "Beekprik H1096”. Verder wijst eiseres op de gevolgen voor de alpenwatersalamander.
Bestreden besluit
5. Het college heeft het verzoek om (preventieve) handhaving afgewezen, omdat geen sprake is van overtreding van artikel 5.1, eerste lid onder e, van de Omgevingswet of een klaarblijkelijk gevaar voor overtreding van een voorschrift. Volgens het college wordt gehandeld in overeenstemming met de bestaande referentiesituatie. Het college betrekt hierbij de schorsing door de voorzieningenrechter van de Afdeling van het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan “Eurocircuit”, voor zover het betreft artikel 6.3.2, onder 11 en artikel 9.3.2, onder 9, van de planregels voor zover daarin meer activiteiten worden toegestaan dan weergegeven in de tabellen die zijn opgenomen in de uitspraak van de voorzieningenrechter. Het college acht niet aannemelijk dat de evenementenparkeerplaats zal worden gebruikt. Voor wat betreft de alpenwatersalamander verwijst het college naar het besluit van 9 mei 2025 op het verzoek om handhaving van de specifieke zorgplicht in artikel 11.27 van het Bal.
Beroepsgronden
6. Volgens eiseres zijn de activiteiten op het Eurocircuit gewijzigd en uitgebreid ten opzichte van de referentiesituatie, waardoor geen sprake meer is van één-en-hetzelfde project:- De openingstijden voor crossactiviteiten zijn verruimd in het bestemmingsplan door koppeling van de openstelling aan het gebruik van de crossbaan zelf en niet langer aan de toegankelijkheid van de terreinen van de circuits (hetgeen het geval was in beide Hinderwetvergunningen);- Er vinden nevenactiviteiten plaats die niet zijn vergund in de Hinderwetvergunningen zoals voorlichting en educatie en clubbijeenkomsten; - Er zijn verruimde kampeermogelijkheden op andere plaatsen dan de plaatsen die volgens eiseres in de Hinderwetvergunningen zijn vergund;- Een deel van het motorsportterrein mag jaarlijks een week worden gebruikt voor jeugd- en jongerenactiviteiten.
Eiseres wijst erop dat zowel het rallycrosscircuit als het motorcrosscircuit bij de wedstrijden in de weekenden van 25 en 26 april en 29 en 30 augustus 2025 zijn gebruikt voor kamperen.
Het college wijst erop dat de gebruiksmogelijkheden in het nieuwe bestemmingsplan zijn beperkt met de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling tot minder dan hetgeen was toegelaten in de Hinderwetvergunningen. Handhaving omdat het bestemmingsplan de nodige uitbreidingsmogelijkheden geeft, is niet aan de orde. Het college ziet in de informatie over de activiteiten in 2025 van beide verenigingen geen overtreding van enige wettelijke bepaling ten aanzien van de Natura 2000-activiteiten. Het college ziet daarom ook geen aanleiding voor preventieve handhaving. Het college stelt zich op het standpunt dat MVV de eerder aan haar opgelegde last onder dwangsom niet overtreedt en verwijst hiervoor naar het besluit op bezwaar tegen de afwijzing van het verzoek om invordering van 12 december 2023.
Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft in punt 86 van het arrest van 7 november 2018,[_626130ed-0815-41a6-8a57-b1cbef941ead] overwogen dat een activiteit kan worden aangemerkt als één-en-hetzelfde project, waarvoor geen nieuwe beoordeling nodig is op grond van artikel 6, derde lid, van de Habitatrichtlijn, ‘mits het daarbij gaat om één enkele verrichting die zich kenmerkt door een gemeenschappelijk doel, continuïteit en volledige overeenstemming, met name wat betreft de plaatsen waar en de voorwaarden waaronder de activiteit wordt uitgevoerd.’ De achterliggende gedachte hierbij is dat, als een andere activiteit wordt uitgevoerd (die niet tot het project behoort), de gevolgen van deze activiteit voor Natura 2000-gebieden passend moeten worden beoordeeld om zo te voorkomen dat significante gevolgen kunnen optreden. Met andere woorden, de uitleg van het begrip ‘project’ is niet ruim maar beperkt, om te voorkomen dat activiteiten worden ondernomen zonder voorafgaande passende beoordeling. Hetzelfde geldt voor het bepalen van de aard en omvang van de activiteiten die tot het project behoren. Als wel sprake is van één-en-hetzelfde project en de activiteiten behoren bij dat project, dan zijn de activiteiten al beoordeeld in een eerder verleende natuurvergunning, of de activiteiten werden verricht voordat het gebied werd aangewezen als Natura 2000-gebied (en het gebied is desondanks aangewezen). De rechtbank zal hierna de door eiseres genoemde wijzigingen (nevenactiviteiten, jeugdkamp, openstellingsduur en kamperen) in het licht van dit arrest bespreken.
De rechtbank merkt ambtshalve op dat eiseres het college heeft verzocht om handhavend op te treden tegen onder meer MVV en haar een herstelsanctie op te leggen naast de op 18 oktober 2019 aan MVV opgelegde last onder dwangsom wegens het handelen zonder benodigde natuurvergunning. Artikel 5:6 van de Awb staat er aan in de weg dat een herstelsanctie wordt opgelegd zolang een andere, wegens dezelfde overtreding opgelegde herstelsanctie van kracht is. Desgevraagd heeft het college bevestigd dat de op 18 oktober 2019 aan MVV opgelegde last onder dwangsom niet is ingetrokken. Het college heeft een verzoek om invordering afgewezen en dit besluit in stand gelaten in het besluit van 12 december 2023. De rechtbank is van oordeel dat het college met de verwijzing naar deze eerder aan MVV opgelegde last onder dwangsom het handhavingsverzoek van eiseres, voorzover dit betrekking heeft op het motorcrosscircuit, terecht heeft afgewezen.
Eiseres heeft gesteld dat het bestemmingsplan de ontplooiing van nevenactiviteiten toelaat alsmede een zomerjeugdkamp (kindervakantiewerk). Eiseres heeft echter niet onderbouwd dat het circuit met deze activiteiten langer is opengesteld dan is toegelaten op grond van de Hinderwetvergunning. De rechtbank stelt vast dat eiseres alleen lijkt te doelen op nevenactiviteiten en een kamp bij het motorcrosscircuit. Aan MVV is al een last onder dwangsom wegens handelen zonder benodigde natuurvergunning opgelegd, zodat het college niet bevoegd was om nog een herstelsanctie op te leggen.
De wijziging van de openstellingsduur op het rallycrosscircuit geeft de rechtbank verder geen aanleiding voor het oordeel dat niet langer sprake is van één-en-hetzelfde project als is vergund in de Hinderwetvergunning zolang het circuit niet langer is opengesteld dan op basis van de Hinderwetvergunning maximaal is toegelaten. Het gaat om dezelfde activiteit (rallycross). Het college is bij de beoordeling terecht uitgegaan van de feitelijke activiteiten die (kunnen) worden verricht op basis van het bestemmingsplan, met inachtneming van de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling.[_0b40d5e5-b1e0-4d9d-8844-38672e953ab0] Het bestreden besluit is genomen ná de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling dus het college heeft deze uitspraak terecht betrokken bij de beoordeling. Het college hoefde niet uit te gaan van de maximale planologische mogelijkheden in het bestemmingsplan. Op basis van de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling zijn op het autorallycircuit per kalenderjaar 3 weekendwedstrijden, 5 eendaagse wedstrijden en 20 dagen met twee dagdelen toegelaten. In de Hinderwetvergunning voor het rallycrosscircuit zijn per kalenderjaar 3 weekendwedstrijden toegelaten en het gedurende 8 uur rijden in de overige weken. Al zou het rallycrosscircuit tijdens de eendaagse wedstrijden langer in gebruik zijn dan 8 uur (bijvoorbeeld 12 uur), dan nog heeft het college terecht vastgesteld dat het vergunde gebruik op basis van de Hinderwetvergunning ruimer is dan het gebruik op basis van de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat de voorzieningenrechter het gebruik voor trainingen per kalenderjaar heeft beperkt tot 20 dagen met twee dagdelen en de Hinderwetvergunning het trainen met 8 uur per week gedurende 49 weken toeliet. Pas als het circuit langer is opengesteld dan maximaal is toegelaten onder de Hinderwetvergunning, is geen sprake meer van handelen in overeenstemming met de voorwaarden waaronder deze activiteit binnen het project in het verleden werd uitgevoerd. De rechtbank concludeert dat er geen sprake is van een nieuw project (en dus ook niet van intern salderen met een bestaand project). Er is dus geen aparte natuurvergunning nodig voor het gebruik van het circuit met inachtneming van de uitspraak van de Afdeling.
Het gebruik van het rallycrosscircuit ten behoeve van kamperen is niet in strijd met de Hinderwetvergunning. Deze vergunning stelt slechts voorwaarden met betrekking tot de aanwezige sanitaire voorzieningen en drinkwater bij het gebruik van het parkeerterrein als kampeerterrein. In zoverre is het kamperen aan te merken als één-en-hetzelfde project als het project dat is vergund in de Hinderwetvergunning.
7. Eiseres merkt op dat het bestemmingsplan de mogelijkheid biedt om bij grootschalige wedstrijden gebruik te maken van een nieuwe evenementenparkeerplaats met mogelijke gevolgen door verontreiniging van de beschermde Habitatsoorten in de Keersop (waaronder de “beekprik”).
Volgens het college en de derde-partij wordt de evenementenparkeerplaats nog niet gebruikt, zodat er geen klaarblijkelijk gevaar is voor een overtreding.
Desgevraagd heeft eiseres ter zitting erkend dat de evenementenparkeerplaats tot op heden niet is gebruikt. De rechtbank begrijpt het verzoek van eiseres aldus dat zij verzoekt om preventief handhaven. Ingevolge artikel 5:7 van de Awb kan een herstelsanctie worden opgelegd zodra het gevaar voor de overtreding klaarblijkelijk dreigt. Hiertoe moet met een grote mate van waarschijnlijkheid vaststaan dat de overtreding zal gaan plaatsvinden.
Het gebruik van de evenementenparkeerplaats kan niet worden aangemerkt als één-en-hetzelfde project als het project dat is vergund in de Hinderwetvergunning omdat het gaat om een nieuwe parkeerplaats op een nieuwe plaats. Het is dus geen voortgezet gebruik. Het college heeft naar het oordeel van de rechtbank evenwel terecht aangenomen dat er geen klaarblijkelijk gevaar bestaat voor een overtreding wegens handelen zonder natuurvergunning als gevolg van het gebruik van de evenementenparkeerplaats. De enkele omstandigheid dat dit is toegelaten in een bestemmingsplan wil niet zeggen dat het gebruik ook daadwerkelijk zal plaatsvinden (temeer nu het bestemmingsplan niet verplicht om de evenementenparkeerplaats te gebruiken). Pas als de beide verenigingen de evenementenparkeerplaats willen gaan gebruiken, zullen zij hiervoor een natuurvergunning moeten aanvragen om de gevolgen van dit gebruik passend te beoordelen. Gelet op de uitspraak van de Afdeling van 24 september 2025[_5e0efa8a-b89f-404e-8c5d-beb460e984c8] zal dan het gehele project passend moeten worden beoordeeld.
8. Eiseres wijst erop dat grondwateronttrekkingen zijn toegelaten voor ander gebruik dan het alleen nat houden van de banen. Zij erkent in het beroepschrift dat grondwateronttrekkingen voor het nat houden van de crossbanen op basis van de Hinderwetvergunning is toegelaten, maar niet voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van kamperen op de terreinen.
Het college gaat in het bestreden besluit niet in op de toelaatbaarheid van grondwateronttrekkingen voor het kamperen op de terreinen. Het college stelt alleen in zijn algemeenheid dat geen sprake is van een concreet gevaar voor een overtreding. In het verweerschrift merkt het college op dat grondwateronttrekking ten behoeve van kamperen niet is genoemd in het oorspronkelijke verzoek om handhaving.
De rechtbank stelt vast dat het oorspronkelijke verzoek nadrukkelijk ziet op grondwateronttrekkingen ten behoeve van het nathouden van banen en ten behoeve van de wasplaatsen van auto’s en motoren. Er wordt verwezen naar het uitgevoerde ecologisch onderzoek ten behoeve van het bestemmingsplan.
Tussen partijen is niet langer in geschil dat grondwateronttrekkingen ten behoeve van het nathouden van de banen is vergund in de Hinderwetvergunningen. De rechtbank stelt ook vast dat het gebruik van wasplaatsen in beide hinderwetvergunningen is vergund. In het ecologisch onderzoek wordt daarnaast gesteld dat wat in de huidige situatie aanwezig is, aanwezig blijft, er wordt niets toegevoegd of verwijderd. Er zullen dus geen (fysieke) ingrepen plaatsvinden die effect kunnen hebben op de actueel aanwezige natuurwaarden. Op basis hiervan concludeert de rechtbank dat ook het gebruik van de wasplaatsen niet wijzigt en dat sprake blijft van één-en-hetzelfde project.
De rechtbank is verder van oordeel dat eiseres buiten de omvang van haar handhavingsverzoek is getreden door na het bestreden besluit in het beroepschrift te stellen dat ook grondwateronttrekkingen plaatsvinden ten behoeve van de kampeerplaatsen. De reikwijdte van een handhavingsverzoek kan na het primaire besluit niet meer worden uitgebreid.[_f45f2db4-e1f3-432b-9c7c-ea71a0442fab] Het college kan dan ook niet worden tegengeworpen dat zij dit niet heeft onderzocht in het bestreden besluit.
9. Volgens eiseres is er ook een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig vanwege bedreiging van de Natura 2000-diersoort alpenwatersalamander.
Het college heeft erop gewezen dat de gevolgen voor de alpenwatersalamander zijn geadresseerd in het besluit op het verzoek om handhaving wegens overtreding van de specifieke zorgplicht in artikel 11.27 van het Bal.
De rechtbank stelt vast dat eiseres hierbij doelt op alpenwatersalamanders op het terrein van beide circuits en die liggen niet in het Natura 2000-gebied. Het Natura 2000-gebied is ook niet aangewezen als speciale beschermingszone in de Habitatrichtlijn[_a77c0ce5-1435-4132-abee-da14a33f565b] of Vogelrichtlijn[_a4d3e6cf-fb44-4493-8ddb-2d969b6655e1] voor de alpensalamander in het geldende aanwijzingsbesluit,[_e8cd05b3-eda1-42dc-baa2-b17ae00c0913] maar voor andere soorten. Het college heeft op dit punt terecht verwezen naar het besluit op het verzoek om handhaving wegens overtreding van de specifieke zorgplicht in artikel 11.27 van het Bal.
Conclusie en gevolgen
10. De rechtbank concludeert dat het college het handhavingsverzoek van eiseres terecht heeft afgewezen omdat er geen sprake is van een overtreding van artikel 5.1, eerste lid onder e, van de Omgevingswet, noch sprake is van een klaarblijkelijk gevaar voor een dergelijke overtreding. De rechtbank ziet geen aanleiding voor een veroordeling van een van de partijen in de door een andere partij gemaakte proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R. Grimbergen, voorzitter, en mr. M.J.H.M. Verhoeven en mr. R. van den Munckhof, leden, in aanwezigheid van mr. M.P.C. Moers-Anssems, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 17 november 2026.
| griffier | voorzitter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Algemene wet bestuursrecht
Artikel 5.6 Het bestuursorgaan legt geen herstelsanctie op zolang een andere wegens dezelfde overtreding opgelegde herstelsanctie van kracht is.
Artikel 5.7Een herstelsanctie kan worden opgelegd zodra het gevaar voor de overtreding klaarblijkelijk dreigt.
Omgevingswet
Artikel 1.1, eerste lid
De bijlage bij deze wet bevat begripsbepalingen voor de toepassing van deze wet en de daarop berustende bepalingen.
Artikel 5.1, eerste lid
Het is verboden zonder omgevingsvergunning de volgende activiteiten te verrichten:
e. een Natura 2000-activiteit, […],
tenzij het gaat om een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen geval.
Bijlage bij artikel 1.1 van de Omgevingswet
Voor de toepassing van deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt, tenzij anders bepaald, verstaan onder: […];
Natura 2000-activiteit: activiteit, inhoudende het realiseren van een project als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de habitatrichtlijn dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied; […].
Voetnoten
- ECLI:NL:RVS:2025:2275
- ECLI:NL:RBOBR:2022:4502.
- ECLI:NL:RVS:2018:3444.
- ECLI:NL:RBOBR:2021:375, ECLI:NL:RBOBR:2021:376 en ECLI:NL:RBOBR:2021:377.
- ECLI:NL:RBOBR:2024:4934.
- ECLI:NL:RBOBR:2026:6571.
- ECLI:EU:C:2018:882 (PAS).
- ECLI:NL:RVS:2025:2275.
- ECLI:NL:RVS:2025:4556.
- ECLI:NL:RVS:2021:712.
- Richtlijn 92/43/EEG.
- Richtlijn 2009/147/EG.
- Zie www.natura2000.nl.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.