Uitspraak · Omgevingsrecht
Rechtbank Oost-Brabant, 17 november 2026 – Deze uitspraak gaat over de afwijzing van twee verzoeken
ECLI:NL:RBOBR:2026:8071Zaaknummer 25/2452 en 25/2687
- Instantie
- Rechtbank Oost-Brabant
- Datum uitspraak
- 17 november 2026
- Publicatiedatum
- 17 november 2026
- Zaaknummer
- 25/2452 en 25/2687
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Omgevingsrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - meervoudig
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 11.27 Bal
- Zittingsplaats
- 's-Hertogenbosch
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Deze uitspraak gaat over de afwijzing van twee verzoeken om handhavend op te treden tegen activiteiten op het Eurocircuit wegens, onder meer, handelen in strijd met in het verleden verleende Hinderwetvergunningen. De beroepen tegen het niet tijdig beslissen zijn niet-ontvankelijk, omdat het college van burgemeester en wethouders van Valkenswaard inmiddels besluiten heeft genomen. De beroepen tegen de inhoudelijke besluiten op bezwaar zijn ongegrond.
De rechtbank:
- verklaart de beroepen tegen het niet tijdig beslissen niet-ontvankelijk;
- verklaart het beroep tegen het bestreden besluit van 10 oktober 2025 ongegrond;
- verklaart het beroep tegen het bestreden besluit van 6 november 2025 ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R. Grimbergen, voorzitter, en mr. M.J.H.M. Verhoeven en mr. R. van den Munckhof, leden, in aanwezigheid van mr. M.P.C. Moers-Anssems, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 17 november 2027.
| griffier | voorzitter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Algemene wet bestuursrecht
Artikel 5.7
Een herstelsanctie kan worden opgelegd zodra het gevaar voor de overtreding klaarblijkelijk dreigt.
Invoeringswet Omgevingswet
Artikel 4.61. Als deel van het omgevingsplan, bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet, gelden:(…)g. een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening,(…)3. Het oude recht blijft, tot het besluit onherroepelijk is, van toepassing op een beroep tegen:(…)b. een bestemmingsplan, wijzigingsplan, uitwerkingsplan, inpassingsplan of exploitatieplan.
Artikel 4.13
- Een ontheffing of vergunning voor een activiteit waarop een verbodsbepaling van toepassing is als bedoeld in paragraaf 5.1.1 van de Omgevingswet en die onherroepelijk is, geldt als een omgevingsvergunning voor die activiteit.
- Als aan een omgevingsvergunning verbonden voorschriften als bedoeld in paragraaf 5.1.4 van de Omgevingswet gelden:a. beperkingen of voorwaarden waaronder een ontheffing of vergunning is verleend,(…).
Omgevingswet
Artikel 5.1
(…)
2. Het is verboden zonder omgevingsvergunning de volgende activiteiten te verrichten:
(…)
b. een milieubelastende activiteit (…).
Besluit activiteiten leefomgeving
Artikel 3.304
- Als milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 2.1 wordt aangewezen het exploiteren van een terrein of gebouw voor het sporten of recreëren met gemotoriseerde voertuigen.
- De aanwijzing omvat ook andere milieubelastende activiteiten die worden verricht op dezelfde locatie die dat exploiteren functioneel ondersteunen.
Artikel 3.305
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een milieubelastende activiteit te verrichten, geldt voor de milieubelastende activiteit, bedoeld in artikel 3.304, voor zover het gaat om het sporten of recreëren met voertuigen met een verbrandingsmotor in de buitenlucht.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK OOST-BRABANT
Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
Bestuursrecht
zaaknummers: SHE 25/2452 OWHAND SHE 25/2687 OWHAND
uitspraak van de meervoudige kamer van 17 november 2026 in de zaken tussen
Vereniging [eiseres] , eiseres(gemachtigde: [naam] )
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Valkenswaard, het college
(gemachtigde: mr. S.M.P. Looijmans).
Als derde-partijen nemen aan de zaken deel: - Nederlandse Rallycross Vereniging (NRV) uit Eersel - Motorsportvereniging Valkenswaard (MVV) uit Valkenswaard (gemachtigde: [naam] ).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing door het college van twee verzoeken van eiseres om handhavend op te treden tegen activiteiten op het Eurocircuit. Eiseres is het niet eens met de besluiten tot afwijzing. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de besluiten van het college.
Eiseres heeft de beroepen aanvankelijk bij de rechtbank aanhangig gemaakt als beroepen tegen het niet tijdig beslissen door het college op de handhavingsverzoeken van eiseres. De beroepen – voor zover die zijn gericht tegen het niet tijdig beslissen – zijn niet-ontvankelijk, omdat het college inmiddels besluiten heeft genomen.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de beroepen tegen de inhoudelijke besluiten op bezwaar ongegrond zijn. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
De wettelijke regels en beleidsregels die van belang zijn voor deze zaak, staan in de bijlage bij deze uitspraak.
Procesverloop
2. Eiseres heeft op 14 april 2025 bij het college een handhavingsverzoek (verzoek 1) ingediend. Vervolgens heeft zij op 26 september 2025 beroep ingesteld tegen het niet tijdig beslissen op het verzoek 1.
Met het bestreden besluit van 10 oktober 2025 heeft het college het verzoek 1 afgewezen. Eiseres heeft een aanvullend beroepschrift ingediend. Het college heeft een verweerschrift ingediend.
Eiseres heeft op 27 mei 2025 bij het college een tweede handhavingsverzoek (verzoek 2) ingediend. Op 16 oktober 2025 heeft de vereniging beroep ingesteld bij de rechtbank tegen het niet tijdig beslissen door het college op verzoek 2.
3. Met het bestreden besluit van 6 november 2025 heeft het college het verzoek 2 afgewezen. Eiseres heeft de beroepsgronden meerdere malen aangevuld.
De rechtbank heeft de beroepen op 22 september 2026 op zitting behandeld, gelijktijdig met de beroepen SHE 25/2417 en SHE 25/3435. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres, de gemachtigde van het college en [naam] en [naam] , gemachtigden van het college van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Brabant. De gemachtigde van NRV is niet verschenen, de gemachtigde van MVV wel.
Beoordeling door de rechtbank
Feiten en omstandigheden
4. De rechtbank gaat bij de beoordeling van beide zaken uit van de volgende relevante feiten en omstandigheden.- Het Eurocircuit is een rallycrosscircuit voor auto’s en motoren, gelegen aan de Victoriedijk te Valkenswaard, dat wordt gebruikt voor wedstrijden en trainingen door de Nederlandse Rallycrossvereniging (NRV) en Motor Vereniging en Motorsport Stichting Valkenswaard (MVV). Daarnaast biedt het terrein ruimte aan een wielervereniging, fietscrossvereniging en een politiehondenvereniging voor trainingen.- Het Eurocircuit bevindt zich in de nabijheid van Natura 2000-gebied “Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux”. Dit is aangewezen op 24 maart 2000. Het grootste deel van het Natura 2000-gebied ligt ten zuiden van het rallycircuit. De beek de Keersop die deel uitmaakt van het Natura 2000-gebied stroomt ten westen van het rallycircuit naar het noorden. Ten noorden van het circuit (op ongeveer anderhalve kilometer) ligt ook een gebied dat onderdeel uitmaakt van Natura 2000-gebied.
- Op 31 augustus 1993 heeft het college aan MVV een Hinderwetvergunning verleend voor het oprichten en in werking hebben van een inrichting tot het beoefenen van de motorsport op het motorsportcircuit op deze locatie. Deze vergunning ziet op de zandbaan met bijbehorende voorzieningen. Bij de vergunning voor het motorcrosscircuit hoort een tekening waarop is weergegeven hoe het terrein is ingericht. Hierop zijn beide circuits ingetekend. Op dezelfde datum heeft verweerder aan de NRV een Hinderwetvergunning verleend voor het oprichten en in werking hebben van een inrichting tot het beoefenen van de autorallysport op het Eurocircuit. Beide vergunningen zijn door de jaren heen gelijkgesteld met een milieuvergunning op grond van de Wet milieubeheer, een omgevingsvergunning voor het in werking hebben van een inrichting op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en inmiddels met een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, onder b, van de Omgevingswet in combinatie met paragraaf 3.9.1 van het Besluit activiteiten leefomgeving.[_5fb130ba-bf4e-481f-995e-f7866e147552]
Aan de Hinderwetvergunningen zijn - vrijwel identieke - geluidsvoorschriften verbonden. In voorschrift J6 bij de omgevingsvergunning voor het autorallycircuit is het volgende bepaald: “Na 20.00 uur mag er niet met crossauto’s op het circuit gereden worden. Bovendien is het - uitgezonderd voor ten hoogste drie weekenden per kalenderjaar in verband met ruimere openstellingstijden met het oog op te houden wedstrijden of het voorbereiden van zodanige wijdstrijden - verboden de inrichting acht uren per week of meer open te stellen. Tot het weekeinde worden gerekend: zaterdagen, zondagen en algemeen erkende feestdagen of daarmee gelijkgestelde dagen als bedoeld in artikel 3 van de Algemene termijnwet (stb. 1964, 314) die op een vrijdag of op een maandag vallen.” Voorschrift J8 van de Hinderwetvergunning voor het motorcrosscircuit is vrijwel identiek.
- Op 15 juni 1999 heeft het college aan de NRV een milieuvergunning als bedoeld in artikel 8.1 van de Wet milieubeheer (Wm) verleend voor een wijziging van de inrichting van het rallycircuit. Voorschrift J6 is hierbij niet gewijzigd. In haar uitspraak van 18 oktober 2022[_ca379d39-060e-4b5c-ac4a-7a2ab6ff9ff7] heeft de rechtbank geoordeeld dat, omdat deze vergunning (wegens het ontbreken van alle benodigde bouwvergunningen) niet in werking is getreden voor de referentiedatum, aan de milieuvergunning uit 1999 geen referentiesituatie kan worden ontleend. De referentiesituatie voor het rallycrosscircuit wordt gevormd door de Hinderwetvergunning uit 1993.
- In het verleden zijn meerdere verzoeken om handhaving ingediend, onder andere door eiseres. Deze verzoeken hebben geleid tot uitspraken van deze rechtbank en van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling). In de uitspraak van 24 oktober 2018[_c22b838d-a3b2-48c3-875e-4eb8764cd49b] heeft de Afdeling onder meer geoordeeld dat een redelijke uitleg van de vergunningvoorschriften J6 en J8 met zich brengt dat voor de toegestane openingstijden uitsluitend de uren meetellen waarin het terrein voor dat doel (op het terrein rijden met gemotoriseerde voertuigen) geopend is. Voor het oordeel dat binnen die uren slechts de tijd telt waarop daadwerkelijk op de circuits wordt gereden, zoals het college stelt, ziet de Afdeling geen grond. De tekst van de voorschriften biedt daarvoor geen aanknopingspunten. Die uitleg doet bovendien af aan de handhaafbaarheid van de voorschriften.- Op 15 juni 2020 heeft het college van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Brabant (GS) aan MVV een natuurvergunning verleend voor het organiseren van crossactiviteiten, waaronder de Dakar Pre Proloog op het motorcrosscircuit naast het Eurocircuit, zoals dat is vergund in de omgevingsvergunning van 4 november 2019 voor een milieuneutrale wijziging en aangepast bij besluit op bezwaar van 12 mei 2020. Bij uitspraken van 29 januari 2021[_d45cd160-1137-4e52-9938-2440109fe305] heeft de rechtbank:1. de beslissing op bezwaar tegen de verlening van een omgevingsvergunning voor het verleggen van het circuit vernietigd omdat onvoldoende is onderzocht of wel sprake is van een milieuneutrale wijziging.2. De vergunning op basis van de Wet natuurbescherming vernietigd omdat onvoldoende vaststaat dat sprake is van een afname van de stikstofdepositie ten opzichte van de uitgangssituatie.
3. De aan MVV op 18 oktober 2019 opgelegde last onder dwangsom in verband met het zonder natuurvergunning gebruiken van de motorcrossbaan op het Eurocircuit in stand gelaten.- Hierna heeft eiseres het college nogmaals verzocht handhavend op te treden tegen MVV in verband met het handelen zonder natuurvergunning. Het college heeft dit verzoek opgevat als een verzoek om invordering van verbeurde dwangsommen. Het heeft dit verzoek op 24 juli 2023 afgewezen omdat de in 2019 aan MVV opgelegde last onder dwangsom niet is overtreden. Bij besluit op bezwaar van 12 december 2023 heeft het college deze afwijzing gehandhaafd. Dit besluit is onherroepelijk.
- Bij uitspraak van 21 oktober 2024[_390548b6-cea1-461a-a1ed-77aa26fb534c] heeft de rechtbank het beroep van eiseres tegen afwijzing van haar verzoek om handhaving op grond van de Wet natuurbescherming ten aanzien van rallycrossactiviteiten op het Eurocircuit gegrond verklaard wegens een motiveringsgebrek en de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand gelaten omdat de wijziging van het rallycircuit (verkorting van de jokerlap) niet kan leiden tot significante gevolgen voor het Natura 2000-gebied. De rechtbank overwoog verder dat de aangelegde extra baanstukken (wegen tussen het rennerskwartier en het circuit) niet dichter bij het Natura 2000-gebied liggen dan het rallycircuit zelf en reeds daarom niet kunnen leiden tot een toename van stikstofdepositie. De rechtbank benadrukte in deze uitspraak wel dat het niet is toegelaten om illegaal gebruik te salderen met het onvolledig benutten van de maximale gebruiksmogelijkheden op basis van het bestemmingsplan dan wel de Hinderwetvergunning uit 1993, dat het bestaande gebruik nooit passend is beoordeeld en dat bij een verandering van de referentiesituatie een passende beoordeling zal moeten worden verricht.
- Op 4 juli 2024 heeft eiseres bij het college een verzoek ingediend tot actualisatie van de Hinderwetvergunningen en milieuvergunning die in 1993 en 1999 aan de NRV en MVV zijn verleend voor motorsportactiviteiten op het Eurocircuit. Tegen het niet tijdig beslissen op haar verzoek heeft eiseres beroep ingesteld bij de rechtbank. Dit beroep is geregistreerd onder nummer SHE 25/366 en is mede gericht tegen het inhoudelijke besluit van 5 februari 2025, waarbij B&W het actualisatieverzoek hebben afgewezen. Bij uitspraak van 11 september 2026 heeft de rechtbank o.a. het inhoudelijke beroep gegrond verklaard en het college opgedragen om binnen 12 maanden een nieuw besluit op bezwaar te nemen.
- Bij besluit van 7 november 2024 heeft de raad van de gemeente Valkenswaard het bestemmingsplan “Eurocircuit” (verder: het bestemmingsplan) vastgesteld. Dit plan voorziet in het planologisch borgen van het Eurocircuit en het toekomstbestendig maken van het circuit. Aan de gronden waarop het Eurocircuit is gelegen, zijn onder meer de bestemmingen “Sport-Motorcrossterrein” en “Sport-Autosportterrein” toegekend. Eiseres heeft tegen dit besluit beroep ingesteld bij de Afdeling en de voorzieningenrechter van de Afdeling verzocht dit bestemmingsplan te schorsen. De voorzieningenrechter heeft dit verzoek bij uitspraak van 22 mei 2025[_71147f21-0105-4cdd-acad-5178c1b6612c] toegewezen en het bestemmingsplan geschorst voor zover in artikel 6.3.2, onder 11, van de planregels en artikel 9.3.2, onder 9, van de planregels meer activiteiten zijn toegestaan dan weergegeven in onderstaande tabel 1 en 2:
Tabel 1: Toegestaan gebruik van de autosportbaan totdat uitspraak is gedaan in de bodemzaak over het bestemmingsplan “Eurocircuit”. Dit gebruik is toegestaan per kalenderjaar:
- Op 23 februari 2025 heeft eiseres GS verzocht om preventief handhavend op te treden tegen de activiteiten op het Eurocircuit in verband met de specifieke zorgplicht van artikel 11.27 van het Bal. Nadat eiseres GS op 25 april 2025 schriftelijk in gebreke heeft gesteld wegens het uitblijven van een besluit op dit verzoek, heeft GS op 9 mei 2025 besloten tot afwijzing van dit verzoek. Bij besluit op bezwaar van 12 september 2025 is GS bij dit besluit gebleven. Het door eiseres hiertegen ingestelde beroep is geregistreerd onder nummer SHE 25/2417. - Op 14 april 2025 heeft eiseres een verzoek om preventief handhavend op te treden tegen activiteiten op het Eurocircuit wegens strijd met de milieu(Hinderwet)vergunningen uit 1993 ingediend bij het college. - Op 21 juni 2025 heeft eiseres een verzoek om (preventief) handhavend op te treden in verband met het ontbreken van een natuurvergunning ingediend bij GS. Nadat eiseres GS op 11 september 2025 schriftelijk in gebreke heeft gesteld wegens het uitblijven van een besluit op dit verzoek, heeft GS op 16 september 2025 besloten tot afwijzing van dit verzoek. Het hiertegen door eiseres ingestelde rechtstreeks beroep is geregistreerd onder nummer SHE 25/3435.
- Op 5 mei 2026 heeft eiseres bij het college een verzoek om handhaving ingediend wegens activiteiten op het rallycrosscircuit en het motorcrosscircuit die volgens eiseres in strijd zijn met de bindende geluidsnormen in het bestemmingsplan Eurocircuit.
Belanghebbendheid eiseres
5. Het college stelt vraagtekens bij het belang van eiseres bij een aantal van de door haar genoemde overtredingen. Ter zitting vraagt het college zich af of eiseres nog wel feitelijke werkzaamheden verricht naast procederen.
Uit de statuten van eiseres blijkt dat de vereniging streeft naar een woon- en leefomgeving voor haar werkgebied - waaronder Valkenswaard - met hoge natuurwaarden, cultuurhistorische en archeologische waarden en een goed milieu. Daarom werkt de vereniging aan de ontwikkeling, het behoud en versterking van natuur, milieu, archeologische en cultuurhistorische waarden. Met een goed milieu wordt bedoeld de (goede) kwaliteit van de lucht, de bodem en het water - in relatie tot de gezondheid van mensen en een hoogwaardige - omgevingskwaliteit, alles in de ruimste zin des woords.
Naar het oordeel van de rechtbank kunnen de gestelde overtredingen allemaal gevolgen hebben die de statutaire doelstellingen van eiseres raken. Of die gevolgen daadwerkelijk op zullen gaan treden is een inhoudelijke discussie, maar dat raakt niet de ontvankelijkheid van de beroepen van eiseres. De rechtbank stelt verder vast dat eiseres ook recent feitelijke werkzaamheden heeft verricht. Zij heeft onder meer excursies, rondleidingen en voorlichting gegeven. Dat blijkt uit de website van eiseres en zij heeft dat ook ter zitting aangegeven. Eiseres is belanghebbende en de beroepen zijn ontvankelijk.
De beroepen niet tijdig beslissen.
6. Met het nemen van het bestreden besluit op verzoek 1 is het beroep niet tijdig beslissen niet-ontvankelijk. Het college heeft in het bestreden besluit op verzoek 1 de dwangsom wegens niet tijdig beslissen vastgesteld op € 427,- en eiseres heeft hiertegen niet geprotesteerd. Het beroep niet tijdig beslissen op het verzoek 2 is ook niet-ontvankelijk. Het college heeft in het bestreden besluit op verzoek 2 de dwangsom wegens niet tijdig beslissen vastgesteld op € 637,- en eiseres heeft hiertegen niet geprotesteerd. Eiseres heeft geen procesbelang meer bij een inhoudelijke beoordeling van beide beroepen tegen niet tijdig beslissen.
Inhoudelijke beoordeling van het besluit op handhavingsverzoek 1
7. Op 14 april 2025 heeft eiseres het college verzocht over te gaan tot preventief handelen vanwege voorgenomen strijdige activiteiten op het rallycrosscircuit en het motorcrosscircuit aan de Victoriedijk te Valkenswaard. Hierbij gaat het om de volgende activiteiten:1. Voorgenomen kampeeractiviteiten tijdens de tweedaagse weekendwedstrijd op het rallycrosscircuit op 26 en 27 april 2025 (handelen in strijd met het bestemmingsplan); 2. Het wekelijks trainen, houden van een weekendwedstrijd op 1 juni 2025 en het kamperen op het terrein buiten de openstellingsuren in de vergunningen op het motorcrosscircuit in strijd met het bestemmingsplan en de in het bestemmingsplan buitengebied 1977 geldende bestemming ‘bos’ (handelen in strijd met het bestemmingsplan); 3. Crossactiviteiten op beide circuits, onder andere op zaterdag 22 en zondag 23 maart 2025, waarbij het terrein langer is opengesteld dan de 8 uur die is toegelaten in de Hinderwetvergunningen;
4. Het plaatsen van dranghekken op de openbare weg aan de Victoriedijk.
In het bestreden besluit op verzoek 1 heeft het college erkend dat de verenigingen het terrein niet hadden mogen gebruiken, omdat het bestemmingsplan destijds nog niet in werking was getreden. Het bestemmingsplan is wel gedeeltelijk in werking getreden na de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling. Het college gaat niet over tot handhaving van het handelen in strijd met de Hinderwetvergunningen. Hiervoor heeft het college verwezen naar de belangenafweging van de voorzieningenrechter van de Afdeling. Het college betwijfelt of eiseres een belang heeft bij handhaving van het plaatsen van dranghekken ter voorkoming van een overtreding.
De rechtbank stelt vast dat het beroep tegen het bestreden besluit op verzoek 1 zich beperkt tot het besluit over de weigering om handhavend op te treden tegen de (vermeende) overtredingen van de beide Hinderwetvergunningen. Eiseres heeft dit desgevraagd op de zitting bevestigd.
8. Eiseres stelt dat de Hinderwetvergunningen het niet toestaan dat de crossterreinen langer dan 8 uur per week worden opengesteld, behoudens gedurende drie weekenden waarin een langere openstellingsduur geldt. Volgens eiseres zijn buiten de toegestane openstellingsuren andere activiteiten met crossvoertuigen niet toegestaan.
In het bestreden besluit heeft het college niet onderbouwd of wordt gehandeld in strijd met beide Hinderwetvergunningen. Het college verwijst naar de door de voorzieningenrechter van de Afdeling gemaakte belangenafweging in de uitspraak van 22 mei 2025. Het wederom voor een kortere periode laten stoppen en veranderen van de wijze van uitvoering van activiteiten zou volgens het college tot onduidelijkheid leiden bij alle partijen over het gebruik van het terrein. Het college verwacht geen gevolgen van enige betekenis van dit gebruik. Bovendien ziet het college geen klaarblijkelijk gevaar voor overtreding van de gestelde voorschriften. In het verweerschrift ziet het college na de vaststelling van het bestemmingsplan geen aanleiding om aan te sluiten bij de uitleg die de Afdeling in 2018 heeft gegeven aan de toen geldende milieuvergunningen. Tijdens de zitting heeft het college aangegeven dat het bestemmingsplan niet de beide Hinderwetvergunningen vervangt of opzij zet, maar dat het woordje ‘daartoe’ in de vergunningvoorschriften moet worden uitgelegd op basis van de geldende planregels. Het college vindt dat het te ver gaat om in deze procedure een oordeel te vragen over de uitleg van de vergunningvoorschriften.
De Hinderwet bestaat al lang niet meer. Met de invoering van de Wet milieubeheer zijn de Hinderwetvergunningen uit 1993 gelijkgesteld met een vergunning als bedoeld in artikel 8.1 en 8.4 van de Wet milieubeheer. Per 1 oktober 2010 zijn de milieuvergunningen gelijkgesteld met een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid onder e, van de Wabo. Die omgevingsvergunningen zijn thans omgevingsvergunningen voor een milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, onder b, van de Omgevingswet. De voorschriften uit de oude Hinderwetvergunningen gelden, gelet op artikel 4.13. tweede lid van de Invoeringswet Omgevingswet (IwOw) nog steeds. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat zowel het rallycross- als het motorcrosscircuit zijn aangewezen als een milieubelastende vergunningplichtige activiteit in de artikelen 3.304 en 3.305 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
Het bestemmingsplan is nog niet onherroepelijk. Op basis van artikel 4.6, eerste lid onder g, van de IwOw maakt dit bestemmingsplan deel uit van het Omgevingsplan gemeente Valkenswaard (omgevingsplan). Op basis van artikel 4.6, derde lid onder b, van de IwOw is het vóór 1 januari 2024 geldende recht van toepassing op het beroep tegen de vaststelling van het bestemmingsplan totdat het bestemmingsplan onherroepelijk is.
De rechtbank stelt vast dat het college in het verweerschrift een ander standpunt inneemt dan in het bestreden besluit. In het bestreden besluit laat het college in het midden of sprake is van handelen in afwijking van (de voorschriften van) beide Hinderwetvergunningen en maakt het college een belangenafweging. In het verweerschrift en tijdens de zitting stelt het college dat niet wordt gehandeld in strijd met de voorschriften J6 respectievelijk J8 in beide Hinderwetvergunningen, omdat deze voorschriften zouden moeten worden uitgelegd op basis van de geldende planregels van het bestemmingsplan. Tegelijkertijd erkent het college ook dat het bestemmingsplan de geldende Hinderwetvergunningen niet vervangt. De rechtbank begrijpt het standpunt van het college aldus dat het college nu primair stelt dat geen sprake is van een overtreding omdat de vergunningvoorschriften in beide Hinderwetvergunningen anders zouden moeten worden uitgelegd dan de Afdeling destijds heeft gedaan in haar eerdergenoemde uitspraak van 24 oktober 2018. Subsidiair stelt het college, zo begrijpt de rechtbank, dat er geen aanleiding is om handhavend op te treden gelet op de belangen van beide verenigingen en in beide gevallen stelt het college dat er geen klaarblijkelijk gevaar bestaat voor een overtreding en er daarom geen aanleiding bestond om preventief handhavend op te treden.
De rechtbank is van oordeel dat er geen aanleiding is om vergunningvoorschriften J6 en J8 van de Hinderwetvergunningen anders uit te leggen dan de Afdeling heeft gedaan in de uitspraak van 24 oktober 2018. De Afdeling heeft deze uitleg gegeven op basis van het tot 1 januari 2024 geldende Besluit omgevingsrecht en het tot 1 oktober 2010 geldende Inrichtingen- en vergunningenbesluit milieubeheer en niet op basis van de toen geldende planregels in het bestemmingsplan Buitengebied 1977. Niet valt in te zien dat met de inwerkingtreding van nieuwe wet- en regelgeving, waaronder het Bal een andere uitleg van de vergunningvoorschriften J6 en J8 gerechtvaardigd zou zijn. De aanwijzing van de milieubelastende activiteit omvat ook andere milieubelastende activiteiten die worden verricht op dezelfde locatie die dat exploiteren functioneel ondersteunen. De aanwijzing van functioneel ondersteunende activiteiten bevestigt slechts dat de voorschriften in de Hinderwetvergunning ook gelden voor de functioneel ondersteunende activiteiten ten behoeve van beide circuits.
De omstandigheid dat een andere (langere) openstellingstijd in het (niet onherroepelijke) bestemmingsplan is toegelaten, leidt niet tot een ander oordeel. De vergunningvoorschriften van beide Hinderwetvergunningen wijzigen niet met de inwerkingtreding van de planregels van het nieuwe bestemmingsplan. Het college erkent dit ook. De vergunningsvoorschriften van beide Hinderwetvergunningen wijzigen ook niet met de inwerkingtreding van het Omgevingsplan. De rechtbank wijst in dit kader op artikel 22.21, tweede lid onder a, van het Omgevingsplan. Daarin is bepaald dat de regels in Afdeling 22.3 niet van toepassing zijn op een milieubelastende activiteit die als vergunningplichtig is aangewezen in hoofdstuk 3 van het Bal, voor zover voorschriften zijn verbonden aan een voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet onherroepelijke omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit. Het bestemmingsplan noch het Omgevingsplan zetten de voorschriften J6 en J8 in beide Hinderwetvergunningen opzij of geven aanleiding voor een andere uitleg van deze voorschriften. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat de Afdeling in de uitspraak van 24 oktober 2018 geen aanleiding heeft gezien het bestemmingsplan Buitengebied 1977 bij haar uitleg van de vergunningvoorschriften te betrekken. Bovendien valt niet in te zien dat de uitleg van een vergunningvoorschrift kan variëren naar aanleiding van een later vastgesteld bestemmingsplan.
De rechtbank acht aannemelijk dat voorafgaand aan het bestreden besluit sprake is geweest van een overtreding van de Hinderwetvergunning voor het rallycrosscircuit, omdat het college de stelling van eiseres dat het rallycrosscircuit op 24 en 25 maart 2025 en 4 en 5 april 2025 langer dan 8 uur is opengesteld, niet heeft weersproken. Het bestreden besluit is onjuist gemotiveerd. Het college heeft in het bestreden besluit weliswaar gesteld dat de NRV en MVV zich houden aan de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling maar heeft daarmee onvoldoende onderbouwd dat de NRV zich houdt aan voorschrift J6 van de voor haar geldende Hinderwetvergunning. Gevaar voor herhaling van de overtreding van de Hinderwetvergunning voor het rallycrosscircuit is dus ook niet uitgesloten.
De vervolgvraag is of het college gelet op de belangenafweging in de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling heeft kunnen afzien van handhaving vanwege het handelen door de NRV in strijd met de Hinderwetvergunning uit 1993. Desgevraagd heeft het college aangegeven dat beide verenigingen druk bezig zijn met de voorbereiding van een aanvraag voor een nieuwe omgevingsvergunning. Gelet op de uitspraak van deze rechtbank van 11 september 2026,[_f7dca96b-a223-46be-bc69-73028b57ce99] alsmede gelet op de ouderdom van beide Hinderwetvergunningen is dat ook aangewezen. Er is nog geen aanvraag ingediend. Alleen daarom al is er geen sprake van concreet zicht op legalisatie. De rechtbank is in dit geval wel van oordeel dat het college heeft kunnen afzien van handhaving indien en voor zover de NRV zich houdt aan de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling van 22 mei 2025. Op basis van de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling zijn op het autorallycircuit jaarlijks 3 weekendwedstrijden, 5 eendaagse wedstrijden en 20 dagen met twee dagdelen toegelaten. In de Hinderwetvergunning voor het rallycrosscircuit zijn jaarlijks 3 weekendwedstrijden toegelaten en het gedurende 8 uur rijden in de overige weken. Al zou het rallycrosscircuit tijdens de eendaagse wedstrijden langer in gebruik zijn dan 8 uur (bijvoorbeeld 12 uur), dan nog heeft het college terecht vastgesteld dat het vergunde gebruik op basis van de Hinderwetvergunning (op jaarbasis) ruimer is dan het gebruik op basis van de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling. Dit is slechts anders voor zover het terrein van het rallycrosscircuit langer open is zonder dat er van het circuit zelf gebruik wordt gemaakt met motorvoertuigen of als sprake is van evenementen. Het college heeft echter kunnen afzien van handhaving vanwege (gevaar voor herhaling van) overtreding door de NRV van voorschrift J6 van de Hinderwetvergunning, omdat de gevolgen van dit mogelijke gebruik in strijd met voorschrift J6 in afwachting van de uitspraak van de Afdeling op het beroep tegen het bestemmingsplan zeer beperkt zullen zijn. Hierbij betrekt de rechtbank ook de belangen van de NRV.
9. Eiseres is ook van mening dat de Hinderwetvergunningen alleen kamperen op het eigen parkeerterrein toestaan. Tijdens het kamperen wordt gebruik gemaakt van (zware) dieselstroomaggregaten en deze activiteiten hebben milieugevolgen. Nu wordt op beide circuits tijdens wedstrijden ook gekampeerd op het terrein van de circuits zelf.
In het bestreden besluit of in het verweerschrift wordt hierop niet specifiek ingegaan.
De rechtbank zal eerst beoordelen of sprake is van een overtreding. Indien geen sprake is van een overtreding, is het college niet bevoegd handhavend op te treden. In beide Hinderwetvergunningen staat een vrijwel identiek voorschrift (A4) over kamperen dat als volgt luidt: “Indien op de bij de inrichting behorende parkeerterrein gekampeerd wordt of anderzijds de nacht wordt doorgebracht, dienen er voldoende sanitaire voorzieningen aanwezig zijn. Bovendien dient gezorgd te worden voor een voorraad drinkwater. Deze voorzieningen moeten zindelijk worden gehouden.” Naar het oordeel van de rechtbank is het kamperen op het circuit en buiten het parkeerterrein niet in strijd met dit voorschrift. In de voorschriften worden slechts hygiëne-eisen gesteld ten aanzien van het kamperen op het parkeerterrein. Deze voorschriften verbieden het kamperen op andere plekken niet.
De rechtbank is ook overigens niet gebleken dat wordt gekampeerd in afwijking van de Hinderwetvergunningen. Noch de beide vergunningen, noch de daaraan gehechte inrichtingstekeningen, bevatten aanwijzingen dat het kamperen beperkt is tot bepaalde locaties. Eiseres heeft slechts gesteld dat tijdens een motorcrosswedstrijd (de zwarte cross) op beide circuits zal worden gekampeerd. Beide circuits liggen op één kadastraal perceel, zijn toegankelijk via dezelfde weg en liggen direct tegen elkaar. Het kamperen op het rallycrosscircuit ten behoeve van een wedstrijd op het motorcrosscircuit is naar het oordeel van de rechtbank aan te merken als een functioneel ondersteunende activiteit op dezelfde locatie en valt binnen het bereik van de aangewezen milieubelastende activiteit voor het motorcrosscircuit. Hiervoor is een Hinderwetvergunning verleend die nu geldt als een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit. Er is geen sprake van kamperen in afwijking van de geldende omgevingsvergunning. Het college was dus niet bevoegd om op dit punt handhavend op te treden.
10. De rechtbank concludeert dat het college terecht het handhavingsverzoek 1 met betrekking tot het handelen in afwijking van de Hinderwetvergunningen heeft afgewezen.
Inhoudelijke beoordeling van het besluit op handhavingsverzoek 2
11. In het tweede verzoek heeft eiseres het college verzocht om preventief handelen vanwege voorgenomen strijdige activiteiten door de NRV en MVV op het Eurocircuit, vanwege het niet voldoen aan voorwaardelijke verplichtingen met betrekking tot bemesting en beweiding van de agrarische percelen. Om te kunnen beoordelen of in 2025 rechtmatig van de circuits gebruik is gemaakt, had het college moeten vaststellen vanaf welk moment aan die verplichting werd voldaan.
Het college heeft in het bestreden besluit op handhavingsverzoek 2 aangegeven dat bemesting en beweiding wel hebben plaatsgevonden in 2025. Beide circuits zijn in 2025 gebruikt. Maar volgens het college is de overtreding opgeheven en vond ten tijde van het bestreden besluit geen bemesting en beweiding meer plaats op de aangeduide gronden, conform de voorwaardelijke verplichting. Dit wordt bovendien verboden in de aangepaste pachtovereenkomsten (met de gemeente Valkenswaard als verpachter) voor de aangeduide gronden, waarin deze beperkingen zijn opgenomen voor het jaar 2026 en daarna.
Het college heeft op de zitting verklaard dat de percelen in het najaar van 2025 in gebruik waren als open akkers waar geen beweiding plaatsvond en bemesting niet heeft plaatsgevonden. Dat heeft eiseres niet weersproken. De rechtbank acht voldoende aannemelijk dat ten tijde van het bestreden besluit geen beweiding en bemesting meer plaatsvonden, dat de overtreding was opgeheven, dat er geen vrees voor herhaling meer was en dat het college geen aanleiding heeft hoeven zien om handhavend op te treden.
12. Eiseres heeft verder in het verzoek aangegeven dat er geen ontheffingen zijn gevraagd of verleend voor wedstrijden die behoren tot de incidentele bedrijfssituatie en die meer geluid veroorzaken dan de activiteiten, zoals omschreven in de representatieve bedrijfssituatie. Er zijn geen bepalingen over incidentele activiteiten opgenomen in het bestemmingsplan of de Hinderwetvergunningen. Volgens het geluidsrapport van Bureau Peutz van 30 september 2024, dat is opgemaakt ten behoeve van vaststelling van het bestemmingsplan, behoren de tweedaagse en eendaagse wedstrijden tot de incidentele bedrijfssituatie waarvoor, conform de “Handreiking industrielawaai en vergunningverlening” tot 12 keer per jaar een etmaal per keer ontheffing kan worden verleend als die incidentele activiteiten meer geluid veroorzaken dan de activiteiten als omschreven in de representatieve bedrijfssituatie. Het college had hiertegen preventief handhavend moeten optreden.
In het bestreden besluit merkt het college op dat in het bestemmingsplan geen bepalingen zijn opgenomen over incidentele bedrijfssituaties. Die zullen worden opgenomen in de nieuwe omgevingsvergunningen voor de milieubelastende activiteit voor beide circuits.
In het beroepschrift merkt eiseres op dat er wel degelijk regels zijn gesteld over de incidentele bedrijfssituaties, te weten in de artikelen 6.3.2 en 9.3.2 van het bestemmingsplan. Deze bepalingen werken rechtstreeks en zijn volgens eiseres niet geschorst door de voorzieningenrechter van de Afdeling in de uitspraak van 22 mei 2025. Het college had moeten onderzoeken of de aangekondigde en gehouden activiteiten aan de normen in de tabellen bij deze planregels zullen gaan voldoen of hebben voldaan. Eiseres verwijst naar door de Omgevingsdienst verrichte geluidmetingen waarbij sprake zou zijn van meerdere overschrijdingen (van de norm voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau) op verschillende toetspunten tijdens wedstrijden en trainingen. Eiseres wil van de rechtbank weten of deze incidentele wedstrijdsituaties, inclusief de daarbij optredende hogere maximale geluidniveaus, op grond van het bestemmingsplan rechtstreeks en zonder nadere toestemming zijn toegestaan, of dat daarvoor nog een afzonderlijke publiekrechtelijke toestemming/borging nodig is.
Het college merkt in het verweerschrift op dat de procedure niet gaat over een tegenstrijdigheid tussen de planregels in het bestemmingsplan en het onderliggende akoestisch onderzoek.
De rechtbank stelt vast dat in handhavingsverzoek 2 slechts is gesteld dat ontheffing kan worden verleend voor incidentele activiteiten die meer geluid veroorzaken dan de activiteiten zoals omschreven in de representatieve bedrijfssituatie en dat ontheffingen voor de eendaagse en tweedaagse wedstrijden ontbreken. In handhavingsverzoek 2 wordt niet gesteld dat tijdens wedstrijden is gehandeld in strijd met de artikelen 6.3.2 en 9.3.2 van het bestemmingsplan. De rechtbank ziet ook geen aanleiding voor het oordeel dat het college het handhavingsverzoek breder had moeten uitleggen en neemt hierbij in aanmerking dat eiseres zelf in een apart handhavingsverzoek van 5 mei 2026 al heeft verzocht om handhavend optreden vanwege handelen in strijd met de artikelen 6.3.2 en 9.3.2 van het bestemmingsplan. Eiseres verlaat de grondslag van haar handhavingsverzoek 2 met haar beroep tegen het inhoudelijke besluit. De reikwijdte van een handhavingsverzoek kan na het primaire besluit niet meer worden uitgebreid.[_4a656c9e-c1d0-4d38-9b42-3d76ef8bd132] Het college kan dan ook niet worden tegengeworpen dat in het bestreden besluit op handhavingsverzoek 2 niet is onderzocht of wordt voldaan aan de artikelen 6.3.2 en 9.3.2 van het bestemmingsplan.
Het college heeft naar het oordeel van de rechtbank terecht geen aanleiding gezien voor handhavend optreden vanwege ontbrekende ontheffingen omdat noch in de Hinderwetvergunningen, noch in het bestemmingsplan Eurocircuit is voorzien in een mogelijkheid (laat staan een noodzaak) om een ontheffing voor een incidentele bedrijfssituatie aan te vragen of te verlenen. Er is dus geen sprake van een overtreding.
Conclusie en gevolgen
13. De rechtbank is van oordeel dat de beroepen tegen het niet tijdig beslissen niet- ontvankelijk zijn, vanwege het ontbreken van procesbelang.
Het beroep tegen het bestreden besluit van 6 november 2025 op handhavingsverzoek 2 is ongegrond. Er is geen sprake (meer) van een overtreding van de voorwaardelijke verplichtingen in het bestemmingsplan.
Het beroep tegen het bestreden besluit van 10 oktober 2025 op handhavingsverzoek 1 is ook ongegrond. Het college heeft geen aanleiding hoeven zien om op te treden tegen een mogelijke overtreding van voorschrift J6 van de Hinderwetvergunning voor het rallycrosscircuit omdat de gevolgen beperkt zijn als NRV zich houdt aan de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling van 22 mei 2025. Verder is geen sprake van klaarblijkelijk gevaar voor overtreding van de Hinderwetvergunning door MVV.
Er is geen aanleiding om een van de partijen te veroordelen in de door een andere partij gemaakte proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart de beroepen tegen het niet tijdig beslissen niet-ontvankelijk;
- verklaart het beroep tegen het bestreden besluit van 10 oktober 2025 ongegrond;
- verklaart het beroep tegen het bestreden besluit van 6 november 2025 ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R. Grimbergen, voorzitter, en mr. M.J.H.M. Verhoeven en mr. R. van den Munckhof, leden, in aanwezigheid van mr. M.P.C. Moers-Anssems, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 17 november 2027.
| griffier | voorzitter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Algemene wet bestuursrecht
Artikel 5.7
Een herstelsanctie kan worden opgelegd zodra het gevaar voor de overtreding klaarblijkelijk dreigt.
Invoeringswet Omgevingswet
Artikel 4.61. Als deel van het omgevingsplan, bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet, gelden:(…)g. een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening,(…)3. Het oude recht blijft, tot het besluit onherroepelijk is, van toepassing op een beroep tegen:(…)b. een bestemmingsplan, wijzigingsplan, uitwerkingsplan, inpassingsplan of exploitatieplan.
Artikel 4.13
- Een ontheffing of vergunning voor een activiteit waarop een verbodsbepaling van toepassing is als bedoeld in paragraaf 5.1.1 van de Omgevingswet en die onherroepelijk is, geldt als een omgevingsvergunning voor die activiteit.
- Als aan een omgevingsvergunning verbonden voorschriften als bedoeld in paragraaf 5.1.4 van de Omgevingswet gelden:a. beperkingen of voorwaarden waaronder een ontheffing of vergunning is verleend,(…).
Omgevingswet
Artikel 5.1
(…)
2. Het is verboden zonder omgevingsvergunning de volgende activiteiten te verrichten:
(…)
b. een milieubelastende activiteit (…).
Besluit activiteiten leefomgeving
Artikel 3.304
- Als milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 2.1 wordt aangewezen het exploiteren van een terrein of gebouw voor het sporten of recreëren met gemotoriseerde voertuigen.
- De aanwijzing omvat ook andere milieubelastende activiteiten die worden verricht op dezelfde locatie die dat exploiteren functioneel ondersteunen.
Artikel 3.305
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een milieubelastende activiteit te verrichten, geldt voor de milieubelastende activiteit, bedoeld in artikel 3.304, voor zover het gaat om het sporten of recreëren met voertuigen met een verbrandingsmotor in de buitenlucht.
Voetnoten
- Op grond van artikel 4.13, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet gelden de vergunningen als omgevingsvergunningen voor een milieubelastende activiteit.
- ECLI:NL:RBOBR:2022:4502.
- ECLI:NL:RVS:2018:3444.
- ECLI:NL:RBOBR:2021:375, ECLI:NL:RBOBR:2021:376 en ECLI:NL:RBOBR:2021:377.
- ECLI:NL:RBOBR:2024:4934
- ECLI:NL:RVS:2025:2275
- ECLI:NL:RBOBR:2026:6571
- ECLI:NL:RVS:2021:712.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.