Uitspraak · Belastingrecht

Rechtbank Gelderland, 11 november 2026 – inkomstenbelasting: Het door belanghebbende in 2019

ECLI:NL:RBGEL:2026:8636Zaaknummer 24/889

Instantie
Rechtbank Gelderland
Datum uitspraak
11 november 2026
Publicatiedatum
17 november 2026
Zaaknummer
24/889
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Belastingrecht
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Uitkomst
Beroep ongegrond
Zittingsplaats
Arnhem
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

inkomstenbelasting. Het door belanghebbende in 2019 op een lijfrentepolis ontvangen bedrag is bij hem belast. Het eventuerle niet aftrekken van polispremies is niet te wijten aan een verzuim, maar was een bewuste keuze. Voor zover de premies zijn betaald in de jaren tot 2001, is niet voldaan aan de eisen voor toepassing van de (verruimde) saldomethode. Voor de jaren vanaf 2001 maakt belanghebbende niet aannemelijk dat hij over alle jaren de premies niet of niet volledig op zijn inkomen in aftrek heeft gebracht, wardoor in zoverre geen beroep kan worden gedaan op de saldomethode van artikel 3.107a. Toezegging van de belastingdienst dat toekomstige polisuitkeringen niet worden belast, is niet aannemelijk geworden.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. B.J. Zippelius, voorzitter, mr. J.A.L. Heldens en mr. D. Liem, leden, in aanwezigheid van mr. H.H. Ruis, griffier.

Uitgesproken op 11 november 2026.

De uitspraak is aan partijen bekendgemaakt op de datum vermeld in de brief waarmee deze uitspraak aan partijen ter beschikking is gesteld.

griffiervoorzitter

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is bekendgemaakt.

Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (belastingkamer), Locatie Arnhem, Postbus 9030, 6800 EM Arnhem.

Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [belanghebbende] , uit [plaats] , belanghebbende
  2. Inleiding
  3. Feiten
  4. Beoordeling door de rechtbank
  5. Conclusie en gevolgen
  6. Beslissing
  7. Informatie over hoger beroep

RECHTBANK GELDERLAND

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: ARN 24/889

uitspraak van de meervoudige belastingkamer van 11 november 2026

in de zaak tussen

[belanghebbende] , uit [plaats] , belanghebbende

(gemachtigde: [gemachtigde] ),

en

de inspecteur van de Belastingdienst, kantoor Arnhem, de inspecteur.

Inleiding

In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van belanghebbende tegen de uitspraak op bezwaar van de inspecteur van 9 augustus 2023.

De inspecteur heeft aan belanghebbende voor het jaar 2019 een aanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen (IB/PVV) opgelegd naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 53.253. Gelijktijdig met de vaststelling van de aanslag heeft de inspecteur belanghebbende belastingrente in rekening gebracht (de belastingrentebeschikking).

De inspecteur heeft het bezwaar van belanghebbende ongegrond verklaard. De inspecteur heeft daarbij de aanslag gehandhaafd.

De inspecteur heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 11 juni 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: belanghebbende, bijgestaan door zijn gemachtigde en [persoon 1] . Namens de inspecteur zijn verschenen mr. [persoon 2] en mr. [persoon 3] .

Feiten

1. Belanghebbende was verzekeringsnemer van een polis (de polis) met navolgende kenmerken:

Lijfrenteverzekering

Afgesloten bijZwitserse Maatschappij van Levensverzekering en Lijfrente (Zwitserleven N.V.; hierna: Zwitserleven)
Polisnummer:[polisnummer]
Verzekerde:de heer [belanghebbende]
Ingangsdatum verzekering:1 juli 1989
Einddatum verzekering:1 juli 2011
Premie:ƒ 8.148 (NLG 8.148) (€ 3.697,40) jaarlijks
Totaal premie:22 maal (22 * € 3.697,40 = € 81.342,80)
Verzekeringssom betaalbaar op 1 juli 2011:ƒ 251.500

2. Belanghebbende heeft uit hoofde van de polis genoten:

3. 1 april 2011 tot en met 31 december 2011: € 5.135;

4. 1 januari 2012 tot en met 31 december 2013: jaarlijks € 6.847;

5. 1 januari 2014 tot en met 31 december 2023: jaarlijks € 6.872.

Op deze bedragen zijn loonheffingskortingen toegepast.

3. De inspecteur beschikt ter zake van de polis uitsluitend over een renseignering van Zwitserleven over het jaar 2001, volgens welke € 3.697 aan premie is ontvangen.

4. Belanghebbende heeft op 17 juni 2020 zijn aangifte IB/PVV 2019 ingediend. In zijn aangifte heeft hij ten aanzien van de polis het volgende aangegeven:

Pensioen, lijfrente of andere uitkering:
[N.V.] (belastingvrij)-€ 6.872
[N.V.]€ 6.872

5. Bij het opleggen van de definitieve aanslag IB/PVV 2019, dagtekening 28 mei 2022, heeft de inspecteur het inkomen uit werk en woning verhoogd met € 6.872 tot € 53.253.

6. Bij uitspraak met dagtekening 9 augustus 2023 heeft de inspecteur het bezwaar tegen de aanslag ongegrond verklaard.

7. De rechtbank heeft het beroepschrift ontvangen op 27 november 2023.

Beoordeling door de rechtbank

8. De rechtbank beoordeelt allereerst de ontvankelijkheid van het beroep. Wanneer het beroep ontvankelijk is, is in geschil of de aanslag IB/PVV 2019 juist is vastgesteld. Het gaat daarbij om het antwoord op de vraag of het door belanghebbende in 2019 op de polis ontvangen bedrag bij hem is belast. De rechtbank beoordeelt een en ander aan de hand van de beroepsgronden van belanghebbende.

9. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Ontvankelijkheid van het beroep

10. Tussen partijen is niet in geschil dat belanghebbende de uitspraak op bezwaar niet eerder dan op 16 oktober 2023 heeft ontvangen en dat het beroep, gelet op de datum van ontvangst van het beroepschrift door de rechtbank, daarom ontvankelijk is. De rechtbank sluit zich hierbij aan.

Inhoudelijk

11. Belanghebbende voert aan dat hij gedurende de gehele premieperiode van 1 juli 1989 tot en met 30 juni 2011 een dusdanig laag inkomen had, dat de premiebetalingen feitelijk niet in aftrek konden worden gebracht, in die zin dat dit voor die jaren niet leidde tot een lager inkomen uit werk en woning. Dit is al in 1989 geconstateerd. Hierover is toen telefonisch overleg met de Belastingdienst geweest. Er is toen afgesproken dat de premiebetalingen buiten de aangiften IB/PVV werden gehouden en niet in aftrek werden gebracht, omdat dit fiscaal gezien geen toegevoegde waarde zou hebben. Daarbij zou dan later, bij de uitkering, hetzelfde bedrag aan uitkering als negatief loon op het inkomen in mindering kunnen worden gebracht.

12. De bewijslast om aannemelijk te maken dat de betaalde premie voor de polis niet eerder als uitgave voor inkomensvoorziening in aanmerking is genomen, rust voor alle jaren op belanghebbende.

13. Voor de jaren voor 2001 heeft belanghebbende een beroep gedaan op de onder de Wet op de inkomstenbelasting 1964 geldende verruiming van de saldomethode.[_3783dd0d-b0ae-417c-8791-bd1eb1934297] Die verruiming hield in dat lijfrente-uitkeringen slechts werden betrokken in de belastingheffing, voor zover deze de premiebetalingen overtroffen en het niet aftrekken van de premies niet te wijten is aan opzet of grove schuld. In dat kader moest belanghebbende aannemelijk maken dat de premies niet in mindering waren gebracht op het belastbare inkomen.

14. Zelfs als er van uit wordt gegaan dat de premies niet in mindering zijn gebracht op zijn inkomen, moet belanghebbende dus aannemelijk maken dat het niet aftrekken van de premies niet te wijten is geweest aan opzet of grove schuld. Daarbij moest daadwerkelijk sprake zijn van een verzuim en bijvoorbeeld niet van het welbewust afzien van aftrek.

15. Dat belanghebbende, zoals hij heeft verklaard tijdens de zitting, gedurende de gehele premieperiode de premies die hij heeft betaald voor de lijfrentepolis door het ontbreken van aftrekmogelijkheden niet in mindering heeft gebracht op het onzuivere inkomen, is een bewuste keuze van hem geweest. Omdat niet aan de daaraan gestelde voorwaarde is voldaan dat geen sprake mag zijn van een bewuste keuze, is de verruiming van de saldomethode niet van toepassing op de polis(uitkeringen). Dat betekent dat de volledige termijn uit de lijfrentepolis tot belanghebbendes belastbare inkomen uit werk en woning moet worden gerekend.

16. Voor de betaalde premies in de jaren 2001 tot en met 2011 geldt dat wanneer belanghebbende deze premies niet of niet volledig in aftrek op zijn inkomen heeft gebracht, hij een beroep kan doen op de saldomethode van artikel 3.107a van de Wet IB 2001. Op grond van dit artikel mogen op de uitkering premies in mindering gebracht worden ‘ter zake waarvan de belastingplichtige aannemelijk heeft gemaakt dat de betaalde premies en bedragen geheel of gedeeltelijk niet als uitgave voor inkomensvoorziening in aanmerking zijn genomen’.

17. Ten aanzien van de jaren 2008 tot en met 2011 is tussen partijen niet in geschil dat de premie niet is afgetrokken.

18. Met het overleggen van commerciële jaarcijfers over de jaren 2000 tot en met 2007 heeft belanghebbende naar het oordeel van de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat ook over de jaren 2001 tot en met 2007 de premie niet als uitgave voor inkomensvoorziening in aanmerking is genomen. De commerciële winst hoeft immers niet gelijk te zijn aan de fiscale winst. Met het overleggen van deze jaarcijfers is niet aannemelijk dat (alleen) de commerciële winst is aangegeven in de aangiften IB/PVV. Daarbij is het mogelijk dat belanghebbende in die jaren behalve winst uit zijn onderneming nog andere (belastbare) inkomsten heeft genoten. Niet staat vast of de aanslagen IB/PVV overeenkomstig de daartoe ingediende aangiften zijn vastgesteld, noch of en, zo ja, tot welk bedrag daarin lijfrentepremies als uitgave voor inkomensvoorziening zijn afgetrokken van het belastbaar inkomen. Daarnaast staat ieder jaar op zich en moet ieder jaar opnieuw het recht op premie-aftrek worden bekeken.

19. De rechtbank volgt de inspecteur in zijn verklaring dat, gelet op hoogte van de uitkering, als gevolg van de loonheffingskorting geen loonheffing op de uitkering hoefde te worden ingehouden. Deze verklaring van de inspecteur weerspreekt voldoende de niet met stukken onderbouwde opmerking van belanghebbende dat bij SRLEV/Zwitserleven bekend was dat de uitkering onbelast was en daarom op de uitkering geen loonheffing is ingehouden.

20. Belanghebbende is dus niet in de op hem rustende bewijslast geslaagd. De inspecteur heeft zodoende terecht geen rekening gehouden met lijfrentepremie en het inkomen uit werk en woning over 2019 met € 6.872 verhoogd. De aanslag IB/PVV 2019 is juist vastgesteld.

Gewekt vertrouwen door de Belastingdienst?

21. Voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel is vereist dat de belastingplichtige aannemelijk maakt dat de inspecteur toezeggingen of andere uitlatingen heeft gedaan of gedragingen heeft verricht waaruit de belastingplichtige in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs kon en mocht afleiden of en zo ja, hoe de inspecteur in een concreet geval zijn bevoegdheden zou uitoefenen.[_b58c0738-3a99-40b4-b648-9cecf9c13d15]

22. Belanghebbende heeft hierover gesteld dat wanneer hij voor sommige jaren kan bewijzen dat hij geen premie heeft afgetrokken, dit ook voor de andere jaren waarin premie is betaald, dient te gelden. Als gevolg daarvan zijn alle polisuitkeringen onbelast. De Belastingdienst ging ervan uit dat door het niet aftrekken van premies er sprake was van een levensverzekeringspolis en niet van een lijfrentepolis. Omdat niet alle betaalde premies in het verleden zijn afgetrokken, zijn als gevolg daarvan volgens mededeling van de Belastingdienst de uitkeringen op de polis niet belast. Een bestendige gedragslijn leidt er toe dat wanneer, zoals hier, de betaalde premies feitelijk niet in aftrek zijn gebracht, de uit deze polis voortvloeiende uitkeringen niet zijn belast, ook al kan hij een en ander niet met onderliggende stukken bewijzen, aldus nog steeds belanghebbende.

23. Belanghebbende, op wie de last rust het (begin van) bewijs te leveren dat sprake is van gewekt vertrouwen, heeft met wat hij heeft aangevoerd niet aannemelijk gemaakt dat een medewerker van de Belastingdienst een ongeclausuleerde toezegging heeft gedaan waaraan hij het in rechte te beschermen vertrouwen kon ontlenen dat de polisuitkeringen bij hem niet zouden worden belast. De verklaring van belanghebbende over het telefonisch contact is namelijk veel te vaag. Een gestelde - en door de inspecteur weersproken - mondelinge toezegging van de inspecteur en de verklaring van de boekhouder van belanghebbende zijn daarvoor onvoldoende. Gelet hierop faalt het beroep op het vertrouwensbeginsel.

Belastingrente

24. Het beroep wordt geacht mede betrekking te hebben op de belastingrente. Belanghebbende heeft geen zelfstandige gronden tegen de in rekening gebrachte belastingrente aangevoerd. De rechtbank ziet geen aanleiding af te wijken van de belastingrentebeschikking. Hierbij wijst de rechtbank belanghebbende erop dat het bedrag van de belastingrente het bedrag van de aanslag volgt.

Conclusie en gevolgen

25. Het beroep is ongegrond. Dit betekent dat de aanslag en de belastingrentebeschikking in stand blijven. Omdat het beroep ongegrond is, hoeft de inspecteur het griffierecht aan belanghebbende niet te vergoeden en krijgt belanghebbende ook geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. B.J. Zippelius, voorzitter, mr. J.A.L. Heldens en mr. D. Liem, leden, in aanwezigheid van mr. H.H. Ruis, griffier.

Uitgesproken op 11 november 2026.

De uitspraak is aan partijen bekendgemaakt op de datum vermeld in de brief waarmee deze uitspraak aan partijen ter beschikking is gesteld.

griffiervoorzitter

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is bekendgemaakt.

Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (belastingkamer), Locatie Arnhem, Postbus 9030, 6800 EM Arnhem.

Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Voetnoten

  1. Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 29 juni 1990, nr. DB90/3579. Dit is bevestigd in onder andere de uitspraak van Gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 9 april 2015, ECLI:NL:GHSHE:2015:1287.
  2. Hoge Raad 19 juni 2020, ECLI:NL:HR:2020:1069. Vgl. Hoge Raad 26 september 1979, ECLI:NL:HR:1979:AM4918.

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.