Uitspraak · Vreemdelingenrecht

Rechtbank Den Haag, 11 november 2026 – Bewaring – twee bestreden besluiten – artikel 59b, eerste

ECLI:NL:RBDHA:2026:34203Zaaknummer NL26.65560 en NL26.65883

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
11 november 2026
Publicatiedatum
19 november 2026
Zaaknummer
NL26.65560 en NL26.65883
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Hoofdwetsartikel
Artikel 59a Vw
Zittingsplaats
Utrecht
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Bewaring – twee bestreden besluiten – artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b van de Vw – artikel 59a van de Vw – ophouding – verlenging van de ophouding – onderzoek naar vreemdelingrechtelijke positie – geen vertaling van de verlengingsbeschikking, gebrek in de informatieplicht – toesturen beschikking aan advocaat – grondslag van de maatregel – gronden betwist – lichter middel – voortvarend handelen – zicht op overdracht – beroep ongegrond – proceskostenvergoeding door gebrek in de informatieplicht

De rechtbank:

- verklaart de beroepen ongegrond;

- wijst de verzoeken om schadevergoeding af;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. S.T. Könning, rechter, in aanwezigheid van mr. C.L. van der Zwan, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

11 november 2026

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. [eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser
  2. Samenvatting
  3. Procesverloop
  4. Beoordeling van de maatregel van vreemdelingenbewaring (bestreden besluit 1)
  5. Beoordeling van de maatregel van vreemdelingenbewaring (bestreden besluit 2)
  6. Conclusie en gevolgen
  7. Beslissing
  8. Informatie over hoger beroep

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Utrecht

Bestuursrecht

zaaknummers: NL26.65560 en NL26.65883

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. P.R.L.V.M. Kruik),

en

de minister van Asiel en Migratie,

(gemachtigde: mr. J.S.W. Boorsma).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over zowel de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vreemdelingenwet 2000 (bestreden besluit 1), als de maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59a van de Vreemdelingenwet 2000 (bestreden besluit 2). Eiser is het niet eens met deze maatregelen. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van de maatregelen en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.[_590a38bd-5c16-412e-bbd3-6b6e498a5fb9]

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de beroepen ongegrond zijn. Het opleggen van beide maatregelen van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregelen van vreemdelingenbewaring voldoen aan de voorwaarden. De minister hoefde niet te kiezen voor een lichter middel. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

1.2.

In deze uitspraak gebruikt de rechtbank de volgende afkortingen voor de wet- en regelgeving:

  • Vw: Vreemdelingenwet 2000
  • Vb: Vreemdelingenbesluit 2000

Procesverloop

2. Met bestreden besluit 1 van 28 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

De minister heeft die maatregel op dezelfde dag enkele uren later opgeheven en aan eiser met bestreden besluit 2 een maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.2.

Deze kennisgevingen wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. De beroepen worden ook aangemerkt als verzoeken om schadevergoeding.[_aee90f46-4380-4ce1-966d-cb286e73fa49]

2.3.

De rechtbank heeft de beroepen op 5 november 2026 met behulp van een beeldverbinding op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en I.A.I Abdelfattah als tolk. De gemachtigde van de minister heeft voorafgaand aan de zitting laten weten niet te verschijnen.

Beoordeling van de maatregel van vreemdelingenbewaring (bestreden besluit 1)

Toetsingskader

3. De minister kan in vreemdelingenbewaring stellen de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2° of onder h, subonderdeel 2° van de Vw voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op vaststelling van de identiteit of nationaliteit van de vreemdeling.[_1d245d6c-d7f1-42ad-86c3-9cab1106bfb9] Deze grond voor vreemdelingenbewaring is aanwezig, als de identiteit of de nationaliteit van de vreemdeling met onvoldoende zekerheid bekend is en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6., tweede lid van het Vb zich voordoen[_5945005b-37c0-41e2-a617-cbdf2be74af0] of als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico.[_b57c9aaf-cb48-446a-837e-9bdbe0378fff] Deze grond voor vreemdelingenbewaring is aanwezig, als door middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.[_980ea8d5-7bb7-4b80-9d1e-eb1bda462a60]

3.1.

De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. In het besluit tot vreemdelingenbewaring vermeldt de minister de feitelijke en juridische gronden waarop de vreemdelingenbewaring is gebaseerd en de reden dat geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast.[_a45ad020-3f26-4943-99fa-28e6c8c856fc]

Ophouding

4. Eiser stelt dat er sprake is van een gebrek in de ophouding. Hiertoe voert eiser aan dat er twee uur moet zijn verstreken voordat een verhoor zonder advocaat kan plaatsvinden. Dit moet ook aan eiser gemeld worden. Dat is niet gebeurd volgens eiser, waardoor het verhoor zonder rechtsbijstand heeft plaatsgevonden. Ook voert eiser aan dat het volgens eerdere rechtspraak een gebrek is als de verklaring van eiser niet is opgenomen in het proces-verbaal van ophouding en onderzoek (M105).[_e54a76ce-8dee-4bf4-b835-73bf4e3761c4]

5. De rechtbank volgt eiser daar niet in. In het proces-verbaal van ophouding en onderzoek (M105) is opgenomen dat eiser een advocaat bij het verhoor aanwezig wilde hebben. Daarna is dan ook een piketmelding verstuurd naar de piketdienst. In het verhoor van 27 oktober 2026 om 10:45 uur (HV12) heeft eiser het volgende verklaard:

‘[…] Vraag: Wij hebben de piketcentrale in kennis gesteld. Uw advocaat is nog niet aanwezig, heeft u er bezwaar tegen dat ik het gehoor vast start en dat u later met uw advocaat spreekt?

Antwoord: Nee, dat mag. […]’

De rechtbank stelt op basis hiervan vast dat eiser toestemming heeft verleend om het verhoor zonder advocaat plaats te laten vinden, waarbij eiser later met zijn advocaat zou spreken. Uit het proces-verbaal van verhoor (HV12) blijkt dat het verhoor om 11:45 uur onderbroken werd, zodat eiser zijn advocaat kon spreken. Eiser heeft toen een half uur met zijn advocaat gesproken, waarna het verhoor werd hervat. Hieruit volgt dat het recht op rechtsbijstand niet is geschonden. De beroepsgrond slaagt niet.

De verlenging van de ophouding

Onderzoek naar de vreemdelingrechtelijke positie van eiser

6. Eiser stelt dat er meerdere gebreken bij de verlenging van de ophouding hebben plaatsgevonden, waardoor de verlenging van de ophoudingstermijn onrechtmatig is. Allereerst voert eiser aan dat er geen aanleiding bestond voor onderzoek naar zijn vreemdelingrechtelijke positie, omdat in het proces-verbaal van verhoor (HV12) staat dat eiser al had verklaard dat er een asielaanvraag in Portugal loopt.

7. De rechtbank overweegt als volgt. Uit het proces-verbaal van verhoor waar eiser naar verwijst, dat op 27 oktober 2026 om 10:45 uur plaatsvond, volgt dat aan eiser wordt voorgelegd dat hij die ochtend heeft verklaard asiel te hebben aangevraagd in Portugal. Daarop antwoordt eiser dat hij een visumaanvraag bedoelde. In het gehoor dat daarop volgt (M110), om 14:32 uur heeft eiser tegenstrijdig verklaard over het aanvragen van asiel in Nederland. Eerst verklaarde eiser dat hij asiel in Nederland wil, waarna hij later aangaf terug te willen keren naar Egypte. Gelet hierop bestond er op het moment van de verlenging van de ophouding, om 15:44 uur, voldoende aanleiding om nader onderzoek te doen naar de vreemdelingrechtelijke positie van eiser. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de minister de ophouding niet ten onrechte heeft verlengd. De beroepsgrond slaagt niet.

Vertaling verlengingsbeschikking

8. Ten tweede voert eiser aan dat de aan hem uitgereikte verlengingsbeschikking niet is vertaald naar het Egyptisch. Uit eerdere rechtspraak volgt dat er sprake is van een gebrek in het voortraject als eiser niet schriftelijk op de hoogte is gebracht van de reden van de verlenging van de ophouding in een taal die hij verstaat.[_5a3494d4-892a-411b-98f2-ce130417e26f]

9. De rechtbank stelt vast dat er sprake is van een gebrek, omdat eiser geen verlengingsbeschikking in de Egyptische taal heeft gekregen. Daarmee heeft de minister niet voldaan aan de informatieplicht uit artikel 5.3, eerste lid, derde zin, van het Vb.

10. Volgens vaste rechtspraak maakt een onrechtmatigheid in het voortraject de daaropvolgende inbewaringstelling slechts onrechtmatig als de met de bewaring gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen. Naar het oordeel van de rechtbank valt de belangenafweging in dit geval in het nadeel van eiser uit. De rechtbank ziet niet dat eiser door het gebrek in het voortraject in zijn belangen is geschaad. Eiser werd door een advocaat bijgestaan en heeft de reden van de verlenging van de ophouding met haar kunnen bespreken. Ook heeft hij tegen de verlengde ophouding gronden kunnen aanvoeren in deze beroepsprocedure. Daarmee is niet gebleken dat hij door het ontbreken van de vertaling in ernstige mate in zijn belangen is geschaad. Het gebrek in het voortraject weegt daarom niet op tegen het belang van de minister bij (voortzetting van) de bewaringsmaatregel en maakt de maatregel dus niet onrechtmatig.

Toesturen beschikking aan advocaat

11. Tot slot voert eiser aan dat het voortraject gebrekkig is, omdat de verlengingsbeschikking niet is toegestuurd aan zijn advocaat.

12. De rechtbank overweegt dat artikel 5.3 derde lid van het Vb niet voorschrijft dat de beschikking aan de advocaat moet worden uitgereikt. Die verplichting volgt ook anderszins niet uit de wet. Wel is de verlengingsbeschikking door de minister toegevoegd aan het dossier in deze beroepsprocedure, waardoor de advocaat in de gelegenheid is gesteld om daartegen gronden aan te voeren. De beroepsgrond slaagt niet.

Grondslag van de maatregel

13. Eiser stelt dat de bestreden maatregel onrechtmatig is, omdat de minister de maatregel niet had mogen opleggen omdat onduidelijk was of eiser asiel wilde aanvragen. Daarbij voert eiser aan dat er nog geen asielaanvraag (M35) was geformaliseerd, waardoor artikel 59b van de Vw niet de juiste grondslag is.

14. De rechtbank is van oordeel dat de maatregel terecht op basis van artikel 59b van de Vw is opgelegd. Uit het dossier blijkt dat eiser in het gehoor van 28 oktober 2026 om 16:17 uur voorafgaand aan de vreemdelingenbewaring (M110) heeft verklaard dat hij asiel wil aanvragen in Nederland. De minister mocht eiser vanaf dat moment als asielzoeker aanmerken.[_26a7ab8a-8856-40ef-b70d-e7cab39131ae] Uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt dat het kenbaar maken van de wens bescherming te zoeken als een asielverzoek kan worden beschouwd.[_8542afec-f1b7-43da-9dde-e22c74305d43] Het is dus geen vereiste dat de asielaanvraag is geformaliseerd in een M35-formulier voordat de maatregel van vreemdelingenbewaring kan worden opgelegd. De beroepsgrond slaagt niet.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

15. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op de vaststelling van de identiteit of nationaliteit van eiser en op het verkrijgen van gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een asielaanvraag.

15.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft.

16. De rechtbank stelt vast dat de gronden onder c, h, p en r door eiser zijn betwist. Eiser voert ten aanzien van de grond onder c aan dat er tegen een asielzoeker niet kan worden tegengeworpen dat hij niet heeft willen spreken met de consulaire vertegenwoordiger van zijn land. Ten aanzien van de grond onder p voert eiser aan dat er geen sprake kan zijn van een verwijderingsprocedure, omdat eiser in bewaring zat vanwege een asielverzoek.

17. De rechtbank oordeelt dat de gronden onder c en p feitelijk juist en voor zover nodig voldoende gemotiveerd zijn om de maatregel van vreemdelingenbewaring te kunnen dragen. Ten aanzien van de grond onder c is voldoende gemotiveerd dat eiser niet beschikt over de juiste documentatie om zijn identiteit vast te stellen en geen activiteiten heeft verricht om zich alsnog van de juiste documentatie te voorzien. Onder grond p is voldoende gemotiveerd dat eiser zich niet houdt aan de voor hem geldende verplichtingen. Eiser heeft geen document als bedoeld in artikel 4.21 Vb getoond en heeft bij de korpschef geen melding gedaan van zijn onrechtmatig verblijf. De minister heeft voldoende gemotiveerd dat hieruit een onderduikrisico voortvloeit.

18. De niet-betwiste grond onder a en de gronden onder c en p zijn voldoende om de maatregel van vreemdelingenbewaring te kunnen dragen. De rechtbank laat de overige door eiser betwiste gronden om die reden verder onbesproken.

Ambtshalve toetsing

19. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Beoordeling van de maatregel van vreemdelingenbewaring (bestreden besluit 2)

Toetsingskader

20. De minister kan de vreemdeling op wie de Asiel- en migratiebeheerverordening van toepassing is, met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat in vreemdelingenbewaring stellen met inachtneming van artikel 44 van de Asiel- en migratiebeheerverordening.[_0d81d267-f6aa-4cfd-8c69-97a3217f1955] In de Asiel- en migratiebeheerverordening staat dat de lidstaten wanneer er een onderduikrisico bestaat of indien dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde, de lidstaten de betrokken persoon in vreemdelingenbewaring kunnen houden om overdrachtsprocedures overeenkomstig deze verordening veilig te stellen, op basis van een individuele beoordeling van de situatie van de betrokken persoon en enkel voor zover vreemdelingenbewaring evenredig is en andere, minder dwingende alternatieve maatregelen niet effectief kunnen worden toegepast.[_6ba8f971-b085-4d66-a94e-d5060f84fd5b]

20.1.

Op grond van het Vb kan een vreemdeling in vreemdelingenbewaring worden gesteld of een vrijheidsontnemende maatregel worden opgelegd met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening indien er een onderduikrisico bestaat of dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde.[_64248a59-fe9e-4dda-b417-b69891052a93] De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.[_c6ec9563-c141-408a-b31d-ada2039eb8b6]

20.2.

De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.[_d49c4658-9a85-4977-97fb-06cceffc6ed0]

De grondslag van de maatregel

21. Eiser voert aan dat de bestreden maatregel onrechtmatig is, omdat eiser op 28 oktober 2026 verhoord is op een laat tijdstop zonder zijn advocaat. Eiser vindt dat hij om die redenen vrijgelaten had moeten worden. Ook vindt eiser dat hem voorafgaand aan de vreemdelingenbewaring gevraagd had moeten worden of hij wilde meewerken aan zijn overdracht naar Portugal.

22. Het betoog slaagt niet. Eiser heeft er in het verhoor mee ingestemd dat hij werd gehoord zonder advocaat. Daarmee heeft hij afgezien van zijn recht op rechtsbijstand bij dit verhoor. Dat eiser op een laat tijdstip (om 22:20 uur) is gehoord vormt geen gebrek. Daarbij neemt de rechtbank in overweging dat kort daarvoor (om 20:45 uur) uit Eurodac bekend was geworden dat eiser eerder in Portugal asiel had aangevraagd, in tegenstelling tot zijn eigen verklaring dat hij nergens anders asiel had aangevraagd en dit in Nederland wilde doen. Nadat de asielaanvraag in Portugal bekend werd, bestond er aanleiding om de grondslag voor bewaring te heroverwegen en is eiser na het verhoor in bewaring gesteld op grond van artikel 59a van de Vw. Het had in dit geval geen meerwaarde om eiser te vragen of hij zelfstandig wil terugkeren naar Portugal, omdat al was gebleken dat eiser onvolledig had verklaard over zijn asielaanvraag daar en dit een belangrijke indicatie is dat hij niet vrijwillig zou meewerken aan overdracht. De beroepsgrond slaagt niet.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

23. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de maatregel nodig is, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening en een onderduikrisico bestaat.

23.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft.

24. De rechtbank stelt vast dat eiser alle gronden die aan de maatregel van vreemdelingenbewaring ten grondslag zijn gelegd heeft betwist. Eiser voert ten aanzien van de grond onder a aan dat hoewel hij geen documenten heeft kunnen tonen, hij de documenten niet nodig heeft voor een overdracht aan Portugal. Ten aanzien van de grond onder p voert eiser aan dat hij zich wel heeft gehouden aan de voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4. Eiser verklaard dat hij zich heeft gemeld in Ter Apel, maar is vertrokken omdat hij vier dagen buiten moest wachten en slapen. Eiser is van mening dat hij zich dus beschikbaar hield.

25. De rechtbank oordeelt dat onder grond a voldoende feitelijk is gemotiveerd dat eiser niet op de voorgeschreven wijze Nederland is binnengekomen en zich aan het toezicht heeft onttrokken. Dat eiser naar Portugal kan worden overgedragen zonder geldig reisdocument, staat hier geheel los van. Onder grond p is voldoende gemotiveerd dat eiser zich niet houdt aan de voor hem geldende verplichtingen. Eiser heeft geen document als bedoeld in artikel 4.21 Vb getoond en heeft bij de korpschef geen melding gedaan van zijn onrechtmatig verblijf. De gronden onder a en p zijn feitelijk juist en zover nodig voldoende gemotiveerd om de maatregel van vreemdelingenbewaring te kunnen dragen. Ook is de rechtbank van oordeel dat de minister de grond onder p voldoende gemotiveerd heeft om op basis daarvan een onderduikrisico aan te nemen. De beroepsgrond slaagt niet.

26. De gronden onder a en p zijn voldoende om de maatregel van vreemdelingenbewaring te kunnen dragen. De rechtbank laat de overige door eiser betwiste gronden om die reden verder onbesproken.

Lichter middel

27. Eiser voert aan dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd waarom niet kon worden volstaan met een lichter middel dan de maatregel van vreemdelingenbewaring.

28. De rechtbank oordeelt dat de minister voldoende heeft gemotiveerd dat niet kon worden volstaan met een lichter middel. Allereerst blijkt uit de gronden van de maatregel en de motiveringen al dat een onderduikrisico bestaat. Hierbij wijst de rechtbank er onder meer op dat eiser zich niet houdt aan de voor hem geldende verplichtingen en geen vaste woon- of verblijfplaats heeft. Eiser heeft geen familie in Nederland. Daarbij mocht de minister meewegen dat eiser tegenstrijdige verklaringen heeft afgelegd over de asielaanvraag in Portugal en het indienen van een asielaanvraag in Nederland en daarmee het proces heeft gefrustreerd. Ook daaruit volgt geen meewerkende houding en dus een substantieel risico dat eiser ook geen medewerking zal verlenen aan vrijwillige terugkeer naar Portugal. De beroepsgrond slaagt niet.

Voortvarend handelen en zicht op overdracht

29. Eiser voert aan dat de minister de autoriteiten van Portugal niet actief heeft aangeschreven en heeft aangedrongen op de overdracht van eiser.

30. Dat betoog slaagt niet. Uit het vertrekgesprek van 2 november 2026 blijkt dat de minister een claim heeft verzonden aan de autoriteiten van Portugal en dat die twee weken de tijd hebben om te reageren. Daarmee handelt de minister voldoende voortvarend en is er zicht op overdracht naar Portugal. De beroepsgrond slaagt niet.

Ambtshalve toetsing

31. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

32. De beroepen tegen de maatregelen van vreemdelingenbewaring zijn ongegrond. Daarom worden ook de verzoeken om schadevergoeding afgewezen.

33. Eiser krijgt wel een vergoeding van zijn proceskosten, gelet op het onder rechtsoverweging 9 geconstateerde gebrek in de informatieplicht. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op €1.868,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1). Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart de beroepen ongegrond;

- wijst de verzoeken om schadevergoeding af;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. S.T. Könning, rechter, in aanwezigheid van mr. C.L. van der Zwan, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

11 november 2026

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Voetnoten

  1. Op grond van artikel 94 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
  2. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
  3. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw.
  4. Dit volgt uit artikel 5.7, eerste lid, van het Vb.
  5. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw.
  6. Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb.
  7. Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.
  8. ECLI:NL:RBDHA:2025:23326.
  9. ECLI:NL:RBDHA:2026:8354.
  10. Zie onder meer de uitspraak van de Afdeling van 4 oktober 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BT7120.
  11. Zie onder meer de uitspraak van de Afdeling van 4 oktober 2011, ECLI:NL:RVS:BT7118 en van 20 januari 2025, ECLI:NL:RVS:2025:159.
  12. Dit volgt uit artikel 59a, eerste lid, van de Vw.
  13. Dit staat in artikel 44, tweede lid, van de Asiel- en migratiebeheerverordening.
  14. Dit staat in artikel 5.5, vierde lid, van het Vb.
  15. Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb.
  16. Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.