Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 13 november 2026 – bewaring, kennisgeving
ECLI:NL:RBDHA:2026:34201Zaaknummer 26.67471
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 13 november 2026
- Publicatiedatum
- 19 november 2026
- Zaaknummer
- 26.67471
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep gegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 28 Vw
- Zittingsplaats
- Utrecht
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
bewaring, kennisgeving, art. 59b lid 1a en b Vw, staandehouding na controle Mobiel Toezicht en Veiligheid, bewaringsgronden, gegrond.
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 1.160,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van vandaag;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.T. Könning, rechter, in aanwezigheid van
mr. M. Stehouwer, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
13 november 2026
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.67471
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , eiser
V-nummer: [V-nummer] ,
(gemachtigde: mr. J.W.J. van den Broek),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. J.A.A. Willems).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vreemdelingenwet 2000. Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.[_a64b5543-969b-467d-bd12-c2df721bd830]
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is onrechtmatig. De rechtbank kent daarom een schadevergoeding toe. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.
In deze uitspraak gebruikt de rechtbank de volgende afkortingen voor de wet- en regelgeving:
- Vw: Vreemdelingenwet 2000
- Vb: Vreemdelingenbesluit 2000
Procesverloop
2. Met het bestreden besluit van 5 november 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. De minister heeft de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.[_33181012-30a1-4753-b926-7f130580ea6e]
De rechtbank heeft het beroep op 12 november 2026 met behulp van een beeldverbinding op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M. Alhamwi als tolk en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
3. De minister kan de vreemdeling in vreemdelingenbewaring stellen als diegene rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2° of onder h, subonderdeel 2° van de Vw voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op vaststelling van de identiteit of nationaliteit van de vreemdeling.[_05ae62b5-9d02-4569-ad9c-a837e3bf8686] Deze grond voor vreemdelingenbewaring is aanwezig, als de identiteit of de nationaliteit van de vreemdeling met onvoldoende zekerheid bekend is en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6., tweede lid van het Vb zich voordoen.[_6fcb2d49-11f3-4662-9722-84012ddb16a8]
Daarnaast kan de minister de vreemdeling in vreemdelingenbewaring stellen wanneer dit noodzakelijk is met het oog op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico.[_e1f775e7-69b1-4bdb-8b22-6cd72d239c86] Deze grond voor vreemdelingenbewaring is aanwezig, als door middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.[_bf12b187-bcc2-4538-a8a2-2f4b6e35f070]
De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. In het besluit tot vreemdelingenbewaring vermeldt de minister de feitelijke en juridische gronden waarop de vreemdelingenbewaring is gebaseerd en de reden dat geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast.[_d8a90e84-b6da-4bed-8bf3-3856c9d019dd]
De staandehouding
4. Eiser voert aan dat uit het dossier niet volgt hoeveel passerende voertuigen zijn stilgehouden in het kader van het Mobiel toezicht veiligheid (MTV) in de nabijheid van de grens. Daardoor kan volgens eiser niet worden beoordeeld of is voldaan aan artikel 4.17a, zevende lid, tweede volzin, van het Vb, waarin staat dat slechts een deel van de passerende voertuigen mag worden stilgehouden. Eiser stelt daarom dat zijn staandehouding onrechtmatig was.
De rechtbank overweegt als volgt. Het voertuig waarin eiser zat is op 5 november 2026 staande gehouden in het kader van het MTV, waarbij uit het proces-verbaal van staandehouding, overbrenging en ophouding (M105-D) en de bijlage daarbij volgt dat dit binnen 20 kilometer van de landsgrens is gebeurd en dat de totale duur van het toezicht het maximum van 120 uur per maand op deze weg niet heeft overschreden. In zoverre is aan artikel 4.17a Vb voldaan. Uit het dossier kan niet worden opgemaakt hoeveel voertuigen er zijn stilgehouden bij het controlemoment op 5 november 2026.
Uit rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) volgt dat van de minister kan worden verlangd dat nadere informatie wordt verstrekt over de invulling van het vereiste dat slechts een deel van de voertuigen is stilgehouden, als de verklaring van de vreemdeling daartoe aanleiding geven.[_3a5d34e1-5be4-4bda-a720-621d7c203b1f]
Naar het oordeel van de rechtbank is dat hier niet het geval omdat eiser niet heeft gesteld dat er geen sprake was van een situatie waarbij slechts een deel van de voertuigen werd stilgehouden. Uit het proces-verbaal volgt dat het MTV is uitgevoerd met inachtneming van de waarborgen van artikel 4.17a Vb. Gelet op wat eiser heeft aangevoerd ziet de rechtbank geen reden om daaraan te twijfelen. De beroepsgrond slaagt niet.
De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring
5. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op de vaststelling van de identiteit of nationaliteit van eiser, en dat vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name omdat er sprake is van een onderduikrisico.
In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Eiser betwist de gronden h, p en s. Ter zitting heeft de minister grond h laten vallen. Deze grond ligt dus niet langer ten grondslag aan de maatregel van bewaring.
De rechtbank is van oordeel dat de bewaringsgronden de maatregel niet kunnen dragen. Daartoe overweegt zij als volgt.
Voor grond p geldt dat feitelijk juist is dat eiser zich niet bij de Korpschef heeft gemeld.[_903716fa-9de2-45dc-b2c7-a40d7a072266] De minister motiveert de toepassing van deze grond in de maatregel door erop te wijzen dat eiser heeft verklaard dat het een bewuste keuze was om zich niet te melden en dat hij dit willens en wetens niet heeft gedaan. Op de zitting heeft de minister niet kunnen toelichten waaruit volgt dat eiser dit heeft verklaard en zich bewust was van zijn meldplicht. Nu de minister deze verklaring ten grondslag heeft gelegd aan de motivering van het bestaan van een onderduikrisico[_c27c094a-8906-49b1-b2a3-dfb1ddea3f70] maar niet duidelijk is geworden waar dit feitelijk op is gebaseerd, is de rechtbank van oordeel dat het onderduikrisico op dit punt onvoldoende is gemotiveerd.
Voor grond p geldt verder dat feitelijk juist is dat eiser niet beschikt over een geldig identiteits- en reisdocument.[_ff404d27-fa4a-4696-9ddc-6623aeeafeda] In de maatregel noemt de minister dat eiser daarmee laat zien dat hij zich aan het toezicht onttrekt en elke vorm van voorbereiding op zijn terugkeer of verwijderingsprocedure ontwijkt of belemmert.
Voor de gronden r en s geldt ook dat feitelijk juist is dat eiser geen vaste woon- of verblijfplaats heeft en niet beschikt over voldoende middelen van bestaan. Het onderduikrisico bij deze gronden motiveert de minister in de maatregel door te stellen dat hij door het ontbreken van een vaste woon- of verblijfplaats niet beschikbaar is voor vertrek of verwijdering en dat hij vanwege het ontbreken van middelen niet in staat is zijn uitreis te bekostigen.
De rechtbank benadrukt dat eiser in vreemdelingenbewaring is gesteld in het kader van de behandeling van zijn (eerste) asielaanvraag, in het bijzonder ter vaststelling van zijn identiteit en ter verkrijging van de gegevens die noodzakelijk zijn om de asielaanvraag te beoordelen. Van een vertrekplicht is op dit moment geen sprake. De rechtbank is daarom van oordeel dat het bestaan van een onderduikrisico in dit geval niet kan worden gemotiveerd[_15d82bb5-5752-41b2-bf5b-6e3ccd18707e] door te stellen dat eiser de voorbereiding van zijn terugkeer belemmert, zich niet beschikbaar houdt voor vertrek of niet in staat is om zijn uitreis te bekostigen. Dat maakt dat de gronden p, r en s onvoldoende zijn onderbouwd.
Dit leidt ertoe dat alleen grond a feitelijk juist en voldoende gemotiveerd is. Om die reden kan niet worden aangenomen dat een risico op onderduiken bestaat.[_cdb946b6-7de9-42b4-9abe-f8b0d0af9e05] Dat maakt de maatregel onrechtmatig. De rechtbank komt daarom niet toe aan het bespreken van de overige beroepsgronden.
Conclusie en gevolgen
6. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is gegrond. Deze maatregel is vanaf het moment van het opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van deze maatregel met ingang van vandaag.
Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 9 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 2 x € 160,- (verblijf politiecel) en 7 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.160,-.
Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 1.160,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van vandaag;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.T. Könning, rechter, in aanwezigheid van
mr. M. Stehouwer, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
13 november 2026
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Voetnoten
- Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
- Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 5.7, eerste lid, van het Vb.
- Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb.
- Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.
- Zie de Afdelingsuitspraak van 21 maart 2013, ECLI:NL:RVS:2012:BW0013, r.o. 2.2.4.
- Zie artikel 4.39 Vb.
- Als bedoeld in artikel 5.6, derde lid, van het Vb.
- Zie artikel 4.21 Vb.
- Als bedoeld in artikel 5.6, derde lid, van het Vb.
- Zie artikel 5.6, eerste lid, Vb.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.