Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 19 november 2026 – Maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59b
ECLI:NL:RBDHA:2026:34197Zaaknummer NL26.66368
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 19 november 2026
- Publicatiedatum
- 19 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.66368
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Zittingsplaats
- Roermond
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b en c Vw. Beroep ongegrond. De gemachtigde heeft toegelicht dat hij zijn maximum aantal toevoegingen voor dit jaar heeft gebruikt en dus geen vergoeding krijgt voor zijn werkzaamheden in dit beroep. De rechtbank overweegt dat het de keuze van deze gemachtigde is om eiser desondanks bij te staan zonder dat hij kennelijk een vergoeding voor zijn werkzaamheden krijgt. Op dit moment is ook onvoldoende duidelijk dat sprake is van een situatie waarin geen enkele andere gemachtigde (mogelijk uit een andere regio dan waarin deze gemachtigde werkzaam is) eiser met een toevoeging (betaald) kan bijstaan. De beroepsgrond over de rechtsbijstand en het verdedigingsbelang leidt niet tot het oordeel dat de maatregel moet worden opgeheven.
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. P.H. Broier, rechter, in aanwezigheid van
mr. F.A.E. van de Venne, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 19 november 2026
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Roermond
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.66368
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] (V-nummer: [V-nummer] ), eiser
(gemachtigde: mr. N. Birrou),
en
de minister van Asiel en Migratie,
(gemachtigde: mr. B.E.M. Goossens).
Procesverloop
1. Met het besluit van 25 mei 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Vw[_c6fb6050-03f2-4c75-90fc-783d608ca726]. Deze maatregel duurt nog voort.
2. Op 2 november 2026 heeft de minister de rechtbank in kennis gesteld van het voortduren van de maatregel van bewaring. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep en verzoek om schadevergoeding.
3. De minister heeft een voortgangsrapportage overgelegd. Eiser heeft beroepsgronden ingediend. De minister heeft gereageerd op de beroepsgronden met een verweerschrift. Eiser heeft daarna nog aanvullende gronden ingediend.
4. De rechtbank heeft het beroep op 12 november 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, H. Barzizaoua als tolk en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
5. Indien de rechtbank van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel van vreemdelingenbewaring in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen in redelijkheid niet gerechtvaardigd is, verklaart zij het beroep gegrond en beveelt zij de opheffing van de maatregel of een wijziging van de wijze van tenuitvoerlegging daarvan.
6. Deze maatregel en het voortduren daarvan zijn al eerder beoordeeld door de rechtbank.[_4280e6e8-5df4-4eef-8805-d411c25f887b] Uit de laatste uitspraak van 31 augustus 2026[_eff88e71-a91f-44b7-b319-b6890d189a41] volgt dat de maatregel van vreemdelingenbewaring tot het moment van sluiten van dat onderzoek rechtmatig was. Daarom beoordeelt de rechtbank nu alleen of de maatregel van vreemdelingenbewaring sinds het moment van sluiten van dat onderzoek op 25 augustus 2026 rechtmatig is.
Recht op rechtsbijstand en het verdedigingsbelang
7. Eiser voert (samengevat) aan dat de mogelijkheden om zijn verdedigingsrechten daadwerkelijk en effectief uit te (kunnen) oefenen worden beperkt doordat zijn gemachtigde hem niet persoonlijk heeft kunnen bezoeken. Daarbij wijst eiser(s gemachtigde) erop[_f7336f05-eb58-473a-b966-fa3e55837e6a] dat de rechtsbijstand volledig om niet wordt verleend. De gemachtigde heeft toegelicht dat hij zijn maximum aantal toevoegingen voor dit jaar heeft gebruikt en dus geen vergoeding krijgt voor zijn werkzaamheden in dit beroep. Omdat hij het onaanvaardbaar vindt dat eiser (die in bewaring zit) zonder rechtsbijstand zou komen te zitten, heeft de gemachtigde er toch voor gekozen eiser bij te staan. De gemachtigde is van mening dat dan niet van hem kan worden verwacht dat hij voor eigen rekening naar het detentiecentrum gaat om eiser te spreken. De gemachtigde heeft daardoor niet alle relevante informatie bij eiser kunnen vergaren, zodat hij diens verdedigingsbelang niet ten volle heeft kunnen behartigen.
8. De rechtbank is ambtshalve bekend met de problematiek over het maximum aantal toevoegingen door de Raad voor de Rechtsbijstand. De rechtbank overweegt echter dat het de keuze van deze gemachtigde is om eiser desondanks bij te staan zonder dat hij kennelijk een vergoeding voor zijn werkzaamheden krijgt. Hoe de gemachtigde aan het verlenen van rechtsbijstand aan eiser dan vervolgens invulling geeft, is naar het oordeel van de rechtbank aan de gemachtigde. De rechtbank overweegt daarbij dat de gemachtigde zichzelf met deze keuze in een positie heeft gebracht waarvan hij vindt dat hij daardoor onvoldoende invulling heeft kunnen geven aan eisers rechtsbijstand en daarmee het verdedigingsbelang van eiser. Die enkele keuze kan vervolgens niet tot de conclusie leiden dat de maatregel moet worden opgeheven omdat de gemachtigde vindt dat hij de verdedigingsbelangen van eiser daardoor onvoldoende kan vormgeven. Met deze keuze heeft deze gemachtigde bovendien eiser de mogelijkheid ontnomen om bijgestaan te worden door een gemachtigde die wel ten volle daaraan invulling kan en wil geven. Op dit moment is namelijk ook onvoldoende duidelijk (gemaakt door eiser) dat sprake is van een situatie waarin geen enkele andere gemachtigde (mogelijk uit een andere regio dan waarin deze gemachtigde werkzaam is) eiser met een toevoeging (betaald) kan bijstaan. Dat eiser een voorkeur heeft voor deze gemachtigde is weliswaar begrijpelijk, maar weegt naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende zwaar om een schending van de verdedigingsrechten van eiser aan te nemen. Tot slot is ook van belang dat – naast het feit dat de gemachtigde vooraf al tweemaal uitgebreide schriftelijke gronden heeft ingediend – eiser tijdens de zitting aanwezig was[_d98185ce-d961-41fe-9a79-01796443f847] en daarbij werd bijgestaan door deze gemachtigde, hij daar (met bijstand van zijn gemachtigde) zijn zienswijze naar voren heeft kunnen brengen, hij heeft kunnen vertellen hoe het met hem gaat, hij naar voren heeft kunnen brengen wat verder nog van belang is en hij alles heeft kunnen zeggen wat hij wilde. De beroepsgrond over de rechtsbijstand en het verdedigingsbelang leidt daarom niet tot het oordeel dat de maatregel moet worden opgeheven en slaagt daarom niet.
De grondslag van de maatregel
9. Eiser voert (op de zitting) aan dat de maatregel van vreemdelingenbewaring niet langer op de juiste grondslag berust, omdat er inmiddels uitspraak is gedaan op het beroep tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag. De maatregel moet daarom worden opgeheven en wellicht worden vervangen door een nieuwe maatregel op een andere grondslag. Dat is nog niet gebeurd en de minister moet hierin voortvarend handelen. Verder vindt eiser dat niet is gemotiveerd waarom hij nog steeds op grond van artikel 59b in bewaring wordt gehouden.
10. De minister heeft toegelicht dat – gelet op de datum van eisers asielaanvraag – de maatregel na het instellen van beroep en voorlopige voorziening tegen het asielbesluit van 24 juni 2026 rechtmatig is blijven voortduren op grond van artikel 59b. Daar heeft eiser in beroep niets over aangevoerd of (in reactie daarop) opgemerkt en de rechtbank is dat ook met de minister eens. De rechtbank overweegt vervolgens dat bij uitspraak van 11 november 2026 het asielberoep van eiser ongegrond is verklaard en dat het verzoek om een voorlopige voorziening is afgewezen. Volgens vaste rechtspraak[_5839fe04-cfc0-473a-b8ee-1ee02c5958e4] heeft de minister dan een termijn van twee dagen om de wettelijke grondslag van de maatregel van vreemdelingenbewaring te wijzigen. Dat erkent eiser ook. De rechtbank constateert echter dat deze termijn nog niet is verstreken op het moment dat het onderzoek na de zitting werd gesloten (op 12 november 2026).[_572c5cd4-76f1-40a7-b581-5ff20ba0484a] Ook dat erkent eiser. De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding voor het oordeel dat sprake is van een te late omzetting waardoor sprake is van onrechtmatigheid van de maatregel en deze moet worden opgeheven. De rechtbank is ook verder van oordeel dat de maatregel van vreemdelingenbewaring in de te beoordelen periode op de juiste grondslag heeft berust. Op grond van artikel 59b, tweede lid, mag de vreemdelingenbewaring nu zes maanden duren en deze termijn is nog niet verstreken. Tot slot wijst de rechtbank er op dat in de uitspraak van 12 juni 2026 (over het eerste beroep tegen deze maatregel) is geoordeeld dat de maatregel terecht op de grondslag ‘onder c’ is opgelegd (zie rechtsoverweging 5). De rechtbank ziet niet in waarom die grondslag niet langer kan worden gebruikt nadat is beslist op eisers asielaanvraag en dat de motivering daarvan nu niet meer volstaat. Eiser heeft dat zelf niet concreet gemaakt, anders dan te wijzen op de verstreken tijd. Daarbij overweegt de rechtbank voor de volledigheid dat één grondslag-onderdeel al voldoende is, zodat niet van belang is wat eiser zegt over de grondslag ‘onder b’. Wat eiser aanvoert over de grondslag van de maatregel vormt daarom geen aanleiding voor het oordeel dat de maatregel van bewaring onrechtmatig voortduurde totdat het onderzoek is gesloten.
Voortvarend handelen, zicht op uitzetting en lichter middel
11. Eiser voert (kort samengevat) aan dat de minister onvoldoende voortvarend handelt omdat uit de voortgangsrapportage geen gegevens over een nieuwe vluchtreservering of een concrete uitzettingsdatum bevat. Verder voert eiser aan dat hij inmiddels bijna tien maanden van zijn vrijheid is beroofd en de minister in dat licht onvoldoende heeft gemotiveerd dat de daadwerkelijke verwijdering binnen een redelijke termijn kan worden gerealiseerd en hij nu nog langer in bewaring moet blijven. Eiser voert tot slot aan dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd waarom niet kan worden volstaan met een minder ingrijpende maatregel, gelet op de totale duur van de vreemdelingenbewaring.
12. De rechtbank overweegt dat eiser gedurende de behandeling van het beroep over zijn afgewezen asielaanvraag (waarop dus pas op 11 november 2026 uitspraak is gedaan) niet kan worden uitgezet. De minister is om die reden niet gehouden in die periode uitzettingshandelingen te verrichten. Dat er al die tijd nog geen vlucht is geboekt of een concrete uitzettingsdatum is, is daarom geen reden om de maatregel op de heffen. Verder volgt uit de voortgangsrapportage dat eisers nationaliteit is bevestigd (al op 30 april 2026), dat op 14 augustus 2026 de nationaliteit weer is bevestigd, dat de minister op 9 oktober 2026 heeft verzocht om een nieuwe lp en dat op 20 oktober 2026 een lp is afgegeven. Gelet daarop kan niet worden gezegd dat er geen zicht op uitzetting binnen een redelijke termijn bestaat naar Marokko en dat de minister (voor zover hij dat al zou moeten doen) onvoldoende voortvarend werkt aan de uitzetting van eiser. Verder stel de rechtbank vast dat op 4 november 2026 een belangenafweging heeft plaatsgevonden. Het onderduikrisico is bovendien nog steeds actueel. Van belang is onder meer dat eiser zijn asielaanvraag pas heeft ingediend op de dag van de geplande vlucht en steeds heeft verklaard dat hij niet wil terugkeren. Inmiddels is duidelijk geworden dat er op het beroep over zijn asielaanvraag is beslist en dat er ook al een lp ligt, wat betekent dat eiser op korte termijn kan worden uitgezet naar Marokko en dat de vreemdelingenbewaring nog maar kort hoeft te duren. Tot slot is niet gebleken dat de bewaring voor eiser (bijvoorbeeld wegens de duur daarvan) onevenredig bezwarend is geworden. De rechtbank begrijpt dat eiser al lang (sinds januari 2026[_aa1f4ae9-48ba-4a57-9c7d-fc5c8deeb22f]) in bewaring zit en dat hij dat zwaar vindt, maar dat is onvoldoende voor die conclusie. Daarbij is van belang dat er in het detentiecentrum een medische dienst is waar hij met zijn (medische dan wel psychische) klachten terecht kan. Dat is tijdens het vertrekgesprek van 2 oktober 2026 ook met hem besproken. Eiser heeft tijdens de zitting zelf nog verklaard over een incident dat heeft plaatsgevonden in het detentiecentrum (hij heeft een zelfmoordpoging van iemand meegemaakt en daar psychische klachten van gekregen), maar ook verteld dat hij hiervoor in het detentiecentrum hulp en ondersteuning krijgt van een psycholoog en dat hem dit helpt. Hierin ziet de rechtbank dan ook geen aanleiding voor de conclusie dat eiser niet langer in bewaring zou kunnen blijven.
Ambtshalve toetsing
13. De rechtbank overweegt ten slotte dat de ambtshalve rechtmatigheidsbeoordeling van de voortduring van de maatregel een volwaardige rechtmatigheidsbeoordeling is. Zij heeft daarom alle overige aspecten die de rechtmatigheid van deze maatregel betreffen beoordeeld en concludeert dat de bewaring in de te toetsen periode niet onrechtmatig is (geweest).
Conclusie en gevolgen
14. Het beroep tegen het voortduren van de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. P.H. Broier, rechter, in aanwezigheid van
mr. F.A.E. van de Venne, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 19 november 2026
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Voetnoten
- Vreemdelingenwet 2000.
- Op 12 juni 2026 is uitspraak gedaan op het eerste beroep, zaaknummer NL26.29118.
- Op het eerste vervolgberoep, zaaknummer NL26.47535.
- Waarbij ook verwezen wordt naar een uitspraak van deze zittingsplaats van 4 november 2026, NL26.64109 / ECLI:NL:RBDHA:2026:32385.
- De rechtbank heeft er onder meer vanuit een oogpunt van zorgvuldigheid voor gekozen om dit vervolgberoep op een zitting te behandelen en zo eiser de gelegenheid te geven zijn verhaal te doen.
- Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 22 december 2025, ECLI:NL:RVS:2025:6279.
- Na sluiting van het onderzoek ter zitting heeft verweerder overigens de M113 aan het dossier toegevoegd waaruit volgt dat de maatregel op 13 november 2026 is opgeheven met als reden: ‘verandering grondslag i.v.m. nieuwe omstandigheden bij nieuwe asielaanvraag’.
- Eiser heeft eerst van 24 januari 2026 tot 25 mei 2026 (dus vier maanden) op grond van artikel 59 in bewaring gezeten en sindsdien op grond van artikel 59b.
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.