Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 18 november 2026 – bewaring, ogv artikel 59a van de Vw, ongegrond
ECLI:NL:RBDHA:2026:34077Zaaknummer NL26.67727
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 18 november 2026
- Publicatiedatum
- 18 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.67727
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 59a Vw
- Zittingsplaats
- Groningen
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
bewaring, ogv artikel 59a van de Vw, ongegrond.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Munsterman, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Wetterauw, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Groningen
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.67727
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[naam] , eiser,
v-nummer: [v-nummer] ,
(gemachtigde: mr. H. Postma),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister,
(gemachtigde: mr. D.J. Halbesma).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring[_c7577395-135d-484c-8983-e7dacd27d894] die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59a van de Vw.[_4cb6935c-2638-4aef-8579-c913a251dea3] Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van bewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van bewaring voldoet aan de voorwaarden. De minister hoefde niet te kiezen voor een lichter middel. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.
Procesverloop
2. De minister heeft eiser op 6 november 2026 op grond van artikel 59a van de Vw in bewaring gesteld en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep.[_4007c117-3cee-464b-b032-668549382f58] Dit beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.[_a41a0028-03e7-4678-bfce-7bc6133b1a14]
De rechtbank heeft het beroep op 13 november 2026 op zitting behandeld. Eiser, zijn gemachtigde en een tolk zijn op de rechtbank in Groningen verschenen. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. De rechtbank heeft het onderzoek op de zitting gesloten.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
3. De minister kan de vreemdeling op wie de AMbV[_b273f37b-1be8-42e3-95a7-196cbe15aa67] van toepassing is in bewaring stellen met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat.[_87b95652-d0a0-4596-aff7-0e36178e61a7] Bewaring is alleen aan de orde als er een onderduikrisico bestaat of als dat noodzakelijk is ter bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde. De maatregel kan alleen worden opgelegd wanneer er sprake is van een onderduikrisico, als ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.[_743f5b9d-0db1-4c1b-bab0-c2d7a639c84a] Er moet een individuele beoordeling plaatsvinden van de situatie van de betrokken persoon. De bewaring moet evenredig zijn en er moeten geen andere, minder dwingende alternatieve maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast. [_5c27594f-e9f5-47a9-9bfe-c65e151c7070] De bewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, als deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de bewaring.[_0e97a11a-3c5d-4ac7-9f9e-d5de6eebf35b]
De aan eiser opgelegde maatregel van bewaring
4. Volgens de minister is de bewaring nodig, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de AMbV en er een onderduikrisico bestaat.
In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij hij zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
k. een overdrachtsbesluit heeft ontvangen en geen medewerking verleent aan
de overdracht aan de lidstaat die verantwoordelijk is op grond van de Asiel- en
migratiebeheerverordening;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Voortraject
5. De rechtbank stelt vast dat eiser de vreemdelingrechtelijke procedure voorafgaand aan de inbewaringstelling niet heeft bestreden. De bewaring is niet op die grond onrechtmatig.
Grondslag
6. De rechtbank is van oordeel dat eiser valt onder de in artikel 59a van de Vw genoemde categorie vreemdelingen. Er bestaat een concreet aanknopingspunt voor een overdracht zoals bedoeld in de AMbV. Op 15 september 2026 heeft de minister een claimverzoek ingediend bij de Sloveense autoriteiten. Slovenië heeft dit claimverzoek op 24 september 2026 geaccepteerd. Vervolgens heeft eiser op 7 oktober 2026 een overdrachtsbesluit ontvangen. De overdrachtstermijn is op 26 oktober 2026 verlengd tot 24 september 2029 omdat eiser met onbekende bestemming was vertrokken. De maatregel is op de juiste grondslag opgelegd.
Gronden
7. Eiser betwist grond k. Eiser betwist dat hij niet is verschenen bij de vertrekgesprekken en daarom niet meewerkt aan zijn overdracht. Hij stelt dat hij de uitnodigingen voor die gesprekken niet heeft ontvangen omdat hij van kamer was gewisseld. Verder voert hij aan dat hij altijd op de locatie heeft verbleven.
8. De rechtbank oordeelt als volgt. Uit de MOB-melding in het dossier blijkt dat eiser op 24 oktober 2025 met onbekende bestemming is vertrokken. Uit het verslag van het vertrekgesprek van 3 november 2026 blijkt dat eiser zich die dag niet tijdens de meldplicht heeft gemeld. Het vertrekgesprek heeft daarom niet plaatsgevonden. Volgens het verslag van 4 november 2026 heeft eiser die dag tijdens de meldplicht persoonlijk een afsprakenkaart gekregen voor het vertrekgesprek. Eiser is desondanks zonder bericht niet bij dat gesprek verschenen. Uit het verslag van 5 november 2026 blijkt dat eiser zich ook die dag niet tijdens de meldplicht heeft gemeld. Ook toen heeft het vertrekgesprek daarom niet plaatsgevonden. Daarnaast blijkt uit het dossier dat de minister op 26 oktober 2026 de overdrachtstermijn heeft verlengd omdat eiser met onbekende bestemming was vertrokken. De rechtbank oordeelt op grond hiervan dat grond k feitelijk juist is.
De rechtbank stelt vast dat eiser de overige gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd niet heeft betwist. De rechtbank ziet ook ambtshalve toetsend geen aanleiding voor het oordeel dat de gronden de maatregel van bewaring niet kunnen dragen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de gronden, in samenhang bezien en gelet op de motivering in de maatregel, voldoende zijn om de maatregel van bewaring te kunnen dragen en dat voldoende grond bestaat voor het standpunt van de minister dat er een onderduikrisico bestaat.
Lichter middel
9. De rechtbank is van oordeel dat de minister terecht geen aanleiding heeft gezien om aan eiser een lichter middel dan de maatregel van bewaring op te leggen. In dit kader acht de rechtbank van belang dat, zoals hiervoor is overwogen, de gronden de maatregel van bewaring kunnen dragen en dat hiermee het onderduikrisico is gegeven.
Ook is de rechtbank niet gebleken van medische omstandigheden dan wel persoonlijke belangen van eiser die de bewaring voor hem onevenredig bezwarend maken en waarin de minister aanleiding had moeten zien om eiser een lichter middel dan bewaring op te leggen. Ten aanzien van de medische omstandigheden van eiser heeft de minister in de maatregel erop gewezen dat binnen de detentie- en uitzetcentra gespecialiseerde zorg beschikbaar is. In dit verband heeft de minister terecht gesteld dat de medische zorgverlening binnen de detentie- en uitzetcentra gelijkwaardig is aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij.
Voortvarendheid en zicht op overdracht
10. De rechtbank heeft geen aanknopingspunten om te oordelen dat er onvoldoende voortvarend wordt gehandeld en zicht op overdracht ontbreekt. Er heeft op 11 november 2026 een vertrekgesprek met eiser plaatsgevonden en op dezelfde datum is er een vlucht voor eiser aangevraagd. De gewenste vertrekdatum is 20 november 2026. De rechtbank is van oordeel dat de minister voldoende voortvarend heeft gehandeld en dat er zicht op overdracht bestaat.
Non-refoulement beoordeling
11. Eiser voert aan dat in de maatregel geen refoulementsbeoordeling staat opgenomen en dat dit wel vereist is op grond van het arrest Adrar. Eiser verwijst hiervoor ook naar een uitspraak[_f1fd3258-c8aa-4245-be03-40b1a9acb895] van deze rechtbank en zittingsplaats van 11 november 2026. Daarin is geoordeeld dat ook wanneer al een overdrachtsbesluit is genomen, een refoulementsbeoordeling moet plaatsvinden. Volgens eiser hadden de vragen die hem hierover zijn gesteld, moeten worden uitgewerkt in zo’n dergelijke beoordeling. Dit heeft de minister nagelaten en daarom is volgens eiser de maatregel onvoldoende gemotiveerd en moet het beroep gegrond worden verklaard.
12. De minister stelt zich op het primaire standpunt dat er bij een maatregel die is opgelegd op grond van artikel 59a Vw geen refoulementbeoordeling hoeft te worden gemaakt. De minister verwijst hierbij naar een uitspraak van de Afdeling van 12 juni 2026[_e284d277-33f0-4b86-a4d9-be77b2b3badb]. Volgens de minister hoeft er ook geen non-refoulement beoordeling te worden gemaakt als er wel, zoals in dit geval, een overdrachtsbesluit is genomen. Subsidiair voert de minister aan dat eiser is gevraagd of hij naar Slovenië wil terugkeren. Omdat eiser heeft verklaard geen vrees te hebben voor terugkeer, was volgens de minister geen nadere beoordeling in het kader van non-refoulement nodig. Meer subsidiair stelt de minister dat, als de rechtbank oordeelt dat onterecht geen non-refoulementbeoordeling heeft plaatsgevonden, de belangenafweging in het voordeel van de minister moet uitvallen.
13. De rechtbank oordeelt als volgt. De rechtbank toetst onder andere ambtshalve of bij de oplegging van de maatregel is voldaan aan het Adrar-arrest. In de uitspraak van 12 februari 2026[_2956a3c1-2ecc-488e-acb9-4d4bd4b671e6] gaat de Afdeling in op de gevolgen van het Adrar-arrest voor de minister en de bewaringsrechter, die de rechtmatigheid van de bewaring van een vreemdeling met het oog op diens uitzetting moeten toetsen. Uit die uitspraak volgt dat de minister, voordat de bewaringsmaatregel wordt opgelegd, moet nagaan of het beginsel van non-refoulement zich niet tegen de uitzetting verzet. Tijdens het gehoor moet de vreemdeling daarom vragen worden gesteld hierover en het resultaat van het onderzoek en de voorbereiding moeten in de motivering van de maatregel worden vastgesteld. Bij voornoemde uitspraak van 12 juni 2026 heeft de Afdeling geoordeeld dat als er nog geen overdrachtsbesluit is genomen dat de minister dan geen refoulementbeoordeling hoeft te maken.
14. De Afdeling heeft erop gewezen dat haar uitspraak van 12 februari 2026 en het Adrar-arrest gaan over de eerbiediging van het beginsel van non-refoulement in de situatie dat de minister een vreemdeling in bewaring stelt om een terugkeerbesluit uit te voeren (artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn). De Afdeling heeft zich daarbij niet uitgelaten over de vraag of een refoulementsbeoordeling moet worden gemaakt in gevallen waarin de minister al een overdrachtsbesluit heeft genomen. De Afdeling heeft in de uitspraak van 12 juni 2026 evenwel ook overwogen dat een overdracht aan een andere lidstaat in het kader van de AMbV kan leiden tot een situatie die in strijd is met artikel 4 van het EU-Handvest. En ook het Hof heeft in meerdere arresten verduidelijkt dat artikel 4 van het EU-Handvest een algemene regeling is en dat het verbod op refoulement een absoluut karakter heeft. De rechtbank is van oordeel dat de minister bij het opleggen van een maatregel in beginsel moet beoordelen of het beginsel van non-refoulement zich verzet tegen eisers overdracht aan Slovenië gelet op het aan eiser opgelegde overdrachtsbesluit. Het primaire standpunt van de minister (dat deze beoordeling in dit geval niet hoefde te worden gemaakt) kan dan ook geen standhouden. De rechtbank zal hierna beoordelen of er in het geval van eiser aanleiding bestond om een non-refoulementbeoordeling te verrichten.
15. De rechtbank stelt vast dat de minister op 7 oktober 2026 een overdrachtsbesluit heeft genomen. Eiser heeft tijdens het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling desgevraagd verklaard dat hij niet vreest voor vervolging of andere onmenselijke of vernederende behandeling waartegen de Sloveense autoriteiten hem niet kunnen beschermen. Ook heeft eiser verklaard dat hij meewerkt aan overdracht en graag naar Slovenië wil. In de maatregel van bewaring heeft de minister verder overwogen dat ten tijde van de oplegging van de maatregel zicht op overdracht aan de verantwoordelijke lidstaat bestaat, omdat uit eerdergenoemde concrete aanknopingspunten is gebleken dat de vreemdeling kan worden overgedragen op grond van de AMvB. Gelet op de hierboven weergegeven verklaring van eiser bestond er voor de minister in dit geval geen aanleiding om nader te onderzoeken in hoeverre het beginsel van refoulement zich verzet tegen overdracht aan Slovenië.
Conclusie en gevolgen
16. De rechtbank ziet ook ambtshalve toetsend geen aanleiding om de bewaring op enig moment onrechtmatig te achten.[_b027432d-20fc-4fee-858a-8502ec3bad80]
17. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
18. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Munsterman, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Wetterauw, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Voetnoten
- Hierna: bewaring.
- Vreemdelingenwet 2000.
- Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.
- Asiel- en Migratiebeheer verordening.
- Zie artikel 44 van de AMbV, artikel 59a, eerste lid, van de Vw en artikel 5.6, eerste lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb).
- Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb.
- Dit staat in artikel 44, tweede lid, van de AMbV en artikel 59c, eerste lid, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 59c, tweede lid, van de Vw.
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33230.
- ECLI:NL:RVS:2026:3387.
- ECLI:NL:RVS:2026:329.
- Zie het arrest Aroja van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 5 maart 2026, ECLI:EU:C:2026:148.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.