Uitspraak · Vreemdelingenrecht

Rechtbank Den Haag, 18 november 2026 – bewaring, op grond van artikel 59a van de Vw, ongegrond

ECLI:NL:RBDHA:2026:34066Zaaknummer NL26.67721

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
18 november 2026
Publicatiedatum
18 november 2026
Zaaknummer
NL26.67721
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Uitkomst
Beroep ongegrond
Hoofdwetsartikel
Artikel 59a Vw
Zittingsplaats
Groningen
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

bewaring, op grond van artikel 59a van de Vw, ongegrond.

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Munsterman, rechter, in aanwezigheid van

mr. N. Wetterauw, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. Samenvatting
  2. Procesverloop
  3. Beoordeling door de rechtbank
  4. Conclusie en gevolgen
  5. Beslissing

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Groningen

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.67721

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[naam] , eiser,

v-nummer: [v-nummer] ,

(gemachtigde: mr. H.J. Janse),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister,

(gemachtigde: mr. D.J. Halbesma).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring[_ce565c7f-02ea-4ab0-8377-5d029bfaa7c1] die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59a van de Vw.[_dafc32fc-600e-484e-9b96-305ed4866cf0] Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van bewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van bewaring voldoet aan de voorwaarden. De minister hoefde niet te kiezen voor een lichter middel. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. De minister heeft eiser op 6 november 2026 op grond van artikel 59a van de Vw in bewaring gesteld en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep.[_f48cde55-fe52-4953-95d7-f42ab5ba76b6] Dit beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.[_5440da6d-67b7-4c56-86f3-7f134683be11]

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 13 november op zitting behandeld. Eiser,

de gemachtigde van eiser en een tolk zijn op de rechtbank in Groningen verschenen. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. De rechtbank heeft het onderzoek op de zitting gesloten.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

3. De minister kan de vreemdeling op wie de AMbV[_93e08354-7559-4da1-8360-1bbad905514c] van toepassing is in bewaring stellen met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat.[_25a00f25-1970-43e2-a218-9d3798952357] Bewaring is alleen aan de orde als er een onderduikrisico bestaat of als dat noodzakelijk is ter bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde. De maatregel kan alleen worden opgelegd wanneer er sprake is van een onderduikrisico, als ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.[_a8c2cb81-19d9-4d25-8492-b4451f55e26c] Er moet een individuele beoordeling plaatsvinden van de situatie van de betrokken persoon. De bewaring moet evenredig zijn en er moeten geen andere, minder dwingende alternatieve maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast. [_b4c17c9c-ec52-4d8e-b882-88da620273ea] De bewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, als deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de bewaring.[_1da09474-2ab0-4d97-8b8a-6a5c9f149f38]

De aan eiser opgelegde maatregel van bewaring

4. Volgens de minister is de bewaring nodig, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de AMbV en er een onderduikrisico bestaat.

4.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij hij zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;

c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en

nationaliteit;

r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;

s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

Voortraject

5. Eiser betwist de ophoudingsgrond waarop eiser is overgenomen vanuit het strafrecht. Eiser stelt dat namelijk op pagina twee van het proces-verbaal van ophouding en onderzoek staat vermeld dat hij rechtmatig verblijf in Nederland had op grond van drie omstandigheden: zijn aanvraag om een verblijfsvergunning asiel, zijn aanvraag om een verblijfsvergunning regulier en de voorgenomen overdracht aan de verantwoordelijke lidstaat.

6. De rechtbank overweegt als volgt. De minister heeft ter zitting toegelicht dat in het proces-verbaal sprake is van een verschrijving. Er loopt op dit moment geen asielaanvraag of aanvraag om een reguliere verblijfsvergunning. Eiser heeft rechtmatig verblijf in afwachting van zijn overdracht aan Duitsland. De rechtbank is daarom van oordeel dat de ophoudingsgrond juist is.

7. Daarnaast betwist eiser de wijze waarop de maatregel aan hem is uitgereikt. Hij voert aan dat op grond van het arrest Adrar[_e853daf3-6085-4232-8191-6133e407620b] een refoulementbeoordeling moet worden verricht. Hoewel die beoordeling heeft plaatsgevonden, is de uitkomst daarvan volgens eiser niet aan eiser meegedeeld. In plaats daarvan is uitsluitend verwezen naar het proces-verbaal. Ook is de inhoud van de refoulementbeoordeling volgens eiser niet opgenomen in de folder die aan hem is uitgereikt. Eiser stelt dat hierdoor sprake is van een gebrek.

8. De minister stelt zich op het primaire standpunt dat er bij een maatregel die is opgelegd op grond van artikel 59a Vw geen refoulementbeoordeling hoeft te worden gemaakt. De minister verwijst hierbij naar een uitspraak van de Afdeling van 12 juni 2026[_b4454b85-5996-47f7-9e4e-deedfb40ecbb]. In deze uitspraak heeft de Afdeling namelijk geoordeeld dat als er nog geen overdrachtsbesluit is genomen dat de minister dan geen refoulementsbeoordeling hoeft te maken. Volgens de minister geldt dat ook wanneer er wel een overdrachtsbesluit is genomen op basis van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Subsidiair stelt de minister dat de beoordeling wel is uitgevoerd en dat de maatregel op de juiste manier aan eiser is uitgereikt.

9. De rechtbank oordeelt als volgt. De rechtbank toetst onder andere ambtshalve of bij de oplegging van de maatregel is voldaan aan het Adrar-arrest.[_3c2d75e6-8450-46fe-985c-319198c6f52d] In de uitspraak van 12 februari 2026[_712f7d21-2636-423c-befb-3f58ab0b0afd] gaat de Afdeling in op de gevolgen van het Adrar-arrest voor de minister en de bewaringsrechter, die de rechtmatigheid van de bewaring van een vreemdeling met het oog op diens uitzetting moeten toetsen. Uit die uitspraak volgt dat de minister, voordat de bewaringsmaatregel wordt opgelegd, moet nagaan of het beginsel van non-refoulement zich niet tegen de uitzetting verzet. Tijdens het gehoor moet de vreemdeling daarom vragen worden gesteld hierover en het resultaat van het onderzoek en de voorbereiding moeten in de motivering van de maatregel worden vastgesteld. Bij voornoemde uitspraak van 12 juni 2026 heeft de Afdeling geoordeeld dat als er nog geen overdrachtsbesluit is genomen dat de minister dan geen refoulementbeoordeling hoeft te maken.

9.1.

De Afdeling heeft erop gewezen dat haar uitspraak van 12 februari 2026 en het Adrar-arrest gaan over de eerbiediging van het beginsel van non-refoulement in de situatie dat de minister een vreemdeling in bewaring stelt om een terugkeerbesluit uit te voeren (artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn). De Afdeling heeft zich daarbij niet uitgelaten over de vraag of een refoulementsbeoordeling moet worden gemaakt in gevallen waarin de minister al een overdrachtsbesluit heeft genomen. De Afdeling heeft in de uitspraak van 12 juni 2026 evenwel ook overwogen dat een overdracht aan een andere lidstaat in het kader van de AMbV kan leiden tot een situatie die in strijd is met artikel 4 van het EU-Handvest. En ook het Hof heeft in meerdere arresten verduidelijkt dat artikel 4 van het EU-Handvest een algemene regeling is en dat het verbod op refoulement een absoluut karakter heeft. De rechtbank is van oordeel dat de minister bij het opleggen van een maatregel moet beoordelen of het beginsel van non-refoulement zich verzet tegen eisers overdracht aan Duitsland gelet op het aan eiser opgelegde overdrachtsbesluit. Het primaire standpunt van de minister (dat deze beoordeling in dit geval niet hoefde te worden gemaakt) kan dan ook geen standhouden. De rechtbank zal hierna beoordeling of eiser voldoende is geïnformeerd over de refoulementsbeoordeling.

9.2.

De rechtbank stelt vast dat de minister op 25 oktober 2026 een overdrachtsbesluit heeft genomen. Tijdens het gehoor voorafgaand aan het opleggen van de maatregel heeft eiser wisselend verklaard over de vraag of hij naar Duitsland kan terugkeren. Daarom heeft de ambtenaar voor het opleggen van de maatregel contact opgenomen met de IND[_749c0bda-9b1e-49b7-b24d-e761a9bf8cce]. De ambtenaar heeft de IND gevraagd of eisers verklaringen onder refoulementsaanspraken vallen en of dit moet worden gezien als een asielwens. De IND heeft hierover een proces-verbaal van bevindingen opgesteld, waarin de non-refoulementbeoordeling is gemaakt. In de maatregel wordt naar dit proces-verbaal verwezen. Daarmee maakt de beoordeling onderdeel uit van de motivering van de maatregel van bewaring.

9.2.1.

Wat betreft de stelling van eiser dat hij onvoldoende geïnformeerd is over de gemaakte non-refoulement beoordeling oordeelt de rechtbank als volgt. De Afdeling heeft inmiddels in meerdere zaken geoordeeld dat verschillende nieuwe informatiefolders die zijn opgesteld na 24 juli 2024 voldoen aan de eisen die worden gesteld in artikel 5.3, eerste lid, derde volzin, van het Vb.[_3b0c1ebc-2f6c-44fd-8ef4-b84209d37a7f] Uit deze uitspraken volgt dat de betreffende informatiefolders een overzicht bevatten van de gronden die aan de inbewaringstelling ten grondslag zijn gelegd en dat hierin ook wordt uitgelegd welke rechtsmiddelen tegen een maatregel van bewaring kunnen worden ingesteld en dat gratis rechtsbijstand mogelijk is. De informatieplicht strekt dus niet zo ver dat eiser ook via de informatiefolder over de verrichte refoulementbeoordeling moest worden geïnformeerd. Het enkele feit dat dat eiser niet apart is geïnformeerd over de refoulementbeoordeling maakt het opleggen van de maatregel dan ook niet onzorgvuldig. Tijdens het gehoor is bovendien aan eiser meegedeeld dat de IND zijn eventuele refoulementaanspraken zou beoordelen. De beroepsgrond slaagt niet.

Grondslag

10. De rechtbank is van oordeel dat eiser valt onder de in artikel 59a van de Vw genoemde categorie vreemdelingen. Er bestaat een concreet aanknopingspunt voor een overdracht zoals bedoeld in de AMbV. Op 24 september 2026 heeft de minister een claimverzoek ingediend bij de Duitse autoriteiten. Op 7 oktober 2026 heeft de minister een nieuw claimverzoek ingediend omdat het gekozen artikel van de claim van 24 september 2026 onjuist was. Op 22 oktober 2026 heeft de minister daarom het claimverzoek van 24 september 2026 ingetrokken. Duitsland heeft het claimverzoek op 23 oktober 2026 geaccepteerd. Eiser heeft op 26 oktober 2026 een overdrachtsbesluit ontvangen. De maatregel is op de juiste grondslag opgelegd.

Gronden

11. Eiser heeft de gronden c, r en s betwist.

11.1.

In wat eiser aanvoert, zie de rechtbank geen aanleiding om de gronden van de maatregel onvoldoende te achten. De minister heeft ten eerste grond c aan de maatregel ten grondslag kunnen leggen. Eiser beschikt niet over identiteitsdocumenten en heeft ook verklaard niets te hebben ondernomen om alsnog aan een identiteitsdocumenten te komen. Daarnaast heeft eiser in Duitsland een alias opgegeven. Dat eiser stelt dat de in Nederland bekende identiteitsgegevens juist zijn, doet niet af aan de feitelijke juistheid van deze grond. Grond r en s zijn ook feitelijk juist: eiser beschikt niet over voldoende middelen van bestaan, eiser staat niet ingeschreven in het BRP en heeft geen vaste woon- of verblijfplaats. Dat eiser stelt rechtmatig in Nederland te verblijven in afwachting van zijn overdracht en opvang en financiële middelen van het COA te ontvangen, doet niet af aan de feitelijke juistheid van deze grond. Ook is het onderduikrisico bij de gronden r en s voldoende gemotiveerd.[_19fc5164-3948-4e41-ac3b-37d0ca29c861]

Lichter middel

12. De rechtbank is van oordeel dat de minister terecht geen aanleiding heeft gezien om aan eiser een lichter middel dan de maatregel van bewaring op te leggen. In dit kader acht de rechtbank van belang dat, zoals hiervoor is overwogen, de gronden de maatregel van bewaring kunnen dragen en dat hiermee het onderduikrisico is gegeven.

12.1.

Ook is de rechtbank niet gebleken van medische omstandigheden dan wel persoonlijke belangen van eiser die de bewaring voor hem onevenredig bezwarend maken en waarin de minister aanleiding had moeten zien om eiser een lichter middel dan bewaring op te leggen. Ten aanzien van de medische omstandigheden van eiser heeft de minister in de maatregel erop gewezen dat binnen de detentie- en uitzetcentra gespecialiseerde zorg beschikbaar is. In dit verband heeft de minister terecht gesteld dat de medische zorgverlening binnen de detentie- en uitzetcentra gelijkwaardig is aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij.

Voortvarendheid en zicht op overdracht

13. De rechtbank heeft geen aanknopingspunten om te oordelen dat er onvoldoende voortvarend wordt gehandeld en zicht op overdracht ontbreekt. Op 9 november 2026 heeft de minister de officier van justitie gevraagd of hij instemt met de voorgenomen uitzetting van eiser. Diezelfde dag heeft de officier van justitie laten weten daartegen geen bezwaar te hebben. Op 10 november 2026 heeft er een vertrekgesprek met eiser plaatsgevonden. De overdracht staat gepland voor 18 november 2026. De rechtbank is van oordeel dat de minister voldoende voortvarend heeft gehandeld en dat er zicht op overdracht bestaat.

Conclusie en gevolgen

14. De rechtbank ziet ook ambtshalve toetsend geen aanleiding om de bewaring op enig moment onrechtmatig te achten.[_64fe6aca-bad7-4b65-a43c-4f710190d22c]

15. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.

16. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Munsterman, rechter, in aanwezigheid van

mr. N. Wetterauw, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Voetnoten

  1. Hierna: bewaring.
  2. Vreemdelingenwet 2000.
  3. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
  4. Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.
  5. Asiel- en Migratiebeheer verordening.
  6. Zie artikel 44 van de AMbV, artikel 59a, eerste lid, van de Vw en artikel 5.6, eerste lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb).
  7. Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb.
  8. Dit staat in artikel 44, tweede lid, van de AMbV en artikel 59c, eerste lid, van de Vw.
  9. Dit volgt uit artikel 59c, tweede lid, van de Vw.
  10. f van Justitie van de Europese Unie (het Hof) van 4 september 2025 (ECLI:EU:C:2025:647).
  11. ECLI:NL:RVS:2026:3387.
  12. ECLI:EU:C:2025:647.
  13. ECLI:NL:RVS:2026:329.
  14. Immigratie- en Naturalisatiedienst.
  15. Zie bijvoorbeeld de uitspraken van 22 mei 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2260 en 3 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3026.
  16. Zie artikel 5.6, derde lid, van het Vb.
  17. Zie het arrest Aroja van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 5 maart 2026, ECLI:EU:C:2026:148.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.