Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 12 november 2026 – Bewaring artikel 59b, opgeheven, gronden niet betwist
ECLI:NL:RBDHA:2026:33573Zaaknummer NL26.66913
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 12 november 2026
- Publicatiedatum
- 16 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.66913
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep gegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 28 Vw
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Bewaring artikel 59b, opgeheven, gronden niet betwist, lichter middel, gegrond vanwege te late omzetting, schadevergoeding en pkv
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 600,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.B. de Boer, rechter, in aanwezigheid van
M.A. van Garder, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
Zaaknummer: NL26.66913
V-nummer: [V nummer]
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , eiser
(gemachtigde: mr. S. Jankie),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. S.J. de Vries).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.[_438fc9db-5b2a-4422-a7ef-b2b5d8fc9510]
Omdat de maatregel van vreemdelingenbewaring inmiddels is opgeheven, beperkt de beoordeling zich in deze zaak tot de vraag of aan eiser schadevergoeding moet worden toegekend.[_34ad43e1-3286-4477-9f78-bf48676daa57] In dit verband beoordeelt de rechtbank onder meer aan de hand van de beroepsgronden van eiser of de tenuitvoerlegging van de maatregel van vreemdelingenbewaring op enig moment voorafgaande aan de opheffing daarvan onrechtmatig is geweest.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is weliswaar rechtmatig, maar het voortduren van de maatregel is vanaf een zeker moment onrechtmatig geworden. De rechtbank kent daarom een schadevergoeding toe. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.
Procesverloop
2. Met het bestreden besluit van 4 november 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.[_73c5ccd0-68ef-4286-a086-054c83a9ea97]
De minister heeft op 9 november 2026 de maatregel van vreemdelingenbewaring opgeheven.
De rechtbank heeft het beroep op 10 november 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, H. Barzizaoua als tolk en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
3. De minister kan in vreemdelingenbewaring stellen de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2° of onder h, subonderdeel 2° van de Vw voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op vaststelling van de identiteit of nationaliteit van de vreemdeling[_cc90bab6-48d7-42d8-811c-7166e25099ee] en op het vaststellen van gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico.[_76f3b85a-96ce-4caf-bfda-237d0c6f1fe6] Deze gronden voor vreemdelingenbewaring zijn aanwezig, als de identiteit of de nationaliteit van de vreemdeling met onvoldoende zekerheid bekend is en als door middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) zich voordoen.[_45534c0b-c4f0-4b1b-bef5-607d471b086b]
De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. In het besluit tot vreemdelingenbewaring vermeldt de minister de feitelijke en juridische gronden waarop de vreemdelingenbewaring is gebaseerd en de reden dat geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast.[_fc5026e4-ad70-48bb-bedd-a88166c1d092]
De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring
4. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op de vaststelling van de identiteit of nationaliteit van eiser en met het oog op het verkrijgen van gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een asielaanvraag.
In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Konden de door de minister vermelde gronden de maatregel dragen?
5. De rechtbank stelt vast dat eiser de gronden die door de minister in de maatregel van vreemdelingenbewaring zijn opgenomen, inhoudelijk niet betwist. De gronden zijn voldoende om de maatregel te dragen. Daarom kan worden aangenomen dat er een risico op onttrekking aan het toezicht bestaat.
Had de minister moeten volstaan met een lichter middel?
6. Eiser voert aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel en dat de maatregel onevenredig bezwarend is, omdat hij veel stress heeft en niet kan slapen. In Zwitserland kreeg eiser twee keer per dag medicijnen tegen de stress en een medicijn voor het slapen. Hij had het recept meegenomen. In het detentiecentrum in Rotterdam krijgt hij enkel een medicijn voor het slapen.
Deze beroepsgrond slaagt niet. Bij de beantwoording van de vraag of de minister met toepassing van een lichter middel had moeten volstaan, beoordeelt de rechtbank of de minister zich terecht op het standpunt stelt dat geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij past een grondig onderzoek naar de feitelijke elementen van het concrete geval en een specifieke motivering van de minister: verwijzing naar de vreemdelingenbewaringsgronden volstaat daarvoor niet.[_ab15acfc-fc5c-45d8-8a91-08daef0178dc]
De minister stelt zich, gelet op de niet bestreden omstandigheden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, terecht op het standpunt dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Zoals onder 5. is overwogen, is er sprake van een onderduikrisico. De minister heeft naar het oordeel van de rechtbank in de maatregel voldoende gemotiveerd waarom geen lichter middel is opgelegd. In de maatregel is gemotiveerd uitgewerkt dat eiser lijdt aan stress en slapeloosheid en een ontsteking aan zijn ringvinger heeft. Hierbij is verwezen naar de medische dienst. Niet is gebleken dat de medische dienst voor eiser onvoldoende is. Eiser heeft ook geen medische stukken ingediend.
Heeft de minister de vreemdelingenbewaring te laat omgezet naar een andere grondslag?
7. Eiser stelt zich op het standpunt dat de minister de maatregel te laat heeft omgezet. Dit had binnen twee dagen moeten gebeuren[_6c3a013e-e5b9-41f2-a768-3c27170d5233] nadat eiser op 5 november 2026 zijn asielaanvraag heeft ingetrokken. In het bericht van 9 november 2026 heeft de minister dit erkend en heeft de minister aan eiser voor vijf dagen schadevergoeding aangeboden. De rechtbank sluit zich hierbij aan.
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is gegrond. Deze maatregel is vanaf 5 november 2026 onrechtmatig.
De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 5 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 5 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 600,-.
Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 600,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.B. de Boer, rechter, in aanwezigheid van
M.A. van Garder, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Voetnoten
- Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
- Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien de vreemdelingenbewaring al is opgeheven vóór de behandeling van het verzoek om opheffing van de vreemdelingenbewaring aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
- Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb.
- Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.
- Zie ABRvS 23 februari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:674), ABRvS 10 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:1309) en HvJEU 5 juni 2014 (ECLI:EU:C:2014:1320, Mahdi).
- ECLI:NL:RVS:2025:6279.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.