Uitspraak · Vreemdelingenrecht
Rechtbank Den Haag, 3 november 2026 – bewaring – artikel 59, eerste
ECLI:NL:RBDHA:2026:33552Zaaknummer NL26.63495
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 3 november 2026
- Publicatiedatum
- 16 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.63495
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig
- Uitkomst
- Beroep ongegrond
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 94 Vw
- Zittingsplaats
- Utrecht
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
bewaring – artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a van de Vw – inspanningsverplichting – grond ingetrokken – lichter middel – detentieongeschiktheid – geen proceskostenvergoeding – beroep ongegrond.
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.T. Könning, rechter, in aanwezigheid van mr. C.L. van der Zwan, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
3 november 2026
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.63495
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser
(gemachtigde: mr. A.M.V. Bandhoe),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. M. Ruijzendaal).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die de minister aan eiser heeft opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000. Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.[_d76a0316-8a9d-4b9b-851a-a3ef836573d4]
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.
In deze uitspraak gebruikt de rechtbank de volgende afkortingen voor de wet- en regelgeving:
- Vw: Vreemdelingenwet 2000
- Vb: Vreemdelingenbesluit 2000
Procesverloop
2. Met het bestreden besluit van 20 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. De minister heeft de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.[_0f5c7555-8be8-4e71-b14b-fc74052013ca]
Partijen hebben ingestemd met een schriftelijke behandeling. Eiser heeft op 26 oktober 2026 de gronden van beroep ingediend. De minister heeft op 27 oktober 2026 een verweerschrift ingediend. De rechtbank heeft vervolgens het onderzoek op 30 oktober 2026 gesloten.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
3. De minister kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen.[_d505d423-e152-47f4-90cd-b6b82818dc2e] De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.[_ea19f9ca-1554-4d5b-beae-f1dbb7bcdff3] Deze vreemdeling kan in vreemdelingenbewaring worden gesteld op grond dat het belang van de openbare orde of nationale veiligheid zulks vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.[_bd7f6fcd-7f18-4704-943c-921bd1250917] De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.[_3786a1fa-effc-45fe-9685-b8c9bf4b9a66]
Inspanningsverplichting
4. Eiser stelt dat de minister niet heeft voldaan aan de op hem rustende inspanningsverplichting om tijdens de strafrechtelijke detentie al de eerste voorbereidingshandelingen voor zijn uitzetting te verrichten. Eiser verwijst in dit verband naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van 16 september 2026, waaruit volgt dat de minister uiterlijk op de zevende werkdag na de dag van het vonnis een eerste voorbereidingshandeling voor de uitzetting moet verrichten.[_9b87dbd5-d67e-440f-b0e9-ed3d317b87d8]
5. De rechtbank stelt vast dat eiser bij strafrechtelijk vonnis van 6 oktober 2026 is veroordeeld tot een gevangenisstraf. Gelet op de door eiser aangehaalde uitspraak had de minister dus tot en met 15 oktober 2026 de tijd om een eerste voorbereidingshandeling te verrichten. Uit het dossier volgt dat de minister op 15 oktober 2026 een vertrekgesprek heeft willen voeren met eiser, maar dat die weigerde in gesprek te gaan. Ook is die dag een terug- en overnameverzoek voor de Poolse autoriteiten opgesteld. De minister heeft daarmee binnen zeven dagen na het strafvonnis de eerste voorbereidingshandelingen voor uitzetting verricht. Hij heeft dus aan zijn inspanningsverplichting voldaan. De beroepsgrond slaagt niet.
De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring
6. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat het onderduikrisico bestaat en eiser de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.
7. In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:
b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
8. Eiser komt op tegen de grond onder h., waarop de minister deze grond intrekt. De rechtbank stelt vast dat de overige gronden van de maatregel van vreemdelingenbewaring niet zijn betwist.
9. De rechtbank oordeelt dat de niet-betwiste gronden feitelijk juist en voor zover nodig voldoende gemotiveerd zijn om een onderduikrisico aan te nemen en daarmee de maatregel van vreemdelingenbewaring te kunnen dragen.
Lichter middel
10. Eiser stelt dat de minister onvoldoende heeft onderzocht of kan worden volstaan met het opleggen van een lichter middel, omdat eiser heeft aangegeven dat hij vrijwillig Nederland wil verlaten en te voet wil terugkeren naar Polen.
11. De rechtbank oordeelt dat de minister voldoende heeft gemotiveerd dat niet kan worden volstaan met een lichter middel. Eiser heeft geen gevolg gegeven aan de eerdere intrekking van zijn EU-verblijfsrecht in Nederland. Hij heeft een maand de gelegenheid gekregen om zelfstandig Nederland te verlaten, maar het is niet gebleken dat hij in die periode concrete stappen heeft ondernomen om zijn verblijf in Nederland daadwerkelijk en effectief te beëindigen. Dat eiser, nu hij in bewaring zit, aangeeft wel bereid te zijn om zelfstandig naar Polen terug te keren wekt daarom onvoldoende vertrouwen dat hij daartoe uit eigen beweging zal overgaan. De beroepsgrond slaagt niet.
Detentieongeschiktheid
12. Eiser stelt dat de minister zijn psychische toestand onvoldoende heeft onderzocht. De verklaringen van eiser hadden volgens hem aanleiding moeten zijn voor nader onderzoek. Daarbij voert eiser aan dat de minister onvoldoende inzichtelijk heeft gemaakt waarom de gesignaleerde omstandigheden de bewaring niet onevenredig bezwarend maken.
13. De rechtbank overweegt dat de minister heeft vastgesteld dat eiser vreemd overkomt in sommige van zijn uitlatingen, maar is van oordeel dat die uitlatingen niet maken dat er voldoende concrete aanwijzingen zijn dat eiser een psychische aandoening heeft of detentieongeschikt is. Om die reden was er ook geen noodzaak voor nader onderzoek. Als er al psychische zorg nodig zou zijn, mag worden aangenomen dat die zorgverlening binnen de detentie- en uitzetcentra gelijkwaardig is aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij. Het is niet gebleken dat de psychische zorg voor eiser ontoereikend is (geweest). Deze beroepsgrond slaagt niet.
Proceskostenvergoeding
14. De rechtbank wijst in deze zaak geen proceskostenveroordeling toe. Om die reden komt de rechtbank niet toe aan het bespreken van de beroepsgrond over de berekening van de proceskostenvergoeding.
Ambtshalve toetsing
15. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
16. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.T. Könning, rechter, in aanwezigheid van mr. C.L. van der Zwan, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
3 november 2026
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.
Voetnoten
- Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw
- Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.
- Dit volgt uit artikel 5.5 van het Vb.
- Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb.
- ECLI:NL:RVS:2026:5411.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.