Uitspraak · Vreemdelingenrecht

Rechtbank Den Haag, 4 november 2026 – bewaring, eerste beroep, 59a, gronden maatregel betwist

ECLI:NL:RBDHA:2026:32392Zaaknummer NL26.65336

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
4 november 2026
Publicatiedatum
4 november 2026
Zaaknummer
NL26.65336
Rechtsgebied
Bestuursrecht, Vreemdelingenrecht
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Uitkomst
Beroep gegrond
Hoofdwetsartikel
Artikel 59a Vw
Zittingsplaats
Groningen
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

bewaring, eerste beroep, 59a, gronden maatregel betwist, geen lichter middel, sinds de inbewaringstelling hebben er geen overdrachtshandelingen plaatsgevonden, de minister heeft onvoldoende gewerkt aan de overdracht van eiser, beroep gegrond, opheffing maatregel van bewaring, geen schadevergoeding, wel PKV.

De rechtbank:

  • verklaart het beroep gegrond;
  • beveelt de opheffing van de maatregel van bewaring met ingang van vandaag;
  • wijst het verzoek om schadevergoeding af;
  • veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 1.868,-.

Deze uitspraak is gedaan door mr. H. Hanssen - Telman, rechter, in aanwezigheid van

R. de Boer, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.

De uitspraak is openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. Samenvatting
  2. Procesverloop
  3. Beoordeling door de rechtbank
  4. Conclusie en gevolgen
  5. Beslissing

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Groningen

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.65336

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[naam] , eiser,

geboren op [geboortedatum] ,

van Tunesische nationaliteit,

V-nummer: [nummer] ,

(gemachtigde: mr. H. Postma),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister,

(gemachtigde: mr. D.J. Halbesma).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vw.[_f3726b34-e848-4fa6-aef2-10fa80c3681d] Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. De maatregel van bewaring is met ingang van vandaag onrechtmatig, omdat de minister niet voortvarend aan de overdracht van eiser heeft gewerkt. Eiser krijgt geen schadevergoeding, maar wel een vergoeding van zijn proceskosten. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 28 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. De minister heeft de rechtbank van dit besluit in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep.[_3bc60497-c9d3-4988-a227-7530f5563f1b] Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.[_d13d038f-88ed-4805-80cc-7af8204f840b]

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 3 november 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, een tolk en de gemachtigde van de minister. De rechtbank heeft het onderzoek op de zitting gesloten.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

3 De minister kan de vreemdeling op wie de AMbV[_60046893-bf38-4cbe-a412-170e2218b1b0] van toepassing is in bewaring stellen met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat.[_c159165a-9ede-41a4-b5e0-573352a87f49] Bewaring is alleen aan de orde als er een onderduikrisico bestaat of als dat noodzakelijk is ter bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde. De maatregel kan alleen worden opgelegd wanneer er sprake is van een onderduikrisico, als ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.[_5b4bc49b-e090-42bd-ad09-f402f84dd880] Er moet een individuele beoordeling plaatsvinden van de situatie van de betrokken persoon. De bewaring moet evenredig zijn en er moeten geen andere, minder dwingende alternatieve maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast.[_e70dfeaf-a69b-4b1d-8be7-f02494a3d6d4] De bewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, als deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de bewaring.[_7277ef4d-1d21-498c-883f-0a7c43bf662e]

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

4. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de maatregel nodig is door het belang van de openbare orde, omdat er een onderduikrisico bestaat.

4.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;d. in verband met zijn aanvraag om toelating onjuiste of tegenstrijdige gegevens heeft verstrekt over zijn identiteit, nationaliteit of de reis naar Nederland of een andere lidstaat;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

Eurodac-gegevens

5. Eiser voert allereerst aan dat recente Eurodac-gegevens ontbreken in het dossier. De rechtbank stelt vast dat ter zitting is gebleken dat deze gegevens zich wel in het dossier bevinden.

Voortraject 6. De rechtbank stelt vast dat eiser de procedure voorafgaand aan de inbewaringstelling niet heeft bestreden. De bewaring is niet op die grond onrechtmatig.

Grondslag

7. De rechtbank is van oordeel dat eiser valt onder de in artikel 59a, van de Vw genoemde categorie vreemdelingen. Er bestaan concrete aanwijzingen dat eiser valt onder de werkingssfeer van de AMbV, omdat uit Eurodac is gebleken dat eisers vingerafdrukken in Duitsland, Denemarken en Zwitserland zijn geregistreerd.

Gronden

8. Naar het oordeel van de rechtbank is grond a feitelijk juist en daarom terecht aan eiser opgelegd. Niet in geschil is dat eiser zich in verschillende lidstaten niet beschikbaar heeft gehouden voor de beoordeling van zijn asielaanvraag of voor de uitvoering van een opgelegde terugkeerverplichting. Daarnaast was eiser tijdens zijn inreis in Nederland niet in het bezit van een geldige visum of mvv.[_a5bf52c6-0cd1-44ab-a1ec-94a7bf50049c] Ook grond d is feitelijk juist, nu de door eiser in Zwitserland doorgegeven persoonsgegevens afwijken van de personalia waaronder hij in Nederland staat geregistreerd. Grond p is ook terecht aan eiser tegengeworpen, omdat hij niet beschikt over een geldig grensoverschrijdingsdocument. De gronden r en s kunnen ook aan eiser worden tegengeworpen, omdat hij niet staat ingeschreven in de BRP[_9ae99801-1413-471d-a074-c308475a78fd] en geen (eigen zelfstandige) middelen van bestaan heeft. In de maatregel is voldoende gemotiveerd dat er, door het niet hebben van een geldig document voor grensoverschrijding en een vaste woon- of verblijfplaats en onvoldoende middelen, een concreet risico bestaat dat eiser zich aan het toezicht zal onttrekken, hij de voorbereidingen van zijn vertrek ontwijkt/belemmert en hij niet uit eigen beweging beschikbaar zal blijven voor de lopende AMbV-procedure. Het onderduikrisico is hiermee voldoende gemotiveerd.[_effef729-9456-495f-a62f-14a9e210c2c7] De rechtbank oordeelt dat alle gronden, in samenhang bezien en gelet op de motivering in de maatregel, voldoende zijn om de maatregel van bewaring te kunnen dragen en dat voldoende grond bestaat om een onderduikrisico aan te nemen.

Lichter middel

9. De minister stelt zich, gelet op wat hierboven is geoordeeld over de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, terecht op het standpunt dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Eiser heeft Eurodac-registraties op zijn naam staan en heeft zich niet gehouden aan de verplichting om zich beschikbaar te houden in de EU-landen waar hij zijn asielaanvraag heeft ingediend. Gelet hierop is de minister er terecht vanuit gegaan dat eiser niet uit eigen beweging gevolg zal geven aan de op hem rustende vertrekplicht. Een lichter middel volstond daarom niet om de overdracht van eiser te verzekeren. De omstandigheid dat eiser een oproep heeft ontvangen om zich te melden bij het COa[_87b43815-98b3-4444-9f37-60a479066bc5] en zich hieraan ook heeft gehouden, maakt dat oordeel niet anders.

Voortvarendheid en zicht op overdracht

10. De rechtbank stelt vast dat de minister op 27 oktober 2026 - dus nog voordat eiser in bewaring is gesteld - een claimverzoek aan de Deense autoriteiten heeft verzonden.

Op 28 oktober 2026 - de dag waarop eiser in bewaring is gesteld - heeft Denemarken het verzoek geweigerd en daarbij aangegeven dat Duitsland het verantwoordelijke land is voor de behandeling van de asielaanvraag van eiser. De minister heeft op de zitting desgevraagd aangegeven dat er sinds de inbewaringstelling van eiser geen nieuwe Dublinclaim is verzonden en dat er ook geen andere overdrachtshandelingen hebben plaatsgevonden. Gelet op het uitgangspunt dat de bewaring zo kort mogelijk moet duren, heeft de minister naar het oordeel van de rechtbank hiermee onvoldoende voortvarend gewerkt aan eisers overdracht. Hieruit volgt dat de maatregel van bewaring met ingang van vandaag onrechtmatig moet worden geacht.

Conclusie en gevolgen

11. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat eiser gelijk krijgt. De rechtbank beveelt de opheffing van de maatregel van bewaring met ingang van vandaag.

12. De rechtbank ziet ambtshalve geen aanleiding voor het oordeel dat de maatregel op een eerder moment dan vandaag opgeheven had moeten worden. Gelet hierop bestaat er geen aanleiding voor het toekennen van schadevergoeding.

13. De rechtbank veroordeelt de minister wel in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank vast op grond van het Bpb[_14b20708-f493-449b-84bc-2ad12d65d158] voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.868,-. De rechtbank rekent 1 punt voor het indienen van een kennisgeving[_3eee9444-2a19-4d6c-b50b-6fce561ff174] en 1 punt voor het verschijnen op de zitting[_94c154bb-2de7-4ebc-8e39-93bac6439091].

Beslissing

De rechtbank:

  • verklaart het beroep gegrond;
  • beveelt de opheffing van de maatregel van bewaring met ingang van vandaag;
  • wijst het verzoek om schadevergoeding af;
  • veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 1.868,-.

Deze uitspraak is gedaan door mr. H. Hanssen - Telman, rechter, in aanwezigheid van

R. de Boer, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.

De uitspraak is openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Voetnoten

  1. Vreemdelingenwet 2000.
  2. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw.
  3. Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw.
  4. Asiel- en Migratiebeheer verordening.
  5. Zie artikel 44 van de AMbV, artikel 59a, eerste lid, van de Vw en artikel 5.6, eerste lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb).
  6. Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb.
  7. Dit staat in artikel 44, tweede lid, van de AMbV en artikel 59c, eerste lid, van de Vw.
  8. Dit volgt uit artikel 59c, tweede lid, van de Vw.
  9. Machtiging tot voorlopig verblijf.
  10. Basisregistratie personen.
  11. Zie artikel 5.6, derde lid, van het Vb.
  12. Centraal Orgaan opvang asielzoekers.
  13. Besluit proceskosten bestuursrecht.
  14. Zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 25 augustus 2026, ECLI:NL:RVS:2026:4927.
  15. Op grond van het Bpb, met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1.

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.