Rechtbank Den Haag, 29 december 2025

[eiser], uit [woonplaats], eiser

(gemachtigde: mr. H. van Drunen),

en

de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, verweerder

(gemachtigde: A. van der Klugt).

Inleiding

1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de gedeeltelijke afwijzing van zijn aanvraag op grond van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv).

Beoordeling door de rechtbank

Waar gaat deze zaak over?

2. Eiser heeft een aanvraag gedaan tot kennisneming van eventueel over hem bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (hierna: AIVD) aanwezige gegevens. Verweerder heeft aan eiser een inzagedossier verstrekt. Bij het aanvullende besluit heeft verweerder een aanvullend inzagedossier aan eiser verstrekt. Het beroep is mede gericht tegen dit besluit.[_6b0ed8aa-6d93-46dd-8a91-49185a6e3191]Veel documenten betreffen tapverslagen. Een deel van de informatie is niet verstrekt omdat het persoonsgegevens van een derde betreft of omdat het geen betrekking heeft op de aanvraag. Ook is informatie geweigerd omdat verweerder actuele werkwijzen niet openbaar mag maken.

Wat zijn de regels?

3. De relevante regels staan in de bijlage. De bijlage hoort bij de uitspraak.

Wat vindt eiseres in beroep?

4. Eiser voert aan dat de zoekslag te beperkt en onvolledig is geweest. Niet inzichtelijk is gemaakt op welke spellingswijzen/combinaties van de naam is gezocht. Verweerder heeft niet gezocht in combinatie met een tweetal grote onderzoeken op onderwerpen waarbij hij zeer actief was en verweerder heeft ook niet gezocht in de dossiers van bijvoorbeeld de dierenrechtenorganisaties waarin hij actief is geweest en/of een leidende rol heeft vervuld of in dossiers van activiteiten waarbij hij betrokken is geweest. Het is heel aannemelijk dat ook in die onderzoeken en dossiers persoonsgegevens van hem zijn verwerkt. Verweerder kan ook geen enkele verklaring geven voor het feit dat die later aangetroffen documenten niet bij de eerdere zoekslagen zijn aangetroffen. Dat geeft ernstig te denken over de zorgvuldigheid van die eerste zoekslagen. Mede gelet op het feit dat in het aanvullend besluit staat dat er 21 documenten zijn aangetroffen in plaats van 27 documenten, blijft de indruk van ernstige onzorgvuldigheid bestaan. Eiser stelt dat de inventarislijst, die bij het aanvullende besluit is gevoegd, onbruikbaar is. Verder voert eiser aan dat verweerder ten onrechte informatie heeft geweigerd door van de tapverslagen alleen de door de hem zelf uitgesproken woorden te verstrekken en het deel dat de gesprekspartner heeft uitgesproken niet te verstrekken. Bewerkingen van door derden uitgesproken teksten zijn geen persoonsgegevens van die derden. Ook zijn relevante contextgegevens geweigerd. Onder verwijzing naar de AVG en de Wet politiegegevens en uitspraken die hierover zijn gedaan stelt eiser dat het begrip persoonsgegeven veel breder is dan alleen naam, adres, geboortedatum etc. De context is daarom van belang. Verder blijken de later gedeeltelijk verstrekte documenten allemaal tapverslagen te zijn. Dat is voor hem relevante informatie en verweerder kan geen reden geven waarom die informatie en het tijdstip geweigerd wordt. Ook blijkt dat de motivering van de weigering van verweerder niet altijd juist is. Volgens de inventarislijst is uit documenten 5 en 12 uitsluitend informatie geweigerd omdat deze buiten reikwijdte van het verzoek (“NVT”) zou vallen, en is de weigeringsgrond “P3” (persoonsgegevens van derden) op deze documenten niet van toepassing. In beide documenten staan echter wel namen van derden. Niet valt in te zien waarom het geheel geweigerde document 16, waarin hij zijdelings zou worden genoemd, niet verstrekt zou kunnen worden met alleen zijn naam, zoals bij de documenten 4 en 12 is gedaan. Van de geheel geweigerde documenten wordt zelfs een (summiere) omschrijving of een datering geweigerd op grond van een nog actuele werkwijze, een nog lopend onderzoek. Een datering van een stuk geeft echter geen informatie over een nog actuele werkwijze. Die datering geeft wel inzicht in de vraag of er nog sprake kan zijn van een nog actuele werkwijze. Verweerder heeft meermalen aangegeven dat er tegenwoordig geen onderzoeken meer plaatsvinden naar dierenrechtenactivisme. Eiser heeft verder een aantal formele punten aangevoerd. Verweerder heeft in het bestreden besluit nagelaten de wettelijk voorgeschreven beroepsclausule op te nemen. Verweerder heeft bij de uitnodiging voor het horen ook niet gewezen op enige terinzagelegging van de stukken en geen gewichtige redenen gegeven om deze stukken niet ter inzage te leggen. Verweerder stelt ten onrechte dat interne documenten die zien op de zoekvraag of de zoekslagen niet tot de op de zaak betrekking hebbende stukken behoren.

Wat is het oordeel van de rechtbank?

5. De rechtbank heeft de geheime stukken ingezien en zal mede op basis van deze stukken uitspraak doen. Eiser heeft hiervoor aan de rechtbank toestemming verleend.[_d8591acd-2dd1-4fb1-99a1-afa8113eccc6]

Zoekslag

6. Aangezien is komen vast te staan dat er meer stukken met persoonsgegevens van eiser aanwezig waren bij verweerder dan in eerste instantie zijn verstrekt, stelt de rechtbank vast dat de eerste door verweerder uitgevoerde zoekslag niet zorgvuldig was. Het bestreden besluit komt daarom voor vernietiging in aanmerking wegens strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel. Ter beoordeling staat of er, gelet op de meest recente zoekslag nog reden is om aan te nemen dat er meer documenten met persoonsgegevens van eiser zijn.

Inventarislijst

7. Niet valt in te zien dat de inventarislijst, zoals eiser stelt, onbruikbaar zou zijn. Ieder document op de inventarislijst wordt genummerd. Het nummer op de inventarislijst correspondeert met het nummer linksboven op de documenten. In de

inventarislijst wordt duidelijk en gestructureerd per document en middels een code aangegeven op welke gronden kennisneming van de passages zijn geweigerd. Waar mogelijk wordt bij documenten in het opmerkingenveld nader gemotiveerd waarom een weigeringsgrond in het specifieke geval is toegepast.

Weigeringsgronden

8. Na kennis te hebben genomen van de documenten oordeelt de rechtbank dat verweerder zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat de verstrekking van de gevraagde documenten gedeeltelijk mocht worden geweigerd.

Ontbreken rechtsmiddelenclausule

9. Met betrekking tot de beroepsgrond van eiser dat onder het bestreden besluit geen rechtsmiddelenclausule stond overweegt de rechtbank dat verweerder terecht heeft gesteld dat eiser hierdoor niet in zijn belang is geschaad. Hij heeft immers tijdig beroep ingesteld.

Op de zaak betrekking hebbende stukken

10. De rechtbank is van oordeel dat verweerder de stukken over de zoekslag niet ter inzage hoefde te leggen voorafgaande aan de hoorzitting in bezwaar en ook niet aan de rechtbank hoefde over te leggen. Verweerder hoeft bij het bieden van inzicht in de gemaakte zoekslag niet verder te gaan dan in het besluit te beschrijven hoe en waar er is gezocht. Daarmee is niet verenigbaar dat stukken, die bij de verrichting van de zoekslag zijn gegenereerd maar geen persoonsgegevens van eiser bevatten, zouden worden beschouwd als op de zaak betrekking hebbende stukken waarin verweerder inzage moet geven.[_34ecf3c8-94ea-4613-9bb2-3dd72a4ad704]

Redelijke termijn

11. Op de zitting heeft eiser verzocht om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.

Conclusie en gevolgen

12. Het beroep is gegrond omdat verweerder in eerste instantie onvoldoende zorgvuldig had gezocht naar stukken die gegevens van eiser bevatten. Verweerder heeft dit hersteld met het aanvullende besluit. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit van 30 juni 2023, aangevuld met het besluit van 25 maart 2025, maar laat de rechtsgevolgen in stand.[_a949fe40-fd11-4b72-ba06-2a9390f0fb7f] Dat betekent dat verweerder na deze uitspraak geen nieuwe gegevens meer hoeft te verstrekken.

13. Omdat het beroep gegrond is moet verweerder het griffierecht aan eiser vergoeden en krijgt eiser ook een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. De vergoeding is met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. Voor de rechtsbijstand door een gemachtigde krijgt eiser een vast bedrag per proceshandeling. In beroep heeft elke proceshandeling een waarde van € 907,-. De gemachtigde heeft een beroepschrift ingediend en heeft aan de zitting en de nadere zitting van de rechtbank deelgenomen. De vergoeding bedraagt dan in totaal € 2.267,50.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep tegen het bestreden besluit van 30 juni 2023, aangevuld met het besluit van 25 maart 2025, gegrond en bepaalt dat de rechtsgevolgen in stand blijven;

- veroordeelt verweerder tot betaling van een schadevergoeding aan eiser van € 1.000,-;

- veroordeelt verweerder in de proceskosten in beroep tot een bedrag van € 2.267,50;

- bepaalt dat verweerder het griffierecht van € 184,- aan eiser moet vergoeden.

Deze uitspraak is gedaan door mr. D.C. Laagland, rechter, in aanwezigheid van mr. M. de Graaf, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 29 december 2025.

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Bijlage

Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017

Artikel 1

In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:

[…]

e. persoonsgegevens: gegevens die betrekking hebben op een identificeerbare of geïdentificeerde, individuele natuurlijke persoon;

[…].

Artikel 76

1. Onze betrokken Minister deelt een ieder op diens aanvraag zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen drie maanden mede of en, zo ja, welke hem betreffende persoonsgegevens door of ten behoeve van een dienst zijn verwerkt. Onze betrokken Minister kan zijn besluit voor ten hoogste vier weken verdagen. Van de verdaging wordt voor de afloop van de eerste termijn schriftelijk gemotiveerd mededeling gedaan aan de aanvrager.

[…].

Artikel 82

1. Een aanvraag als bedoeld in artikel 76 wordt in ieder geval afgewezen, indien:

a. betreffende de aanvrager in het kader van enig onderzoek gegevens zijn verwerkt, tenzij:

1°. de desbetreffende gegevens meer dan 5 jaar geleden zijn verwerkt,

2°. met betrekking tot de aanvrager sindsdien geen nieuwe gegevens zijn verwerkt in verband met het onderzoek in het kader waarvan de desbetreffende gegevens zijn verwerkt, en

3°. de desbetreffende gegevens niet relevant zijn voor enig lopend onderzoek;

b. betreffende de aanvrager geen gegevens zijn verwerkt.

2. Indien een aanvraag ingevolge het eerste lid wordt afgewezen, wordt bij de motivering van de afwijzing slechts in algemene termen gewezen op alle aldaar vermelde gronden voor de afwijzing.

Artikel 84

1. Een aanvraag als bedoeld in artikel 80 wordt afgewezen, voor zover verstrekking van de gegevens waarop de aanvraag betrekking heeft:

a. de eenheid van de Kroon in gevaar zou kunnen brengen;

b. de nationale veiligheid zou kunnen schaden;

c. bedrijfs- en fabricagegegevens betreft, die door natuurlijke personen of rechtspersonen vertrouwelijk aan de overheid zijn medegedeeld.

2. Een aanvraag wordt voorts afgewezen voor zover het belang van verstrekking van de gegevens waarop de aanvraag betrekking heeft, niet opweegt tegen de volgende belangen:

a. de betrekkingen van Nederland met andere landen en met internationale organisaties;

b. de economische of financiële belangen van de staat, de andere publiekrechtelijke lichamen of bestuursorganen;

c. de opsporing en vervolging van strafbare feiten;

d. inspectie, controle en toezicht door of vanwege bestuursorganen;

e. de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer;

f. het belang, dat de persoon of organisatie waarop de gegevens betrekking hebben erbij heeft om als eerste kennis te kunnen nemen van de gegevens;

g. het voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling van bij de aangelegenheid betrokken natuurlijke personen of rechtspersonen dan wel derden.

[…]

4. De voorgaande leden zijn van overeenkomstige toepassing op een aanvraag als bedoeld in artikel 76 onderscheidenlijk 79, voor zover een dergelijke aanvraag niet wordt afgewezen ingevolge artikel 82 onderscheidenlijk 83.