Uitspraak · Europees strafrecht
Rechtbank Amsterdam, 12 november 2026 – Verzoeken tot schadevergoeding ex artikelen 533 en 530
ECLI:NL:RBAMS:2026:11255Zaaknummer 26-008722
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 12 november 2026
- Publicatiedatum
- 17 november 2026
- Zaaknummer
- 26-008722
- Rechtsgebied
- Strafrecht, Europees strafrecht
- Procedure
- Tussenbeschikking
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 533 Sv
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Verzoeken tot schadevergoeding ex artikelen 533 en 530 van het Wetboek van Strafvordering. Tussenbeschikking. Ontvankelijkheid. Toepassingsbereik artikel 530 SV ten aanzien van een Letse zaak.
De rechtbank:
- heropent het onderzoek ter zitting teneinde verzoeker en zijn raadsman in de gelegenheid te stellen aan te tonen welke kosten direct verband houden met de klaagschriftprocedure en deze specificatie uiterlijk een week voor de volgende zitting aan de rechtbank en de officier van justitie toe te zenden;
- houdt de raadkamerbehandeling voor onbepaalde tijd aan;
- bepaalt dat de zaak weer op een raadkamerzitting moet worden aangebracht in de periode van 3 december 2026 tot en met 17 december 2026;
- beveelt de oproeping van klager en zijn raadsman, tegen de dag en het tijdstip waarop de behandeling in raadkamer wordt hervat.
Deze beslissing is op 12 november 2026 gegeven en in het openbaar uitgesproken door:
mr. O.P.M. Fruytier, voorzitter,
mrs. M.C.M. Hamer en A.R.P.J. Davids, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. B.C.M. Burger, griffier.
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK AMSTERDAM
Rekestnummer: 26-008722
TUSSEN- BESCHIKKING
Op de verzoeken tot schadevergoeding en de daarmee samenhangende vergoeding van kosten van rechtsbijstand ex artikelen 533 en 530 van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv) van
[verzoeker],
geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1976,
domicilie kiezende op het adres [adres],
hierna te noemen: verzoeker.
1 Procesgang
Het verzoekschrift is op 24 maart 2026 ingediend ter griffie van deze rechtbank.
De rechtbank heeft op 29 oktober 2026 mr. J.W.D. Roozemond, advocaat te Utrecht, en de officier van justitie, mr. J.H. de Krijger, in openbare raadkamer gehoord.
Verzoeker is niet verschenen.
Het verzoek is tijdig ingediend en ontvankelijk.
2 Voorgeschiedenis
De rechtbank gaat uit van de volgende feiten:
Op 3 mei 2024 hebben de Letse autoriteiten een Europees Onderzoeksbevel (EOB) (OB-I-2024018358) uitgevaardigd ter inbeslagneming van gegevensdragers. Op 22 mei 2024 hebben zij een aanvullend verzoek gestuurd om verzoeker ook als verdachte te (doen) horen in het kader van het Letse onderzoek.
In verband met dit EOB heeft een doorzoeking ter inbeslagneming plaatsgevonden onder leiding van de rechter-commissaris, waarbij verschillende voorwerpen ten laste van verzoeker in beslag zijn genomen. Verzoeker heeft daartegen op 10 juni 2024 een klaagschrift ingediend bij deze rechtbank. Dit klaagschrift strekte ertoe te voorkomen dat gegevens waarop het verschoningsrecht van door verzoeker genoemde verschoningsgerechtigden rust, aan de Letse autoriteiten zouden worden overgedragen.
Het klaagschrift is vervolgens behandeld op de raadkamerzitting van deze rechtbank van 10 september 2024 waarna het onderzoek ter zitting is geschorst en de stukken in handen zijn gesteld van de rechter-commissaris om te doen wat nodig is in het belang van het onderzoek. Op 1 oktober 2024 heeft de officier van justitie gevorderd – kort gezegd – dat de rechter-commissaris onderzoek doet naar de inbeslaggenomen voorwerpen en/of gegevensdragers naar eventuele geheimhouderstukken die betrekking hebben op de door verzoeker genoemde verschoningsgerechtigden en dat de uitgefilterde gegevens op overzichtelijke wijze veilig worden bewaard en dat de niet uitgefilterde gegevens worden verstrekt aan de Letse autoriteiten. Vervolgens heeft de rechter-commissaris op 6 maart 2025 een proces-verbaal opgemaakt van zijn onderzoekshandelingen.
Op 17 maart 2025 heeft de raadsman van verzoeker de rechtbank bericht dat de strafzaak tegen verzoeker in Letland definitief is beëindigd. De officier van justitie heeft op 19 maart 2025 medegedeeld dat uit navraag bij de Letse autoriteiten is gebleken dat verzoeker niet langer de status van verdachte maar van getuige heeft, maar dat het EOB niet is ingetrokken.
In het kader van de behandeling van het klaagschrift hebben vervolgens meerdere raadkamerzittingen plaatsgevonden waarna de rechtbank op 15 april 2025 (niet gepubliceerd), 1 juli 2025 (niet gepubliceerd), 29 oktober 2025[_2f73efe3-af26-40a0-bcb9-420aab916505] en 26 november 2025[_a9d1c390-fb3b-4b0e-b8b8-52696250c26f] tussenbeslissingen heeft genomen. Deze tussenbeslissingen strekten ertoe – kort gezegd – de verschoningsgerechtigden in staat te stellen zich uit te laten over mogelijke geprivilegieerde gegevens onder de in beslag genomen gegevens (1 juli 2025), om in overleg met de Letse autoriteiten nadere informatie van hen te verkrijgen over eventuele redenen voor doorbreking van het verschoningsrecht en te waarborgen dat de uitgegrijsde gegevens ontoegankelijk blijven na overdracht aan de Letse autoriteiten (29 oktober 2025) en (na schriftelijke rondes) nadere vragen te stellen aan de Letse autoriteiten (26 november 2026[_3964ac7c-5e19-44f5-b85c-12c29d72ba26]).
Bij berichten van 7 januari 2026 en 19 januari 2026 hebben de Letse autoriteiten laten weten dat het niet langer nodig is dat zij de eerder gevraagde informatie uit Nederland ontvangen. Daarop heeft de officier van justitie bericht dat het EOB niet verder zal worden uitgevoerd en dat het beslag wordt opgeheven.
Bij beslissing van 4 februari 2026[_95a0af17-aac4-4d95-a785-bcf244ccc8d5] heeft de rechtbank verzoeker niet-ontvankelijk verklaard in zijn beklag, omdat hij gelet op de staking van de uitvoering van het EOB en de opheffing van het beslag geen belang meer had bij de behandeling daarvan.
3 Verzoek
Het verzoek strekt tot het toekennen van een vergoeding van:
- de kosten van de advocaat in de zaak met RK nummer: 25-026140 (voorheen: 017475-24) van in totaal € 27.114,59. Verzoeker heeft bij dit verzoek de desbetreffende facturen van zijn raadsman mr. J.W.D. Roozemond, overgelegd;
- de kosten voor het opstellen en indienen van het verzoekschrift, welke standaardvergoeding € 420,- bedraagt, te vermeerderen naar € 825,00 in het geval van een mondelinge behandeling.
4 Het standpunt van de raadsman
De raadsman grondt zijn verzoek op artikel 350, vierde lid, juncto artikel 529, vijfde lid, juncto artikel 552a, juncto artikel 5.4.10, derde lid, van het Wetboek van Strafvordering (Sv). Hij heeft zich op het standpunt gesteld dat verzoeker in verband met het klaagschrift tegen de inbeslagname op grond van het EOB advocaatkosten heeft gemaakt die op grond van genoemde artikelen voor vergoeding in aanmerking komen. De Nederlandse kostenvergoedingsregeling mag niet te formeel en te beperkt worden uitgelegd. Doorslaggevend gewicht moet worden toegekend aan het feit dat verzoeker in Nederland als verdachte is verhoord, hier met een inbeslagneming is geconfronteerd en hier zijn rechten via een beklagprocedure heeft moeten beschermen. Daarom zou de nationale regeling, voor zover het recht daarvoor ruimte biedt, in het licht van de EOB-richtlijn en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zó moeten worden uitgelegd dat verzoeker een effectieve vergoeding ontvangt voor de in Nederland gemaakte noodzakelijke kosten van rechtsbijstand. Primair heeft de verdediging verzocht om toekenning van een vergoeding van € 27.114,59 voor de kosten van rechtsbijstand, te vermeerderen met de toepasselijke forfaitaire vergoeding voor het verzoekschrift. Subsidiair heeft hij verzocht de kosten van de Nederlandse verhoorbijstand en de Nederlandse beklagprocedure afzonderlijk op hun toepasselijke wettelijke grondslag te beoordelen en de daaraan rechtstreeks toe te rekenen kosten, althans een naar billijkheid te bepalen gedeelte daarvan, te vergoeden. Meer subsidiair heeft hij verzocht in ieder geval de forfaitaire vergoeding toe te kennen voor het opstellen, indienen en mondeling behandelen van het verzoekschrift, nu het verzoek gelet op de bijzondere feiten en de juridische complexiteit niet nodeloos is ingediend.
5 Standpunt van het Openbaar Ministerie
De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat dat de kosten van rechtsbijstand waarvan vergoeding wordt gevraagd, niet op grond van artikel 530 Sv voor vergoeding in aanmerking komen. Er is geen Nederlandse strafzaak tegen verzoeker geweest, zodat de algemene regeling van artikel 530, tweede lid, Sv toepassing mist. De beklagprocedure is niet geëindigd met een gegrondverklaring van het beklag, zodat ook de bijzondere regeling van artikel 530,vierde lid jo. artikel 529, vijfde lid, Sv toepassing mist. Subsidiair, voor het geval de rechtbank oordeelt dat de beklagprocedure in materiële zin gelijk moet worden gesteld met een beklagprocedure die met een gegrondverklaring is geëindigd, komen alleen de kosten van rechtsbijstand in aanmerking die in rechtstreeks verband staan met de beklagprocedure. Kosten die verband houden met de doorzoeking, het (voorgenomen) verhoor van verzoeker, de contacten met de Letse autoriteiten of met Letse raadslieden en de advisering over het Letse onderzoek vallen daarbuiten. De forfaitaire kosten voor het opstellen, indienen en behandelen van het verzoekschrift kunnen in dat (subsidiaire) geval worden toegewezen, aangezien op voorhand niet zo evident was dat het verzoekschrift nodeloos is ingediend.
6 Het oordeel van de rechtbank
Ontvankelijkheid
De rechtbank stelt voorop dat artikel 5.4.10 Sv onder meer bepaalt dat tegen beslag dat is gelegd op grond van een EOB beklag kan worden gedaan, waarbij artikel 552a Sv van overeenkomstige toepassing is. Daarmee is de beklagprocedure voor een EOB-beslag in de wet uitdrukkelijk gelijkgesteld aan de reguliere Nederlandse beklagprocedure.
Voorts volgt uit artikel 530, vierde lid Sv in verbinding met artikel 529, vijfde lid, Sv dat de schadevergoedingsregeling van artikel 530, tweede lid, Sv ook van toepassing is op procedures op grond van artikel 552a Sv. De rechtbank ziet geen aanleiding om aan te nemen dat deze regeling niet zou gelden wanneer het beslag niet in een Nederlandse zaak is gelegd, maar in het kader van de uitvoering van een EOB. Een andere uitleg zou er immers toe leiden dat een betrokkene in een EOB-zaak wel gebruik kan maken van de Nederlandse beklagprocedure, maar niet in aanmerking zou komen voor de daarbij behorende vergoeding van kosten. Dat zou zich moeilijk verdragen met artikel 14, eerste lid, van de EOB-richtlijn, waarin is bepaald dat tegen onderzoeksmaatregelen op basis van een EOB rechtsmiddelen moeten openstaan die gelijkwaardig zijn aan die welke in een vergelijkbare binnenlandse zaak beschikbaar zijn. Die gelijkwaardigheid ontbreekt als de mogelijkheid tot schadevergoeding bij gegrondverklaring van het klaagschrift toepassing mist in het geval het beslag op grond van een EOB is gelegd, omdat dit de drempel om het rechtsmiddel in te stellen verhoogt.
Gelet hierop acht de rechtbank verzoeker ontvankelijk in zijn verzoek om vergoeding van de kosten die direct verband houden met de klaagschriftprocedure.
Toewijsbaarheid van de schadevergoeding
Uit vaste jurisprudentie volgt dat voor toekenning van een vergoeding op grond van artikel 530 Sv in verband met een gevoerde klaagschriftprocedure op grond van artikel 552a Sv in beginsel vereist is dat het klaagschrift gegrond is verklaard. De Hoge Raad laat echter ruimte over voor gevallen die materieel gelijk te stellen zijn met een gegrondverklaring, zoals het geval waarin een op grond van artikel 552a ingediend klaagschrift vóór de behandeling daarvan heeft geleid tot een beslissing tot teruggave van een inbeslaggenomen voorwerp, waarna het klaagschrift is ingetrokken en een behandeling daarvan en een rechterlijke beslissing daarover zijn uitgebleven.[_9293482b-7a4e-4bb2-b46c-6a6d86018b16]
In de klaagschriftprocedure die aan dit schadevergoedingsverzoek ten grondslag ligt, is de verzoeker niet-ontvankelijk verklaard omdat de Letse autoriteiten hadden laten weten dat zij de gegevens niet meer nodig hadden, de verdere uitvoering van het EOB daarop is gestaakt en het beslag is opgeheven. Het klaagschrift was erop gericht dat geheimhouderstukken uit de inbeslaggenomen gegevensdragers zouden worden gefilterd zodat de tenuitvoerlegging van het EOB met betrekking tot die geheimhouderstukken zou kunnen worden geweigerd. Naar aanleiding van dat klaagschrift heeft een filtering plaatsgevonden, waarbij daadwerkelijk geheimhouderstukken zijn uitgefilterd. Alhoewel de rechtbank door de intrekking van het EOB niet is toegekomen aan de uiteindelijke beslissing of de weigeringsgrond van artikel 5.4.4, eerste lid onder a, Sv in de weg stond aan de overdracht van de uitgefilterde geheimhouderstukken, is de met het klaagschrift bereikte uitkomst in materiële zin wel voldoende gelijk te stellen met een gegrondverklaring daarvan. Toekenning van een schadevergoeding is daarmee in beginsel gerechtvaardigd.
De rechtbank acht daarom grond aanwezig voor vergoeding van de advocaatkosten die specifiek verband houden met de klaagschriftprocedure.
Die vergoeding geldt dus niet voor alle gevorderde advocaatkosten. De rechtbank onderschrijft in dit verband het standpunt van het Openbaar Ministerie dat de overige advocaatkosten, zoals die met betrekking tot de doorzoeking, het (voorgenomen) verhoor van verzoeker, de contacten met de Letse autoriteiten of met Letse raadslieden en de advisering over het Letse onderzoek, daar buiten vallen. Die kosten staan naar het oordeel van de rechtbank niet in zodanig verband met het klaagschrift dat zij daaronder kunnen worden geschaard, zoals de raadsman primair heeft betoogd. Artikel 530 Sv kan immers niet zo ruim worden uitgelegd dat de strafvervolging van verzoeker in Letland als “de zaak” in de zin van artikel 530, tweede lid, Sv moet worden aangemerkt.
De raadsman heeft in dat verband nog aangevoerd dat een Letse advocaat heeft verklaard dat de in Nederland gemaakte kosten van verhoorbijstand in Letland niet voor vergoeding in aanmerking komen. Ook als dat juist is, leidt dat niet tot een andere uitkomst. Dat deze kosten mogelijk niet in Letland kunnen worden verhaald, betekent niet dat het toepassingsbereik artikel 530 Sv zo ver moet worden opgerekt dat het alsnog een grondslag biedt voor vergoeding daarvan in Nederland. Voor zover verzoeker meent dat Nederland en/of Letland onrechtmatig handelt/handelen door niet in een vergoeding voor deze schade te voorzien, heeft verzoeker de mogelijkheid om daarover zo nodig een civiele procedure in Nederland en/of Letland aanhangig te maken. Voor toewijzing van deze kosten op grond van artikel 530 Sv ziet de rechtbank echter geen ruimte.
Hoogte van de schadevergoeding
De bewijslast ter zake van de door verzoeker gemaakte kosten die verband houden met de klaagschriftprocedure rust op verzoeker. Het is aan hem om voldoende inzichtelijk te maken welke kosten zijn gemaakt, op welke werkzaamheden deze betrekking hebben en in hoeverre die werkzaamheden in rechtstreeks verband staan met de klaagschriftprocedure waarvoor vergoeding wordt verzocht en kan worden toegewezen
In dit geval kan de rechtbank uit de ingediende specificaties onvoldoende afleiden welke van de daarin genoemde werkzaamheden rechtstreeks verband houden met de klaagschriftprocedure en welke werkzaamheden betrekking hebben op andere onderdelen van de zaak, zoals verhoorbijstand of overige strafvorderlijke handelingen. Daardoor kan de rechtbank niet vaststellen welk deel van de gevraagde vergoeding toewijsbaar is met inachtneming van hetgeen de rechtbank hiervoor heeft overwogen. De rechtbank zal het onderzoek daarom heropenen teneinde verzoeker in de gelegenheid te stellen aan te tonen welke kosten direct verband houden met de klaagschriftprocedure. De rechtbank zal vervolgens beoordelen of er, alle omstandigheden in aanmerking genomen, gronden van billijkheid aanwezig zijn om aan de verzoeker een vergoeding voor die kosten toe te kennen.
De rechtbank zal daarom het onderzoek heropenen teneinde verzoeker in de gelegenheid te stellen aan te tonen welke kosten direct verband houden met de klaagschriftprocedure en daartoe een vervolgzitting plannen. In verband met de benodigde tijd om de specificatie in orde te maken zal de rechtbank bepalen dat deze vervolgzitting niet wordt gepland binnen drie weken na heden.
7 Beslissing
De rechtbank:
- heropent het onderzoek ter zitting teneinde verzoeker en zijn raadsman in de gelegenheid te stellen aan te tonen welke kosten direct verband houden met de klaagschriftprocedure en deze specificatie uiterlijk een week voor de volgende zitting aan de rechtbank en de officier van justitie toe te zenden;
- houdt de raadkamerbehandeling voor onbepaalde tijd aan;
- bepaalt dat de zaak weer op een raadkamerzitting moet worden aangebracht in de periode van 3 december 2026 tot en met 17 december 2026;
- beveelt de oproeping van klager en zijn raadsman, tegen de dag en het tijdstip waarop de behandeling in raadkamer wordt hervat.
Deze beslissing is op 12 november 2026 gegeven en in het openbaar uitgesproken door:
mr. O.P.M. Fruytier, voorzitter,
mrs. M.C.M. Hamer en A.R.P.J. Davids, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. B.C.M. Burger, griffier.
Voetnoten
- ECLI:NL:RBAMS:2025:8942
- ECLI:NL:RBAMS:2025:10072
- Deze vragen zagen op de mogelijkheid dat zich onder de inbeslaggenomen geheimhoudersgegevens stukken bevinden die voorwerp van het strafbare feit uitmaken of tot het begaan daarvan hebben gediend; of zich in het strafrechtelijk onderzoek de zeer uitzonderlijke omstandigheid voordoet dat de waarheidsvinding zwaarder weegt dan het verschoningsrecht van de betrokken advocaten en – ten slotte - of de Letse autoriteiten kunnen garanderen dat de gefilterde data slechts zullen worden geraadpleegd in de door de geheimhoudersfunctionaris verstrekte portable case van het programma AD-Lab en UFED rapport.
- ECLI:NL:RBAMS:2026:1319
- Hoge Raad 16 juni 2020, ECLI:NL:HR:2020:1056.
Wetsartikelen in deze uitspraak
Deze uitspraak verwijst naar
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.