Uitspraak · Ondernemingsrecht
Rechtbank Amsterdam, 12 november 2026 – Goedkeuring fusie tussen twee stichtingen
ECLI:NL:RBAMS:2026:11109Zaaknummer C/13/793571 / HA RK 26-350
- Instantie
- Rechtbank Amsterdam
- Datum uitspraak
- 12 november 2026
- Publicatiedatum
- 19 november 2026
- Zaaknummer
- C/13/793571 / HA RK 26-350
- Rechtsgebied
- Civiel recht, Ondernemingsrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudig, Beschikking
- Hoofdwetsartikel
- Artikel 9.53 WHW
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Soort
- Uitspraak
Inhoudsindicatie
Goedkeuring fusie tussen twee stichtingen. Bij een van de stichtingen was het niet mogelijk om een deel van de statuten zonder toestemming van de rechtbank te wijzigen.
De rechtbank
verleent goedkeuring aan het besluit tot fusie van de stichting Wiardi Beckman Stichting, gevestigd te Amsterdam, om te fuseren met de stichting Stichting Bureau de Helling, wetenschappelijk bureau GroenLinks, gevestigd te Utrecht, zoals opgenomen in de (concept)akte,
verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad.
| Deze beschikking is gegeven door mr. R.A. Dudok van Heel, bijgestaan door H.A. Huisman, en in het openbaar uitgesproken op 12 november 2026. |
Volledige tekst
Inhoud van de uitspraak
RECHTBANK Amsterdam
Civiel recht
Zaaknummer / rekestnummer: C/13/793571 / HA RK 26-350
Beschikking van 12 november 2026
in de zaak van
de stichting
WIARDI BECKMAN STICHTING,
gevestigd te Amsterdam,
verzoekende partij,
hierna te noemen: de Stichting,
advocaat: mr. M. Uijen.
1 Het verloop van de procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het verzoekschrift met bijlagen, ingekomen ter griffie op 9 september 2026;
- de brief met bijlagen van mr. Uijen, ingekomen ter griffie op 27 oktober 2026.
Beschikking is bepaald op heden. De Stichting is van de beschikkingsdatum op de hoogte gesteld.
2 De feiten
De Stichting is op 5 februari 1946 opgericht. De laatste statutenwijziging heeft op 31 oktober 2014 plaatsgevonden.
De statuten van de Stichting luiden, voor zover van belang, als volgt:
Artikel 2
De Stichting, welke uitsluitend of nagenoeg uitsluitend een algemeen maatschappelijk belang voor het grondgebied van het Rijk of een der Overzeese Rijksdelen beoogt, heeft tot doel:
- bevordering van de wetenschappelijke studie van het socialisme zelf en van de maatschappelijke vraagstukken, die voor de doorvoering ervan van belang zijn;
- de wetenschappelijke hulp aan hen, die werkzaam zijn in het belang van de doorvoering van het socialisme in Nederland;
- het ter beschikking stellen van wetenschappelijk materiaal aan hen, die in de studie of de doorvoering van het socialisme belangstellen.
Artikel 3
De Stichting tracht haar doel te bereiken door:
- het doen functioneren van een centraal bureau voor wetenschappelijk werk, voorlichting en documentatie, hierna te noemen ‘het bureau’, onder leiding van een directeur;
- de vestiging van één of meer leerstoelen in de zin van artikel 9.53 van de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek of bij andere instellingen van wetenschappelijk onderwijs dan in dat artikel genoemd zijn;
- het uitgeven van periodieken en andere werken;
- het ter beschikking stellen van studiemateriaal;
- het houden van cursussen of afzonderlijke voordrachten;
- overleg en samenwerking met instellingen met aanverwante doelstelling in en buiten Nederland;
- het uitschrijven van prijsvragen;
- andere middelen, die aan het doel bevorderlijk kunnen zijn.
Artikel 4
1. De Stichting wordt bestuurd door een curatorium, zijnde het bestuur in de zin van de wet (…)
(…)
Artikel 10
1. De statuten der Stichting kunnen worden gewijzigd bij besluit van het curatorium, onder goedkeuring van het partijbestuur.
Voor de geldigheid van zodanig besluit is evenwel vereist dat het ten minste drie/vierde van het door het partijbestuur vastgestelde aantal leden van het curatorium zich er vóór heeft verklaard.
2. Geen wijziging mag worden gebracht in het doel van de Stichting, als omschreven in artikel 2, noch in dit lid van artikel 10, noch in het vierde lid van artikel 11.
(…).
De vereniging met volledige rechtsbevoegdheid Partij van de Arbeid (hierna: de PvdA) is bij akte van 9 februari 1946 opgericht. De laatste statutenwijziging heeft op 14 maart 2023 plaatsgevonden.
De stichting Stichting Bureau de Helling, het wetenschappelijk bureau Groen Links, gevestigd te gemeente Utrecht, (hierna: het Bureau) is op 27 december 1989 opgericht. De laatste statutenwijziging heeft op 20 juni 2017 plaatsgevonden.
De vereniging met volledige rechtsbevoegdheid GroenLinks (hierna: GroenLinks) is bij akte van 24 november 1990 opgericht. De laatste statutenwijziging heeft op 13 maart 2023 plaatsgevonden.
Bij “BESLUIT PARTIJBESTUUR GROENLINKS” van 13 juni 2026 heeft het bestuur van GroenLinks unaniem haar goedkeuring verleend aan de fusie tussen het Bureau en de Stichting (hierna: het goedkeuringsbesluit GroenLinks).
Bij “BESLUIT PARTIJBESTUUR PARTIJ VAN DE ARBEID” van 13 juni 2026 heeft het bestuur van de PvdA unaniem haar goedkeuring verleend aan de fusie tussen de Stichting en het Bureau (hierna: het goedkeuringsbesluit PvdA).
Bij akte van fusie van 30 juni 2026 zijn GroenLinks en de PvdA gefuseerd tot de vereniging met volledige rechtsbevoegdheid Progressief Nederland (hierna: PRO).
Bij voorstel tot fusie (hierna: het fusievoorstel), ondertekend door de bestuurders van de Stichting en het Bureau op 12 respectievelijk 14 juni 2026, is besloten dat de Stichting en het Bureau een fusie aangaan waarbij het Bureau de verkrijgende stichting is en de Stichting de verdwijnende stichting. Het Bureau verkrijgt het gehele vermogen van de Stichting onder algemene titel. Tevens is besloten tot wijziging van de statuten van het Bureau.
In de editie van Trouw van 17 juni 2026 hebben het Bureau en de Stichting aangekondigd dat de stukken als bedoeld in artikel 2:314 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) langs elektronische weg bij het Handelsregister te raadplegen zijn.
Bij akte van 21 juli 2026 heeft de griffier van deze rechtbank verklaard dat geen verzet is gedaan tegen het fusievoorstel.
Bij akte van 23 juli 2026 heeft de griffier van de rechtbank Midden-Nederland verklaart dat niet is gebleken dat er verzet is ingediend tegen het fusievoorstel.
Bij bestuursbesluit van 20 augustus 2026 heeft het bestuur van het Bureau, met schriftelijke goedkeuring van het partijbestuur van GroenLinks, besloten tot fusie met de Stichting en tot wijziging van de statuten van het Bureau.
Bij bestuursbesluit van 20 augustus 2026 heeft het bestuur van de Stichting, met voorafgaande schriftelijke goedkeuring van het partijbestuur van de PvdA, besloten tot fusie met het Bureau en tot het indienen van een verzoek bij de rechtbank Amsterdam ter goedkeuring van het besluit tot fusie.
3 Het verzoek
Het verzoek strekt tot het verkrijgen van de goedkeuring van de rechtbank op grond van artikel 2:317 lid 5 BW van het besluit van de Stichting tot fusie met het Bureau, met het Bureau als verkrijgende stichting en de Stichting als verdwijnende stichting. Toestemming van de rechtbank is vereist omdat volgens artikel 10 van de statuten van de Stichting niet alle bepalingen van de statuten kunnen worden gewijzigd. De Stichting legt het volgende aan haar verzoek ten grondslag.
De Stichting is opgericht als wetenschappelijk bureau voor de sociaal-democratie en fungeerde tot 30 juni 2026 uitsluitend als het politiek-wetenschappelijk instituut van de PvdA. GroenLinks had tot de fusie met de PvdA een eigen politiek-wetenschappelijk instituut, te weten het Bureau.
De fusie tussen GroenLinks en de PvdA heeft de Stichting en het Bureau gedwongen om zich te bezinnen op hun toekomst. Op grond van artikel 2 lid 1 van de Wet financiering politieke partijen mag een politieke partij maar één politiek-wetenschappelijk instituut als neveninstelling met overheidsfinanciering aanwijzen. Hierdoor konden niet zowel de Stichting als het Bureau als wetenschappelijk bureau van PRO aangewezen worden.
De meest voor de hand liggende oplossing was om, net als de respectievelijke politieke partijen, een juridische fusie tot stand te brengen.
Na de fusie verkrijgt het Bureau het gehele vermogen van de Stichting onder algemene titel. In verband met de fusie zullen de statuten van het Bureau geheel worden gewijzigd.
Met de fusie is het belang van de Stichting gediend. Op deze wijze kan de Stichting haar politiek-wetenschappelijke activiteiten voortzetten met behoud van het sinds haar oprichting opgebouwde wetenschappelijke werk en alle daarmee samenhangende knowhow en goodwill. De Stichting zal op deze wijze verbonden worden aan de rechtsopvolger van de PvdA en kan zich daardoor verzekeren van voldoende overheidsfinanciering voor haar activiteiten.
De Stichting en het Bureau kunnen, zonder wijziging van hun statuten, ieder afzonderlijk niet als het enige wetenschappelijk bureau van PRO worden aanvaard, nu hun statuten allebei gericht zijn op het gedachtegoed van respectievelijk de PvdA danwel GroenLinks. Hiertoe is in de (nog) te wijzigen statuten van het Bureau, voor zover relevant, het volgende opgenomen:
2 DOEL EN MIDDELEN
Het doel van de stichting is:
(a) de bevordering en het ter beschikking stellen van de wetenschappelijke studie van het socialisme en het sociaal-democratische en groene gedachtegoed zelf, en van de maatschappelijke vraagstukken die voor de doorvoering ervan van belang zijn;
(b) het fungeren als politiek-wetenschappelijk instituut in de zin van artikel 2 van de Wet financiering politieke partijen, ten behoeve van de politieke partij “Progressief Nederland” (PRO) (“ partij ");
(c) (voor zover dit zich verdraagt met de wettelijke vereisten voor het verkrijgen of behouden van de bij (b) bedoelde hoedanigheid) het als algemeen nut beogende instelling verlenen van wetenschappelijke hulp aan anderen die werkzaam zijn in het belang van de doorvoering van het socialisme dan wel het sociaal-democratische of groene gedachtegoed in Nederland; en
a) het verrichten van al hetgeen met het vorenstaande verband houdt, of daartoe bevorderlijk kan zijn,
alles in de ruimste zin van het woord.
(…)
10. 10. STATUTENWIJZIGING, FUSIE EN SPLITSING
Het bepaalde in artikel 2 en 11.5, alsmede het bepaalde in dit artikel 10.1, kan niet worden gewijzigd.
(…)
11 ONTBINDING EN VEREFFENING
(…)
Het overschot na vereffening komt ten goede aan een algemeen nut beogende instelling met een soortgelijke doelstelling als die van de stichting.
Door deze bepalingen op te nemen zijn de niet te wijzigen onderdelen van de Stichting verwerkt in de (nog) te wijzigen statuten van het Bureau. Na de fusie zal hierdoor verder kunnen worden gewerkt met inachtneming van het gedachtegoed van de PvdA en van GroenLinks.
4 De beoordeling
Ter ondersteuning van het verzoek zijn overgelegd uittreksels uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel en kopieën van de huidige statuten van de Stichting en het Bureau, het fusievoorstel, ondertekend op 12 respectievelijk 14 juni 2026, een kopie van de aankondiging van nederlegging van het fusievoorstel, een kopie van het besluit tot fusie van het bestuur van de Stichting en een kopie van de notariële (concept)akte “AKTE VAN FUSIE STICHTING BUREAU DE HELLING, WETENSCHAPPELIJK BUREAU GROENLINKS EN WIARDI BECKMAN STICHTING”, opgesteld door mr. T.J. Geuze-Draaijer, notaris te Amsterdam, van 27 augustus 2026, met het kenmerk BG/2025.1593/208985 (hierna: de (concept)akte).
Het fusievoorstel is neergelegd ten kantore van de Kamer van Koophandel te Amsterdam en van deze nederlegging is op 17 juni 2026 aankondiging gedaan in het landelijk verspreide dagblad Trouw. Er is geen verzet tegen het fusievoorstel aangetekend.
Uit de stukken is gebleken dat de Stichting met inachtneming van de toepasselijke wettelijke en statutaire regels tot fusie heeft besloten en dat het verzoek aan de wettelijke vereisten voldoet. Niet is gebleken van gegronde redenen om aan te nemen dat de fusie strijdig is met het belang van de Stichting. Het verzoek zal dan ook worden toegewezen.
De rechtbank ziet aanleiding om deze beschikking op grond van artikel 288 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering uitvoerbaar bij voorraad te verklaren.
5 De beslissing
De rechtbank
verleent goedkeuring aan het besluit tot fusie van de stichting Wiardi Beckman Stichting, gevestigd te Amsterdam, om te fuseren met de stichting Stichting Bureau de Helling, wetenschappelijk bureau GroenLinks, gevestigd te Utrecht, zoals opgenomen in de (concept)akte,
verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad.
| Deze beschikking is gegeven door mr. R.A. Dudok van Heel, bijgestaan door H.A. Huisman, en in het openbaar uitgesproken op 12 november 2026. |
Wetsartikelen in deze uitspraak
Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.