Uitspraak · Europees strafrecht

Rechtbank Amsterdam, 5 november 2026 – Vervolgings-EAB uit België. Artikel 6 OLW: beroep

ECLI:NL:RBAMS:2026:10947Zaaknummer 13-258444-26

Instantie
Rechtbank Amsterdam
Datum uitspraak
5 november 2026
Publicatiedatum
16 november 2026
Zaaknummer
13-258444-26
Rechtsgebied
Internationaal publiekrecht, Strafrecht, Europees strafrecht
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Hoofdwetsartikel
Artikel 6 OLW
Zittingsplaats
Amsterdam
Soort
Uitspraak

Inhoudsindicatie

Vervolgings-EAB uit België. Artikel 6 OLW: beroep op de terugkeergarantie. Artikel 11 OLW: detentiegarantie verstrekt en voldoende bevonden. Artikel 13 OLW: geen aanleiding om de weigeringsgrond toe te passen. Overlevering toegestaan.

10 Beslissing

STAAT TOE de overlevering van [opgeeiste persoon] aan de onderzoeksrechter in de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel (België) voor de feiten zoals die zijn omschreven in onderdeel e) van het EAB.

Deze uitspraak is gedaan door

mr. M. Westerman, voorzitter,

mrs. B.M. Vroom-Cramer en D.L.S. Ceulen, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. G. Riedijk, griffier,

en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 5 november 2026.

Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open.

Volledige tekst

Inhoud van de uitspraak
  1. INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER
  2. 1 Procesgang
  3. 2 Identiteit van de opgeëiste persoon
  4. 3 Grondslag en inhoud van het EAB
  5. 4 Strafbaarheid; feiten vermeld op bijlage 1 bij de OLW
  6. 5 De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW
  7. 6 Artikel 11 OLW: Belgische detentieomstandigheden
  8. 3 Sanitaire en hygiëne omstandigheden
  9. 7 Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13 OLW
  10. 8 Slotsom
  11. 9 Toepasselijke wetsartikelen
  12. 10 Beslissing

RECHTBANK AMSTERDAM

INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER

Parketnummer: 13-258444-26

Datum uitspraak: 5 november 2026

UITSPRAAK

op de vordering van 17 september 2026 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB).[_bc747b4e-6bfd-415b-907e-b9cb8fbf1b47]

Dit EAB is uitgevaardigd op 8 september 2026 door de onderzoeksrechter in de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel, België, (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van:

[opgeeiste persoon]

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedag] 1990,

ingeschreven in de Basisregistratie Personen op het adres:

[BRP-adres]

hierna ‘de opgeëiste persoon’.

1 Procesgang

De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 22 oktober 2026, in aanwezigheid van mr. J.I.P. Hofstee, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. A.M.C.J. Baaijens, advocaat in Utrecht.

De rechtbank heeft voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen met gelijktijdige schorsing van dat bevel tot aan de uitspraak.

2 Identiteit van de opgeëiste persoon

Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft.

3 Grondslag en inhoud van het EAB

Het EAB – in samenhang gelezen met het A-Formulier – vermeldt een bevel tot aanhouding bij verstek van de onderzoeksrechter bij de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel van 8 september 2026, met kenmerk 2025/0295.

De uitvaardigende justitiële autoriteit verzoekt de overlevering vanwege het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan naar Belgisch recht strafbare feiten. Deze feiten zijn omschreven in het EAB.[_303dcded-1ad8-47ea-aab3-17fb6c2dda79]

4 Strafbaarheid; feiten vermeld op bijlage 1 bij de OLW

De uitvaardigende justitiële autoriteit heeft de strafbare feiten aangewezen als zogenoemde lijstfeiten, die in Nederland in de lijst van bijlage 1 bij de OLW staan vermeld, te weten:

deelneming aan een criminele organisatie;

illegale handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen.

Uit het EAB volgt dat voor deze feiten naar het recht van België een vrijheidsstraf van minstens drie jaren kan worden opgelegd.

Dit betekent dat de rechtbank geen onderzoek doet naar de vraag of de feiten ook naar Nederlands recht strafbaar zijn.

5 De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW

De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit en beroept zich op de garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW. De rechtbank stelt verder vast dat de opgeëiste persoon zodanige banden heeft met Nederland dat hij uit het oogpunt van maatschappelijke re-integratie een eventuele straf beter in Nederland kan ondergaan dan in België. De opgeëiste persoon heeft immers het centrum van zijn gezinsleven en zijn belangen in Nederland.[_feb8e007-aa3e-4b61-8422-a38c249f3b27]De overlevering kan daarom worden toegestaan als is gewaarborgd dat de opgeëiste persoon in Nederland de straf mag ondergaan wanneer hij na overlevering in België wordt veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf.

Het Parket procureur des Konings Halle-Vilvoorde heeft op 24 september 2026 de volgende garantie gegeven:

“Op 8 september 2026 schreef onderzoeksrechter THIJSSEN een Europees aanhoudingsbevel uit voor [opgeeiste persoon] geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] -1990, van Nederlandse nationaliteit. (...)Overeenkomstig artikel 5, §3 van het kaderbesluit 2002/584/JBZ betreffende het Europees aanhoudingsbevel bied ik u de garantie voor de terugkeer naar Nederland van de door u overgeleverde hogervermelde persoon.

Deze garantie houdt in dat, eens hogervermelde persoon in België onherroepelijk tot een vrijheidsbenemende straf of maatregel is veroordeeld. deze persoon naar dit land wordt overgebracht teneinde deze straf of maatregel daar te ondergaan in overeenstemming met de bepalingen van het kaderbesluit 2008/909/JBZ.”

Naar het oordeel van de rechtbank is deze garantie voldoende.

6 Artikel 11 OLW: Belgische detentieomstandigheden

Inleiding

Bij uitspraak van 14 december 2022 heeft de rechtbank geoordeeld dat er een algemeen gevaar bestaat dat gedetineerden in alle detentie-instellingen in België worden onderworpen aan een onmenselijke behandeling gelet op de detentieomstandigheden in die instellingen.[_bbc6281b-d478-425c-9e2a-365f9849af4e]

Bij brief van 22 september 2026, afkomstig van het Directoraat-generaal Wetgeving, Fundamentele rechten en Vrijheden, Dienst internationale samenwerking in strafzaken, Centrale autoriteit, is voor de opgeëiste persoon de volgende detentiegarantie gegeven:

“1. In welke detentie-instelling zal de opgeëiste persoon gedetineerd worden?

[opgeeiste persoon] zal worden opgesloten in de gevangenis van Haren , indien na overlevering door de bevoegde gerechtelijke autoriteit wordt beslist dat de persoon in voorlopige hechtenis dient te blijven.

2. Welke waarborgen worden gegarandeerd inzake de detentieomstandigheden in de detentie-instelling?

België garandeert dat de opgeëiste persoon na overlevering zal worden opgesloten in een instelling en op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden) met in begrip van voldoende individuele leefruimte, afgescheiden sanitair en dagactiviteiten buiten de cel.

In deze zaak garandeert België de volgende waarborgen inzake de detentieomstandigheden waar [opgeeiste persoon] aan zal worden onderworpen na overlevering:

- De opgeëiste persoon zal niet worden opgesloten in een cel met minder dan 3 m2 individuele levensruimte. Dit geldt zowel indien de opgeëiste persoon in een eenpersoons- als in een meerpersoonscel zou worden opgesloten.

- De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel is 9 m2 inclusief vast meubilair.

o De sanitair blokken omvatten een wasbak en een toilet dat is afgescheiden van de rest van de cel door een muur of scherm

o Het vast meubilair omvat onder andere een tafel, kast, bed en bureau.

- De opgeëiste persoon zal een bed ter beschikking hebben en zal bijgevolg niet op grond hoeven te slapen.

- Er worden verschillende dagactiviteiten buiten de cel voorzien. Deze activiteiten omvatten in ieder geval regelmatige wandelingen in een open koer en familiebezoeken alsook toegang tot gemeenschappelijke ruimtes. Aanvullende activiteiten zoals sport en arbeid zijn onderhevig aan aanzienlijke wachtlijsten.

3 Sanitaire en hygiëne omstandigheden

Als algemene regel, voorziet de Basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden in algemene rechten en plichten voor gedetineerden, o.a. het recht op dagelijkse persoonlijke hygiëne, het recht op toegang tot gezondheidszorg en -bescherming evenredig aan dewelke wordt voorzien buiten de gevangenismuren. In dit verband, is een penitentiaire gezondheidsraad opgericht bij wet die adviseert bij het verbeteren van de kwaliteit de gezondheidszorg binnen de gevangenismuren. De medische zorg binnen de gevangenismuren is van gelijke kwaliteit als de medische zorg die wordt verstrekt buiten de gevangenismuren.”

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich – onder verwijzing naar een publicatie van de VRT van 14 oktober 2026[_d4fde590-efdf-4887-bd02-cdcac936f72c] en het arrest [naam 4] t. Verenigd Koninkrijk van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 12 januari 2012[_9f055903-a9c5-4b83-a706-5eae8c2bf777] – op het standpunt gesteld dat geen gevolg moet worden gegeven aan het EAB. De publicatie van de VRT geeft aanleiding om het algemeen gevaar voor België uit te breiden. De opgeëiste persoon zal in de regio Vlaanderen worden gedetineerd, wanneer hij wordt overgeleverd, en daar is in alle detentie-instellingen sprake van een ‘dreigende flagrante schending’ van artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en artikel 3 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens in verbinding met Aanbeveling EU, 2023, 681. Een individuele detentiegarantie kan geen soelaas bieden en de kans dat de situatie binnen een redelijke termijn in de zin van artikel 11, vierde lid, OLW dermate verbeterd dat de ‘real risk’ komt te vervallen is nihil.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich – onder verwijzing naar jurisprudentie van deze rechtbank[_a2d8e6f6-2426-4abd-b8cb-34077a9acb52] – op het standpunt gesteld dat artikel 11 OLW niet aan overlevering in de weg staat. De publicatie van de VRT van 14 oktober 2026 is een bevestiging van het reeds aangenomen algemeen gevaar voor België, en vormt geen reden voor uitbreiding daarvan. Het rapport van the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment of Punishment (CPT) van 8 september 2026[_36415122-0c93-4e21-9954-81085b5e8dcb] vormt eveneens geen reden om het algemeen gevaar uit te breiden. Het door de rechtbank aangenomen algemeen gevaar wordt voor de opgeëiste persoon weggenomen door de verstrekte individuele detentiegarantie.

Oordeel van de rechtbank

De ten aanzien van de opgeëiste persoon verstrekte detentiegarantie van 22 september 2026 is niet afkomstig van de uitvaardigende justitiële autoriteit. De rechtbank dient daarom de geboden zekerheid van de garantie te toetsen aan de hand van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt.[_758cbdfe-c9f4-40d6-a3c7-c597ca480b51]

De rechtbank is van oordeel dat er voor de opgeëiste persoon na overlevering geen reëel gevaar bestaat dat hij aan een onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie wordt onderworpen, omdat dit gevaar met de verstrekte detentiegarantie voor hem is weggenomen. De publicatie van de VRT van 14 oktober 2026 waarop door de verdediging is gewezen, vormt naar het oordeel van de rechtbank een bevestiging van het algemeen gevaar en geen weerlegging van de geboden detentiegarantie. Voor zover de verdediging heeft betoogd dat het algemeen reëel gevaar dient te worden uitgebreid, heeft zij daartoe geen objectieve, betrouwbare, nauwkeurige en naar behoren bijgewerkte gegevens overgelegd. De rechtbank is ook ambtshalve niet bekend met dergelijke gegevens. Het arrest [naam 4] t. Verenigd Koninkrijk van het EHRM waar door de verdediging naar is verwezen, ziet op uitlevering van een derdelander naar een derde land (Jordanië). In de onderhavige zaak gaat het om een overleveringsverzoek waarbij het vertrouwensbeginsel als uitgangspunt geldt. De gemaakte vergelijking met de zaak bij het EHRM gaat reeds om die reden niet op. De rechtbank verwerpt daarom het verweer van de verdediging.

7 Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13 OLW

Het EAB ziet op feiten die geacht worden geheel of gedeeltelijk op Nederlands grondgebied te zijn gepleegd. In zo’n situatie kan de rechtbank de overlevering weigeren.[_97d3ed96-cbbc-40ee-be63-21807f32a620]

Standpunt van de verdediging

De advocaat van de opgeëiste persoon verzoekt de overlevering op grond van artikel 13 OLW te weigeren. De in het EAB omschreven gedragingen van de opgeëiste persoon hebben zich geheel op Nederlands grondgebied afgespeeld en betreffen een uiterst beperkte bijdrage van de opgeëiste persoon. Daarnaast is geen sprake van slachtoffers, maar alleen van welbewuste kopers van drugs in België vanuit Nederland. Ook bestaat er geen nut noch noodzaak om de opgeëiste persoon in België te horen, omdat hij zijn beperkte betrokkenheid bij de feiten – het ter beschikking stellen van zijn auto – al heeft bekend bij de Nederlandse rechter. De nadelen van overlevering wegen bovendien niet op tegen de voordelen van het verblijf in Nederland met betrekking tot resocialisatie en de vooruitzichten van de opgeëiste persoon en zijn gezin. Bovendien heeft de opgeëiste persoon recent een nieuwe baan in Nederland gekregen.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie verzoekt de rechtbank af te zien van deze weigeringsgrond en voert daartoe onder meer aan dat het onderzoek in België is aangevangen, de bewijsmiddelen zich in België bevinden, de verdovende middelen in België zijn ingevoerd, de medeverdachten in België worden vervolgd en, tenslotte, het Openbaar Ministerie niet voornemens is de opgeëiste persoon te vervolgen voor de feiten zoals omschreven in het EAB.

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank stelt voorop dat:

- aan de regeling van het EAB ten grondslag ligt dat overlevering de hoofdregel is en weigering de uitzondering moet zijn;

- de gedachte achter de facultatieve weigeringsgrond is ervoor te zorgen dat de opgeëiste persoon wordt vervolgd door die rechterlijke autoriteit – uitvaardigend of uitvoerend – die zich vanuit het oogpunt van een goede strafrechtsbedeling in de meest adequate positie bevindt;[_e9883ad3-ec50-4d5d-a132-8f02052740d7]

- voor het overige beoogt deze facultatieve weigeringsgrond te voorkomen dat Nederland zou moeten meewerken aan overlevering voor een zogenoemd lijstfeit dat geheel of ten dele in Nederland is gepleegd en dat hier niet strafbaar is of hier niet pleegt te worden vervolgd.

De rechtbank moet bij haar beoordeling rekening houden met de omstandigheden van het geval, zoals:

  • de aard en kenmerken van het strafbare feit, en in het bijzonder, de eventuele internationale dimensie daarvan of de omstandigheid dat het feit is gepleegd in het kader van een criminele organisatie;
  • de plaats waar de nadelen van het feit zich verwezenlijken;
  • de locatie van de slachtoffers;
  • de beschikbaarheid en nabijheid van bewijs en getuigen;
  • en de staat waarin de strafprocedure zich bevindt in de uitvaardigende lidstaat en, in voorkomend geval, in de uitvoerende lidstaat.[_73f42469-711e-49ce-89bf-cd8ace625518]

De rechtbank stelt vast dat, gelet op de omstandigheden die de officier van justitie heeft genoemd, het gegeven dat de feiten worden geacht geheel of gedeeltelijk in Nederland te zijn gepleegd onvoldoende aanleiding vormt om de weigeringsgrond toe te passen. Hetgeen de verdediging heeft aangevoerd, is onvoldoende voor de rechtbank om tot een ander oordeel te komen.

8 Slotsom

De rechtbank stelt vast dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW. Verder staan geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg en is geen sprake van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven. De rechtbank staat daarom de overlevering toe.

9 Toepasselijke wetsartikelen

De artikelen 2, 5, 6, 7 en 13 OLW.

10 Beslissing

STAAT TOE de overlevering van [opgeeiste persoon] aan de onderzoeksrechter in de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel (België) voor de feiten zoals die zijn omschreven in onderdeel e) van het EAB.

Deze uitspraak is gedaan door

mr. M. Westerman, voorzitter,

mrs. B.M. Vroom-Cramer en D.L.S. Ceulen, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. G. Riedijk, griffier,

en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 5 november 2026.

Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open.

Voetnoten

  1. Zie artikel 23 Overleveringswet.
  2. Zie onderdeel e) van het EAB.
  3. HvJ EU 6 juni 2023, C-700/21, ECLI:EU:C:2023:444 (O.G. (Europees aanhoudingsbevel tegen een onderdaan van een derde land)), punt 64.
  4. Rb. Amsterdam 14 december 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:7536.
  5. [naam 1] en [naam 2] , VRT NWS, 14 oktober 2026, “Overbevolking, drugs, personeelstekort: VRT NWS [naam 3] schetst rauwe realiteit in meest overbevolkte gevangenis van Vlaanderen”.
  6. EHRM 17 januari 2012, [naam 4] tegen Verenigd Koninkrijk, appl. nr. 8139/09, NJ 2013/360.
  7. Rb. Amsterdam 24 september 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:9740.
  8. CPT/Inf (2026) 23.
  9. HvJ EU 25 juli 2018, C-220/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:589 (Generalstaatsanwaltschaft (detentieomstandigheden in Hongarije)), punt 114.
  10. Artikel 13, eerste lid, aanhef en onder a, OLW.
  11. HvJ EU 12 februari 2026, C-712/25 PPU, ECLI:EU:C:2026:101 (Rastoshev) (punt 42).
  12. HvJ EU 12 februari 2026, C-712/25 PPU, ECLI:EU:C:2026:101 (Rastoshev) (punt 47).

Wetsartikelen in deze uitspraak

Deze uitspraak verwijst naar

Gepseudonimiseerd gepubliceerd door de Rechtspraak (open data, publiek domein). Bron: uitspraken.rechtspraak.nl. Dit is geen juridisch advies.