Parket bij de Hoge Raad, 24 mei 2019

Bij verzoekschrift van 20 december 2018, op dezelfde datum ter griffie ingekomen, heeft de officier van justitie aan de rechtbank Rotterdam verzocht ten aanzien van verzoeker tot cassatie (geb. 1964, hierna betrokkene) een voorwaardelijke machtiging te verlenen. Bij het verzoek was een geneeskundige verklaring gevoegd van een niet bij de behandeling betrokken psychiater die betrokkene kort te voren met het oog hierop heeft onderzocht. Ook was bijgevoegd een behandelplan met een mede door betrokkene ondertekend voorwaardenplan d.d. 11 december 2018.

Naar aanleiding van dit verzoekschrift is bij brief van de griffier van 4 januari 2019 aan de advocaat van betrokkene medegedeeld dat op 10 januari 2019 een zitting zal worden gehouden. De advocaat heeft bij (fax)brief d.d. 8 januari 2019 aan de rechtbank verzocht een nieuwe zittingsdatum te bepalen. In een proces-verbaal van 10 januari 2019 is vastgelegd dat de rechtbank een nieuwe datum voor de zitting heeft bepaald op 8 februari 2019.

Bij beschikking van 28 januari 2019 heeft de rechtbank de verzochte voorwaardelijke machtiging voor het tijdvak tot en met 28 juli 2019, met de voorwaarde dat betrokkene zich onder behandeling stelt van de behandelaar overeenkomstig het overgelegde behandelingsplan. In deze beschikking heeft de rechtbank onder 1.1 verwezen naar “de referteverklaring, ingekomen op 22 januari 2019”[_0e18398d-54e4-4ecf-89a6-21078e067ce9].

Na de zitting is de rechtbank niet overgegaan tot het geven van een herstelbeschikking.[_49302f4e-e019-4ae0-a22d-c8f770961fde]

Namens betrokkene is - tijdig - cassatieberoep ingesteld. In cassatie is geen verweerschrift ingediend.

Het middel klaagt onder 1.a dat de rechtbank het beginsel van hoor en wederhoor heeft geschonden door op grond van een referteverklaring die niet van betrokkene afkomstig was maar abusievelijk in zijn griffiedossier is opgenomen, de verzochte machtiging te verlenen zonder eerst betrokkene te horen en hem gelegenheid tot verweer te bieden. Onder 1.b wordt toegevoegd dat de rechtbank in strijd met art. 24 Rv heeft geoordeeld op grond van een stuk dat niet behoorde tot de gedingstukken. Onder 2 bevat het middel nog een klacht over schending van art. 5 EVRM.

Op grond van art. 14a lid 4 en 14c lid 7 is de hoorplicht als bedoeld in art. 8 lid 1 Wet Bopz ook van toepassing op een verzoek tot verlening van een voorwaardelijke machtiging: de rechter dient degene die het betreft vooraf te horen. Wanneer de rechter constateert dat de betrokkene niet gehoord wenst te worden, kan de rechter beschikken op het verzoek zonder hem of haar te horen.[_f5dd973d-6f64-4c85-afd8-7de7b657e191]

In dit geval moet op grond van de inhoud van het proces-verbaal van 8 februari 2019, hiervoor aangehaald, worden vastgesteld dat de hoorplicht door een vergissing aan de zijde van de rechtbank (een ‘apparaatsfout’ of ‘bedrijfsongeval’) niet is nageleefd. Het gevolg daarvan is dat de bestreden beschikking niet in stand kan blijven. [_d6274b65-09e3-434e-84bf-3350c25fb6df] Het middel slaagt. Hierbij verdient nog opmerking dat een ernstig processueel verzuim zoals het (abusievelijk) schenden van de hoorplicht niet een kennelijke fout is die zich leent voor eenvoudig herstel op de voet van art. 31 Rv, zoals de rechtbank blijkbaar onder ogen heeft gezien.[_3e6daea7-4433-430a-aef6-5bac9c06d6fe] Het gesloten stelsel van rechtsmiddelen brengt hier mee dat de beschikking slechts kan worden aangetast door de Hoge Raad op een daartoe strekkend cassatieberoep.[_10206b8e-d0ae-4126-9bb3-39de1b48662a]