Gemeentelijke regelgeving

Beleidsregels hinderlijke en/of gevaarlijke honden

Gemeente Ooststellingwerf · geldt sinds 10 juli 2026

Aanhef

Grondslagen

•Gemeentewet (Gemw), artikel 125

•Algemene plaatselijke verordening Ooststellingwerf 2025, artikel 2.59

Overige relevante regelgeving m.b.t. deze beleidsregels

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 4:9

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 4:81

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 5:25

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 5:29

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 5:30

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 5:31

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 6:1

•Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 7:1

4.1. Vrijwillige afstand

Wanneer er sprake is van meerdere bijtincidenten door eenzelfde hond of een ernstig bijtincident en er grote zorgen zijn over het gedrag van de hond of de eigenaar in relatie tot de hond, kan de gemeente de eigenaar/houder van hond een brief sturen met de mededeling dat zijn of haar hond als gevaarlijk (APV) was aangewezen met het verzoek om vrijwillig afstand van de hond te doen. Wanneer de eigenaar hiermee instemt, kan het formulier vrijwillige afstand (bijlage 2) worden ingevuld.

4.2. Onvrijwillige inbeslagname

4.2.1. Bestuursdwang op grond van art. 5:29 en 5:30 Awb

De burgemeester is op grond van hoofdstuk 5 van de Awb bevoegd overtredingen van wettelijke voorschriften te beletten of te beëindigen. Zo nodig kunnen er hiertoe spoedmaatregelen worden genomen (5:31 Awb).

Het bevoegde bestuursorgaan besluit tot inbeslagname van de hond als:

•de hond door het bevoegde bestuursorgaan is aangewezen als gevaarlijk waarbij een kort aanlijngebod en/ of een muilkorfgebod van de hond is opgelegd op grond van artikel 2:59 APV en vervolgens

•de hond een nieuw bijtincident veroorzaakt, waarbij sprake is van ernstig letsel of ernstige gevolgen en direct optreden wordt verwacht.

Bij bijtincidenten is de situatie veelal dermate spoedeisend dat het bestuursorgaan de beslissing tot toepassing van bestuursdwang niet tevoren op schrift kan stellen en dit dus achteraf plaatsvindt. Spoedeisende bestuursdwang kan bijvoorbeeld worden toegepast wanneer inbeslagname van de hond noodzakelijk is, maar er op het moment van de overtreding niet direct sprake is van verstoring van de openbare orde.

De kosten van bestuursdwang zijn op grond van artikel 5:25 Awb verhaalbaar op de overtreder. In dit geval de eigenaar/houder van de hond.

4.2.2. Uitvoeren bijtrisicoassessment

Er wordt bij een inbeslagname altijd een bijtrisicoassessment uitgevoerd door het Riskassessmentteam van de Universiteit van Utrecht. Wanneer de eigenaar geen afstand doet van de hond, kan de hond onder voorwaarden worden teruggeplaatst naar de eigenaar. Afhankelijk van de uitkomsten van de gedragstest kan de burgemeester bepalen welke maatregelen nodig zijn, zoals een aanlijn- en muilkorfgebod, herplaatsing of in uiterste gevallen euthanasie.

4.2.3. Werkproces bestuursrechtelijke inbeslagname

Wanneer de hond middels bestuursrecht in beslag genomen wordt, is het een gemeentelijke verantwoordelijkheid om een daartoe geschikte instantie te regelen die de hond in beslag kan nemen en vervoeren. Bij bestuursrechtelijke inbeslagname zullen medewerkers van VTH en de vervoerder van de hond onder begeleiding van de politie de hond in beslag te nemen.

4.2.4. Strafrechtelijke inbeslagname

Bestuursrecht is niet het enige middel wat ingezet kan worden voor de inbeslagneming van een hond na een bijtincident. Via het strafrecht kan er ook worden overgegaan tot inbeslagname van een hond. Hierbij moet er sprake zijn van een vermoeden van een strafbaar feit en een heterdaad situatie.

Artikel 425 van het Wetboek van Strafrecht biedt hiervoor uitkomst. Art 425 Sr. is een overtreding. Het is aan het Openbaar Ministerie en de Politie om hieraan uitvoering te geven. Concreet moet bij strafrechtelijke vervolging van een bijtincident worden vastgesteld dat er sprake is van (1) een gevaarlijk dier

1Een hond kan aangemerkt worden als gevaarlijk dier in strafrechtelijke zin bij bijtrecidive. De politie moet dus registraties bijhouden van eerdere (bijt)incidenten. En als er geen eerdere bijtincidenten bekend zijn, is het belangrijk dat er informatie verzameld wordt over het gedrag van de hond (op grond van bijvoorbeeld verklaringen van buurtbewoners e.d.).

en (2) dat de eigenaar er onvoldoende zorg voor heeft gedragen om het dier onschadelijk te houden

2Met andere woorden: als de eigenaar weet dat zijn/haar hond gevaarlijk is, moet hij/zij ervoor zorgen dat de veiligheid van andere personen of goederen beschermd blijft.

.

Bijlage 1: Registratie- en beoordelingsformulier bijtincidenten

Datum bijtincident

Datum registratie

Behandeld door

☐Politie: [naam]

☐Toezichthouder gemeente: [naam]

Gegevens bijtende hond

Personalia eigenaar/houder

Gegevens van bijtende hond inclusief vermelding van ras, chipnummer, roepnaam hond, kopie van paspoort en/of stamboomgegevens.

Gegevens benadeelde partij/slachtoffer

Personalia benadeelde partij

Indien van toepassing gegevens slachtoffer

Indien van toepassing gegevens van gebeten hond of inclusief vermelding van ras, chipnummer, roepnaam hond, kopie paspoort en/of stamboomgegevens

Incidentomschrijving

Indien van toepassing gegevens van gebeten dier of object

Aard en omvang van letsel en schade

Indien aanwezig foto’s van het incident/slachtoffer en/of verklaring (dieren/huis)arts

Omstandigheden en aanleiding waaronder de hond heeft gebeten: omschrijving incident

Is de hond in beslag genomen? Zo ja, op welke grond?

Oudere meldingen (tot 5 jaar terug) over desbetreffende hond in het systeem aanwezig?

Personalia getuige(n)

Beoordeling incident

Is het strafrecht?

☐Ja (indien ja, zaak ook strafrechtelijk oppakken)

☐Nee

Classificatie (bijt)incident

☐Hinderlijk gedrag

☐Licht bijtincident

☐Ernstig bijtincident

☐ Zeer ernstig bijtincident

Is de coördinator milieu van de politie betrokken?

☐Ja

☐Nee

Indien de coördinator milieu van de politie is betrokken, wat was het advies?

Bijlage 2: Vrijwillige afstandsverklaring

AFSTANDSVERKLARING

Hierbij doe ik

Naam: ________________________________________________________

Adres: ________________________________________________________

Postcode/woonplaats: ___________________________________________

vrijwillig afstand van mijn hond:

Naam dier: ____________________________________________________

Ras: __________________________________________________________

Chipnummer: __________________________________________________

Tevens verklaar ik:

•Eigenaar te zijn van het hierboven beschreven dier;

•Het hierboven beschreven dier in eigendom over te dragen aan de burgemeester van de gemeente Ooststellingwerf;

•Zonder voorbehoud afstand te doen van alle rechten en plichten van het hierboven beschreven dier met ingang van heden. ;

•Geïnformeerd te zijn over de mogelijke gevolgen van de vrijwillige afstand zoals bijvoorbeeld het uitvoeren van een gedragstest, herplaatsing of euthanasie van de hond;

•Geïnformeerd te zijn over de procedure die volgt wanneer ik niet vrijwillig afstand doe, namelijk: inbeslagname op basis van artikel 5:29 in samenhang met artikel 5:30 Algemene wet bestuursrecht.

De hond en diens paspoort zijn reeds op _____________feitelijk overgedragen aan ________________________________, in dienst van de [naam organisatie]

Handtekening

Plaats en datum

Geldende tekst uit de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR, open data van de overheid). Raadpleeg lokaleregelgeving.overheid.nl voor de officiële versie. Dit is geen juridisch advies.