Privacy protocol aanpak ondermijning, fraude en criminaliteit

Aan de hand van onderstaande checklist wordt stapsgewijs beoordeeld of het signaal betrekking heeft op ondermijning. De checklist is afhankelijk van maatschappelijke ontwikkelingen en kan reeds daarom niet als limitatief worden beschouwd. Vanzelfsprekend kan de checklist worden aangepast al naar gelang de eigen gemeentelijke praktijk en ervaringen.

De ontvangst van een signaal door de frontofficemedewerker veiligheid c.q. informatie-coördinator/analist ondermijning vormt het startpunt voor het protocol.

Er wordt tot uitgangspunt genomen dat het delen van signalen met de regisseur ondermijning op rechtmatige wijze geschiedt. Vanzelfsprekend zal een verstrekker van een signaal wel steeds moeten vaststellen of die verstrekking in lijn is met de privacyregelgeving.

Stap 1: het signaal heeft betrekking op een dan wel meer van de volgende categorieën personen.

Openbare inrichtingen

a.Pandeigenaar

b.Verhuurder

c.Huurder/pachter

d.Exploitant

e.Beheerder/Leidinggevende

f.Tussenpersoon

g.Geldschieters

h.Betrokkene

Georganiseerde hennepteelt/drugs(-handel)

a.Huis/pandeigenaar

b.Verhuurder

c.Huurder

d.Tussenpersoon (verhuurmakelaar, evt. andere vormen?)

e.Betrokkene

Mensenhandel, -smokkel en uitbuiting (o.a. illegale prostitutie)

a.Huis/pandeigenaar

b.Verhuurder

c.Huurder

d.Eigenaar (illegale) seksinrichting

e.Eigenaar (illegale) massagesalon

f.Exploitant van een vergunde seksinrichting

g.Beheerder van een vergunde seksinrichting

h.Sekswerker

i.Betrokkene

Fraude in de vastgoedsector

a.Huis/pandeigenaar

b.Verhuurder

c.Huurder

d.Betrokkene

e.Tussenpersoon (verhuurmakelaar, andere vormen?)

f.Stichting, vereniging of andere ondernemingsvorm (of bestuurders hiervan)

Misbruik in de vastgoedsector

a.Huis/pandeigenaar

b.Verhuurder

c.Huurder

d.Tussenpersoon (verhuurmakelaar, andere vormen?)

e.Stichting/vereniging of andere ondernemingsvorm (of bestuurders hiervan)

f.Betrokkene

Fraude en/of witwassen en daaraan gerelateerde vormen of andere vormen van financieel- economische criminaliteit (o.a. ook illegaal gokken/heling/underground banking)

a.Ontvanger/begunstigde uitkering vanuit de gemeente

b.Ontvanger/begunstigde subsidie vanuit de gemeente

c.Andersoortige begunstigende beschikking vanuit de gemeente

d.Een tussenpersoon/gemachtigde met betrekking tot zorg

e.Pandeigenaar

f.Betrokkene

Overig

a.Overige facilitators die ondermijnende of criminele activiteiten mogelijk maken en/of (on)bewust in stand houden;

b.En/of personen die een rol spelen bij een regionaal thema of een handhavingsknelpunt zoals:

–Opiumwet gerelateerde signalen

–Thema’s uit het RVP, IVP of UVP of actieplannen gericht op de aanpak van ondermijning.

Stap 2: het signaal voldoet aan één of meer van de volgende kenmerken.

1Aantasting van instituten die zich richten op legale perspectieven en de werking van het samenlevingssysteem borgen en sturen

2Aantasting van de gezagspositie van bestuur, politie en/of andere overheidsorganen

3Aantasting of latente c.q. mogelijke aantasting van de openbare orde en veiligheid

4Ontwrichting of latente c.q. mogelijke ontwrichting van de maatschappelijke, politieke en/of economische structuren

5Onrechtmatigheden, maatschappelijke bedreigingen en/of georganiseerde criminaliteit

In fase 1 wordt in het kader van privacy check 1 bepaald of en zo ja welke gemeentelijke bronnen naar aanleiding van het concrete signaal kunnen worden geraadpleegd.

In ieder geval dienen de navolgende bronnen te worden geraadpleegd, afhankelijk van de inhoud van het signaal, om het signaal überhaupt te kunnen duiden.

–BRP (inwoners van een adres waarover gemeld wordt)

–KvK (inschrijvingen t.a.v. een adres of bedrijf waarover gemeld wordt)

–Kadaster (eigendom van onroerend goed waarover gemeld wordt).

–RDW (tenaamgestelde van een voertuig waarover gemeld wordt).

–Zaaksysteem

–Open bronnen op internet

–Sociale-media/kranten.

In fase 2 (privacy check 2) en fase 5 (privacy check 3) stelt de informatie coördinator vast:

–Welke verzamelde gegevens met de relevante, bij het signaal betrokkenen (gemeentelijke onderdelen of daarbuiten) mogen worden gedeeld ten behoeve van de vaststelling van de verdere aanpak (privacy check 2); en

–Welke binnengemeentelijke gegevensuitwisseling nodig is voor het verwezenlijken van die aanpak en of dat toelaatbaar is (privacy check 3).

De vraag welke binnengemeentelijke gegevensdeling is toegestaan moet steeds worden beantwoord aan de hand van de specifieke wettelijke regeling die op de betreffende gemeentelijke informatie van toepassing is. Dat is nog niet zo eenvoudig: niet alleen zijn op de verschillende soorten gemeentelijke bronnen verschillende wettelijke regelingen van toepassing, ook is iedere casus anders en zal daarom steeds een op het geval toegespitste afweging moeten worden gemaakt. Er is dan ook niet één simpel antwoord te geven op de vraag wie, wanneer, welke informatie binnen de gemeente mag delen ter bestrijding van ondermijning.

Gegevens-uitvraag Participatiewet (Pw); werk en inkomen

De Participatiewet-functionaris heeft geen (of in uitzonderlijke gevallen hooguit zeer beperkt) mogelijkheden om gegevens uit de Participatiewet te delen voor het doel en aanpak van ondermijning. Dit vanwege de geheimhoudingsbepaling in artikel 65 Participatiewet, welke op hen van toepassing is.

Vanwege deze strikte geheimhoudings- en doelbindingsbepaling in deze specifieke (materie/sectorale) wet, komt men ook niet toe aan de verenigbaarheidstoets als bedoeld in art. 6, lid 4, AVG).

De wetgever heeft namelijk zelf al duidelijkheid gegeven, door de geheimhoudingsbepaling in de wet op te nemen. Verstrekking uit de participatiewet kan alleen als de betrokkene schriftelijke toestemming heeft gegeven.

Ten aanzien van algemene inkomensgegevens zouden eventueel de benodigde gegevens kunnen worden verschaft vanuit de Basisregistratie Inkomen (BRI).

Artikel 43c lid 1 onder m van de UAWB heft de geheimhoudingsplicht uit de belastingwetgeving op voor de gemeente als er sprake is van informatiedeling in een RIEC-samenwerkingsverband.

Artikel 67 AWR (geheimhoudingsplicht)

Het is eenieder verboden hetgeen hem uit of in verband met enige werkzaamheid bij de uitvoering van de belastingwet over de persoon of zaken van een ander blijkt of wordt meegedeeld, verder bekend te maken dan noodzakelijk is voor de uitvoering van de belastingwet of voor de invordering van enige rijksbelasting als bedoeld in de Invorderingswet 1990 (geheimhoudingsplicht).

Artikel 43c lid m UAWR.

De geheimhoudingsplicht, bedoeld in artikel 67, eerste lid, van de wet, artikel 67, eerste lid, van de Invorderingswet 1990 en artikel 10, eerste lid, van de Registratiewet 1970, geldt niet voor verstrekking aan de hierna genoemde bestuursorganen voor zover het betreft de hierna genoemde gegevens ten behoeve van de hierna genoemde publiekrechtelijke taak:

m.Gemeenten, provincies, de politie, de officier van justitie, de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Koninklijke marechaussee, de Inspectie SZW, de Sociale verzekeringsbank of het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen: gegevens die nodig zijn om de samenwerking in het kader van de integrale toepassing en handhaving van overheidsregelingen effectief en efficiënt te laten verlopen voor zover een convenant is gesloten met deze bestuursorganen;

N.B. Gegevens betreffende gemeentelijke belasting vallen niet onder deze doorbreking van de geheimhoudingsplicht. Ten aanzien van deze gegevens is een afzonderlijk collegebesluit noodzakelijk.

Gegevens-uitvraag Wmo

Ook voor de uitvoering van de Wmo geldt een strikte geheimhoudingsplicht (artikel 5.3.3. Wmo 2015) en strikte doelbinding. De Wmo 2015 kent geen bepaling om gegevens te delen ten behoeve van de bestrijding van ondermijning.

Alleen met toestemming van de betrokkene of dienst wettelijke vertegenwoordiger kunnen inlichtingen, dan wel inzage in of afschrift van de bescheiden aan derden worden verstrekt. Voor de toezichthoudende ambtenaren geldt een afgeleide geheimhoudingsplicht (artikel 6.1, lid 3, Wmo 2015). De toezichthoudende ambtenaar mag alleen (bijzondere) persoonsgegevens verstrekken voor zover dat overeenkomt met het bepaalde in artikel 5.2.4., lid 3, Wmo 2015. Ondermijning valt daar niet onder.

Gegevens-uitvraag Jeugdwet

Gegevens die in de Verwijsindex Risicojongere (VIR) worden verwerkt mogen in beginsel niet aan een ondermijningsteam worden verstrekt t.b.v. de aanpak van ondermijning.

De VIR kent een strikte doelbinding die is bepaald in artikel 7.1.2.1., lid 3 en artikel 7.1.4.4. Jeugdwet.

De VIR mag namelijk alleen gebruikt worden om jeugdigen tijdige passende hulp zorg of bijsturing te verlenen om bedreigingen naar een veilige en gezonde ontwikkeling te voorkomen. De VIR is uitsluitend bedoeld om meldingsbevoegden in staat te stellen kennis te nemen van de meldingen.

Ook op gegevens uit een jeugddossier van de jeugdhulpverlener en de “gemeentelijke” gegevens ter uitvoering van de Jeugdwet kunnen in beginsel niet aan het Team veiligheid worden verstrekt. Dit kan alleen indien de jeugdige of met het gezag belaste ouder schriftelijke toestemming heeft gegeven, of sprake is van een conflict van plichten of zwaarwegend belang. Deze belangenafweging is altijd te maken door de jeugdhulpverlener /jeugdconsulent.

Gegevens-uitvraag Wet Structuur uitvoeringsorganisaties werk en inkomen (Wet Suwi)

Hoewel de bestrijding van ondermijning in het verlengde kan liggen van bestrijding van sociale zekerheidsfraude, liggen de strikte geheimhoudingsplicht en doelbinding in de weg om persoonsgegevens uit te wisselen met het Team veiligheid.

Eenieder die bij uitvoering van de Wet Suwi beschikking krijgt over gegevens geldt eveneens een strikte geheimhoudingsplicht. Die gegevens mogen niet verder bekend worden gemaakt dan voor de uitvoering van de Wet Suwi noodzakelijk is dan op welk grond van de Wet Suwi is voorgeschreven of toegestaan. Deze geheimhoudingsplicht geldt niet als de gegevensverstrekking wettelijk is verplicht, de betrokkene geen bezwaar tegen de verstrekking heeft gemaakt, of de gegevens niet herleidbaar zijn tot de betrokken persoon of er sprake is van een conflict van plichten. Dan moet sprake zijn van een levensgevaar of een ernstig strafbaar feit.

Conclusie voor deelname toezichthouders uit het Sociaal Domein aan het LIO

Bovenstaande betekent voor de toezichthouders die in het Sociaal Domein opereren alleen aan het LIO zouden kunnen deelnemen om informatie voor de eigen taken te kunnen ophalen. Het is hen niet toegestaan om informatie in het LIO te verstrekken.

Informatie inbrengen kan alleen:

✓ Toezichthouders Pw: schriftelijke toestemming betrokkene of geanonimiseerd worden gedeeld.

✓ Toezichthouders Wmo 2015: schriftelijke toestemming betrokkene of wettelijke vertegenwoordiger of sprake van een onderzoek naar een zeer ernstig strafbaar feit.

✓ Toezichthouders Jeugdwet: alleen informatie uit de jeugddossier en gemeentelijke gegevens indien sprake is van schriftelijke toestemming of sprake van conflict van plichten/zwaarwegend belang van de jeugdhulpverlener/jeugdconsulent.

✓ Toezichthouders Wet Suwi: schriftelijke toestemming betrokkene, geanonimiseerd of conflict van plichten bij levensgevaar of ernstig strafbaar feit.

Privacy check 1:

Privacy check 1 vormt de belangrijkste privacy-beoordeling en vindt plaats in het kader van de hit/no hit-analyse (start van fase 2). Per geval moet de regisseur ondermijning (eventueel in samenspraak met andere medewerkers van het Team veiligheid en/of de privacy-officer) voor zichzelf altijd de volgende vragen stellen:

A.Wat is de wettelijke basis voor het primaire gebruik?

Allereerst wordt bepaald welke gegevens nodig zijn voor het onderzoek naar een signaal. Op basis daarvan wordt vastgesteld op basis van welke gemeentelijke taak deze gegevens aanvankelijk zijn verkregen (ook wel: het primaire gebruik van de gegevens).

Deze taak zal steeds een wettelijke basis hebben, bijvoorbeeld in de Gemeentewet of een andere sectorale wet. De wettelijke regeling op basis waarvan gegevens aanvankelijk zijn verkregen, is in sterke mate bepalend voor de vraag of gegevens (ook) kunnen worden gebruikt voor de bestrijding van ondermijning.

Zo kan die wettelijke regeling een geheimhoudingsbepaling bevatten die het (verdere) gebruik van gegevens beperkt of anderszins regelen of en zo ja, in hoeverre de gegevens voor bepaalde doeleinden of taken mogen worden gebruikt.

B.Is bestrijding van ondermijning verenigbaar met het oorspronkelijk doel waarvoor de gegevens zijn verzameld?

In aanvulling daarop geldt dat het gebruik van gegevens ter bestrijding van ondermijning een toelaatbare verdere verwerking moet zijn.

Van een toelaatbare verdere verwerking is sprake als het gebruik van de gegevens verenigbaar is met het doel waarvoor de gegevens aanvankelijk zijn verkregen. Daarbij moeten de volgende vragen worden beantwoord:

1Wat is het doel van de wet en/of de wettelijke bepaling op basis waarvan de gegevens aanvankelijk zijn verkregen?

2Is het bestrijden van ondermijning verenigbaar met dat primaire doel?

3Wat is het kader waarin de persoonsgegevens zijn verzameld?

4Wat is de aard van de verwerkte persoonsgegevens?

5Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de betrokkene?

6Worden er passende waarborgen getroffen?22

Van verenigbaarheid in de zin van de vragen 1 en 2 zal sneller sprake zijn als de wettelijke basis voor het primaire gebruik gerelateerd is aan het bestrijden van ondermijning, bijvoorbeeld een openbare orde bevoegdheid van de burgemeester. Dat wordt lastiger, maar is niet onmogelijk, als de wettelijke basis betrekking heeft op een geheel ander domein, zoals het sociaal domein.

Ondermijning heeft namelijk ook een zorgkant en het is vaak in het belang van een betrokkene of meerdere betrokkenen dat de gemeente uitvoering geeft aan die taak.

Bij de aanpak van ondermijning wordt niet alleen gedacht in termen van opsporing en vervolging.

De gemeente heeft een brede taakstelling die er in de meeste gevallen toe strekt dat zij moet zorgdragen voor een veilige en prettige leefomgeving. Ondermijning slaat aan de wortels van die beoogde veilige leefomgeving en persoonlijke belangen van kwetsbaren.

De regievoering op de aanpak van ondermijning met als gevolg een verdere verwerking van persoonsgegevens is breed. In het concrete geval wordt dit doel daarom gepreciseerd door het te vertalen naar de gemeentelijke wettelijke bevoegdheden die de gemeente ten behoeve van de aanpak van het signaal van ondermijning zou willen inzetten.

Het zal hierbij veelal gaan om wettelijke taken en gemeentelijke bevoegdheden die zien op openbare orde bevoegdheden en bevordering van de leefbaarheid.

Van belang hierbij is dat aan het voorzienbaarheidscriterium wordt voldaan: een betrokkene moet kunnen voorzien dat de bedoelde gegevensverstrekking zou kunnen plaatsvinden.

Dit wordt transparant gecommuniceerd middels de privacyverklaring ondermijning op de website van de gemeente Maashorst.

Indien de regisseur ondermijning concludeert dat sprake is van onverenigbaarheid, kan het gebruik van de gegevens ter bestrijding van ondermijning toch toelaatbaar zijn als er een expliciete wettelijke grondslag voor dat gebruik is. De privacy-officer kan worden ingeschakeld om daarbij hulp te bieden.

Het model privacy-protocol van de VNG bevat voorbeelden van bovenstaande analyse met betrekking tot wetten op basis waarvan gegevens kunnen worden verkregen die vaak relevant zullen zijn voor het tegengaan van ondermijning door gemeenten (als gezegd zal het hierbij veelal gaan om wettelijke taken en bevoegdheden die toezien op openbare orde bevoegdheden en bevordering van de leefbaarheid)23.

Voor de verwerking van bijzondere en strafrechtelijke persoonsgegevens geldt een bijzonder regime: die gegevens mogen in beginsel alléén worden verwerkt als uit de wet op basis waarvan die gegevens zijn verkregen blijkt dat dat – voor de in die wet genoemde doelen – mag.

Voor strafrechtelijke gegevens geldt nog een andere relevante uitzonderingsgrond: een gemeente zal die gegevens mogen verwerken als zij krachtens de Wet politiegegevens of Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens zijn verkregen (zie voor een uitwerking van verstrekking op grond van de Wet politiegegevens25).

C.Is het gebruik van de gegevens noodzakelijk en proportioneel en wordt aan het subsidiariteits- vereiste voldaan?

Gegevens mogen alleen worden gebruikt voor de bestrijding van ondermijning als dat gebruik noodzakelijk en proportioneel is en er geen minder ingrijpende middelen voorhanden zijn. Bij de vraag of een verstrekking noodzakelijk en proportioneel is, spelen onder meer de volgende omstandigheden een rol:

–De aard en ernst van een binnengekregen signaal. Bij aanwijzingen dat er ernstige feiten spelen, zal informatie eerder mogen worden gedeeld;

–De ernst van de inbreuk die op de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene wordt gemaakt.

Daarbij kan onder meer acht worden geslagen op:

◼︎ De voorzienbaarheid van de (cumulerende) inbreuk die op de persoonlijke levenssfeer wordt gemaakt;

◼︎ De vraag in hoeverre een compleet beeld van de betrokkene ontstaat;

◼︎ In hoeverre een betrokkene negatieve gevolgen zal ondervinden van de gemaakte inbreuk;

◼︎ De aard van de gegevens (hoe gevoeliger, hoe terughoudender ermee moet worden omgegaan);

◼︎ Of een betrokkene zich effectief kan verweren tegen gemaakte inbreuken (bijv. rechtsbescherming).

In het kader van de vraag naar subsidiariteit moet bijvoorbeeld, als is vastgesteld dat sprake is van een verenigbare verdere verwerking of een expliciete wettelijke grondslag voor het gebruik, eerst een ‘hit/no hit’-check worden gedaan (met andere woorden: eerst nagaan dat er bepaalde informatie bij de gemeente berust), alvorens de informatie zelf kan worden geraadpleegd (wat is de informatie waarover de gemeente beschikt). In sommige gevallen kan de eerste vorm van informatie volstaan (subsidiariteit).

Privacy check 2 en 3: aanvullende waarborg

Als aanvullende waarborg is in dit protocol een tweede en derde privacy beoordelingsmoment.

Privacy check 2 wordt door de informatie coördinator uitgevoerd voorafgaand aan het Lokaal Informatie Overleg (start fase 3).

Bij onduidelijkheden of vragen wordt de privacy-officer ingeschakeld. De regisseur ondermijning (eventueel in samenspraak met de privacy-officer stelt bij iedere casus vast of en zo ja welke verzamelde gegevens daadwerkelijk mogen worden gedeeld met de/het relevante, bij het signaal betrokkenen (gemeentelijke onderdelen of daarbuiten) ten behoeve van de verdere aanpak.

Met name de beoordeling van de noodzaak om informatie te delen, zal daarbij centraal staan. Het gaat dan niet alleen om de hoeveelheid gegevens, maar ook om de vraag of alle deelnemers de betreffende informatie nodig hebben.

Denkbaar is bijvoorbeeld dat een signaal op maar drie domeinen ziet en de informatie ten aanzien van dat signaal dus ook alleen aan de deelnemers vanuit die domeinen mag worden verstrekt (in plaats van aan alle domeinen die aan tafel zitten)

Zoals eerder aangegeven kan ook in fase 5 – bij het bepalen van het plan van aanpak voor een casus – een privacy check nodig zijn, om te bepalen of de verzamelde gegevens daadwerkelijk mogen worden gedeeld met relevante betrokkenen ten behoeve van de verdere aanpak en beoogde inzet van bevoegdheden. Daartoe zullen dezelfde vragen moeten worden gesteld als hierboven omschreven.

Er is geen wet die gemeenten expliciet opdraagt tot een bestuurlijke aanpak van ondermijning en evenmin tot binnengemeentelijke gegevensdeling. Echter, de Raad van State oordeelt wel degelijk dat beide behoren tot een gemeentelijke taak

3Uit: Kamerstukken II 2018/19, 35000 VI, nr. 2, p. 14 en Voorlichting van de Raad van State van 20 maart 2019: De rol van gemeenten in de bestuurlijke en integrale aanpak van ondermijning”

:

“Het mag duidelijk zijn dat ook de bestuurlijke aanpak van ondermijning tot de taak van de gemeente behoort. Vaak nestelt georganiseerde criminaliteit zich in lokale gemeenschappen. In de taak van gemeentelijke organen ligt besloten om georganiseerde criminaliteit niet ongemerkt en onbedoeld te faciliteren met subsidies, vergunningen of overheidsopdrachten. Daarnaast bestaat een samenhang met de taak van handhaving van de openbare orde in bredere zin en bevorderen van de leefbaarheid van (kwetsbare) wijken. De strafrechtelijke aanpak van ondermijning is een taak van politie en OM. De bestuurlijke aanpak is een taak van gemeenten, waarbij zowel het college van B&W als de burgemeester beschikken over bevoegdheden die uiterst effectief kunnen zijn bij het tegengaan van ondermijnende criminaliteit.

4https://www.raadvanstate.nl/@113263/w16-18-0272-ii-vo/

”

Bovenstaande uitspraak van de Raad van State waarborgt dat de gemeente op een rechtmatige en effectieve manier kan voldoen aan de binnengemeentelijke gegevensdeling. Daarnaast is er informatie beschikbaar vanuit het ‘Model privacy protocol’ over analyses naar de ruimte voor binnengemeentelijke gegevensuitwisseling in relevante wet- en regelgeving

5https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/02/20/tk-bijlage-model-privacy-protocol-binnengemeentelijke-gegevensdeling, p. 31-89.

.

Bij het opstellen van het werkproces is rekening gehouden met de basisregels voor de binnengemeentelijke gegevensdeling.

De rechtsgrond (of grondslag) voor de binnengemeentelijke gegevensdeling:

–Artikel 6, lid 1, onder c AVG (noodzakelijk om wettelijke verplichting na te komen), of

–Artikel 6, lid 1 onder e AVG (noodzakelijk voor de vervulling van een taak van algemeen belang of openbaar gezag)

Verwerk uitsluitend gegevens die noodzakelijk zijn om de taak goed te kunnen uitvoeren (ofwel: dataminimalisatie). Dit hangt af van het doel van de verwerking.

–Zorg ervoor dat, vóórdat gegevens worden verwerkt, het doel daarvan welbepaald, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd is, ofwel: bepaal vooraf wat je doet en waarom en wees concreet.

–Zowel de gegevensverstrekker (verwerking) als de ontvanger (verdere verwerking) moeten een rechtsgrond hebben voor de verwerking van de gegevens.

–Voor zover sprake is van ‘verder verwerken’ moet de verstrekking verenigbaar zijn met het doel waarvoor de bron de gegevens verzameld heeft.

–Er kan ook sprake zijn van schijnbare onverenigbaarheid terwijl toch verwerking en verdere verwerking mogelijk is.

Art 6, lid 4 AVG.

Wanneer de verwerking voor een ander doel dan dat waarvoor de persoonsgegevens zijn verzameld niet berust op toestemming van de betrokkene of op een Unierechtelijke bepaling of een lidstaatrechtelijke bepaling die in een democratische samenleving een noodzakelijke en evenredige maatregel vormt ter waarborging van de in artikel 23, lid 1, bedoelde doelstellingen houdt de verwerkingsverantwoordelijke bij de beoordeling van de vraag of de verwerking voor een ander doel verenigbaar is met het doel waarvoor de persoonsgegevens aanvankelijk zijn verzameld onder meer rekening met:

a) Ieder verband tussen de doeleinden waarvoor de persoonsgegevens zijn verzameld, en de doeleinden van de voorgenomen verdere verwerking;

b) Het kader waarin de persoonsgegevens zijn verzameld, met name wat de verhouding tussen de betrokkenen en de verwerkingsverantwoordelijke betreft;

c) De aard van de persoonsgegevens, met name of bijzondere categorieën van persoonsgegevens worden verwerkt, overeenkomstig artikel 9 AVG, en of persoonsgegevens over strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten worden verwerkt, overeenkomstig artikel 10 AVG;

d) De mogelijke gevolgen van de voorgenomen verdere verwerking voor de betrokkenen;

e) Het bestaan van passende waarborgen, waaronder eventueel versleuteling of pseudonimisering.

Naast het in acht nemen van bovenstaande basisregels wordt er middels de volgende punten voldaan aan algemene privacy waarborgen op het gebied van persoonsgegevens:

1: (verwerkings-)verantwoordelijke

In de meest voorkomende gevallen is de Burgemeester van de gemeente Maashorst de (verwerking)verantwoordelijke.

2: grondslag van verwerking

De verwerking is noodzakelijk voor de vervulling van een taak van algemeen belang of van een taak in het kader van de uitoefening van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is opgedragen (artikel 6, lid 1, onder e, AVG). Het zal daarbij veelal gaan om wettelijke taken en bevoegdheden die zien op de openbare orde bevoegdheden en bevordering van de leefbaarheid.

3: de verwerkte persoonsgegevens

1Van de melders wordt uitsluitend de in het signaal opgenomen persoonsgegevens verwerkt ten behoeve van communicatie met de melder, zoals naam, voornamen, telefoonnummer, e- mailadres, afdeling.

2Van de personen over wie wordt gemeld, worden gegevens verwerkt zoals benoemd in het werkproces dat is vastgelegd in het eerder beschreven protocol (hoofdstuk 2).

3De in het tweede lid bedoelde persoonsgegevens worden gebruikt voor:

–Afhandeling van het signaal

–Het (mono- of multidisciplinair) oppakken van het signaal binnen de eigen kaders door de gemeentelijke onderdelen of;

–De verdere aanpak van ondermijning onder regie van Team veiligheid (eventueel in samenwerking met gemeentelijke onderdelen en de politie) of;

–Het verstrekken van het signaal binnen het RIEC-samenwerkingsverband.

4: categorieën van ontvangers

Voor zover noodzakelijk voor de in hoofdstuk 1.2 genoemde doelen, kunnen gegevens (signaal en aanvullingen uit open bronnen) worden:

a.Verstrekt aan gemeentelijke onderdelen of de politie ten behoeve van een plan van aanpak, voor zover zij die behoeven voor de uitvoering van hun wettelijke taak of;

b.Verstrekt aan het RIEC-OB voor het binnen het RIEC-samenwerkingsverband ingebrachte en aangenomen casus.

5: beheer (technische en organisatorische waarborgen).

1Het college van B&W van de gemeente Maashorst respectievelijk de burgemeester van de gemeente Maashorst (ieder voor zover het zijn bevoegdheid betreft) zijn beheerder. Zij dragen zorg voor het dagelijks beheer van de verwerking, waaronder de beveiliging van de persoonsgegevens, de informatieverstrekking, aan betrokkene en de afhandeling van de door betrokkene uitgeoefende rechten.

2Het feitelijk beheer van de verwerking van persoonsgegevens en feitelijke naleving van de informatieplicht is opgedragen aan een door organisatie daartoe aangewezen persoon, behorende tot zijn organisatie. Slechts de regisseur, het VIK en andere medewerkers van Team veiligheid hebben toegang tot de bijbehorende bestanden.

De regisseur ondermijning is adviserend voor de uitvoering en de lijnverantwoordelijkheid ligt bij de teamleider van Team veiligheid.

Artikel 6: beveiliging van persoonsgegevens

a.Binnengemeentelijke verwerking en uitwisseling van gegevens

De beheerder draagt zorg voor passende technische en organisatorische maatregelen om persoonsgegevens te beveiligen tegen verlies of tegen enige vorm van onrechtmatige verwerking.

Hiertoe behoren in ieder geval:

Vastgesteld beveiligingsbeleid dat ook is geïmplementeerd en;

Fysieke maatregelen voor toegangsbeveiliging inclusief organisatorische controle. Zoals:

◼︎ Een proces voor controle op logging;

◼︎ Logische toegangscontrole (wachtwoord of pincode).

b.Uitwisseling van gegevens met externe partners

–Samenwerkingspartners van RIEC-convenant27

Functiescheiding BOA

Buitengewoon opsporingsambtenaren (Boa’s) hebben door hun taken en bevoegdheden in veel gevallen een dubbele functie. Een boa heeft namelijk naast opsporingsbevoegdheden bijna altijd ook bestuursrechtelijke toezichts- en handhavingstaken. Bij het verwerken van persoonsgegevens hebben zij daarom zowel te maken met de AVG als de Wet politiegegevens (Wpg).

Voor de BOA die zowel onder de Wpg als AVG valt is een afzonderlijke werkinstructie opgesteld.

In het kort komt het erop neer dat een BOA geen bevoegdheden heeft ten aanzien van de Opiumwet en de Jeugdwet. Hij onthoudt zich dan ook van de uitoefening van bevoegdheden op dat gebied. Wel heeft hij een signaleringsfunctie zoals elke gemeenteambtenaar die heeft en kan derhalve wel signalen van ondermijning en waarnemingen op dat gebied (Opiumwet en Jeugdwet) doen en rapporteren aan het Team veiligheid. Gegevens die hij verkrijgt vanuit zijn bevoegdheid als bijzonder opsporingsambtenaar vallen onder de WPG waar een gesloten regime geldt. De bijzonder opsporingsambtenaar onthoudt zich dan ook van het verstrekken van gegevens die onder de Wpg vallen aan het Team veiligheid.

Artikel 7: bewaartermijnen

1De gegevens worden:

a.Gedurende een jaar in de database ondermijning bewaard indien fase 1 t/m 4 van het protocol niet tot verdere aanpak van het signaal leidt;

b.Gedurende vijf jaar in de databaseomgeving bewaard en vervolgens een jaar in een niet-actieve omgeving bewaard indien een signaal in fase 5 resulteert in de aanpak van het signaal.

2Op basis van een nieuw signaal kunnen de bewaarde persoonsgegevens ten behoeve van het nieuwe signaal worden geraadpleegd dan wel verwerkt en is het protocol van toepassing op de nieuwe verwerking.

3De opgenomen gegevens kunnen voor evaluatie dan wel statistische doeleinden in niet tot individuele personen herleidbare vorm bewaard blijven, zoals is bepaald in artikel 89, lid 1 AVG jo artikel 9, lid 2, AVG en artikel 24 UAVG.

Artikel 8: rechten van betrokkenen

1Een betrokkene heeft het recht om inzage te verzoeken in zijn gegevens en het gebruik daarvan door de gemeente.

2De betrokkene kan de gemeente verzoeken de gegevens te verbeteren, aan te vullen, te verwijderen of af te schermen, indien de gegevens feitelijk onjuist, onvolledig of niet ter zake dienend zijn voor het doel van de verwerking.

3Een betrokkene heeft het recht verzet aan te tekenen in verband met zijn bijzondere persoonlijke omstandigheden.

4De verzoeken als bedoeld in de leden 1 en 2 van dit artikel, alsmede het verzet als bedoeld onder 3 kunnen worden ingediend bij de beheerder. Deze reageert binnen vier weken op de verzoeken of het verzet genoemd in dit artikel.

5Tegen een afwijzing van de verzoeken of het verzet kan de betrokkene bezwaar aantekenen.

6De gemeente zal betrokkene op eerste verzoek nadere informatie toezenden over zijn rechten en de mogelijkheden deze uit te oefenen.

7Het bovengemelde kan buiten toepassing worden gelaten voor zover dit noodzakelijk is in het belang van:

a.De veiligheid van de staat;

b.De voorkoming, opsporing en vervolging van strafbare feiten

c.Gewichtige economische en financiële belangen van de staat en andere openbare lichamen;

d.Het toezicht op de naleving van wettelijke voorschriften die zijn gesteld ten behoeve van de belangen, bedoeld onder b en c, of

e.De bescherming van de betrokkene of van de rechten en vrijheden van anderen

Per geval vindt een afweging plaats. De betrokkene wordt nooit uit eigen beweging geïnformeerd. Hier wordt in algemene bewoordingen aandacht besteed in de privacyverklaring.

Artikel 9: informeren betrokkene

1Indien een signaal, mono- of multidisciplinair door een onderdeel (onderdelen) van de gemeente wordt opgepakt, dan informeert het desbetreffende onderdeel (onderdelen) betrokkene conform wet- en regelgeving die van toepassing is op basis van de bij die taak behorende wet- en regelgeving.

2Indien het signaal naar het RIEC-samenwerkingsverband wordt doorgezet dan geldt de procedure zoals deze is neergelegd in het privacy-protocol van het RIEC.

3De verwerkingsverantwoordelijke laat op grond van art. 23 AVG jo artikel 41 UAVG informatieverstrekking achterwege voor zover dit noodzakelijk is in het belang van:

a.De nationale veiligheid, landsverdediging of openbare veiligheid.

b.De voorkoming, onderzoek, opsporing en vervolging van strafbare feiten, of tenuitvoerlegging van straffen.

c.De voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van schendingen van de beroepscodes.

d.Voor gereglementeerde beroepenschendingen van de beroepscodes van gereglementeerde beroepen.

e.Andere belangrijke doelstellingen van algemeen belang van Nederland of de Europese Unie.

f.De bescherming van de onafhankelijkheid van rechters en rechterlijke procedures; en;

g.Taken op het gebied van toezicht, inspectie of regelgeving op de hierboven genoemde gebieden, de bescherming van de betrokkene of van de rechten en vrijheden van anderen.

Uit oogpunt van transparantie is het uitgangspunt dat betrokkene zo snel en volledig mogelijk wordt geïnformeerd over het onderzoek dat naar hen wordt gedaan. Dat is echter niet altijd mogelijk en niet wenselijk, omdat het informeren het onderzoek kan schaden of onbedoeld het criminele netwerk blootlegt. Dan kan een beroep worden gedaan op één van de uitzonderingen, zoals genoemd in bovengenoemd artikel 9 lid 4, onder a en b.

In algemene zin wordt de betrokkene geïnformeerd over de mogelijkheid dat gegevens verder worden verwerkt ter bestrijding van ondermijning door middel van publicatie van dit protocol en de privacyverklaring van de gemeente Maashorst.

Na vaststelling zal het privacy protocol worden opgeslagen in het zaaksysteem van de gemeente Maashorst.

Indien werkprocessen of wet- en regelgeving worden aangepast en/of sprake is van nieuwe verschijningsvormen van ondermijning, kan dit van invloed zijn op de rechtmatigheid van de verwerkingen van persoonsgegevens. Dit kan leiden tot aanpassing van het privacy protocol (inclusief werkproces) ondermijning.