4. Mogelijkheden voor de gronduitgifte
4.1 Verkoop, verhuur of bruikleen
4.1.1 Verkoop
Per verzoek wordt beoordeeld of de reststrook in aanmerking komt voor uitgifte door verkoop.
De toetsingscriteria uit bijlage 1 worden hierbij gebruikt. Na toetsing start het verkooptraject waarin onder andere de verkoopovereenkomst wordt opgesteld.
De gemeente behoudt zich het recht voor om in de verkoopovereenkomst aanvullende voorwaarden te stellen. De verkoop van reststroken gebeurt op basis van dit beleid en de prijzen zoals genoemd in de Grondprijzenbrief.
4.1.2 Verhuur
Als een reststrook kan worden verkocht, is het in principe niet mogelijk om de reststrook te huren.
Dit is wel mogelijk als de huur voor een tijdelijke periode is. Dit is bijvoorbeeld het geval als de reststrook op termijn gebruikt zal worden voor de herinrichting van het openbaar gebied.
Ook is het mogelijk te huren, als er al een de bestaande huurovereenkomst is en men de reststrook niet wil kopen. Bestaande huurovereenkomsten worden, zodra deze mogelijkheid zich voordoet, in overeenstemming gebracht met de verhuurtarieven die in de Grondprijzenbrief worden genoemd.
4.1.3 Bruikleen
Als er niet tot verkoop of verhuur kan worden overgegaan en er naar het oordeel van de gemeente bijzondere omstandigheden zijn, kan er toestemming tot tijdelijk gebruik worden gegeven.
Onder bijzondere omstandigheden vallen in elk geval de volgende situaties:
•de reststrook geeft de inwoner nauwelijks extra woongenot en leidt ook niet of nauwelijks tot waardevermeerdering van het eigendom;
Bijvoorbeeld: de strook maakt onderdeel uit van de voortuin en is verhoudingsgewijs smal/klein gelet op de totale diepte van de voortuin
•de ligging van de reststrook zorgt voor relatief hoge onderhoudskosten voor de gemeente.
Bijvoorbeeld: de grond is niet/slecht bereikbaar vanaf de openbare weg (bv. gelegen aan een watergang of gronden van derden) en daardoor lastig bereikbaar voor het plegen van onderhoud
•in het kader van een te ontwikkelen project of een adequaat beheer van de te ontwikkelen gronden of openbare ruimte, is in gebruik geven een goede optie. In die gevallen zal, met in achtneming van de wettelijke mogelijkheden, de reststrook in bruikleen gegeven kunnen worden.
4.1.4 Didam arrest
Op grond van de uitspraak van de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2021:1778) dient elke voorgenomen verkoop van een reststrook, ongeacht de grootte, gepubliceerd te worden. Op dat moment kunnen belangstellenden hun interesse kenbaar maken voor de aankoop van de reststrook.
De uitzondering op voornoemde hoofdregel is dat een overheidslichaam een selectieprocedure achterwege kan laten als bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijs mag worden aangenomen dat op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria slechts één serieuze gegadigde voor de aankoop in aanmerking komt. In dat geval moet het overheidslichaam van het voornemen tot verkoop aan een bepaalde partij een publicatie plaatsen, waarin wordt gemotiveerd waarom de beoogde koper de enige serieuze gegadigde is (zie ook bijlage 1 onder A. Juridische criteria).
Onze ervaring leert echter dat er beperkte interesse in reststroken is. Als er al interesse is, dan is dat in de regel de eigenaar van het aangrenzende perceel de geïnteresseerde partij. Dit is verklaarbaar, omdat reststroken meestal incourante gronden zijn. Dergelijke incourante gronden zijn alleen interessant voor een eigenaar van een belendend perceel ter uitbreiding van het eigen perceel.
Vanwege de beperkte interesse in reststroken, stellen wij vast dat er -bij gebrek aan meerdere geïnteresseerden- in de regel geen schaarste is. Schaarste is een randvoorwaarde voor de toepasselijkheid van de hoofdregel uit het Didam-arrest. Als aan die randvoorwaarde niet is voldaan, hoeft er dus geen publicatie en een selectieprocedure te worden gevolgd.
Behoudens contra-indicaties, hanteren we als uitgangspunt dat reststroken (vanwege de afwezigheid van schaarste) zonder selectieprocedure kunnen worden verkocht. Alleen als redelijkerwijs is te verwachten dat er meerdere gegadigden zijn, wordt een selectieprocedure georganiseerd. Dit is bijvoorbeeld het geval als er meerdere inwoners een woning op belendende percelen hebben.
Deze regels kunnen worden aangehaald als “Beleidsregels uitgifte reststroken gemeente Lingewaard 2023”.
Bijlage 1 Criteria voor toetsing
Voorafgaand aan elke verkoop wordt een procedure doorlopen, waarin de gemeente alle argumenten voor en tegen een mogelijke verkoop afweegt. In de procedure bekijkt de gemeente of een verzoek tot grondverkoop voldoet aan de gestelde voorwaarden. Als zich kabels of leidingen van nutsbedrijven of andere belanghebbenden in de betreffende strook bevinden, wordt hen gevraagd of zij kunnen instemmen met de verkoop.
Als eerste wordt nagegaan of de te koop gevraagde reststrook als openbaar groen in gebruik is. Is dit het geval dan wordt onderzocht of de betreffende reststrookgrond onderdeel is van de Lingewaardse hoofdgroenstructuur.
Ligt de reststrook binnen deze hoofdgroenstructuur, dan komt de reststrook niet voor verkoop in aanmerking tenzij de grond aantoonbaar vóór 2008 al in gebruik was. Ligt de betreffende reststrook buiten de hoofdgroenstructuur dan wordt de aanvraag aan de volgende criteria getoetst.
A. Juridische criteria
•De reststrook wordt alleen verkocht aan de eigenaar van de aangrenzende grond (particulieren/woningcorporaties)
•Verzoeken van bewoners van huurwoningen tot aankoop van reststroken worden niet gehonoreerd. Wel is het mogelijk om de betreffende reststroken aan de verhuurder te verkopen.
•Als de reststrook grenst aan meerdere percelen, in eigendom bij verschillende eigenaren, vindt onderlinge afstemming plaats over de verdeling daarvan.
•Reststroken ontbreken in de genoemde woonstraten in bijlage 2 (lijst van uitgezonderde straten). Nieuwe verzoeken voor verkoop, verhuur of in gebruik gave van stroken worden hier niet gehonoreerd.
B. Ruimtelijke criteria
Verder geldt dat:
1De reststrook beleidsmatig niet is aangemerkt als “hoofdgroenstructuur groen”.
2De reststrook geen onlogische eigendomsverhoudingen en/of –begrenzingen mag opleveren (voorkomen van versnippering).
3De reststrook niet in gebruik is als parkeerplaats, rijweg of fietspad/-strook en als zodanig onderdeel uitmaakt van de openbare weg.
4Na de uitgifte van reststrook geen belemmeringen (functioneel, visueel, etc.) ontstaan van het woongenot op de aangrenzende percelen.
5Na de uitgifte van de reststrook geen cultuurhistorische of archeologische waarden verloren gaan.
6De uitgifte van de reststrook niet ten koste gaat van een duidelijke functie als openbaar speel- en/of evenemententerrein, trapveld en dergelijke.
7De uitgifte van de reststrook niet ten koste gaat van een officieel aangewezen hondenuitlaatstrook.
8De uitgifte van de reststrook niet ten koste gaat van de toegankelijkheid en ontsluiting van de aangrenzende openbare ruimte.
9In situaties waarin zich aan beide zijden van een B-watergang/waterpartij gemeentelijke reststroken bevinden, komen alleen die reststroken voor verkoop in aanmerking als:
o Aan één zijde een obstakelvrije zone over blijft van minimaal één meter breed én
o Aan de overzijde een schouw- of onderhoudspad blijft van minimaal vier meter breed. Staan er in deze ruimte bomen dan geldt deze vier meter brede obstakelvrije zone vanaf de boom of bomenrij.
10Reststroken langs A-watergangen van het Waterschap Rivierenland alleen in aanmerking komen voor verkoop als dit niet in strijd is met de richtlijnen van het Waterschap Rivierenland.
11In de reststrook mag zich geen boom bevinden. Uitzondering zijn bomen die een levensverwachting hebben van minder dan vijf jaar. De beoordeling hiervan gebeurt volgens de voorwaarden in het Handboek Bomen van het Norminstituut Bomen.
12De kroon van een of meerdere gemeentelijke bomen mag niet over de grens van de reststrook groeien. Dit geldt ook voor de boomkroon die een (jonge) gemeentelijke boom nog kan vormen.
13De reststrook niet nodig is voor (nog niet omschreven toekomstige) gemeentelijke/openbare doeleinden. Voorbeelden hiervan zijn woningbouw, bedrijventerreinen, wegen, parkeren, herinrichting plantsoen, aanplant buffergroen of andere te verwachten bestemmingen of ontwikkelingen.
14De reststrook geen deel uit maakt (al dan niet onlosmakelijk) van een beeldbepalende/functionele groenvoorziening en/of conflicteert niet met het ter plaatse geldende beleid voor het openbaar groen.
15De reststrook niet wordt uitgegeven als er hierdoor bebouwingsmogelijkheden ontstaan die ongewenst zijn.
16De reststrook geen functie heeft als kijk- en verblijfsgroen. Uitzondering hierop is wanneer de strook onderdeel uitmaakt van een zodanig grote plantsoeneenheid dat uitgifte van de strook nauwelijks inbreuk maakt op de genoemde functie.
17De reststrook niet op een locatie ligt waar uniformiteit in inrichting en beheer of anderszins wenselijk is. Voorbeelden zijn bermen langs wegen en paden, inrichting van hofjes.
18De reststrook niet nodig is om de ruimtelijke werking door het openbaar groen te behouden. Een voorbeeld is het aanzetten van voetgangersroutes.
19De reststrook geen “buffer”-functie (afschermend groen) heeft tussen bebouwd gebied en de weg(en). Deze functie heeft als doel het tegengaan van geluidshinder, het uit het zicht halen van erfafscheidingen, achtergevels, opstallen.
C. Beheer- en onderhoudstechnische criteria
(riolering, kabels en leidingen, verlichting, civieltechnische werken)
20Na de uitgifte van de reststrook mag het beheer en de bereikbaarheid van aangrenzende of onderliggende gemeentelijke eigendommen niet worden bemoeilijkt/belemmerd.
21Na de uitgifte van de reststrook mogen in de betreffende grond(en) geen hoofdrioleringsbuizen, druk- en vacuümrioleringen, persleidingen, doorgaande gasleidingen, gasafsluiters, doorgaande waterleidingen, brandkranen, telecommunicatie kabels en/of hoog-/laagspanningskabels aanwezig zijn.
22Na de uitgifte van de reststrook mogen er geen kabel-, reduceer-, verdeelkasten of traforuimten op het perceel staan.
23De aanwezigheid van de voorzieningen zoals omschreven in lid 21 en 22 is alleen toegestaan als met de aspirant koper er overeenstemming is bereikt met de leidingbeheerder:
o over het verleggen van de kabels/leidingen/voorzieningen óf
o over het vestigen van een zakelijk recht zoals bedoeld in artikel 5:101 BW óf
o over het vestigen van een kwalitatieve verplichting
De kosten die hieruit voortvloeien zijn geheel voor rekening van de koper.
D. Veiligheidscriteria
24Na de uitgifte van de reststrook blijft de verkeersveiligheid gewaarborgd.
25Na uitgifte van de reststrook mag er geen negatieve invloed op de verkeersveiligheid ontstaan. Een voorbeeld is de belemmering van het uitzicht bij kruising van wegen of in bochten.
26Na de uitgifte van de reststrook blijft de bereikbaarheid voor politie, hulpdiensten en derden gewaarborgd.
27Achterpaden, brandgangen en vluchtroutes zijn geen onderdeel van de gronduitgifte. Tenzij in deze voorzieningen op een andere wijze kan worden voorzien of ze worden teruggebracht waarbij de kosten voor rekening van de koper zijn.
28Na de uitgifte van de reststrook blijft de sociale veiligheid gewaarborgd.
Wanneer de aanvraag volledig is getoetst start het verkooptraject. De verkopende partij behoudt het recht om in de koopovereenkomst en/of akte van levering aanvullende bepalingen op te nemen. In geval van aanwezigheid van eigendommen van derden kunnen ook op hun verzoek aanvullende bepalingen opgenomen worden.
Bijlage 2 Lijst van uitgezonderde straten
In de volgende straten is geen sprake van reststroken openbare ruimte. Daarom zullen nieuwe verzoeken om verkoop, verhuur of in gebruik gave hiervan worden afgewezen.
Kern Bemmel:
Dwarsdijk
van Nispenlaan
Junoplein
Fruitlaan
Hank
Waterwolf
Klein Rome
Kruidenstraat
Hoefslag
Ceres
Pomona
Parksingel
Leidijk
Diana
Saturnushof
Perenhof
Meander
Faunuslaan
Appelhof
Pruimenhof
Ringdijk
Floralaan
Bloemenstraat
Plakse Veld
Kern Huissen:
Adjudantstraat
Koningsboulevard
Tumulus
Frankentaler
Auxiliastraat
Lanshof
Vaandelhof
Golden Champion
Batua
Legionairshof
Wapenschouw
Klokkenpad
Batuaplaats
Legionairsplaats
Wegenschouw
Meander
Caligastraat
Limes
Vendeliersweide
Penitentenstraat
Centurioplaats
Luitenantstraat
Zwaardhof
Prior Teeuwenstraat
Centuriostraat
Optiostraat
Tonkpad
De Markies
Paterastraat
Baron Van Spittaellaan
Van Rijckevorselerf
De Steeg
Pijlhof
Binnenwater
Vroege van Tol
Denariusstraat
Plaza
Jonkheer Van Pallandtlaan
Witte Emille
Fibulastraat
Sabelhof
Stoeterij
Generaalstraat
Schildhof
Witte Wievenpad
Adriaan Maasdamstraat
Handboog
Styluspad
Black Alicante
Dokter Leo van der Laanstraat
Hertogkade
Surastraat
Bloemstraat
Kapiteinstraat
Tamboershof
Boskoops Glorie
Eef Hoedtstraat
Keizersallee
Tribunusallee
Corso
Vin Siepmanstraat
Keurvorstsingel
Tribunusplaats
Dominicanenstraat
Koerierstraat
Trommelhof
Franciscanessenstraat
Kern Gendt:
Amforastraat
Pecuniahof
Imbrexstraat
Tegulastraat
Monetahof
Vleumingen