Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang

1.1. Waarom beleid

In dit beleidsstuk is vastgelegd hoe de gemeente Dronten uitvoering geeft aan de gemeentelijke taken die voortvloeien uit de Wet kinderopvang.

Het vastleggen van dit beleid draagt bij aan:

•een transparante werkwijze, omdat houders, ouders, toezichthouders en andere belanghebbenden vooraf geïnformeerd zijn over de mogelijkheden en bevoegdheden van het college;

•rechtsgelijkheid, door het vastleggen van beleidsregels die voor iedereen van toepassing zijn;

•het stimuleren van kwalitatief goede kinderopvang.

1.2. Wat komt aan de orde

Allereerst worden het besluit en de gebruikte definities beschreven (hoofdstuk 2). In hoofdstuk 3 wordt de gemeentelijke visie op handhaving en de relatie met het dossier kinderopvang toegelicht. Vervolgens wordt ingegaan op de verschillende mogelijkheden binnen het toezicht, waaronder herstelaanbod en risico gestuurd toezicht (hoofdstuk 4). Daarna wordt in hoofdstuk 5 uitgelegd hoe een aanvraag tot exploitatie afgehandeld wordt. Als laatste gaat het college in de beleidsregels in op de verschillende mogelijkheden voor handhaving bij het niet naleven van de kwaliteitseisen (hoofdstuk 6). Hierin wordt aangegeven welke strategie gevolgd wordt. Daarbij wordt per niet nageleefde kwaliteitseis bepaald welke handhaving daarop volgt, waarbij het afwegingsmodel richting geeft.

In het afwegingsmodel (bijlage 1) is vastgelegd:

•of er een boete kan worden opgelegd en de hoogte daarvan;

•de hoogte van een last onder dwangsom;

•de maximale hersteltermijn.

2.1. Besluit

Burgemeester en wethouders van de gemeente Dronten

Gelet op artikel 4:81 Algemene wet bestuursrecht;

Gelet op de artikelen 1.61 lid 1, 1.65 lid 1 en 4, 1.66 en 1.72 lid 1 Wet kinderopvang;

Besluiten:

de ‘Beleidsregels uitvoering gemeentelijke taken Wet kinderopvang gemeente Dronten’, per 26 november 2019 vast te stellen.

2.2. Toepassing

Deze beleidsregels zijn van toepassing op de gemeentelijke inzet om:

-toezicht te houden op de kwaliteit van de kinderopvang;

-aanvragen tot exploitatie en wijzigingsverzoeken voor kinderopvang af te handelen;

-te handhaven naar aanleiding van het niet naleven van voorschriften van de bij of krachtens de Wet kinderopvang gestelde regelgeving.

De (junior) beleidsmedewerker team Samenleving is gemandateerd tot handhaving (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2018-208546.html).

Deze beleidsregels zijn van toepassing op alle gastouderbureaus, voorzieningen voor kinderopvang en gastouderopvang binnen de gemeente.

2.3. Citeertitel

Deze beleidsregels worden aangehaald als ‘Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente Dronten’.

2.4. Definities

Hieronder vindt u definities van de belangrijkste in dit beleid voorkomende termen. Voor alle (overige) definities wordt aangesloten bij de definities zoals deze zijn gegeven in de Wet Kinderopvang en onderliggende regelgeving.

Definitie

Afwegingsmodel

In het afwegingsmodel worden per domein de kwaliteitseisen geclusterd weergegeven en voorzien van een hersteltermijn, de hoogte van de bestuurlijke boete en de last onder dwangsom.

Het afwegingsmodel is als bijlage aan deze beleidsregels toegevoegd (bijlage 1).

Awb

Algemene wet bestuursrecht

College

Het college van burgemeester en wethouders

Gemeente

Gemeente Dronten

GGD

GGD Flevoland

Kinderopvangvoorziening

Buitenschoolse opvang op een specifiek adres, dagopvang op een specifiek adres, een gastouderbureau of een voorziening voor gastouderopvang

Kwaliteitseisen

De kwaliteitseisen vastgelegd in voorschriften, welke door de houder nageleefd moeten worden, staan genoemd in de Wet kinderopvang en alle onderliggende regelgeving

LRK

Landelijk register kinderopvang

Toezichthouder

De aangewezen toezichthouder GGD Flevoland. De toezichthouder kinderopvang onderzoekt de naleving van de kwaliteitseisen, legt de bevindingen vast in een inspectierapport en adviseert het college om al dan niet te handhaven

Wko

Wet kinderopvang

3.1. Kader

Aan kinderopvang worden kwaliteitseisen gesteld. Deze kwaliteitseisen staan in de Wet kinderopvang (Wko) en in de daarop gebaseerde algemene maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen en aanverwante regelingen.

De regelgeving stelt kwaliteitseisen aan de volgende onderwerpen (in de GGD rapportages ook wel domeinen genoemd):

•registratie, wijzigingen en administratie;

•het pedagogisch klimaat;

•personeel en groepen;

•veiligheid en gezondheid;

•accommodatie;

•ouderrecht.

De Wko bepaalt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor toezicht op en handhaving van deze eisen. De GGD is bij wet de aangewezen toezichthouder voor kinderopvang. Het college heeft de directeur publieke gezondheid van de GGD Flevoland aangewezen als toezichthouder.

De Inspectie van het Onderwijs is de tweedelijns toezichthouder en controleert jaarlijks of de gemeente haar wettelijke taken met betrekking tot de registervoering en de uitvoering van het toezicht, goed uitvoert.

3.2. Visie op handhaving

De gemeente heeft de volgende visie op handhaving. Wanneer geconstateerd wordt dat een kwaliteitseis niet nageleefd wordt, grijpt de gemeente actief in met een handhavingsmaatregel. Feiten en omstandigheden waaronder de overtreding is begaan worden daarbij meegewogen.

Het doel van het handhavend optreden door de gemeente Dronten is de overtreding te laten herstellen. Bestraffen wordt toegepast indien nodig (dus: de gemeente kan een bestuurlijke boete opleggen). De gemeente handhaaft vanuit een brede blik. Dit betekent dat geconstateerde tekortkomingen integraal worden bekeken en rekening wordt gehouden met de omstandigheden. Hierbij kan de gemeente in gesprek treden met de toezichthouder en de houder.

De gemeente Dronten vindt kwalitatief goede kinderopvang belangrijk. Toezicht en handhaving worden passend ingezet. De gemeente streeft een goede relatie met de houder na en werkt vanuit vertrouwen.

3.3. Speerpunten

De gemeente Dronten kan aan bepaalde kwaliteitseisen extra aandacht geven. Dit kan gerealiseerd worden door extra (aanvullende) voorschriften in het onderzoek op te nemen. Een voorbeeld is het periodiek uitvoeren van een volledig onderzoek op alle domeinen, zoals beschreven in paragraaf 3.1 Kader. Op deze wijze krijgt de gemeente een beter beeld van de kwaliteit van de kinderopvang en draagt zodoende bij aan de kwaliteit.

Specifieke speerpunten van de gemeente Dronten kunnen jaarlijks worden bepaald. De speerpunten worden in overleg met de toezichthouder vastgesteld in een jaarlijkse overeenkomst over het uitvoeren van de toezichtstaak door de GGD.

Indien de gemeente in een bepaald jaar specifieke speerpunten voor het toezicht vaststelt, worden deze bij aanvang van het nieuwe kalenderjaar gecommuniceerd met de houders en de gastouderbureaus. Het is geen vanzelfsprekendheid dat de GGD en de gemeente specifieke speerpunten vaststellen.

4.1. Onderzoeken

De toezichthouder voert de volgende onderzoeken voor de gemeente Dronten uit:

•Onderzoek voor registratie: naar aanleiding van een ingediende aanvraag tot exploitatie onderzoekt de toezichthouder of de exploitatie redelijkerwijs zal plaatsvinden volgens de voorschriften van de Wko en onderliggende regelgeving.

•Onderzoek na registratie: binnen 3 maanden na registratie in het LRK vindt een onderzoek plaats (dit onderzoek vindt niet plaats bij voorzieningen voor gastouderopvang).

•Jaarlijks onderzoek: alle kindercentra en gastouderbureaus worden jaarlijks onderzocht.

•Onderzoek voorzieningen voor gastouderopvang; jaarlijks op basis van een steekproef. De gemeente Dronten stelt jaarlijks de steekproef vast om voorzieningen voor gastouderopvang te onderzoeken.

•Nader onderzoek: naar aanleiding van eerder geconstateerde overtreding(en) en als er een handhavingsmaatregel is ingezet, onderzoekt de toezichthouder nadat de hersteltermijn is verstreken of de overtreding is hersteld.

•Incidenteel onderzoek: een onderzoek naar aanleiding van onder meer een incident, een signaal, een wijzigingsverzoek van een houder of bijvoorbeeld een thema-onderzoek passend bij de gemeentelijke speerpunten.

De bevindingen tijdens een onderzoek en het oordeel van de toezichthouder worden in een inspectierapport vastgelegd. Deze inspectierapporten geven een beeld van de kwaliteit van de voorziening. De rapporten worden openbaar gemaakt in het LRK.

4.2. Risico gestuurd en onaangekondigd toezicht

Om een goed beeld te krijgen van een kindercentrum, gastouderbureau of voorziening voor gastouderopvang, vinden de onderzoeken (met uitzondering van het onderzoek voor registratie) in principe onaangekondigd plaats.

Daarnaast wordt het toezicht op kindercentra en gastouderbureaus die daarvoor in aanmerking komen, risico gestuurd uitgevoerd. Dit betekent meer toezicht waar het nodig is, minder waar het kan. Om hier invulling aan te geven wordt door de toezichthouder een risicoprofiel opgesteld of aangepast na ieder (daarvoor relevant) onderzoek. Aan de hand hiervan wordt de intensiviteit van het daarna volgende toezicht bepaalt. De gemeente kan ervoor kiezen om af te wijken van het risicoprofiel. Dit betekent dat incidenteel op extra domeinen kan worden geïnspecteerd.

4.3. Herstelaanbod

De gemeente Dronten en de GGD werken met de werkwijze herstelaanbod. Door te werken met herstelaanbod verwacht de gemeente dat een overtreding sneller beëindigd wordt. Dit komt de kwaliteit van de kinderopvang ten goede en de gemeente hoeft minder handhaving in te zetten.

Een herstelaanbod is het aanbod van de toezichthouder kinderopvang aan de houder om binnen de tijd van het opstellen van het concept inspectierapport een geconstateerde overtreding te herstellen.

Het herstelaanbod kan aangeboden worden bij alle type voorzieningen, bij een onderzoek na registratie, een jaarlijks onderzoek en een incidenteel onderzoek. Het wordt niet aangeboden bij een onderzoek voor registratie of bij een nader onderzoek.

Elke overtreding kan in principe in aanmerking komen voor herstelaanbod. De toezichthouder beoordeelt of de aard en omstandigheid zich daarvoor leent. De periode tot herstel is maximaal 4 weken. De toezichthouder schrijft in het inspectierapport het verloop van het aanbod. De houder is niet verplicht om van het aanbod gebruik te maken.

In opdracht van de gemeente Dronten geeft de GGD geen herstelaanbod bij:

•Recidive, dat wil zeggen herhaling van een geconstateerde tekortkoming;

•Te veel overtredingen;

•Benodigde hersteltermijn langer dan 4 weken;

•Voor een andere overtreding geen herstelaanbod geboden wordt;

•Een bevel wordt afgegeven voor een andere overtreding.

De gemeente weegt de oorspronkelijke overtreding en de resultaten van herstelaanbod mee bij haar beslissing om wel of niet te handhaven. Meer informatie hierover staat in paragraaf 6.4 Handhaving na herstelaanbod.

4.4. Schriftelijk bevel

Indien de toezichthouder tijdens een onderzoek een situatie tegenkomt waarin het nemen van maatregelen redelijkerwijs geen uitstel kan lijden, kan de toezichthouder zelf ingrijpen. Dit gebeurt met een schriftelijk bevel. Dit bevel heeft een geldigheidsduur van 7 dagen. In het bevel geeft de toezichthouder aan wat de overtreding(en) is/zijn en welke actie de houder moet ondernemen en binnen welke termijn dit dient te gebeuren.

De toezichthouder informeert de gemeente over het opgelegde schriftelijk bevel. Hierdoor is de gemeente tijdig op de hoogte om eventueel vervolgstappen (zoals verlenging van het schriftelijk bevel) te nemen.

5.1. Nieuwe voorziening

Een nieuwe kinderopvangvoorziening mag pas in exploitatie genomen worden na schriftelijke toestemming daartoe verleend door het college, op een in dat besluit vastgestelde specifieke datum. Als er toestemming is gegeven wordt de voorziening vervolgens in het LRK geregistreerd. Om deze toestemming te verkrijgen dient de houder een aanvraag tot exploitatie in bij de gemeente waar de beoogd te exploiteren kinderopvangvoorziening zich bevindt. De beslistermijn is 10 weken. Deze termijn kan in bepaalde situaties nog verlengd worden. Het is dus van belang dat de houder een aanvraag tijdig voor de gewenste startdatum indient. Een aanvraag wordt ingediend middels een door de rijksoverheid vastgesteld aanvraagformulier, te vinden op www.rijksoverheid.nl en www.landelijkregisterkinderopvang.nl. De gemeente kan besluiten tot het invoeren van leges voor de aanvraag van een nieuwe kinderopvangvoorziening.

5.2. Houderwijziging

Een kindercentrum of gastouderbureau dat wordt overgenomen, is veelal al in exploitatie en er worden kinderen opgevangen/bemiddeld. Het is voor de continuïteit daarom van belang dat de oude en nieuwe eigenaar samen een overname goed regelen. Een houderwijziging wordt ingediend middels een door de rijksoverheid vastgesteld wijzigingsformulier. Deze formulieren zijn te vinden op www.rijksoverheid.nl en www.landelijkregisterkinderopvang.nl.

De gemeente Dronten hanteert de volgende uitgangspunten bij een overname:

•Een overname wordt behandeld als een nieuwe aanvraag. Dat betekent dat ook bij een overname streng wordt getoetst (Streng aan de Poort). Naleving van de kwaliteitseisen bij andere kinderopvangvoorzieningen en de handhavingshistorie van de nieuwe houder wordt meegewogen;

•De nieuwe houder heeft redelijkerwijs tijd nodig om eventuele bestaande tekortkomingen op te heffen. Daar wordt rekening mee gehouden.

5.3. Verhuizing

6.1. Preventie

De gemeente Dronten vindt het van belang om het niet naleven van kwaliteitseisen (zoveel mogelijk) te voorkomen. In dit kader informeren wij houders over ons toezicht en handhavingsbeleid. Indien van toepassing wordt door de gemeente actief richting de houders en gastouderbureaus aangegeven waar speerpunten liggen voor het toezicht in een bepaald kalenderjaar. Het op de hoogte zijn en het voldoen aan de kwaliteitseisen voor kinderopvang is de verantwoordelijkheid van de houders en gastouderbureaus.

6.2. Maatwerk in handhaving

De gemeente heeft een beginselplicht tot handhaven. De wet en regelgeving is hiervoor de basis en in dit gemeentelijk beleid wordt hier invulling aan gegeven. Goed handhaven betekent echter ook dat het college oog heeft voor de specifieke situatie van het geval. Individuele omstandigheden - verzwarend of verzachtend – kunnen van invloed zijn op het wel of juist niet geven van een maatregel nadat geconstateerd is dat een kwaliteitseis niet is nageleefd. Dat doet recht aan het feit dat niet alle situaties ‘standaard’ zijn. Handhaven is ook maatwerk.

6.3. Handhavingsmiddelen

De gemeente kan de volgende herstellende en bestraffende handhavingsmiddelen inzetten:

Traject

Handhavingsmiddel

Formeel herstellend

Aanwijzing

Last onder dwangsom

Last onder bestuursdwang

Exploitatieverbod

Intrekken toestemming tot exploitatie

Formeel bestraffend

Bestuurlijke boete

Niet ieder middel is in iedere situatie geschikt om in te zetten. De gemeente kiest altijd het meest passende middel, gegeven de aard van de overtreding en de omstandigheden. Hieronder volgt een toelichting op de diverse middelen die de gemeente Dronten zal inzetten.

6.4. Handhaving na herstelaanbod

Wanneer er herstelaanbod heeft plaatsgevonden, kan dit van invloed zijn op de handhaving die de gemeente inzet op de overtredingen die primair door de toezichthouder geconstateerd zijn.

Wanneer het herstelaanbod niet gedaan is, of wanneer de houder het niet aangenomen heeft, wordt dit niet gezien als verzwarende omstandigheid voor de handhaving.