GEDRAGSCODE INTEGRITEIT RAADSLEDEN GEMEENTE ASSEN

Wettelijk kader

De Gemeenteraad stelt een gedragscode vast voor zijn leden (artikel 15, derde lid, Gemeentewet). Deze gedragscode geldt voor de raadsleden en de plaatsvervangend raadsleden, maar richt zich ook tot de bestuursorganen.

Reikwijdte gedragscode

De bepalingen in deze gedragscode zijn alleen van toepassing in de hoedanigheid van het raadslidmaatschap.

Publicatie

De gedragscode is openbaar en via internet beschikbaar.

Stemonthouding

De gemeenteraad waakt ervoor dat, indien het raadslid een persoonlijk belang bij een besluit heeft, hij de besluitvorming kan beïnvloeden (artikel 2:4, tweede lid, Algemene wet bestuursrecht). Volgens artikel 28 Gemeentewet, neemt een volksvertegenwoordiger geen deel aan de stemming over:

•‘’een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken;

•de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaam waaraan hij rekenplichtig is of tot welks bestuur hij hoort.’’

Het raadslid zal in voorkomende gevallen steeds zelf de afweging moeten maken of zij kan deelnemen aan beraadslagingen en stemming. Daarbij zorgt zij ervoor dat er geen (schijn) van belangenverstrengeling optreedt. Van de burgemeester mag worden verwacht dat hij/zij toeziet op integer gedrag van raadsleden als voorzitter van de raad op grond van art. 170 Gemeentewet.

Incompatibiliteiten

•Verboden overeenkomsten/handelingen: raadsleden mogen in geschillen, waar de gemeente/het gemeentebestuur partij is, niet als advocaat, adviseur of gemachtigde werkzaam zijn. Zij mogen bepaalde overeenkomsten, waar de gemeente bij betrokken is, niet rechtstreeks of middellijk aangaan. Van verboden overeenkomsten kan ontheffing worden verleend. (artikel 15, eerste en tweede lid, Gemeentewet).

•Onverenigbaarheid van functies: het zijn van volksvertegenwoordiger sluit het hebben van een aantal andere functies uit (artikel 13 Gemeentewet). Dat leidt er uiteindelijk toe dat betrokkene ophoudt lid te zijn van de volksvertegenwoordiging (artikel X1 Kieswet).

Op overtreding van de incompatibiliteitenregeling (verboden overeenkomsten/handelen) staat uiteindelijk de ordemaatregel van schorsing en vervallenverklaring van het lidmaatschap van de volksvertegenwoordiging (artikel X8 Kieswet).

Nevenfuncties

Het raadslid meldt bij aanvang van het raadslidmaatschap, dan wel binnen een maand na aanvaarding van de (neven)functie, aan de griffier welke andere (neven)functies zij vervult. De informatie betreft in ieder geval de omschrijving van de (neven)functie, de organisatie voor wie de (neven)functie wordt verricht, of het al dan niet een (neven)functie betreft uit hoofde van het raadslidmaatschap en of de (neven)functie bezoldigd of onbezoldigd is.

De griffier legt hiervoor een register aan en beheert dit register. Het register is openbaar en via

internet beschikbaar.

Solliciteren bij de griffie

Een raadslid kan na aftreden, gedurende één jaar, niet worden benoemd in de functie van griffier of raadsadviseur in dezelfde gemeente.

Zakelijke belangen

Een raadslid doet opgave van haar zakelijke belangen in ondernemingen en organisaties waarmee de gemeente zakelijke betrekkingen onderhoudt.

Geheimhoudingsplicht

Het raadslid die beschikking krijgt over gegevens waarvan zij het vertrouwelijke karakter kent of redelijkerwijs moet vermoeden, is verplicht tot geheimhouding van die gegevens. Ook als voor wie niet reeds uit hoofde van het ambt, beroep of wettelijk voorschrift ter zake van die gegevens een geheimhoudingsplicht geldt. De geheimhoudingsplicht geldt niet voor zover enig wettelijk voorschrift haar tot mededeling verplicht of uit haar taak de noodzaak tot mededeling voortvloeit (artikel 2:5 Algemene wet bestuursrecht).

Het raadslid gaat zorgvuldig en correct om met de informatie waarover zij uit hoofde van haar lidmaatschap van Raad beschikt en zorgt ervoor dat vertrouwelijke en geheime informatie

veilig wordt bewaard. Het raadslid maakt niet ten eigen bate of ten bate van derden gebruik van in de uitoefening van het ambt verkregen (nog) niet openbare informatie.

Het schenden van de geheimhoudingsplicht is een misdrijf (artikel 272 Wetboek van Strafrecht).

Declaraties

Een declaratie wordt ingediend door middel van een daartoe vastgesteld formulier. Bij het formulier wordt een betalingsbewijs gevoegd en op het formulier wordt de functionaliteit van de uitgave vermeld. De declaratie wordt door de griffier getoetst. In geval van twijfel over een declaratie wordt deze besproken met de burgemeester. Een raadslid declareert in ieder geval geen kosten die reeds op andere wijze worden vergoed.

De griffier is verantwoordelijk voor een deugdelijke administratieve afhandeling en registratie van declaraties.

Buitenlandse dienstreis

De gemeenteraad kan een raadscommissie (of een delegatie uit de gemeenteraad) toestemming verlenen voor een excursie of reis naar het buitenland. Die excursie/reis moet zijn georganiseerd door of vanwege de gemeente. De in redelijkheid gemaakte reis- en verblijfkosten komen voor rekening van de gemeente. De gemeenteraad kan aan de toestemming voorwaarden verbinden. Het is overigens zeer onverstandig om eigen mobile devices mee te nemen en te gebruiken voor werk gerelateerde zaken. indien er buiten de EU gereisd wordt is het raadzaam om digitaal op je hoede te zijn. Controleer bij een buitenlands dienstreis altijd de website Digital Trust Center van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat: https://www.digitaltrustcenter.nl/informatie-advies/onderweg-en-op-reis .

Indien een raadslid op uitnodiging van derden een buitenlandse reis maakt, dan meldt zij dit bij de griffier binnen één week na terugkeer in Nederland. Ze meldt in ieder geval wat het doel, de bestemming en de duur van de buitenlandse reis is geweest en wat daarvan de kosten waren.

De griffier legt hiervoor een register aan en beheert dit register. Het register is openbaar en via

internet beschikbaar. Buitenlandse reizen in de hoedanigheid van lid van een politieke partij vallen hier niet onder.

Ongewenst gedrag

Ook binnen de gemeenteraad kan men te maken krijgen met ongewenst gedrag. Te denken valt aan onplezierige blikken, vervelende opmerkingen, onaangename uitspraken, briefjes, pesterijen, ongewenste aanrakingen, soms zelfs aanranding of verkrachting. Dit is onacceptabel. Je kunt proberen de ander duidelijk te maken dat dergelijk gedrag als ongewenst wordt ervaren. Het raadslid kan ook (direct) melding maken bij de griffier of de burgemeester. Bij ongewenst gedrag door de griffier, kan melding gemaakt worden bij plaatsvervangend griffier of de burgemeester. In beide gevallen kan advies en ondersteuning verkregen worden vanuit het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur. Dit team bestaat uit vertrouwenspersonen van de beroeps- en belangenverenigingen van burgemeesters, wethouders en raadsleden en het ministerie van BZK. Deze vertrouwenspersoon denkt mee, adviseert en schakelt waar nodig netwerkpartners in. Dit netwerk van vak-/ambtsgenoten en ervaringsdeskundigen in de regio is beschikbaar voor snelle, praktische adviezen. Ook kunnen experts op het gebied van bijvoorbeeld beveiliging, rechtshulp en nazorg worden ingeschakeld.

(ongewenste) privérelaties

Op het werk als raadslid kan een privérelatie ontstaan, denk hierbij aan een familierelatie, vriendschapsrelatie of liefdesrelatie tussen ambtenaar en raadslid. Daar is in principe niets mis mee. Maar in sommige gevallen kan het integriteitsrisico’s, belangenverstrengeling of andere problemen met zich mee brengen. Denk hierbij aan een liefdesrelatie tussen raadslid en bestuurder. Hier kan bijvoorbeeld de schijn ontstaan van bevoordeling. Het raadslid meldt de relatie tijdig bij de griffier en de burgemeester.

Ook het hebben van bepaalde privécontacten kan ongewenst zijn. Het gaat dan om contacten met

personen waarvan je weet dat die min of meer structureel normen en wetten overtreden (en dat

soms zelfs ook verheerlijken). Dit geldt ook voor het lidmaatschap van verenigingen of de deelname

aan groeperingen met een slechte reputatie die regelmatig in opspraak zijn wegens bijvoorbeeld

criminaliteit en vandalisme. Denk hierbij aan een lidmaatschap van een outlaw motorclub. Dit geldt

ook als die vereniging of groepering op zichzelf niet verboden is. Openheid is hierbij een kernwaarde. Er kunnen dan zonodig maatregelen worden getroffen ter bescherming tegen de ongewenste effecten en het risico op ondermijning te verkleinen.

Integriteitsonderzoek

Bij (vermoeden) van een integriteitsdilemma of -schending wordt melding gemaakt bij de griffier en de burgemeester. Indien het een integriteitsschending betreft van een raadslid ten opzichte van een ambtenaar, vindt intern beraad plaats met de lokale driehoek (griffier, burgemeester en gemeentesecretaris). Hierbij kan advies en ondersteuning verkregen worden vanuit de politieke partij en/of het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur.

Ook kan kosteloos advies worden ingewonnen bij het Steunpunt Integriteitsonderzoek Politieke Ambtsdragers (SIPA). Zij adviseren over de aanpak van vermoedens van integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers en de manier waarop een integriteitsonderzoek dient te verlopen.

In het geval van een integriteitsonderzoek door een extern bureau wordt alleen gebruik gemaakt van gecertificeerde onderzoeksbureaus.