Uitspraak uitgelegd

Vpb-navordering bij Luxemburgse rekening houdt stand; boeten lager

Een langdurig onderzoek naar verzwegen omzet op een Luxemburgse rekening maakt Vpb-navordering niet vanzelf ongeldig. De Rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelt op 23 oktober 2026 dat de inspecteur in deze zaak voldoende voortvarend heeft gehandeld. De navorderingen over 2010 tot en met 2013 blijven in stand, maar de boeten worden verminderd wegens de lange procedure en, voor 2010, ook wegens de ruwe winstschatting.

Instantie
Rechtbank Zeeland-West-Brabant
Uitspraakdatum
2026-10-23
Publicatie bron
2026-11-04

In het kort

  • De navorderingsaanslagen vennootschapsbelasting over 2010 tot en met 2013 en de rentebeschikkingen blijven in stand.
  • Ondanks het jarenlange onderzoek mocht de inspecteur de verlengde navorderingstermijn toepassen: de rechtbank acht zowel de onderzochte perioden als het gehele tijdsverloop voldoende voortvarend.
  • De aanvankelijk aannemelijk geachte omzetcorrectie van € 32.000 over 2010 was een stap naar omkering van de bewijslast, geen definitieve verlaging. De uiteindelijke winstcorrectie van € 91.504 blijft gehandhaafd.
  • De boeten zijn inhoudelijk gerechtvaardigd. Voor 2010 volgt eerst 15% vermindering wegens de ruwe schatting; vervolgens worden alle boeten met 15% verminderd wegens overschrijding van de redelijke termijn.

Waarom deze zaak belangrijk is

Voor deze buitenlandse navordering was niet alleen de totale onderzoeksduur van belang, maar ook de verklaring voor de tussenliggende perioden. Daarnaast laat de uitspraak zien waarom een aanvankelijk aannemelijk geachte winstcorrectie van € 32.000 niet automatisch de definitieve correctie wordt na omkering van de bewijslast. De vermindering van de boeten liet de belastingaanslagen en rente hier ongemoeid.

Verkoopopbrengsten liepen buiten de boeken via Luxemburg

De betrokken vennootschappen vormden een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting en exploiteerden een nertsenboerderij. Opbrengsten van verkochte nertsenvellen liepen via een tussenpersoon naar een bankrekening in Luxemburg. De rechtbank acht aannemelijk dat deze omzet buiten de administratie en buiten de aangiften van de fiscale eenheid bleef.

Bronpassages bij deze uitleg

Belanghebbende en [b.v. 1] vormen een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting. De ondernemingsactiviteiten bestonden uit het houden van een nertsenboerderij.

[b.v. 2] bood de nertsenvellen aan bij [veilinghuis] en stortte de opbrengst onder inhouding van een provisie onder meer op [bankrekeningnummer] (de bankrekening) ten name van [directeur] bij Banque et Caisse d’Epargne de l’Etat (BCEE) in Luxemburg.

De rechtbank acht aannemelijk dat deze omzet buiten de boeken is gehouden.

Daarmee is ook aannemelijk dat deze omzet niet door belanghebbende in de aangiften van de fiscale eenheid zijn vermeld.

Jarenlang onderzoek was niet automatisch onvoldoende voortvarend

De inspecteur gebruikte de verlengde navorderingstermijn van artikel 16, vierde lid, AWR. Een landelijke, projectmatige aanpak van gegevens over buitenlandse rekeningen mag tijd kosten, maar die ruimte is niet onbeperkt. Een onverklaarbare vertraging van meer dan zes maanden betekent volgens de rechtbank in ieder geval dat niet voortvarend is gehandeld. Ook het onderzoek als geheel moet worden beoordeeld. Ondanks de jaren tussen de eerste informatie uit 2016 en de laatste navorderingen in 2023 achtte de rechtbank de voortvarendheid hier voldoende.

Bronpassages bij deze uitleg

De inspecteur heeft voor het vaststellen van de navorderingsaanslagen gebruik gemaakt van de verlengde navorderingstermijn van artikel 16, vierde lid, van de AWR.

In gevallen als het onderhavige kan de Belastingdienst verder in redelijkheid tot het oordeel komen dat een landelijke coördinatie en een projectmatige aanpak geboden zijn.

Met deze werkzaamheden, waarbij ook in het belang van de betrokken belastingplichtigen zorgvuldigheid moet worden betracht, kan geruime tijd gemoeid zijn.

Opmerking verdient dat de vereiste voortvarendheid in ieder geval niet is betracht indien bij de werkzaamheden als vermeld in 3.3 tot en met 3.12 een onverklaarbare vertraging is opgetreden van meer dan zes maanden.

De rechtbank is van oordeel dat ook als de periode als geheel bezien wordt, voldoende voortvarend is gehandeld door de inspecteur.

Hoewel tussen de ontvangst van de eerste informatie uit Duitsland op 30 september 2016 en het opleggen van de laatste navorderingsaanslagen op 16 september 2023 een lange tijd is verstreken, heeft dit tijdsverloop meerdere redenen.

Een buitenlandse rekening was op zichzelf geen fraudesignaal

Bij de beoordeling telde mee dat de adviseur onder horizontaal toezicht viel. Een buitenlandse rekening alleen vormde geen concreet fraudesignaal: de rekening kon in de aangifte zijn verwerkt. De rechtbank vond daarom dat de inspecteur aanvankelijk geen nader onderzoek hoefde te doen. Wel ontbrak later een goede verklaring waarom de Vpb-aanslagen 2011–2013 niet tegelijk met een andere navordering waren opgepakt. Dat verwijt leidde hier niet tot onvoldoende voortvarendheid: tussen de relevante boeteadviesmomenten zat niet meer dan zes maanden.

Bronpassages bij deze uitleg

De inspecteur heeft toegelicht dat geen verder onderzoek is gedaan naar [directeur] , omdat de adviseur van [directeur] onder horizontaal toezicht viel.

De rechtbank is van oordeel dat de inspecteur op dat moment niet tot onderzoek hoefde over te gaan omdat er geen concrete aanwijzingen van fraude waren. Het aanhouden van een buitenlandse bankrekening op zich is geen signaal van fraude. Deze kan in de aangifte zijn opgenomen.

Voor de navorderingsaanslagen 2011 tot en met 2013 heeft de inspecteur geen goede verklaring gegeven waarom die aanslagen niet tegelijkertijd met de navorderingsaanslag IB/PVV 2009 ten name van [directeur] zijn opgepakt.

Tussen het opvragen van het (eerste) boeteadvies 2009 ten name van [directeur] op 17 november 2022 en het (laatste) boeteadvies op 18 april 2023 is evenwel niet meer dan zes maanden verstreken. Hoewel dus geen goede reden was om te wachten, is geen sprake van te lang stilzitten.

Waarom de winstcorrectie over 2010 toch € 91.504 blijft

Voor 2010 ontbraken banktransactiegegevens. Op grond van het constante gebruik van de rekening in latere jaren achtte de rechtbank onder de gewone bewijsregels eerst € 32.000 aan verzwegen omzet aannemelijk. Dat bedrag was niet de definitieve verlaging van de winstcorrectie, maar een stap naar omkering en verzwaring van de bewijslast: het belastingtekort was volgens de rechtbank absoluut en relatief aanzienlijk. Daarna bleef een redelijke, niet-willekeurige schatting vereist en moest de vennootschap overtuigend aantonen dat die onjuist was. Dat lukte niet. Daarom bleef voor 2010 de door de inspecteur geschatte winstcorrectie van € 91.504 staan; ook de navorderingen over 2011–2013 werden niet verminderd.

Bronpassages bij deze uitleg

Voor 2010 zijn geen gegevens over (transacties via) de bankrekening beschikbaar, behoudens het gegeven dat de bankrekening bij BCEE al bestond.

De rechtbank zal daarom eerst aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast beoordelen of sprake is van niet-verantwoorde omzet.

De rechtbank acht daarom aannemelijk dat ook in 2010 vergelijkbare transacties via de banrekening hebben plaatsgevonden en is van oordeel dat de inspecteur gelet op het constante beeld van de feitelijke situatie in latere jaren de gegevens daarover mocht extrapoleren naar 2010.

De rechtbank acht een gemiddelde van € 16.000 per transactie en tenminste twee transacties per jaar aannemelijk gemaakt voor 2010. De winstcorrectie voor 2010 bedraagt dan € 32.000.

De volgens de aangifte verschuldigde belasting was hierdoor naar het oordeel van de rechtbank absoluut en relatief aanzienlijk lager dan de werkelijk verschuldigde belasting. De rechtbank is van oordeel dat voor 2010 de bewijslast kan worden omgekeerd.

Omdat sprake is van omkering en verzwaring van de bewijslast, moet de rechtbank beoordelen of sprake is van een redelijke – niet willekeurige – schatting door de inspecteur en, zo ja, of belanghebbende heeft doen blijken dat en in hoeverre de uitspraak op bezwaar onjuist is.

De winstcorrectie ten bedrage van € 91.504 is berekend op het gemiddelde van de bekende ontvangsten van [b.v. 2] (3.2).

Belanghebbende heeft geen verklaring gegeven waarmee overtuigend is aangetoond dat de omzet lager was. Dat betekent dat de navorderingsaanslagen Vpb 2010 tot en met 2013 niet tot een te hoog bedrag zijn vastgesteld.

Voorwaardelijk opzet bewezen, maar de boete over 2010 lager

Voor de vergrijpboeten gold een afzonderlijke bewijsmaatstaf: de inspecteur moest de relevante feiten buiten redelijke twijfel aantonen. De rechtbank achtte ten minste voorwaardelijk opzet voor alle jaren bewezen. Het openen van de rekening om verkoopopbrengsten buiten het zicht van de Belastingdienst te ontvangen, telde als strafverzwarende omstandigheid. De opgelegde boeten van 75% waren voor 2011–2013 passend en geboden. Voor 2010 ging de boete eerst met 15% omlaag tot € 11.666, vanwege de omkering van de bewijslast en de ruwheid van de winstschatting.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank stelt voorop dat de aanwezigheid van een beboetbaar feit alleen kan worden aangenomen als de daarvoor vereiste feiten en omstandigheden buiten redelijke twijfel zijn komen vast te staan.

Naar het oordeel van de rechtbank is de inspecteur voor alle jaren geslaagd in zijn bewijslast dat sprake is van ten minste voorwaardelijk opzet.

De rechtbank is er van overtuigd dat de bankrekening is geopend om buiten het zicht van de Belastingdienst verkoopopbrengsten van de nertsenboerderij van [b.v. 2] te ontvangen. Deze laatste omstandigheid is als strafverzwarende omstandigheid aan te merken.

De inspecteur heeft ter zake van de winstcorrecties vergrijpboeten opgelegd van 75%.

De rechtbank acht de vergrijpboeten voor de winstcorrecties over 2011 tot en met 2013 passend en geboden.

De rechtbank vermindert de vergrijpboete voor het jaar 2010 wel met 15% vanwege de omstandigheid dat de navorderingsaanslag met omkering van de bewijslast is vastgesteld en de ruwheid in de schatting van de winstcorrectie.

2010 € 91.504 € 18.300 € 13.725 € 11.666 € 9.916

Te lange procedure verlaagt alle boeten met nog eens 15%

Daarnaast leidde de duur van de procedure tot vermindering van alle boeten. De rechtbank stelde een overschrijding van de redelijke termijn van twee jaar vast van 22 maanden voor 2010 en 18 maanden voor 2011–2013. Daarom verminderde zij de boeten met 15%. Voor 2010 kwam deze vermindering boven op de eerdere korting wegens de schatting; de twee verminderingen werden na elkaar toegepast. De uiteindelijke boeten bedragen € 9.916 voor 2010, € 6.204 voor 2011, € 12.274 voor 2012 en € 25.270 voor 2013. De navorderingsaanslagen en rentebeschikkingen blijven in stand.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank stelt vast dat hiermee de redelijke termijn van twee jaar is overschreden voor de boete Vpb 2010 met 22 maanden en voor de boeten Vpb 2011 tot en met 2013 met 18 maanden.

De boeten zullen daarom worden gematigd met 15%.

2010 € 91.504 € 18.300 € 13.725 € 11.666 € 9.916 2011 € 38.931 € 9.732 € 7.299 € 7.299 € 6.204 2012 € 77.019 € 19.255 € 14.441 € 14.441 € 12.274 2013 € 158.561 € 39.641 € 29.730 € 29.730 € 25.270

- verklaart de beroepen voor het overige ongegrond;

De rechtbank ziet geen aanleiding af te wijken van de rentebeschikkingen.

Wel schadevergoeding, maar geen vergoeding van alle proceskosten

Naast de boetevermindering krijgt de vennootschap € 666,67 vergoeding voor immateriële schade door de lange procedure. Dat is haar aandeel in de vergoeding voor gezamenlijk behandelde zaken, niet een bedrag per aanslag. De proceskostenvergoeding blijft beperkt tot een forfaitair bedrag van € 934. Voor vergoeding van de werkelijke kosten zag de rechtbank geen aanleiding: daarvoor zijn bijzondere omstandigheden nodig. Volgens de rechtbank had de inspecteur de verlengde navorderingstermijn terecht toegepast en niet tegen beter weten in geprocedeerd.

Bronpassages bij deze uitleg

Verder heeft belanghebbende recht op een immateriële schadevergoeding van in totaal € 666,67 vanwege de lange duur van de procedure.

Nu de zaken bovendien in de bezwaar- en beroepsfase (nagenoeg) gezamenlijk zijn behandeld, bestaat voor de zaken gezamenlijk recht op een vergoeding van eenmaal € 500 per half jaar dat de redelijke termijn is overschreden.

Voor belanghebbende komt dat neer op € 666,67 (1/3).

- veroordeelt de inspecteur tot betaling van € 934 aan proceskosten aan belanghebbende.

Voor toekenning van een (proces)kostenvergoeding in afwijking van de forfaitaire bedragen van het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) is slechts grond indien sprake is van ‘bijzondere omstandigheden’.

De rechtbank ziet geen redenen die afwijking van de forfaitaire proceskostenvergoeding rechtvaardigen. Zoals toegelicht in de uitspraak heeft de inspecteur terecht de verlengde navorderingstermijn toegepast. De inspecteur heeft daarom niet tegen beter weten in geprocedeerd.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

Op het afgebakende punt van extrapolatie sluit de rechtbank aan bij de voorwaarde van een voldoende constant feitenbeeld die de Hoge Raad in 2008 formuleerde. Dat arrest betrof echter loonbelasting en kostenvergoedingen waarvoor de bewijslast bij de belastingplichtige bleef; het biedt geen algemene goedkeuring van iedere winstschatting. Daarnaast past de rechtbank bij termijnoverschrijdingen van 18 en 22 maanden een boetevermindering van 15% toe. Dat sluit aan bij de tabel van het gerechtshof uit 2018 voor overschrijdingen van 12 tot 24 maanden. Deze vergelijking betreft alleen extrapolatie en boetematiging, niet de toepassing van de voortvarendheidseis bij deze buitenlandse navordering.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank acht daarom aannemelijk dat ook in 2010 vergelijkbare transacties via de banrekening hebben plaatsgevonden en is van oordeel dat de inspecteur gelet op het constante beeld van de feitelijke situatie in latere jaren de gegevens daarover mocht extrapoleren naar 2010.

Een dergelijke extrapolatie van het resultaat van een steekproef naar andere tijdvakken is in beginsel slechts verantwoord indien er voldoende grond is om aan te nemen dat de desbetreffende tijdvakken een constant beeld vertonen wat betreft de van belang zijnde feitelijke situatie.

betreffende na te melden naheffingsaanslagen in de loonbelasting/premie volksverzekeringen.

Op belanghebbende bleef immers de last rusten te bewijzen dat de over die jaren verstrekte kostenvergoedingen ten onrechte in de belastingheffing zijn betrokken.

De rechtbank stelt vast dat hiermee de redelijke termijn van twee jaar is overschreden voor de boete Vpb 2010 met 22 maanden en voor de boeten Vpb 2011 tot en met 2013 met 18 maanden.

De boeten zullen daarom worden gematigd met 15%.

12 tot 24 maanden 15% € 10.000

Reikwijdte en beperkingen

  • Dit is een uitspraak van de rechtbank in eerste aanleg. Uit de aangeleverde stukken blijkt niet of hoger beroep is ingesteld of de uitspraak onherroepelijk is geworden.
  • De vergelijking is beperkt tot de aangeleverde uitspraken en tot extrapolatie en boetematiging. Er is geen afzonderlijk volledig vergelijkingsarrest aangeleverd over de voortvarendheid bij deze buitenlandse navordering.
  • De toepasselijke wetsversies zijn niet afzonderlijk gecontroleerd. Deze bespreking geeft geen uitputtend overzicht van de actuele rechtsstand.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.