Uitspraak uitgelegd
Tax sparing credit bij dooruitdeling: A-G adviseert geen afdrachtvermindering
Kan een Nederlandse vennootschap minder dividendbelasting afdragen op basis van een fictieve Braziliaanse bronbelasting? A-G Bosman adviseert in zijn conclusie van 23 oktober 2026 van niet. De zaak gaat over de dooruitdelingsfaciliteit van artikel 11 Wet op de dividendbelasting 1965 en een naheffing over 2023. Zijn analyse onderscheidt een verdragscredit, werkelijk geheven bronbelasting en de aparte regeling voor fiscale beleggingsinstellingen. Dit is een bespreking van het advies aan de Hoge Raad, geen weergave van een arrest in deze cassatiezaak.
- Primaire bron
- ECLI:NL:PHR:2026:1014
- Instantie
- Parket bij de Hoge Raad
- Datum conclusie
- 2026-10-23
- Publicatie bron
- 2026-11-06
In het kort
- Volgens A-G Bosman telt de Braziliaanse tax sparing credit niet als feitelijk geheven bronbelasting voor artikel 11 Wet DB.
- Het geschil betreft € 1.186.273 aan afdrachtvermindering bij dooruitdeling van Braziliaanse dividenden; daarop was in Brazilië geen bronbelasting ingehouden of betaald.
- Het verdrag behandelt belasting als betaald voor de verrekeningsmethode. Volgens de A-G werkt die fictie niet door naar de dooruitdelingsfaciliteit.
- De A-G adviseert het cassatieberoep ongegrond te verklaren. Zijn conclusie is geen arrest van de Hoge Raad.
Waarom deze zaak belangrijk is
De zaak is relevant voor internationale ondernemingen die een tax sparing credit willen gebruiken bij dooruitdeling van vrijgestelde deelnemingsdividenden. De conclusie maakt duidelijk waar volgens de A-G de juridische grens ligt: een verdragsfictie is niet hetzelfde als werkelijk geheven bronbelasting. Tegelijk voorkomt het arrest uit 2013 een te formele uitleg van inhouding, en verdient de specifieke regeling voor beleggingsinstellingen een afzonderlijke beoordeling. De uiteindelijke uitkomst van deze cassatiezaak kan niet aan het advies worden gelijkgesteld.
Het geschil: Braziliaans dividend zonder bronbelasting
Een Braziliaanse deelneming keerde in 2022 ongeveer € 39,5 miljoen dividend uit aan een Nederlandse groepsvennootschap. Het dividend werd via de Nederlandse groepsstructuur dooruitgedeeld. De uiteindelijke Nederlandse moeder paste bij haar uitkering aan aandeelhouders in 2023 de dooruitdelingsfaciliteit toe. Daarvan hield € 1.186.273 verband met de Braziliaanse dividenden. In Brazilië was op die dividenden geen bronbelasting ingehouden of betaald. De Inspecteur legde voor het betreffende bedrag een naheffingsaanslag op; de rechtbank liet die aanslag bij de moeder in stand. De vennootschap stelde vervolgens rechtstreeks cassatie in tegen de rechtbankuitspraak, dus zonder hoger beroep bij een hof.
Bronpassages bij deze uitleg
Op deze dividenden is in Brazilië geen bronbelasting ingehouden of betaald.
waarvan € 1.186.273 ziet op de dividenden uitgekeerd door [B].
Belanghebbende heeft sprongcassatie ingesteld tegen de uitspraak van de Rechtbank.
Waarom een tax sparing credit volgens de A-G niet volstaat
De dooruitdelingsfaciliteit van artikel 11 Wet op de dividendbelasting 1965 kan onder voorwaarden de af te dragen Nederlandse dividendbelasting verminderen. Voor het geschil over 2023 is de eis beslissend dat op de ontvangen winstuitkering minstens 5% bronbelasting is ingehouden. De vennootschap vindt dat de tax sparing credit uit het verdrag met Brazilië daaraan voldoet: het verdrag behandelt een bedrag aan Braziliaanse belasting alsof het is betaald. A-G Bosman maakt onderscheid tussen die fictie en feitelijk geheven belasting. Naar zijn oordeel vereisen de wettekst en wetsgeschiedenis een werkelijke heffing. Dat past volgens hem bij het doel van de faciliteit: een tegemoetkoming voor buitenlandse bronbelasting die door de deelnemingsvrijstelling niet kan worden verrekend.
Bronpassages bij deze uitleg
een bronbelasting van ten minste 5 percent ingehouden;
Uit een grammaticale en een wetshistorische uitleg volgt dus ondubbelzinnig dat alleen feitelijk ingehouden bronbelasting in aanmerking komt voor de dooruitdelingsfaciliteit.
Bronbelasting die feitelijk is ingehouden, vormt voor het dividendontvangende lichaam een extra kostenpost indien deze niet verrekenbaar is door toepassing van de (op zichzelf gunstige) deelnemingsvrijstelling.
Het verdrag geeft volgens de A-G geen doorwerking naar artikel 11
Artikel 23, vierde lid, van het belastingverdrag Nederland–Brazilië uit 1990 bevat de tax sparing credit. Dit is een verdragsbepaling, geen artikel van de Wet op de dividendbelasting. De fictie geldt volgens haar tekst voor de verrekeningsmethode in het derde lid. A-G Bosman ziet hierin geen zelfstandige basis om fictieve belasting ook als ingehouden bronbelasting voor artikel 11 Wet DB te behandelen. Daarvoor ontbreekt volgens hem een wettelijke koppeling. Door de deelnemingsvrijstelling kon de vennootschap de fictieve bronbelasting ook niet rechtstreeks met vennootschapsbelasting verrekenen. De conclusie ontkent daarmee niet het bestaan van de verdragscredit, maar betwist het gebruik ervan voor deze andere faciliteit.
Bronpassages bij deze uitleg
Voor de toepassing van het derde lid wordt de in Brazilië betaalde belasting geacht te bedragen:
Hiervoor zou een wettelijke basis nodig zijn die de uitleg van het begrip ‘ingehouden’, dan wel het begrip ‘bronbelasting’, koppelt aan de betekenis hiervan onder het Verdrag. Een dergelijke bepaling ontbreekt in de Wet DB.
Waarom het arrest uit 2013 geen beslissing over een tax sparing credit is
In het arrest van 12 juli 2013 accepteerde de Hoge Raad Britse income tax als bronbelasting voor de dooruitdelingsfaciliteit. Die belasting was met een afzonderlijk belastingkrediet verrekend. De Hoge Raad beperkte het begrip dus niet tot belasting die de dividenduitkerende vennootschap zelf inhoudt en afdraagt: ook belasting die de ontvanger voldoet, kan kwalificeren. Volgens A-G Bosman blijft wel nodig dat de bronstaat belasting heeft geheven die op de opbrengst in mindering komt. Het Braziliaanse geval verschilt volgens hem omdat daar uitsluitend belasting wordt gefingeerd. Het arrest uit 2013 besliste zelf niet over een tax sparing credit; de toepassing van de daarin gegeven maatstaf op deze zaak is het standpunt van de A-G.
Bronpassages bij deze uitleg
maar ook een belasting die door de ontvanger van het dividend wordt voldaan, is aan te merken als een bronbelasting in de zin van artikel 11, lid 1, 2°, van de Wet.
dat door de bronstaat een belasting moet zijn geheven die in mindering is gekomen op de opbrengst van het aandelenbelang.
Alhoewel belanghebbende kan worden toegegeven dat het arrest HR BNB 2013/225 niet specifiek ziet op de situatie van een TSC,
De afzonderlijke regeling voor fiscale beleggingsinstellingen
Het sterkste tegenargument dat de A-G bespreekt, komt uit de parlementaire behandeling van artikel 11a Wet DB. Daar bevestigde de staatssecretaris dat een tax sparing credit als ingehouden buitenlandse bronbelasting kan worden aangemerkt. Artikel 11a regelt echter een afdrachtvermindering voor fiscale beleggingsinstellingen. Dat regime beoogt beleggen via zo’n instelling zoveel mogelijk gelijk te behandelen aan rechtstreeks beleggen door particulieren, een doel dat de Hoge Raad in 2015 benoemde. A-G Bosman vindt de bevestiging daarom beperkt tot die regeling. Zij bepaalt volgens hem niet de uitleg van artikel 11. Hij behandelt het argument als wetsuitleg en leest hierin geen afzonderlijk beroep op het vertrouwensbeginsel.
Bronpassages bij deze uitleg
Voorts verzoekt de NOB te bevestigen dat een tax sparing credit zoals die in bepaalde verdragen is opgenomen, eveneens wordt aangemerkt als ingehouden buitenlandse bronbelasting. Beide punten kunnen worden bevestigd.
Het regime van de fbi is erop gericht de belastingdruk op beleggingsopbrengsten via een dergelijke beleggingsinstelling zo veel mogelijk gelijk te doen zijn aan de belastingdruk bij rechtstreeks beleggen door particulieren.
Ik lees hierin dan ook geen beroep op het vertrouwensbeginsel, dat in deze procedure niet eerder aan de orde is gekomen.
Het advies is geen arrest van de Hoge Raad
A-G Bosman adviseert het cassatieberoep van de vennootschap ongegrond te verklaren. Dat zou het oordeel van de rechtbank over de betrokken naheffingsaanslag in stand laten. De conclusie van 23 oktober 2026 is zelf geen rechterlijke eindbeslissing. Een samenhangende procedure gaat over een aanslag bij een andere groepsvennootschap; de hier besproken cassatievraag is beperkt tot de kwalificatie van de tax sparing credit. Uit deze conclusie volgt daarom geen algemene toestemming voor dubbele naheffing binnen een groep.
Bronpassages bij deze uitleg
Ik geef de Hoge Raad in overweging het beroep in cassatie van belanghebbende ongegrond te verklaren.
maar in cassatie is slechts in geschil de vraag of een TSC kwalificeert als ‘ingehouden’ bronbelasting voor toepassing van art. 11(1)(2°) Wet DB.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
De twee materiële arresten zijn volledig gelezen. HR 2013:55 ging over werkelijk geheven Britse income tax die met een afzonderlijk belastingkrediet was verrekend, niet over een uitsluitend fictieve tax sparing credit. De Hoge Raad aanvaardde daar toepassing van artikel 11 en liet ook belastingheffing bij de dividendontvanger onder het begrip bronbelasting vallen. A-G Bosman meent dat die maatstaf in de Braziliaanse zaak tot een andere uitkomst leidt. HR 2015:1777 betrof de positie van een Luxemburgs beleggingsfonds; de conclusie gebruikt daarvan het doel van het fbi-regime, niet een beslissing over deze Braziliaanse credit. Er wordt dus geen nieuwe afwijkende lijn van de Hoge Raad vastgesteld.
Bronpassages bij deze uitleg
Over het dividend en het belastingkrediet heeft het Verenigd Koninkrijk onder de naam ‘income tax’ een belasting geheven van 5 percent.
Het noopt in ieder geval niet ertoe de TSC als ingehouden bronbelasting, dan wel feitelijk geheven belasting, in aanmerking te nemen voor de dooruitdelingsfaciliteit.
Het regime van de fbi is erop gericht de belastingdruk op beleggingsopbrengsten via een dergelijke beleggingsinstelling zo veel mogelijk gelijk te doen zijn aan de belastingdruk bij rechtstreeks beleggen door particulieren.
Reikwijdte en beperkingen
- Deze bespreking betreft de conclusie van A-G Bosman van 23 oktober 2026, zaak 25/04763. Het advies is geen arrest; een later arrest in deze cassatiezaak is hier niet inhoudelijk beoordeeld.
- De beschreven wettelijke voorwaarden zijn die van het geschil over dividendbelasting 2023. Hieruit volgt geen zelfstandige vaststelling van alle actuele voorwaarden voor een andere uitkering of een ander belastingverdrag.
- Artikel 23 is afkomstig uit het belastingverdrag Nederland–Brazilië, niet uit de Wet op de dividendbelasting. De conclusie bevat incidenteel afwijkende lid- of artikelnummers; voor de besproken credit is de in de conclusie uitgeschreven tekst van artikel 23, derde en vierde lid, gevolgd.
- De kwalificatie van de tax sparing credit staat centraal. De samenhangende procedure over de andere groepsvennootschap wordt niet inhoudelijk besproken en de overige voorwaarden van artikel 11 blijven van belang.
- De vergelijking is beperkt tot de volledig gelezen arresten uit 2013 en 2015; er is geen uitputtend onderzoek naar alle aangehaalde rechtspraak gedaan.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:PHR:2026:1014
- ECLI:NL:HR:2013:55
- ECLI:NL:HR:2015:1777
- ECLI:NL:RBGEL:2025:9889
- ECLI:EU:C:2008:289. (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:1994:ZC5678 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:NL:HR:2009:BH9191
- ECLI:NL:HR:2010:BM6686
- ECLI:NL:HR:2011:BQ4105
- ECLI:NL:HR:2016:335
- ECLI:NL:HR:2025:766
- ECLI:NL:PHR:2011:BU3798
- ECLI:NL:PHR:2011:BU3798.
- ECLI:NL:RBGEL:2025:9888
- ECLI:NL:RBGEL:2025:9888.
- ECLI:NL:RBHAA:2011:BQ0986
- ECLI:NL:RBHAA:2011:BQ0986.
- ECLI:NL:RBSGR:2011:BQ5620
- ECLI:NL:RBSGR:2011:BQ5620.
- Artikel 11 DB
- Artikel 11a DB
- Artikel 23 Overeenkomst tussen het … naar het inkomen (BWBV0002849)
- Artikel 27 LB
- Artikel 4 DB
- Artikel 10a Vpb
- Artikel 13 Vpb
- Artikel 15 Vpb
- Artikel 28 Vpb
- Artikel 6 BBI (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 7:1a Awb
- Artikel 38 Bvdb
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.