Uitspraak uitgelegd

Rijden met geschorst rijbewijs: Hoge Raad mist bewijs van ingangsdatum

Was het CBR-besluit al bekendgemaakt en van kracht toen de verdachte reed? Op 29 september 2026 oordeelt de Hoge Raad dat dit in deze zaak niet voldoende uit de bewijsvoering blijkt. De gebruikte RDW-gegevens en een verklaring bij een later verhoor waren daarvoor onvoldoende. Het hof moet het betrokken feit en de straf opnieuw beoordelen.

Instantie
Hoge Raad
Uitspraakdatum
2026-09-29
Publicatie bron
2026-09-29

In het kort

  • Het bewijs moet tonen dat het schorsingsbesluit op de rijdatum bekendgemaakt en van kracht was.
  • Ook moet blijken dat de bestuurder toen wist of redelijkerwijs moest weten van de schorsing.
  • De hier gebruikte RDW-gegevens en latere verklaring waren daarvoor onvoldoende.
  • CBR-besluit en bekendmakingsgegevens horen volgens de Hoge Raad in het dossier; andere bewijsvoering is niet uitgesloten.
  • Het hof moet het betrokken feit en de straf opnieuw beoordelen. De Hoge Raad spreekt niet vrij.

Waarom deze zaak belangrijk is

Het arrest onderscheidt drie vragen: is het rijbewijs geschorst, was dat besluit op de rijdatum van kracht en wist of moest de bestuurder dat toen weten? Een later afgelegde verklaring beantwoordt die vragen niet vanzelf voor een eerdere datum. Het arrest geeft bovendien concrete aanwijzingen voor een volledig strafdossier.

Bewijslast voor schorsing en inwerkingtreding

Voor dit misdrijf moet uit het bewijs blijken dat de geldigheid van het rijbewijs was geschorst én dat dit besluit op het moment van het rijden van kracht was. Daarnaast moet worden bewezen dat de verdachte toen wist of redelijkerwijs moest weten van de schorsing. De Hoge Raad onderscheidt daarmee bekendmaking en inwerkingtreding van het besluit van de kennis die bij de bestuurder moet bestaan.

Bronpassages bij deze uitleg

Voor een bewezenverklaring van een op artikel 9 lid 5 WVW 1994 toegesneden tenlastelegging moet uit de bewijsvoering allereerst blijken dat de geldigheid van het rijbewijs van de verdachte is geschorst en dat dit besluit op het moment van het tenlastegelegde van kracht was.

Daarnaast moet uit de bewijsvoering kunnen worden afgeleid dat de verdachte ten tijde van het besturen van het motorrijtuig ‘wist of redelijkerwijs moest weten’ dat de geldigheid van zijn rijbewijs was geschorst.

Vereiste bekendmaking van het besluit

Volgens het in het arrest uiteengezette kader treedt het schorsingsbesluit niet in werking voordat het is bekendgemaakt. Dat kan door toezending of uitreiking en, als dat niet mogelijk is, op een andere geschikte manier. Bij verzending geldt de terpostbezorging door het CBR als bekendmaking; dat is dus niet hetzelfde als bewezen ontvangst. Het besluit kan bovendien zelf een latere ingangsdatum bepalen. De bewijsvoering moet duidelijk maken hoe bekendmaking plaatsvond en wanneer het besluit van kracht werd.

Bronpassages bij deze uitleg

Bij toezending geldt de terpostbezorging door het CBR als het moment van bekendmaking.

RDW-bevraging en verklaring onvoldoende

De zaak betreft rijden op 28 april 2019. De verdachte zei bij zijn verhoor op 10 juli 2019 dat hij van de schorsing wist. Volgens de Hoge Raad blijkt daaruit niet dat het besluit op de eerdere rijdatum al bekendgemaakt en van kracht was. Ook de in deze zaak gebruikte gegevens uit het RDW-register boden daarvoor samen met die verklaring onvoldoende steun. Dit is een oordeel over deze bewijsvoering, geen algemene uitsluiting van registergegevens of verklaringen als bewijs.

Bronpassages bij deze uitleg

Uit de bewijsvoering kan niet zonder meer volgen dat het besluit van het CBR tot schorsing van de geldigheid van het rijbewijs van de verdachte aan de verdachte is bekendgemaakt en op het moment van het tenlastegelegde van kracht was.

Aanbeveling voor processtukken

De Hoge Raad beveelt aan het CBR-besluit met de ingangsdatum én gegevens over de daadwerkelijke bekendmaking in het dossier op te nemen. Het OM is verantwoordelijk voor het toevoegen van die stukken. De rechter kan zo nodig aanvullende stukken laten opvragen. Bewijs op een andere manier is niet uitgesloten, maar vraagt in beginsel bij een niet-bekennende verdachte een nadere motivering. Het ontbreken van één stuk betekent dus niet automatisch vrijspraak.

Bronpassages bij deze uitleg

Het verdient in dit type zaken aanbeveling dat van de processtukken deel uitmaken (a) een mededeling van het CBR aan de verdachte met het besluit tot schorsing waarin is bepaald wanneer het besluit tot schorsing in werking treedt

Gedeeltelijke vernietiging en terugwijzing

De Hoge Raad vernietigt de hofuitspraak alleen voor dit tenlastegelegde feit en de strafoplegging. Het hof Arnhem-Leeuwarden moet die onderdelen opnieuw beoordelen. Het cassatieberoep wordt voor het overige verworpen; de Hoge Raad spreekt de verdachte niet zelf vrij.

Bronpassages bij deze uitleg

- vernietigt de uitspraak van het hof, maar uitsluitend wat betreft de beslissingen over het in de zaak met parketnummer 08-241480-19 onder 1 tenlastegelegde en de strafoplegging;

- wijst de zaak terug naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, opdat de zaak ten aanzien daarvan opnieuw wordt berecht en afgedaan;

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De bespreking geeft het juridische kader weer zoals de Hoge Raad dat in dit arrest formuleert. De aangehaalde oudere arresten worden als bronverwijzing gekoppeld, maar hier niet zelfstandig vergeleken. Er wordt geen wijziging van een rechtspraaklijn geclaimd.

Reikwijdte en beperkingen

  • De exacte wetsversie is niet afzonderlijk geverifieerd; uitgegaan wordt van de in het arrest genoemde bepalingen.
  • De vergelijking met andere zaken is beperkt tot de door de Hoge Raad in dit arrest aangehaalde jurisprudentie.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.