Uitspraak uitgelegd

Reisdocument voor Afghaanse kinderen: vervangende toestemming verleend

Een vader vraagt vervangende toestemming voor reisdocumenten voor zijn twee Afghaanse kinderen. De gemeente gaat uit van gezamenlijk gezag, terwijl de verblijfplaats van de moeder onbekend is. De kinderrechter van de Rechtbank Noord-Nederland verleent op 5 november 2026 die toestemming, hoewel de vader volgens de rechter al alleen het gezag heeft. De rechter wil de afgifte mogelijk maken en benadrukt dat de kinderen zich moeten kunnen identificeren.

Instantie
Rechtbank Noord-Nederland
Uitspraakdatum
2026-11-05
Publicatie bron
2026-11-10

In het kort

  • De kinderrechter verleent vervangende toestemming om voor twee minderjarige kinderen met uitsluitend de Afghaanse nationaliteit een reisdocument aan te vragen.
  • De vader heeft volgens de rechter alleen het gezag op grond van het toepasselijke Afghaanse recht; toestemming van de moeder is strikt genomen niet nodig.
  • De toestemming wordt toch verleend om afgifte mogelijk te maken, met het oog op een reisdocument voor vluchtelingen en/of vreemdelingen.
  • Het identificatiebelang van de kinderen weegt mee: ook onder veertien jaar kan een identiteitsbewijs nodig zijn, bijvoorbeeld bij medische zorg.

Waarom deze zaak belangrijk is

Voor dit gezin neemt de beschikking een praktisch obstakel bij de aanvraag van reisdocumenten weg, hoewel de vader volgens de rechter al alleen het gezag heeft. Zij maakt ook duidelijk waarom het ontbreken van een algemene identificatieplicht onder veertien jaar het belang van een identiteitsdocument voor deze kinderen niet wegneemt.

Gemeente gaat uit van gezamenlijk gezag

De vader woont in Nederland met zijn twee kinderen, die de Afghaanse nationaliteit hebben en geen geldig reisdocument bezitten. Waar de moeder woont of verblijft, is onbekend. Volgens de vader lukt het zonder haar toestemming niet om een reisdocument aan te vragen. De gemeente neemt aan dat hij het gezag met zijn ex-vrouw deelt.

Bronpassages bij deze uitleg

De vader woont met [minderjarige 1] en [minderjarige 2] in Nederland. De woon- en verblijfplaats van de moeder is onbekend.

[minderjarige 1] en [minderjarige 2] hebben de Afghaanse nationaliteit.

[minderjarige 1] en [minderjarige 2] beschikken niet (meer) over een geldig reisdocument.

Zonder toestemming van de moeder lukt het niet om een reisdocument voor de kinderen aan te vragen.

De gemeente van zijn woonplaats gaat er vanuit dat hij echter niet alleen het gezag uitoefent, maar samen met zijn Afghaanse ex-vrouw.

Toestemming van de moeder is volgens de rechter niet nodig

De aanname van gezamenlijk gezag houdt volgens de kinderrechter geen stand. De ouders zijn in Afghanistan getrouwd en gescheiden; uit de daar gegeven echtscheidingsuitspraak blijkt niet dat een regeling over het gezag is getroffen. Volgens de kinderrechter bracht het toepasselijke Afghaanse recht mee dat de vader al vóór zijn komst naar Nederland als enige het gezag uitoefende. Daarom heeft hij in deze zaak strikt genomen geen toestemming van de moeder nodig.

Bronpassages bij deze uitleg

De kinderrechter deelt het standpunt van de gemeente niet. De vader is met de moeder van de kinderen gehuwd in Afghanistan en daar ook gescheiden.

Uit de daar geldende uitspraak waarmee de echtscheiding is geformaliseerd, blijkt niet dat een gezagsvoorziening is getroffen.

De toepasselijkheid van het Afghaanse recht brengt met zich dat de vader, voordat hij hier met de kinderen in Nederland kwam, uitsluitend het gezag over hen uitoefende. Strikt genomen behoeft de vader derhalve geen toestemming van de moeder van de kinderen.

Toch toestemming voor een vluchtelingen- of vreemdelingenreisdocument

De kinderrechter verleent niettemin vervangende toestemming om te waarborgen dat nu daadwerkelijk een reisdocument kan worden afgegeven. Hij baseert dit op artikel 34 van de Paspoortwet. De toestemming betreft een aanvraag voor een reisdocument onder artikel 2 van die wet. Volgens de rechter maakt dit, gelet op de Afghaanse nationaliteit van de kinderen, afgifte van een reisdocument voor vluchtelingen en/of vreemdelingen mogelijk.

Bronpassages bij deze uitleg

Om te borgen dat daadwerkelijk nu een reisdocument wordt afgegeven, zal de kinderrechter nu echter toch vervangende toestemming geven.

De kinderrechter zal op grond van artikel 34 van de Paspoortwet vervangende toestemming verlenen voor de aanvraag van een reisdocument als bedoeld in artikel 2 van de Paspoortwet,

zodat gelet op de Afghaanse nationaliteit van beide kinderen afgifte mogelijk wordt van een reisdocument voor vluchtelingen en/of een reisdocument voor vreemdelingen.

Identificatie is ook voor kinderen onder veertien belangrijk

De kinderrechter verbindt het belang van een reisdocument aan de mogelijkheid om normaal aan de samenleving deel te nemen. Hij onderscheidt daarbij de algemene identificatieplicht vanaf veertien jaar van situaties waarin ook jongere kinderen zich moeten kunnen identificeren. In de zorg geldt dat volgens de beschikking al vanaf de geboorte: ouders moeten bij medische zorg een geldig identiteitsbewijs van hun kind kunnen tonen. Het belang van een document hangt daarmee niet alleen af van de leeftijd, maar ook van de situatie.

Bronpassages bij deze uitleg

In Nederland geldt een algemene identificatieplicht vanaf veertien jaar.

In de zorgsector geldt de identificatieplicht namelijk al vanaf de geboorte.

Dit betekent dat ouders voor hun kind een geldig identiteitsbewijs moeten kunnen tonen als het kind medische zorg nodig heeft.

Uit het voorgaande volgt dat de identificatieplicht afhankelijk is van de leeftijd en de situatie, maar dat iedereen, ongeacht zijn of haar leeftijd, zich moet kunnen identificeren om normaal aan het maatschappelijk verkeer te kunnen deelnemen.

Toestemming voor de aanvraag is direct uitvoerbaar

De toestemming is uitvoerbaar bij voorraad en kan daardoor direct voor de aanvraag worden gebruikt. Wat meer of anders is verzocht, wijst de kinderrechter af. Het dictum gaat over het aanvragen van reisdocumenten voor de twee kinderen; de beschikking houdt niet in dat die documenten daarmee al zijn afgegeven.

Bronpassages bij deze uitleg

verleent vervangende toestemming voor het aanvragen van een reisdocument als bedoeld in artikel 2 van de Paspoortwet voor [minderjarige 1] en [minderjarige 2] ;

verklaart deze beschikking tot zover uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af wat meer of anders is verzocht.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

Er is geen andere volledige uitspraak aangeleverd. Daarom kan niet worden beoordeeld hoe deze beslissing zich verhoudt tot andere rechtspraak.

Reikwijdte en beperkingen

  • Er zijn geen andere volledige uitspraken aangeleverd; de verhouding tot andere rechtspraak is daarom niet beoordeeld.
  • Het oordeel over het eenhoofdig gezag berust op deze gezinssituatie en het volgens de kinderrechter toepasselijke Afghaanse recht. Het is geen algemene uitspraak over het gezag binnen alle Afghaanse gezinnen.
  • De toepasselijke versie van de aangehaalde artikelen uit de Paspoortwet is niet afzonderlijk onderzocht.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.