Uitspraak uitgelegd

Kinderporno via Snapchat: veroordeling blijft, smartengeldbeslissing vernietigd

Kan het opvragen en kort bekijken van een kinderpornografische Snapchatfoto strafbaar zijn als de foto niet wordt bewaard? De Hoge Raad oordeelt op 10 november 2026 dat het doelgericht en met opzet verkrijgen van toegang ook zonder opslag strafbaar kan zijn. De veroordeling blijft daarom staan. De beslissing over het smartengeld en de bijbehorende schadevergoedingsmaatregel worden wel vernietigd: het hof had onvoldoende gemotiveerd waarom sprake was van een aantasting in de persoon.

Instantie
Hoge Raad
Uitspraakdatum
2026-11-10
Publicatie bron
2026-11-10

In het kort

  • De veroordeling voor het opzettelijk verkrijgen van toegang tot kinderporno via Snapchat blijft in stand; opslag van de foto was daarvoor niet vereist.
  • Beslissend waren het vragen om de Snapchatgegevens en om een blootfoto, gevolgd door het openen en bekijken van de ontvangen foto. Het enkele bekijken is onder de toegepaste bepaling niet strafbaar gesteld.
  • Het hof had voor geen van de drie beoordeelde grondslagen voldoende uitgelegd waarom sprake was van een aantasting in de persoon die smartengeld rechtvaardigde.
  • De Hoge Raad vernietigt uitsluitend de beslissing over de immateriële schade en de schadevergoedingsmaatregel en wijst die onderdelen terug naar het hof. Het smartengeld is daarmee niet definitief afgewezen.

Waarom deze zaak belangrijk is

De uitspraak laat zien dat het ontbreken van opslag niet beslissend is voor de strafbaarheid van het opzettelijk verkrijgen van toegang tot kinderporno. Voor smartengeld is daarnaast een afzonderlijke beoordeling van de persoonsaantasting nodig. Daarbij zijn de wettelijke grondslag, concrete gegevens over de gevolgen, de functie van een slachtofferverklaring bij de schadevordering en de beoordeling van een causaliteitsverweer van praktisch belang. Over de immateriële schade moet het hof opnieuw beslissen.

Een vluchtige Snapchatfoto was geen bewezen bezit

Het hof had vastgesteld dat de verdachte via Snapchat een seksueel getinte foto van een elfjarig meisje had ontvangen. Omdat hij de foto slechts enkele seconden kon bekijken en er geen aanwijzingen voor opslag waren, sprak het hof hem vrij van bezit en verwerving. De bewezenverklaring betrof het verkrijgen van toegang tot de afbeelding, niet het bezit ervan.

Bronpassages bij deze uitleg

via de applicatie Snapchat een foto met een onmiskenbare seksuele strekking heeft ontvangen van [benadeelde] . [benadeelde] was op het moment van het maken en versturen van de desbetreffende foto elf jaren oud.

Het is mogelijk deze afbeeldingen op te slaan in het Snapchat-account dan wel er een screenshot van te maken en dit screenshot op te slaan. Het dossier bevat echter geen aanwijzingen dat dit is gebeurd.

Nu de verdachte de blootfoto van [benadeelde] slechts voor enkele seconden heeft kunnen bekijken, waarna de afbeelding voor hem niet langer toegankelijk was, heeft de verdachte geen beschikkingsmacht gehad over de afbeelding en deze daarmee niet in zijn bezit gehad of verworven.

De verdachte zal dan ook worden vrijgesproken van deze tenlastegelegde bestanddelen.

zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking van een communicatiedienst de toegang heeft verschaft,

Vragen om de foto en die openen leverde hier strafbare toegang op

Onder artikel 240b oud Sr was het enkele bekijken van kinderporno niet strafbaar gesteld. Vereist is een gedraging die op het verkrijgen van toegang is gericht, met ten minste voorwaardelijk opzet op die toegang. Hier had de verdachte de Snapchatgegevens gevraagd, om een blootfoto verzocht en de ontvangen foto geopend en bekeken. De Hoge Raad acht het oordeel dat daarmee strafbaar toegang is verkregen juridisch juist en voldoende gemotiveerd. Het ontbreken van opslag stond deze veroordeling dus niet in de weg.

Bronpassages bij deze uitleg

Het enkele bekijken van beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik is door de wetgever echter niet strafbaar gesteld.

Uit de wetsgeschiedenis volgt dat sprake is van ‘zich toegang verschaffen’ als de verdachte een gedraging verricht die is gericht op het verkrijgen van toegang tot beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik, bijvoorbeeld door het bezoeken van ‘kinderpornografische’ websites.

Het opzet van de verdachte moet, al dan niet in voorwaardelijke vorm, zijn gericht op het verkrijgen van die toegang.

dat de verdachte de Snapchatgegevens van [benadeelde] heeft gevraagd, haar om een blootfoto heeft verzocht, van [benadeelde] via Snapchat op zijn iPhone een foto van haar ontblote bovenlichaam heeft ontvangen en vervolgens deze foto heeft geopend en bekeken.

geeft niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting en is toereikend gemotiveerd.

zonder dat ook sprake is van ‘bezit’ als bedoeld in artikel 240b lid 1 (oud) Sr omdat het betreffende beeldmateriaal niet door de betrokkene wordt opgeslagen.

Smartengeld volgt niet automatisch uit de veroordeling

Van de gevorderde € 2.500 aan smartengeld kende het hof € 1.000 toe en wees het € 1.500 af. Het hof baseerde de vergoeding op een aantasting in de persoon op andere wijze in de zin van artikel 6:106 BW. De Hoge Raad benadrukt dat de wettelijke grondslag voor zo’n vergoeding afzonderlijke aandacht vraagt. Bij deze grondslag is een inbreuk op een fundamenteel recht op zichzelf niet genoeg: ook de persoonsaantasting moet kunnen worden aangenomen.

Bronpassages bij deze uitleg

Totaal immateriële schade € 2.500,00

Het hof begroot de omvang van de immateriële schade, gelet op alle omstandigheden van het geval, waaronder de bedragen die in vergelijkbare gevallen worden opgelegd, naar billijkheid op een bedrag van € 1.000,00.

Voor het overige dient de vordering van de benadeelde partij tot vergoeding van immateriële schade te worden afgewezen.

sprake is van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ als bedoeld in artikel 6:106, aanhef en onder b, BW,

Deze wettelijke beperking van het recht op schadevergoeding brengt mee dat als de rechter een vergoeding van immateriële schade toekent, de grondslag daarvoor aandacht verdient.

Van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ als bedoeld in artikel 6:106, aanhef en onder b, BW is niet reeds sprake bij de enkele schending van een fundamenteel recht.

Geestelijk letsel was niet met concrete gegevens onderbouwd

Een eerste mogelijkheid is geestelijk letsel dat naar objectieve maatstaven kan worden vastgesteld. Daarvoor zijn voldoende concrete gegevens nodig, doorgaans een rapport van een bevoegde deskundige, zoals een psychiater, huisarts of psycholoog. Een erkende psychiatrische diagnose is niet steeds vereist. In deze zaak waren zulke concrete gegevens niet verstrekt. Voor zover het hof de vergoeding op geestelijk letsel baseerde, ontbrak daarom een toereikende motivering.

Bronpassages bij deze uitleg

zodat de rechter het bestaan van geestelijk letsel naar objectieve maatstaven kan vaststellen.

Doorgaans zal het dan gaan om een rapportage van een deskundige, zoals een ter zake bevoegde en bekwame psychiater, huisarts of psycholoog.

Niet is vereist dat in die rapportage een diagnose van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld wordt gesteld; voldoende kan zijn dat daaruit blijkt van geestelijk letsel dat gelet op aard, duur en/of gevolgen ernstig is, en in voldoende mate objectiveerbaar.

de benadeelde partij geen concrete gegevens – zoals een rapportage van een ter zake bevoegde en bekwame psychiater, huisarts of psycholoog – heeft verschaft waaruit kan volgen dat psychische schade is ontstaan,

toepassing heeft willen geven aan de onder 4.4 als eerste aangeduide categorie, is dat oordeel niet toereikend gemotiveerd.

Ouderverklaring en causaliteitsverweer waren onvoldoende verwerkt

Ook zonder objectief vastgesteld geestelijk letsel kan de combinatie van de normschending en concreet onderbouwde nadelige gevolgen een persoonsaantasting opleveren. Maar de verklaring van de ouders waarop het hof zich beriep, was niet ter onderbouwing van de schadevordering ingebracht. Evenmin bleek dat op de zitting was besproken dat de verklaring alsnog die functie zou krijgen. Daarnaast had het hof het verweer over het verband tussen het bewezenverklaarde en de gestelde schade niet zichtbaar meegewogen. Voor zover het hof deze route volgde, was de motivering eveneens ontoereikend.

Bronpassages bij deze uitleg

maar waarin de aard en de ernst a) van de normschending en b) van de nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat sprake is van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’.

Daarbij is het in beginsel aan de benadeelde partij om de vordering met concrete gegevens te onderbouwen.

dat de schriftelijke slachtofferverklaring van de ouders van het slachtoffer door de benadeelde partij niet is ingebracht ter onderbouwing van de vordering van de benadeelde partij

uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep ook niet kan worden afgeleid dat is besproken dat deze alsnog (mede) ten grondslag wordt gelegd aan de vordering van de benadeelde partij,

terwijl het hof niet kenbaar in zijn oordeel heeft betrokken wat door de verdediging is aangevoerd over “de causaliteit (...) tussen de vordering en de tenlastelegging”.

Voor zover het hof heeft geoordeeld dat de aard en de ernst van de normschending en van de nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde partij, meebrengen dat bij de benadeelde partij sprake is van een aantasting in de persoon op andere wijze, is dat oordeel ontoereikend gemotiveerd.

De ernst van het feit maakt onderbouwing niet vanzelf overbodig

In uitzonderlijke gevallen kan een persoonsaantasting worden aangenomen zonder dat de concrete gevolgen zijn vastgesteld. Dan moeten de aard en ernst van de normschending zo zwaar wegen dat de nadelige gevolgen daaruit vanzelf spreken. Voor zover het hof die uitzondering bedoelde toe te passen, vindt de Hoge Raad niet begrijpelijk waarom onderbouwing met concrete gegevens in deze Snapchatzaak achterwege kon blijven.

Bronpassages bij deze uitleg

in uitzonderlijke gevallen ook een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ worden aangenomen zonder dat in rechte is komen vast te staan welke concrete gevolgen de benadeelde heeft ondervonden van de normschending.

de aard en de ernst van de normschending van zodanig groot gewicht zijn, en de nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde dus zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon zonder meer kan worden aangenomen.

is het oordeel van het hof dat de aard en de ernst van de normschending in dit geval zo ingrijpend zijn dat een onderbouwing met concrete gegevens van die aantasting in de persoon achterwege kan blijven, niet zonder meer begrijpelijk.

Alleen de schadebeslissingen moeten terug naar het hof

De Hoge Raad vernietigt uitsluitend de beslissing over de immateriële schadevordering en de schadevergoedingsmaatregel. Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch moet die onderdelen opnieuw behandelen; de strafrechtelijke veroordeling blijft staan. Met de gebrekkig gemotiveerde schadebeslissing kan ook de daaraan gekoppelde maatregel niet in stand blijven. De terugwijzing is geen definitieve afwijzing van het smartengeld: over de aanspraak en de omvang daarvan moet opnieuw worden beslist.

Bronpassages bij deze uitleg

- vernietigt de uitspraak van het hof, maar uitsluitend wat betreft de beslissing over de vordering van de benadeelde partij tot vergoeding van immateriële schade en de oplegging van de schadevergoedingsmaatregel;

- wijst de zaak terug naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch, opdat de zaak ten aanzien daarvan opnieuw wordt berecht en afgedaan;

- verwerpt het beroep voor het overige.

Het cassatiemiddel slaagt. Dat brengt mee dat ook de oplegging van de in artikel 36f Sr voorziene maatregel niet in stand kan blijven

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De Hoge Raad gebruikt dezelfde opzetmaatstaf als in het arrest van 7 februari 2017. Ook het vervallen van de schadevergoedingsmaatregel bij een geslaagde klacht over de verschuldigdheid van schade sluit aan bij het arrest van 18 juni 2019. De vergelijking met die laatste zaak betreft uitsluitend dit juridische verband, niet de feiten of de schadebedragen. Deze beperkte vergelijking geeft geen aanleiding om op deze punten een koerswijziging aan te nemen.

Bronpassages bij deze uitleg

Het opzet van de verdachte moet, al dan niet in voorwaardelijke vorm, zijn gericht op het verkrijgen van die toegang.

Het opzet van de verdachte dient, al dan niet in voorwaardelijke vorm, te zijn gericht op het verkrijgen van die toegang.

Het cassatiemiddel slaagt. Dat brengt mee dat ook de oplegging van de in artikel 36f Sr voorziene maatregel niet in stand kan blijven

Om die reden zal in dergelijke gevallen gegrondverklaring van een klacht over de materiële verschuldigdheid van de schade ook gevolgen hebben voor de met betrekking tot diezelfde schadepost opgelegde schadevergoedingsmaatregel.

Reikwijdte en beperkingen

  • De strafrechtelijke beoordeling betreft artikel 240b oud Sr en het handelen van 30 december 2021. De toepassing van latere wetgeving en de geldende wetsversies buiten deze zaak zijn niet afzonderlijk onderzocht.
  • De uiteindelijke beslissing over de teruggewezen immateriële schadevordering blijkt niet uit de aangeleverde stukken.
  • De vergelijking is beperkt tot de aangeleverde rechtspraak, in het bijzonder de arresten uit 2017 en 2019. Er is geen uitputtend jurisprudentieonderzoek verricht.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.