Uitspraak uitgelegd
Hoge Raad: één zitting bpm-zaak telt als één proceshandeling
Een belastingplichtige ging in cassatie tegen een uitspraak over een naheffingsaanslag belasting van personenauto's en motorrijwielen (bpm). De klachten richtten zich op de hoogte van de proceskostenvergoeding en de verenigbaarheid van de Nederlandse regels met het Unierecht. De Hoge Raad heeft het beroep ongegrond verklaard en oordeelde dat voor een gecombineerde zitting slechts één punt proceskosten wordt toegekend.
- Primaire bron
- ECLI:NL:HR:2026:1821
- Instantie
- Hoge Raad
- Uitspraakdatum
- 2026-11-06
- Publicatie bron
- 2026-11-06
In het kort
- Hoge Raad verklaart beroep in cassatie ongegrond.
- Één zitting voor principaal en incidenteel beroep telt als één proceshandeling.
- Klachten over bewijslast, naheffing en proceskostenvergoeding in relatie tot Unierecht verworpen.
- Geen aanleiding voor het stellen van prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie.
Waarom deze zaak belangrijk is
Het arrest verduidelijkt de proceskostenberekening wanneer principaal en incidenteel hoger beroep samen op één zitting worden behandeld: voor dat verschijnen wordt één punt toegekend. Dit sluit aan bij het arrest van 19 mei 2017. De overige klachten falen met toepassing van artikel 81 Wet RO; de Hoge Raad ziet geen aanleiding voor prejudiciële vragen.
Proceskosten bij gecombineerde zitting
De Hoge Raad oordeelt dat wanneer er één onderzoek ter zitting plaatsvindt voor zowel het principaal hoger beroep als het incidenteel hoger beroep, dit als één proceshandeling wordt beschouwd. Er is dan geen grond om voor het bijwonen van diezelfde zitting twee keer een punt toe te kennen bij de vaststelling van de proceskostenvergoeding. De klacht van belanghebbende hierover faalt dan ook.
Bronpassages bij deze uitleg
Dan is er geen grond om voor het bijwonen van die zitting nogmaals een punt toe te kennen bij het vaststellen van de proceskostenvergoeding ter zake van het incidentele hoger beroep.
Bewijslast bpm-vermindering en Unierecht
Belanghebbende voerde aan dat de bewijslastverdeling, waarbij de belastingplichtige feiten moet stellen en aannemelijk moet maken voor een bpm-vermindering, strijdig is met artikel 110 VWEU. De Hoge Raad volgt hierin eerdere jurisprudentie en ziet geen aanleiding om prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. De klacht leidt niet tot vernietiging.
Bronpassages bij deze uitleg
Op de gronden die zijn vermeld in de rechtsoverweging 3.2.6 van het arrest van de Hoge Raad van 20 mei 2022, ECLI:NL:HR:2022:640, ziet de Hoge Raad wat dit geschilpunt betreft geen aanleiding prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen.
Naheffing en het horen van de belanghebbende
Ook de klachten over naheffing en het verdedigingsbeginsel leiden niet tot cassatie. Bij het horen is van belang dat de belanghebbende volgens het hof naar behoren was uitgenodigd voor een gesprek, maar daarvan geen gebruik had gemaakt. De Hoge Raad doet deze klachten af met artikel 81 Wet RO en verwijst voor het afzien van prejudiciële vragen naar eerdere arresten.
Bronpassages bij deze uitleg
Op de gronden die zijn vermeld in rechtsoverwegingen 4.2 tot en met 4.4.4 van het arrest van de Hoge Raad van 17 juli 2026, ECLI:NL:HR:2026:1244, ziet de Hoge Raad wat dit geschilpunt betreft geen aanleiding prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen.
Op de gronden die zijn vermeld in de rechtsoverwegingen 2.6.1 tot en met 2.6.4 van het arrest van de Hoge Raad van 18 september 2026, ECLI:NL:HR:2026:1494, ziet de Hoge Raad wat dit geschilpunt betreft geen aanleiding prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen.
het – in cassatie niet bestreden – feit dat belanghebbende in de fase voorafgaand aan het opleggen van de naheffingsaanslag naar behoren is uitgenodigd voor een gesprek, maar daarvan geen gebruik heeft gemaakt.
Proceskostenvergoeding en Unierecht
De belanghebbende bestreed daarnaast de hoogte van de proceskostenvergoeding met een beroep op het Unierecht. Ook deze klacht leidt niet tot vernietiging. De Hoge Raad gebruikt artikel 81 Wet RO en verwijst voor het afzien van prejudiciële vragen naar zijn arrest van 17 juli 2026. Het onderhavige arrest geeft op dit punt dus geen nieuwe, zelfstandige inhoudelijke motivering.
Bronpassages bij deze uitleg
Op de gronden die zijn vermeld in de rechtsoverwegingen 4.8.1 tot en met 4.12.5 van het arrest van de Hoge Raad van 17 juli 2026, ECLI:NL:HR:2026:1244, ziet de Hoge Raad wat dit geschilpunt betreft geen aanleiding prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen.
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie ongegrond.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
De Hoge Raad bevestigt in deze zaak de lijn uit het arrest van 19 mei 2017 (ECLI:NL:HR:2017:915). Daarin werd reeds geoordeeld dat het verschijnen ter zitting voor behandeling van een principaal beroep en een incidenteel beroep tijdens één onderzoek ter zitting als één proceshandeling geldt voor de proceskostenvergoeding.
Bronpassages bij deze uitleg
In een dergelijk geval wordt één proceshandeling verricht, zodat er geen grond is om voor het bijwonen van die zitting twee maal een punt toe te kennen.
In een dergelijk geval wordt één proceshandeling verricht.
Reikwijdte en beperkingen
- De geldende wetsversie is niet afzonderlijk onderzocht.
- Jurisprudentieonderzoek is begrensd tot de in de uitspraak genoemde arresten.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:HR:2026:1821
- ECLI:NL:GHAMS:2025:638
- ECLI:NL:HR:2017:915
- ECLI:NL:HR:2019:393
- ECLI:NL:HR:2022:640
- ECLI:NL:HR:2026:915
- ECLI:NL:HR:2026:1244
- ECLI:NL:HR:2026:1494
- ECLI:NL:GHAMS:2025:638.
- Artikel 81 RO
- Artikel 20 AWR
- Artikel 110 VWEU
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.