Uitspraak uitgelegd
Herzieningsverzoek zonder nieuwe feiten na ruim een jaar niet-ontvankelijk
Wie herziening van een rechterlijke uitspraak vraagt, kan ook zonder wettelijke jaartermijn te laat zijn. De Centrale Raad van Beroep verklaarde op 20 oktober 2026 een herzieningsverzoek over een bijstandsterugvordering niet-ontvankelijk. Er waren geen nieuwe feiten of omstandigheden gesteld en volgens de Raad was bijna veertien maanden na openbaarmaking gewacht. Dat verzoeker de niet in de Awb opgenomen jaarregel niet kende, veranderde de uitkomst niet.
- Primaire bron
- ECLI:NL:CRVB:2026:1409
- Instantie
- Centrale Raad van Beroep
- Uitspraakdatum
- 2026-10-20
- Publicatie bron
- 2026-11-09
In het kort
- De Raad verklaart het herzieningsverzoek over een bijstandsterugvordering niet-ontvankelijk wegens onredelijk late indiening.
- Zonder gestelde nieuwe feiten of omstandigheden is een verzoek in de regel te laat als het meer dan een jaar na openbaarmaking van de uitspraak wordt ingediend.
- Volgens de Raad was bijna veertien maanden gewacht. Nadenktijd en onbekendheid met de niet in de Awb opgenomen jaarregel maakten dat hier niet anders.
- Het verzoek is niet inhoudelijk beoordeeld. De uitzondering op de jaarregel voor uitspraken over bestuurlijke boetes was hier niet van toepassing.
Waarom deze zaak belangrijk is
Deze zaak laat zien dat het ontbreken van een wettelijke jaartermijn niet verhindert dat een herzieningsverzoek wegens tijdsverloop niet-ontvankelijk wordt verklaard. Bij dit verzoek over een bijstandsterugvordering, zonder gestelde nieuwe feiten, rechtvaardigden nadenktijd en onbekendheid met de jaarregel de late indiening niet. De inhoudelijke juistheid van de terugvordering is niet opnieuw beoordeeld.
Herziening gevraagd van het oordeel over de terugvordering
Het herzieningsverzoek ging alleen over het deel van de uitspraak van 8 november 2022 dat betrekking had op een terugvordering van € 14.870,30 aan bijstand. Het dagelijks bestuur had het bezwaar tegen die terugvordering wegens een niet-verschoonbare termijnoverschrijding niet-ontvankelijk verklaard. De rechtbank had het beroep tegen die beslissing ongegrond verklaard en de Raad had die rechtbankuitspraak bevestigd. Verzoeker wilde dat de Raad op dit onderdeel terugkwam van zijn eerdere uitspraak.
Bronpassages bij deze uitleg
Verzoeker heeft in een brief van 12 maart 2024 verzocht om herziening van de uitspraak van de Raad van 8 november 2022, verzonden op 17 november 2022, voor zover de Raad daarbij de uitspraak van de rechtbank van 12 januari 2022, 20/1048, heeft bevestigd.
De rechtbank heeft in die uitspraak het beroep van verzoeker tegen het besluit van het dagelijks bestuur van 17 februari 2020 ongegrond verklaard.
Met dat besluit heeft het dagelijks bestuur het bezwaar van verzoeker tegen een besluit van 26 juli 2018 nietontvankelijk verklaard wegens een niet verschoonbare termijnoverschrijding.
Met het besluit van 26 juli 2018 heeft het dagelijks bestuur de gemaakte kosten van bijstand van verzoeker teruggevorderd tot een bedrag van € 14.870,30 (terugvorderingsbesluit).
Wel bezwaren aangevoerd, maar geen nieuwe feiten gesteld
Verzoeker stelde dat bij de terugvordering geen rekening was gehouden met de vrijlating van een vrijwilligersvergoeding. Ook voerde hij aan dat een brief van 25 september 2018 als tijdig bezwaar tegen de terugvordering moest worden aangemerkt. Zijn gemachtigde liet ter zitting echter weten dat geen nieuwe feiten of omstandigheden in de zin van artikel 8:119 Awb waren gesteld. Het herzieningsverzoek had bovendien geen betrekking op een bestuurlijke boete.
Bronpassages bij deze uitleg
Verzoeker heeft in het verzoek aangevoerd dat het dagelijks bestuur de “vrijlating vrijwilligersvergoeding buiten beschouwing [heeft] gelaten”.
Dit kan dus worden gezien als een bezwaarschrift tegen dat besluit. Met de brief van 25 september 2018 is wel degelijk tijdig gereageerd op het terugvorderingsbesluit nadat de gemachtigde van verzoeker dat onder ogen had gekregen.
In deze zaak, die geen betrekking heeft op een uitspraak over een bestuurlijke boete, heeft verzoeker, zoals zijn gemachtigde ter zitting heeft laten weten, geen nieuwe feiten of omstandigheden als bedoeld in artikel 8:119, eerste lid, van de Awb gesteld.
De jaarregel begint niet altijd bij de uitspraak
Een herzieningsverzoek wordt in de regel als onredelijk laat beschouwd wanneer het meer dan een jaar na bekendwording met de gestelde nieuwe feiten of omstandigheden is ingediend. Zijn geen nieuwe feiten of omstandigheden gesteld, dan wordt gekeken naar het tijdsverloop vanaf de openbaarmaking van de uitspraak. Een onredelijk laat verzoek is niet-ontvankelijk. Het gaat om een maatstaf uit de rechtspraak, niet om een in de Awb vastgelegde jaartermijn. Deze jaarregel geldt niet voor herziening van een uitspraak over een bestuurlijke boete.
Bronpassages bij deze uitleg
Een verzoek om herziening wordt in de regel geacht onredelijk laat te zijn ingediend, indien het verzoek is ingediend meer dan een jaar nadat de indiener bekend is geworden met de daarin gestelde nieuwe feiten en omstandigheden (nova)
dan wel, indien geen nova zijn gesteld, als het is ingediend meer dan een jaar na de datum van openbaarmaking van de uitspraak waarvan herziening wordt verzocht.
Een onredelijk laat ingediend herzieningsverzoek moet niet-ontvankelijk worden verklaard.
Weliswaar staat de termijn van een jaar niet in de Awb, maar dat betekent niet dat de mogelijkheid om herziening van een uitspraak te vragen niet in tijd kan worden begrensd.
De hiervoor in 4.3 geformuleerde regel geldt niet voor het indienen van een verzoek om herziening van een uitspraak over een bestuurlijke boete. Een dergelijk verzoek is niet aan de termijn van één jaar gebonden.
Nadenktijd en onbekendheid met de jaarregel hielpen niet
Volgens de Raad had verzoeker na openbaarmaking bijna veertien maanden gewacht. De wens om eerst over een herzieningsverzoek na te denken rechtvaardigde dat tijdsverloop niet. Ook het argument dat de rechtbank in zijn zaken vaak langer dan een jaar over een uitspraak deed, bracht de Raad niet tot een ander oordeel. Zijn onbekendheid met de jaarregel hielp evenmin. De Raad wees op de rechtszekerheid: na verloop van tijd moet erop kunnen worden vertrouwd dat een rechterlijke uitspraak niet meer wordt aangetast.
Bronpassages bij deze uitleg
maar dat hij daarover wilde nadenken, neemt niet weg dat verzoeker bijna veertien maanden heeft gewacht met het indienen van het herzieningsverzoek nadat de uitspraak waarvan hij herziening heeft verzocht openbaar was gemaakt.
Het enkele feit dat de rechtbank in zaken van verzoeker er regelmatig langer dan een jaar over doet om uitspraak te doen maakt niet dat aan het onredelijk laat indienen van een herzieningsverzoek geen gevolgen zouden kunnen worden verbonden.
Dat verzoeker er niet van op de hoogte was dat voor het indienen van een herzieningsverzoek een termijn van een jaar geldt, betekent niet dat hem niet kan worden tegengeworpen dat hij meer dan een jaar heeft gewacht
De rechtszekerheid brengt namelijk mee dat ervan mag worden uitgegaan dat een rechterlijke uitspraak na verloop van tijd niet meer kan worden aangetast
Niet-ontvankelijk, zonder inhoudelijke herbeoordeling
Op 20 oktober 2026 verklaarde de Raad het herzieningsverzoek wegens de onredelijk late indiening niet-ontvankelijk. Het verzoek kreeg daardoor geen inhoudelijke beoordeling. De niet-ontvankelijkheid is dus geen inhoudelijke afwijzing van de aangevoerde bezwaren. Verzoeker kreeg geen proceskostenvergoeding en ook het betaalde griffierecht niet terug.
Bronpassages bij deze uitleg
De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 20 oktober 2026.
De Centrale Raad van Beroep verklaart het verzoek niet-ontvankelijk.
Uit 4.2 tot en met 4.7 volgt dat het verzoek om herziening niet-ontvankelijk moet worden verklaard. Dit betekent dat dit verzoek niet inhoudelijk wordt beoordeeld.
Van voor vergoeding in aanmerking komende kosten van verzoeker is niet gebleken. Als die kosten er wel zouden zijn, zou verzoeker daarvoor geen vergoeding krijgen. Hij krijgt ook het betaalde griffierecht niet terug.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Voor de hier relevante situatie zonder gestelde nieuwe feiten sluit de uitspraak aan bij de aangeleverde herzieningsuitspraken uit 2015, 2017 en 2020. Ook daarin geldt indiening meer dan een jaar na openbaarmaking in de regel als onredelijk laat. De uitspraak van 8 november 2022 betreft de eerdere hogerberoepsprocedure over terugvordering en een boete; zij onderbouwt niet de jaarregel voor herziening. Het huidige verzoek ziet alleen op het terugvorderingsdeel. Deze vergelijking is beperkt tot de aangeleverde uitspraken.
Bronpassages bij deze uitleg
Een verzoek om herziening wordt in de regel geacht onredelijk laat te zijn ingediend
dan wel, indien geen nova zijn gesteld, als het is ingediend meer dan een jaar na de datum van openbaarmaking van de uitspraak waarvan herziening wordt verzocht.
Een verzoek om herziening wordt in de regel geacht onredelijk laat te zijn ingediend
indien het verzoek is ingediend meer dan één jaar nadat de indiener bekend is geworden met de daarin gestelde nova dan wel, indien geen nova zijn gesteld, na de datum van openbaarmaking van de uitspraak waarvan herziening wordt verzocht.
Een verzoek om herziening wordt in de regel geacht onredelijk laat te zijn ingediend
dan wel, indien geen nova zijn gesteld, als het is ingediend meer dan een jaar na de datum van openbaarmaking van de uitspraak waarvan herziening wordt verzocht.
Een verzoek om herziening wordt in de regel geacht onredelijk laat te zijn ingediend
dan wel, indien geen nova zijn gesteld, als het is ingediend meer dan een jaar na de datum van openbaarmaking van de uitspraak waarvan herziening wordt verzocht.
Proces-verbaal van de mondelinge uitspraak op de hoger beroepen tegen de uitspraken van de rechtbank Rotterdam van 3 augustus 2020, 19/4602 (aangevallen uitspraak 1) en van 12 januari 2022, 20/1048 (aangevallen uitspraak 2)
Bij besluit van 28 februari 2019 na bezwaar gehandhaafd bij besluit van 26 juli 2019 (bestreden besluit 1) heeft het dagelijks bestuur appellant een boete opgelegd van € 1.230,72.
Bij besluit van 17 februari 2020 (bestreden besluit 2) heeft het dagelijks bestuur het bezwaar tegen het terugvorderingsbesluit niet-ontvankelijk verklaard.
Verzoeker heeft in een brief van 12 maart 2024 verzocht om herziening van de uitspraak van de Raad van 8 november 2022, verzonden op 17 november 2022, voor zover de Raad daarbij de uitspraak van de rechtbank van 12 januari 2022, 20/1048, heeft bevestigd.
Reikwijdte en beperkingen
- De vergelijking is beperkt tot de drie aangeleverde eerdere herzieningsuitspraken en de onderliggende hogerberoepsuitspraak. Er is geen uitputtend jurisprudentieonderzoek verricht.
- De Raad beoordeelt hier de ontvankelijkheid van het herzieningsverzoek, niet opnieuw de inhoud van de bijstandsterugvordering.
- De toepasselijke versie van artikel 8:119 Awb is niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:CRVB:2026:1409
- ECLI:NL:CRVB:2015:1055
- ECLI:NL:CRVB:2017:4060
- ECLI:NL:CRVB:2020:3074
- ECLI:NL:CRVB:2022:2454
- ECLI:NL:CRVB:2017:4060.
- ECLI:NL:CRVB:2022:2454.
- Artikel 8:119 Awb
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.