Uitspraak uitgelegd

Herstelkosten woningscheidende wand toegewezen ondanks ouderdomsclausule

Beschermt een ouderdomsclausule de verkoper tegen herstelkosten voor een onveilige wand tussen twee woningen? De Rechtbank Rotterdam oordeelde op 26 februari 2025 dat deze clausule in de gegeven omstandigheden geen volledige uitsluiting van aansprakelijkheid inhield. De verkopers moeten € 34.025,55 inclusief btw voor wandherstel betalen, naast rente en kosten. Niet alle andere gebreken en opgevoerde kosten kwamen voor vergoeding in aanmerking.

Instantie
Rechtbank Rotterdam
Uitspraakdatum
2025-02-26
Publicatie bron
2025-03-24

In het kort

  • De verkopers zijn hoofdelijk veroordeeld tot € 34.025,55 inclusief btw voor herstel van de onveilige woningscheidende wand, naast rente en bijkomende kosten.
  • De ouderdomsclausule vormde in deze omstandigheden geen volledige uitsluiting van aansprakelijkheid. Een verband tussen de wand- en bedradingsgebreken en ouderdom was niet gebleken.
  • Ook de bedrading belemmerde normaal gebruik, maar de daarvoor gevorderde € 617,10 betrof controle in plaats van herstel en werd daarom niet vergoed.
  • Voor de vloer, riolering en gevel was onvoldoende onderbouwd dat normaal gebruik werd belemmerd. Ook schending van de mededelingsplicht en de daarop gebaseerde dwaling werden niet vastgesteld.
  • De veroordelingen tegen de vereffenaars kunnen pas na afronding van de vereffening worden uitgevoerd en niet als de nalatenschap negatief blijkt.

Waarom deze zaak belangrijk is

Voor kopers en verkopers zijn hier zowel de aard van het gebrek als de concrete uitleg van de koopclausules beslissend. De ouderdomsclausule bood geen algehele bescherming, mede doordat de garantie voor normaal gebruik was blijven staan en een verband met ouderdom niet was gebleken. Daarnaast moeten opgevoerde kosten daadwerkelijk op herstel zien: alleen het nazien van de elektra werd niet vergoed. Voor de als vereffenaars aangesproken erfgenamen bleef de uitvoering van de veroordelingen bovendien afhankelijk van de afwikkeling van de nalatenschap.

Twee woningen na samenvoeging opnieuw gesplitst

De kopers kochten in mei 2023 twee aan elkaar grenzende woningen, die in juli 2023 werden geleverd. De woningen waren eerder samengevoegd en in 2019 weer gesplitst door plaatsing van een woningscheidende wand. Na levering ontdekten de kopers gebreken. Zij vorderden vergoeding van herstelkosten, primair wegens non-conformiteit en subsidiair wegens dwaling.

Bronpassages bij deze uitleg

[eiser 1] c.s. hebben twee aan elkaar grenzende woningen van [gedaagde 1] c.s. gekocht. Na de levering hebben [eiser 1] c.s. een aantal gebreken aan de woningen ontdekt.

[gedaagde 1] c.s. hebben de woningen in mei 2023 verkocht en in juli 2023 geleverd aan [eiser 1] c.s.

[persoon A] en [gedaagde 1] hebben de woningen op enig moment samengevoegd en vervolgens als één woning bewoond. Nadat hun relatie was geëindigd, zijn de woningen in 2019 van elkaar gesplitst door het plaatsen van een woningscheidende wand.

[eiser 1] c.s. voeren daarvoor als primaire grondslag non-conformiteit en als subsidiaire grondslag dwaling aan.

De garantie voor normaal gebruik heeft grenzen

Artikel 6.3 van de koopovereenkomst maakte de verkopers verantwoordelijk voor gebreken die normaal gebruik als woonhuis en schuur belemmeren en bij de koop niet bekend of kenbaar waren. Volgens de rechtbank gaat het om voldoende veilige en duurzame bewoning zonder wezenlijke aantasting van het woongenot. Niet ieder gebrek haalt die drempel. De contractuele vergoeding was in beginsel beperkt tot herstelkosten, waarbij rekening moest worden gehouden met een eventuele aftrek voor de verbetering van oud naar nieuw.

Bronpassages bij deze uitleg

De verkoper staat dus in voor de afwezigheid van gebreken die het normaal gebruik als woonhuis en schuur belemmeren.

Dat betekent dat in de woningen gewoond moet kunnen worden op een voldoende veilige manier, met een redelijke mate van duurzaamheid en zonder dat het woongenot wezenlijk wordt aangetast, mede in het licht van wat de koper op grond van de overeenkomst mocht verwachten.

Niet ieder gebrek maakt dat van normaal gebruik van een woning geen sprake kan zijn.

Voor gebreken die het normale gebruik belemmeren en die niet aan koper bekend of kenbaar waren op het moment van het tot stand komen van deze koopovereenkomst is verkoper uitsluitend aansprakelijk voor de herstelkosten.

Bij het vaststellen van de herstelkosten wordt rekening gehouden met de aftrek 'nieuw voor oud'.

Onvoldoende brandwering en verweven bedrading belemmerden bewoning

De wand tussen de woningen was op de eerste verdieping onvoldoende brandwerend en daardoor onveilig. Voor de gaten en de onvolledige wand bij het toilet op de begane grond nam de rechtbank eveneens aan dat zij normaal gebruik belemmerden. Hetzelfde gold voor de bedrading: de halverlichting van de ene woning was aangesloten op de meterkast van de andere. Zelf de verlichting in de eigen woning kunnen bedienen hoort volgens de rechtbank bij het woongenot. Van bekendheid of kenbaarheid van deze gebreken bij het sluiten van de koop was niet gebleken.

Bronpassages bij deze uitleg

Vast staat dus dat de woningscheidende wand op de eerste verdieping onvoldoende brandwerend was. Dit levert, zoals [eiser 1] c.s. aanvoeren, een gevaarlijke (onveilige) situatie op. Daarom staat dit gebrek het normaal gebruik van de woningen in de weg.

[eiser 1] c.s. hebben verder onbetwist gesteld dat zij later hebben ontdekt dat in de woningscheidende wand bij het toilet op de begane grond flinke gaten zaten en die wand niet was opgetrokken tot aan het plafond.

De rechtbank gaat er daarom van uit dat ook de gebreken aan de woningscheidende wand op de begane grond het normaal gebruik van de woningen in de weg staan.

[eiser 1] c.s. hebben onbetwist gesteld dat de bedrading door de woningen in elkaar overliep; de verlichting in de hal van woning nummer [huisnummer Y] was aangesloten op de meterkast van nummer [huisnummer X] .

Het normaal gebruik van een woning vereist in elk geval in het kader van woongenot dat men (alleen) zelf – en niet de buren – het licht in de eigen woning kan aan- en uitzetten.

Vervolgens is in het kader van artikel 6.3 van de koopovereenkomst van belang of die gebreken aan [eiser 1] c.s. bekend of kenbaar waren op het moment van totstandkoming van die overeenkomst. Gesteld noch gebleken is dat dat het geval was.

Ouderdomsclausule was hier geen volledige uitsluiting

De kopers hoefden deze ouderdomsclausule volgens de rechtbank niet als een volledige uitsluiting van aansprakelijkheid te begrijpen. Bij de uitleg telden de redelijke wederzijdse verwachtingen. Over de clausule was niet onderhandeld, de kopers hadden geen aankoopmakelaar en de garantie voor normaal gebruik was niet geschrapt. Bovendien stond de ruime uitsluiting in een bepaling die juist de leeftijd en bouwkwaliteit van de woningen benadrukte. In deze omstandigheden mochten de kopers de clausule op ouderdomsgebreken betrekken. Niet was gesteld of gebleken dat de wand- en bedradingsgebreken met ouderdom samenhingen; de woningen waren juist betrekkelijk recent opnieuw gesplitst. Ook samen met de niet-bewonersclausule ontstond geen algehele uitsluiting.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank is van oordeel dat [eiser 1] c.s. in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs niet hoefden te begrijpen dat met de ouderdomsclausule een volledige uitsluiting van aansprakelijkheid voor gebreken overeengekomen werd.

maar komt het aan op de betekenis die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan die afspraak mochten toekennen en op wat zij daarover redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.

over deze clausule niet is onderhandeld;

[eiser 1] c.s. niet werden bijgestaan door een aankoopmakelaar;

voor gebreken die het normaal gebruik van de woningen belemmeren is opgenomen, niet is doorgestreept, in tegenstelling tot andere bepalingen uit het NVM-model die niet van toepassing waren;

de exoneratie ‘verstopt’ zit in de tweede zin van een bepaling met de titel ‘Ouderdomsclausule’, waarin in de eerste zin wordt verwezen naar de leeftijd van de woningen in combinatie met de eisen die aan de bouwkwaliteit gesteld mogen worden.

De ouderdomsclausule in samenhang bekeken met de niet-bewoners clausule (artikel 26 van de koopovereenkomst) leidt overigens niet tot een andere uitleg.

Gesteld noch gebleken is dat de gebreken aan de woningscheidende wand en de bedrading te maken hebben met de ouderdom van de woningen. In tegendeel, de woningen zijn betrekkelijk kort geleden (opnieuw) van elkaar gescheiden.

Voor vloer, riolering en gevel ontbrak voldoende onderbouwing

Voor de vloer, de gekoppelde riolering en de gevelopeningen was niet aangetoond dat normaal gebruik werd belemmerd. Bij de vloer was onveiligheid niet gesteld of gebleken; bij de riolering was geen overlast vastgesteld. Bij de gevelopeningen was niet gebleken dat mogelijk ongedierte tot onveiligheid of een voldoende ernstige aantasting van het woongenot leidde. Voor deze overige gebreken was evenmin vastgesteld dat de verkopers hun mededelingsplicht schonden: hun bekendheid met de gebreken was na betwisting onvoldoende onderbouwd. Daarom wees de rechtbank ook het daarop gebaseerde beroep op dwaling af. Voor deze onderdelen volgde geen vergoeding.

Bronpassages bij deze uitleg

Gesteld noch gebleken is dat de vloer onveilig was.

Gesteld noch gebleken is dat zij hiervan overlast (zoals stankoverlast) ondervonden, waardoor hun woongenot wezenlijk zou worden aangetast.

Gesteld noch gebleken is echter dat het eventueel aanwezige ongedierte voor een onveilige (ongezonde) situatie zorgde of het woongenot dusdanig aantastte dat [eiser 1] c.s. niet in die woning zouden kunnen wonen.

Deze stellingen zijn door [gedaagde 1] c.s. gemotiveerd betwist en daarna door [eiser 1] c.s. onvoldoende onderbouwd.

Niet is komen vast te staan dat [gedaagde 1] c.s. hun mededelingsplicht hebben geschonden. Er is dus ook geen sprake van dwaling.

[gedaagde 1] c.s. zijn dus niet aansprakelijk voor de gebreken aan de vloer, riolering en gevel.

Wel € 34.025,55 voor wandherstel, geen vergoeding voor elektracontrole

De rechtbank veroordeelde de verkopers hoofdelijk tot betaling van € 34.025,55 inclusief btw voor herstel van de woningscheidende wand, met de afzonderlijke beperking voor de vereffenaars. Daarbij was € 250 afgetrokken voor werkzaamheden aan een stukje tussenwand op de vliering. Hoewel ook de bedrading normaal gebruik belemmerde, werd de daarvoor opgevoerde € 617,10 niet toegewezen. De factuur betrof het nazien van de elektrische installatie, niet het herstellen van het vastgestelde gebrek. Die controle was volgens de eerdere bouwtechnische keuring sowieso al nodig. Aansprakelijkheid voor een gebrek betekende dus niet dat deze kostenpost ook voor vergoeding in aanmerking kwam.

Bronpassages bij deze uitleg

ten onrechte kosten voor werkzaamheden aan de tussenwand op zolder (de vliering) vorderen (‘slopen en afvoeren van een stukje tussenwand op zolder’). De rechtbank schat de kosten daarvan op € 250,-.

[eiser 1] c.s. vorderen blijkens productie 22 in totaal een bedrag aan € 617,10 voor het herstel van de elektrische installatie (bedrading).

Zoals [gedaagde 1] terecht opmerkt, kunnen de kosten van het nazien van elektra niet worden aangemerkt als herstelkosten.

De elektra moest immers blijkens de rapporten van de bouwtechnische keuring sowieso al worden nagezien. Het hiervoor gevorderde bedrag wordt dan ook afgewezen.

veroordeelt [gedaagde 1] c.s. hoofdelijk, met inachtneming van wat onder 5.3 is bepaald over de veroordeling van [gedaagde 2] c.s., tot betaling aan [eiser 1] c.s. van

€ 34.025,55 (inclusief btw), te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over € 11.920,00 vanaf 24 mei 2024, over € 13.117,17 vanaf 4 juli 2024 en over € 8.988,38 vanaf 20 augustus 2024 tot de dag van volledige betaling,

Rente en bijkomende kosten toegewezen

Naast de herstelvergoeding zijn € 2.433,26 aan expertisekosten, € 1.115,26 aan buitengerechtelijke incassokosten en € 3.487,14 aan proceskosten toegewezen. Over de herstelvergoeding loopt wettelijke rente vanaf de betreffende factuurdata. Over de incassokosten loopt rente vanaf de dagvaarding en over de proceskosten als betaling binnen veertien dagen na aanschrijving uitblijft. De afzonderlijke verklaring voor recht over de tekortkoming wees de rechtbank af: de kopers hadden naast de herstelvergoeding geen zelfstandig belang daarbij toegelicht. Ook het overige meer of anders gevorderde werd afgewezen.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank wijst de wettelijke rente, in afwijking van het gevorderde, toe vanaf de datum van de facturen van de herstelkosten, omdat [eiser 1] c.s. op die data worden geacht de schade te hebben geleden.

veroordeelt [gedaagde 1] c.s. hoofdelijk, met inachtneming van wat onder 5.3 is bepaald over de veroordeling van [gedaagde 2] c.s., tot betaling aan [eiser 1] c.s. van de kosten van het deskundigenrapport van € 2.433,26,

tot betaling aan [eiser 1] c.s. van de buitengerechtelijke incassokosten van € 1.115,26, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag van dagvaarding tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt [gedaagde 1] c.s. hoofdelijk, met inachtneming van wat onder 5.3 en 5.33 is bepaald over de veroordeling van [gedaagde 2] c.s., in de proceskosten van € 3.487,14, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe.

in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan,

[eiser 1] c.s. hebben niet uitgelegd waarom zij naast (de grotendeels toegewezen) vergoeding van herstelkosten (een zelfstandig) belang hebben bij die verklaring voor recht. De rechtbank wijst deze vordering daarom af wegens onvoldoende belang.

wijst het meer of anders gevorderde af.

Vereffening beperkt de uitvoering tegen de erfgenamen

Een deel van de verkopers trad op als vereffenaar van een beneficiair aanvaarde nalatenschap. Volgens de rechtbank kon de vordering tijdens de vereffening al bij vonnis worden vastgesteld en konden ook veroordelingen worden uitgesproken. De hoofdelijke veroordelingen tegen deze vereffenaars kunnen echter pas worden uitgevoerd nadat de vereffening is afgerond. Blijkt de nalatenschap negatief, dan kunnen die veroordelingen niet ten uitvoer worden gelegd. Het vonnis is wel uitvoerbaar bij voorraad verklaard, maar de daarin opgenomen beperkingen voor de vereffenaars blijven gelden.

Bronpassages bij deze uitleg

[gedaagde 2] c.s. hebben zijn nalatenschap beneficiair aanvaard en zijn daarvan de vereffenaars.

Op grond van artikel 4:223 lid 2 BW kan de schuldeiser tijdens de vereffening echter wel zijn vorderingsrecht bij vonnis laten vaststellen.

op basis van die bepaling ook veroordelingen tegen [gedaagde 2] c.s., zoals door [eiser 1] c.s. gevorderd, kunnen worden toegewezen, met dien verstande dat die pas tegen [gedaagde 2] c.s. ten uitvoer kunnen worden gelegd als de vereffening is afgerond.

Die veroordelingen kunnen dan niet ten uitvoer worden gelegd als blijkt dat de nalatenschap negatief is.

veroordeelt [gedaagde 1] c.s. hoofdelijk, met inachtneming van wat onder 5.3 is bepaald over de veroordeling van [gedaagde 2] c.s., tot betaling aan [eiser 1] c.s. van

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De Rechtbank Rotterdam gebruikt bij de uitleg van de ouderdomsclausule de redelijke wederzijdse verwachtingen als maatstaf. Dat sluit aan bij het aangeleverde historische Haviltex-arrest van de Hoge Raad. Deze vergelijking betreft uitsluitend het uitlegkader, niet de uitkomst van andere woningkoopzaken. Er is geen uitputtend rechtspraakonderzoek verricht.

Bronpassages bij deze uitleg

maar komt het aan op de betekenis die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan die afspraak mochten toekennen en op wat zij daarover redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.

Voor de beantwoording van die vraag komt het immers aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.

Reikwijdte en beperkingen

  • Dit is een vonnis in eerste aanleg over deze twee woningen en deze koopovereenkomst. De uitleg van de ouderdomsclausule berust op de concrete omstandigheden; zulke clausules zijn niet in het algemeen ongeldig verklaard.
  • De vergelijking is beperkt tot de maatstaf voor contractsuitleg uit het aangeleverde historische Haviltex-arrest. Andere rechtspraak over woninggebreken is niet uitputtend onderzocht.
  • De toepasselijke wetsversies zijn niet afzonderlijk gecontroleerd. De bespreking volgt de wettelijke verwijzingen en contractbepalingen in het vonnis.
  • De veroordelingen tegen de vereffenaars kunnen pas na afronding van de vereffening worden uitgevoerd en volgens het vonnis niet als de nalatenschap negatief blijkt.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.